ژنێن سه‌ركرده‌

ژنێن سه‌ركرده‌

22

هه‌ژین رێكانى

ئه‌گه‌ر ماف و ئه‌ركێ ژنێ دیاربكه‌ین و پتر د وارێ سیاسی و جه‌نگان دا بده‌ینه‌ پێشچاڤ و باس ل گرنكیا هه‌بوونا ژنێن سه‌ركرده‌ بكه‌ین د جیهانا ئه‌ڤرۆ دا و دناڤا وێ جیهانێ ژنێن كورد دبینین یێن هه‌بوونا خوه‌ سه‌لماندی و هێزا ژنێ دایه‌ پێشچاڤ بۆ جیهانێ و بووینه‌ نموونه‌، لێ ل ده‌ستپێكا هه‌ر تشته‌كێ په‌سنا ژنێ ب وی ئاوایه‌ كو ژن ئاوێنه‌ یه‌ بۆ جڤاكى ئه‌و وه‌دكه‌ت پێشكه‌فتن و به‌ر ب پێشچوون دیاردكه‌ت ئه‌ڤه‌ هندی وێ پێشچوونێ یه‌، ئه‌وا جڤاك مافێ وێ دده‌تێ و پشتگیریا وێ دكه‌ت و گرنگیێ دده‌ته‌ پێشكه‌فتنا وێ یا زانینێ ل هه‌ر ده‌مه‌كی، مافێ ژنێ نه‌ ب تنێ ئاریشه‌كا مرۆڤایه‌تی یه‌ به‌لكو نشتیمانی یه‌ كو هزرێن ژنێ پێكڤه‌ گرێدده‌ت وه‌كی رۆژنامێن سیاسی و هزری و ئابووری ئه‌گه‌ر به‌حسێ ژنێ و وارێ سیاسی بكه‌ین كو د ڤی بواری دا ژن دبنه‌ سه‌ركرده‌ و نوونه‌رێن وه‌لاتی و ئه‌ڤه‌ ئێك ژمافێن هه‌ره‌ گرنگه‌ ژلایێ نه‌ته‌وێن ئێكگرتی ڤه‌ ل سالا 1952 ێ بریار پێ هاتیه‌دان پشكداری هه‌بیت د دانا بریاران دا ب شێوه‌كێ گشتی هه‌می واران ڤه‌گریت یان ب شێوه‌كێ سیاسی هه‌می پێدڤی هه‌بن كو بهێته‌ هه‌لبژارتن د هه‌لبژارتنان دا ل هه‌می جۆرێن هه‌لبژارتنان.
ماف هه‌بیت د پێكئینانا سیاسه‌تێدا و كاركرنا وێ، یا گرنگه‌ ژنێن سه‌ركرده‌ هه‌بن و خوه‌ ببینن د سیاسه‌ت و شه‌ران دا و هه‌ر وه‌ك دیار دناڤا چار پارچێن كوردستانێ ژنێن سه‌ركرده‌ هه‌نه‌ یێن نها ناڤێ خوه‌ ل لاپه‌رێن جیهانێ تۆماركرین كو شیاینه‌ هێزا خوه‌ بسه‌لمینن كو دشێن ببنه‌ كه‌سێن پێشه‌نگ د هه‌ر جڤاكه‌كێ دا هه‌ر وه‌ك بووینه‌ په‌رلمانتار و وه‌زیر و پێشمه‌رگه‌ و شه‌ڕڤان و شیاینه‌ ب رێیێن دبلۆماسی شه‌ری وه‌لاتێ خوه‌ بپارێزن و رۆله‌ك مه‌زن ببینن و ب هێز و خۆراگربن رۆلێ بده‌نه‌ پێشچاڤ و به‌رفره‌هتر خوه‌ د ڤان بواران دا ببینن ئه‌گه‌ر ته‌ماشه‌ بكه‌ین كو زێده‌باری دیرۆكێ د ڤی ماوێ نها دا ژنێن كوردستانێ بووینه‌ سمبولا به‌رخودانێ ل جیهانێ وه‌كی ئاڤێستا خابوور كو ل پشتی ئارینا میركان ناڤێ خوه‌ تۆماركر د جه‌نگێ دا وه‌ك قاره‌مان ئه‌وا ل به‌ر ده‌بابه‌ و ستێركێن تڤه‌نگان راوه‌ستا یه‌؟ ل هه‌مبه‌ری توركیا د شه‌رێ عه‌فرینێ دا و دیسا سۆزدار جه‌میل قامشلۆ كو ئه‌و ژنا مێژوویی بوو ئه‌وا كو بوویه‌ ئه‌گه‌رێ ئازایێ ده‌رباره‌ی ژنێ و ده‌رێخستنا ژنێ د بنده‌ستیێ دا و بۆ یه‌ ئه‌گه‌ر كو رۆناهیا ژنێ بكه‌ڤیته‌ د هه‌می ده‌م و جهان دا كو وێ ژ ئه‌گه‌رێ شه‌هیدبوونا خوه‌ ژیانا گه‌له‌ك ژنا ژ بنده‌ستیێ رزگاركریه‌ و بوویه‌ ئه‌گه‌رێ ئازادبوونا چه‌نده‌ها ژنێن كورد و دیسا ئارینا میركان ناڤێ درستی دلار كینج ل عه‌فرینێ ژدایك بوویه‌ ل سالا 1992 ێ ل ده‌ستپێكێ ئه‌و بوویه‌ سه‌ركردا جه‌نگێ و ل هه‌می ده‌م و شه‌ران دا بوویه‌ ئه‌گه‌رێ هێزێ بۆ هه‌می هه‌ڤالێن خوه‌ یێن ژن ل هه‌می وه‌خته‌كێ به‌رته‌نگ دا داكو ب تنێ گرنژینێ بێخیته‌ سه‌ر دێمێ ژنێن ده‌وروبه‌ر و ژبه‌ر وێ كردارا وێ كری ژبۆ ئازادیبوونێ یا ژنێن بنده‌ست بوویه‌ ئه‌گه‌رێ هێزێ بۆ ژنێ و زانینێ د هه‌لبژارتنا رێیێن خوه‌ دا، ئه‌ڤ ژنێن كورد نه‌ كێمترن به‌لكو بلندترن د رێزا ژنێن سه‌ركرده‌ یێن جیهانێ هه‌ر وه‌كی ژن جیهانی كلارزێتكه‌ن كو به‌ری 100 سالان ژیانا خوه‌ ژ بۆ ئازادیبوونا ژنێ د هه‌لبژارتنا دا ل دارخستی یه‌ و بێی جوداهیێ بیخیته‌ د ناڤبه‌را ژن و زه‌لامان دا ژنه‌كا سیاسی بوویه‌ یا ئه‌لمانی كو پشتگیریا ژنێ كریه‌ و پاراستنا مافێ وێ كریه‌ و پشكداری د چه‌ندن نه‌رازیبوونان دا كریه‌ ژلایێ كارمه‌ندێن ژنڤه‌ و چه‌ندین كۆنگره‌یێن مافێ ژنێ ئه‌نجام داینه‌ 1891 ێ بوویه‌ سه‌ركر دا سوپایێ نه‌رازیبوونێ یا سیاسی و ل ئه‌لمانیا و بوویه‌ كارمه‌ندا (سپارتا كوس) ئه‌وه‌ یا ژێر ده‌ستیێ نه‌هێلیت، دیسا شاهژنا زه‌نۆبیا كو كورسیا ده‌ستهه‌لاتێ و وه‌رگرتیه‌ و ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ مه‌زنكریه‌ و كه‌سه‌كا خودان شیان بوو د ناڤا شه‌ران دا كو ل گه‌ل سۆپایێ وه‌لاتێ خوه‌ شه‌ر ل دژی فرۆزیا دكر، ژن دكارن ببنه‌ سه‌ركرده‌ د مه‌یدانا سیاسه‌ت و د مه‌یدانا شه‌ڕی دا و دكارێن خوه‌ ل هه‌ر واره‌كێ دی دا هه‌بوونا خوه‌ دیاربكه‌ت.

کۆمێنتا تە