ئه‌قل و هزركرنا ئه‌قلبوونێ

ئه‌قل و هزركرنا ئه‌قلبوونێ

11

جوان عزه‌ت
پشكا پێنجێ
ره‌نگه‌ گه‌له‌ك جاران مرۆڤ دگه‌ل خوه‌ دا هزربكه‌ت و پرسیاران ژ خوه‌ بكه‌ت، ئه‌رێ كا مرۆڤ چیه‌؟ بۆچى هاتیه‌ هه‌بوونێ؟ یان دێ چاوا واقعێ خوه‌ زانیت و بینیت؟ هه‌لبه‌ت هه‌مى ده‌مان مرۆڤى هزرا تێگه‌هشتن و گوهۆرینێ ژى هه‌یه‌ و د خوازیت جیاوازى و دیتێن جودا د ناڤ جڤاكێ مرۆڤى دا هه‌بن، به‌لێ ب حوكمێ وێ چه‌ندێ مرۆڤ بۆنه‌وه‌ركه‌ كو خه‌ون و ئاره‌زو بۆ دروستكرنا كه‌لتوور، نه‌ریت، قانوون و جڤاكان هه‌یه‌، بۆنه‌وه‌ره‌ خه‌ون و خۆزیا هیڤى، ئومێد و پێداویستێن تایبه‌ت هه‌یه‌، بۆنه‌وه‌ره‌كه‌ حه‌ز دكه‌ت ل جهێ هزرا ده‌مار، نه‌قه‌بوولكرن و نه‌یه‌كسانیێ، مه‌ده‌نیه‌ت، دیمۆكراسى و هه‌ڤ قه‌بوولكرن هه‌بیت.
یا دیاره‌ د ناڤ كه‌لتوورێ كوردى هێشتا ئه‌و سه‌رهلدان نه‌ په‌یدابوویه‌، ئه‌گه‌ر هه‌بیت ژى ب كێمى ده‌ستپێكریه‌، چونكو هێشتا رابردوو ل پشتا مرۆڤى كورد وه‌كو باره‌ك گران مایه‌. له‌ورا ب رێژه‌كا زۆر كه‌سان شیانێن پێكاهاته‌یا هزركرنێ نیین، ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ ژى گه‌له‌ك جاران ئه‌قل، حه‌ز و ئاره‌زو تیكه‌ل دبن و مرۆڤ ل دووڤ خاپاندنا خوه‌ دا دچیت.
به‌لێ ل هه‌رجهه‌كێ هه‌بیت ئه‌گه‌ر هزر وه‌كو مه‌زهه‌ر و ئاشۆپ هاته‌ بكارئینان، هینگێ دێ مرۆڤ و ئه‌و جڤاكێ تێدا دژیت زه‌ره‌مه‌ند بیت، كه‌واته‌ بۆچى؟ گوهۆرینا مرۆڤ و جڤاكى نه‌ د به‌رژوه‌ندیا ئه‌قلێ ئابوورى ب تنێ دایه‌، چونكو هێشتا زانستێ ئه‌قلى د هزر و واته‌یا جڤاكێ ب ڤى ره‌نگى نه‌بوویه‌ جه‌وهه‌ره‌كێ سه‌ره‌كى، ژ به‌ر كو مرۆڤى تێگه‌هشتنه‌كا كویر بۆ راستى و سه‌رچاوه‌ێن ژیانێ دڤێت، هه‌تا وى ئاستى كو هه‌بوون و هونه‌رێ مرۆڤى ب شێوه‌كێ زیندى بمینت. وه‌كو تاگور دبێژیت: “هونه‌ر ده‌ربرین و یه‌كسانیا زاتێ مرۆڤیه‌” واته‌، ل ڤێره‌ ئه‌م ژى دبێژین مه‌ هونه‌ر و هزر هه‌یه‌، به‌لێ بۆچى مه‌ ئه‌قل و زانسته‌كێ د ئاست دا نینه‌؟ دبیت ئه‌ڤێ ژیانێ گاریگه‌رى كربیته‌ سه‌ر شرۆڤه‌كرن وسه‌ره‌راستكرنا ته‌یۆرێن ئه‌قلى، ژ به‌ر كو هه‌تا نها د رۆژهه‌لاتا ناڤین دا مه‌ قانوون، ئالاڤێن ژیان و روشنبیریا زاتى وه‌كو پێویست ل به‌ر ده‌ست نینن، یان ژى مه‌ ب خوه‌ شیانیێن پێشكه‌فتنا ئه‌قلى نینن! ئه‌گه‌ر چیه‌؟ راسته‌ د ژیانێ دا مرۆڤى پێدڤیى ب وه‌همێ هه‌یه‌، به‌لێ ب هزرامن، نه‌ وه‌هما تێكدان و خراپكرنا ئه‌قلى، به‌لكو ئاشۆپا ئایدیۆلۆژیى و هزركرنا ئه‌قلى، چونكو هه‌مى ده‌مان ئه‌و پالده‌ره‌ بۆ پێداویستێن مرۆڤى و پرسێن جڤاكى ب تایبه‌ت كومڤه‌كرن د هزر و ته‌حملكرنا ئامرازێن تاكه‌كه‌سى دا.
ل ڤێره‌ چه‌ند پرسیاره‌ك ئاراسته‌ى هزرا مه‌ دبن، بۆچى مرۆڤ دهێنه‌ ڤێ جیهان و د گه‌ردۆنى دا دژین؟ بۆچى مرۆڤ گوهۆینان چێدكه‌ت و هزرا چاره‌نڤیسان دكه‌ت، بۆچى مرۆڤ روژه‌كێ ژ دایك دبیت و رۆژه‌كێ دێ مریت؟ واته‌ ئه‌ڤه‌ هه‌مى د بن بنه‌ما بۆ لێگه‌ریان و ڤه‌كۆلینان، دا كو مرۆڤ ئافراندنا ئه‌قلى پێ به‌رجه‌سته‌ بكه‌ت. دبیت د ناڤ ته‌خوچینێن جڤاكى دا ئه‌و په‌یوه‌ندیا د ناڤ ئه‌قل و هزرێ دا عاتیفه‌ بیت، ژ به‌ر كو هزرا زانینێ بۆ خه‌یالكرنێ نیاسینێ په‌یداناكه‌ت و مرۆڤى ژى ب ملله‌تێن دیتر ناده‌ت نیاسین. له‌ورا گرنگه‌ ئه‌م په‌روه‌رده‌یا هزركرنێ بۆ خوه‌ بكه‌ینه‌ هێمایێ ئاراسته‌كرنا رێیێن راسته‌قینه‌یێن ئه‌قلێ ته‌ندروست، داكو بشێن ئه‌قل و هزركرنا ئه‌قلى د ناڤ خوه‌ دا دابمه‌زرینن.
ئه‌نجام: دێ چ چبیت ئه‌گه‌ر مرۆڤ وێنه‌یه‌كێ بۆ خوه‌ دروست بكه‌ت ل ژێر ناڤێ خراپ یان باش جوان یان كرێت رێزگرتن یان نه‌فره‌ت و…هتد، واته‌، مرۆڤ مرۆڤان چێدكه‌ت، ملله‌ت مله‌تان چێدكه‌ت و زانین و هزر ژى ئه‌قلى چێدكه‌ن، له‌ورا ئه‌گه‌ر ئه‌م خوه‌ ب ملله‌ته‌كێ پێشكه‌فتى بزانین، گرنگه‌ ئه‌م ئه‌قلێ ئه‌فسانه‌ و ئاشۆپان لابده‌ین و ده‌ست ب لێگه‌ریانا به‌رگێن حه‌قیقه‌ت و ئه‌قلێ ب به‌رهه‌م وراسته‌قینه‌ بكه‌ین.

کۆمێنتا تە