NO IORG
Authors Posts by به‌يار باڤي

به‌يار باڤي

به‌يار باڤي
52 POSTS 0 COMMENTS

37

رۆژا 9 ى ئه‌ڤێ مه‌هێ ,كو ل سالا 2003 ێ ژئالیێ نه‌ته‌وێن ئێكگرتى ڤه‌ هاتیه‌ ده‌ست نیشان كرن رۆژا به‌رهه‌نگاربونا گه‌نده‌لیێ , و د ئه‌ڤێ رۆژێ دا ل سه‌رانسه‌رى وه‌ڵاتێن جیهانێ كونگره‌ و كونفرانسێن جۆراو جۆر دهێن ساز كرن سه‌باره‌ت مه‌ترسیا دیاردا گه‌نده‌لیێ لسه‌ر ئێمناهى یا وه‌ڵاتى و وه‌رار و گه‌شه‌پێدانا جڤاكى ,بتایبه‌ت ل وه‌ڵاتێن ئاسیا و ئه‌فریقیا كو ل دوف دوماهى ئامار كو هه‌ر ده‌ه وه‌ڵاتێن رێزا ئێكێ د بوارێ گه‌نده‌لیێ دا لسه‌ر ئاستێ جیهانێ ل ئه‌ڤان هه‌ردو كیشوه‌رانن و ئیراق ژى ( هه‌لبه‌ت دگه‌ل هه‌رێما كوردستانێ ) ل رێزبه‌ندا هه‌ر شه‌ش وه‌ڵاتێن به‌راهیكێ دهێت دئه‌ڤى بیاڤیدا مل ب ملێ صومالێ و سودانێ و یه‌مه‌نێ و ئه‌ڤغانستانێ .. !
د ئه‌ڤێ هه‌لكه‌فتێ دا ل هه‌رێما مه‌یا كوردستانێ ل ئه‌ڤێ حه‌فتیێ دو رودانێن بالكێش بونه‌ جهێ رایا گشتى و هه‌ر وه‌كو كه‌ڤره‌ به‌ره‌كى ل گۆمه‌كا ئاڤا په‌نگیایى بده‌ى ره‌نگڤه‌دانا خۆ هه‌بو ؛ یائێكێ ئه‌و داخویانیا جێگرێ سه‌روكێ حكومه‌تێ بۆ ل 10 ى ئه‌ڤێ مه‌هێ كو ب شێوه‌یه‌ك ئاشكرا و زه‌لال گوت ل ئه‌ڤێ هه‌رێمێ كه‌سانێن فیرعه‌ون هه‌نه‌ و ناكه‌ڤن به‌ر چ لێپرسین و سزایان !
و یادووێ ئه‌و ده‌ستپێشخه‌ریا په‌رله‌مانتار عه‌لى هالو بۆ ل 6 ى ئه‌ڤێ مه‌هێ و كوم كرنا ئیمزایێن بیست و شه‌ش په‌رله‌مانتاران ( هه‌لبه‌ت یێن ئه‌ڤێ خۆلێ ) ژبۆ لێپرسین و سزادانا گه‌نده‌لكاران و زڤراندنا ئه‌و مال و سه‌روه‌تێ ئه‌وان ژ ملله‌تى دزى !
ب راستى وه‌كو كورد دبێژن كێر یا گه‌هشتى سه‌ر هه‌ستى هه‌تا راده‌یه‌كى كو كه‌سانێن ل به‌رزترین ئاستێ ده‌ستهه‌ڵاتێ بێنه‌ ده‌نگ و ئه‌وێ چه‌ندێ بێژن یاكو شه‌قامێ كوردستانێ دبێژیت وبێى هیچ روتوش و دبلوماسیه‌ت!
هه‌كه‌ر ئه‌م به‌رێ خۆ بده‌ین ئه‌وان خالێن جێگرێ سه‌روكێ حكومه‌تێ ئاماژه‌ پێ كرین ,كو وێنه‌یێ تراژیدى یێ كه‌توارێ هه‌رێمێ دیار دكه‌ن:
– كه‌سانێن فیرعه‌ون ل ئه‌ڤى وه‌ڵاتى هه‌نه‌ ژ ئه‌نجامێ گه‌نده‌لیێ بوینه‌ خودان ڤیلله‌ و مولك و سامان !
– خه‌لكه‌كێ دكوژن و قاچاغچینه‌ و دژى یاسایێ كریارا ئه‌نجام دده‌ن !
– ژبه‌رى یا نوكه‌ لیژنه‌ هاتینه‌ پێك ئینان بۆ لێپرسین و سزادانا گه‌نده‌لان و فه‌شه‌ل ئینایه‌ ژبه‌ركو سه‌روكێن ئه‌ڤان لیژنا ئه‌و بخۆ گه‌نده‌ل بوینه‌ !
– ئه‌و لێپرسین وجوره‌ سزایه‌ك هاتبیته‌ كرن ژى هه‌ر بۆ هنده‌ك كه‌سێن ل ئاسته‌ك نزمتردا بون و گه‌نده‌لچى یێن مه‌زن ل به‌ر نه‌دكه‌فتن !
– ئه‌و كه‌سێن فیرعه‌ون ژ بو رایا گشتى د دیار و ئاشكرانه‌ !
– ئه‌ڤ كه‌سێن هه‌ هه‌ر ئه‌و بخۆ دهێنه‌ سه‌ر شاشه‌یان و ئه‌و دژى گه‌نده‌لیێ د ئاخڤن !
– هه‌ر ئه‌و بخو سمیناران پێشكێش دكه‌ن و داخوازا دیڤچون و سزادانا گه‌نده‌لان دكه‌ن !
– ئه‌ڤ كه‌سێن هه‌ جار جار گه‌فا لخه‌لكه‌كێ دكه‌ن وتومه‌تبار دكه‌ن! – و هه‌ر ئه‌ڤ كه‌سێن هه‌ ل ده‌مێَ ته‌نگاڤیا ژ مه‌یدانا شه‌ڕى دڕَه‌ڤن و چه‌ك و سیله‌حى ل بازارێ ره‌ش دفرۆشن !
– و ئه‌ڤه‌ هه‌مو ژ ئه‌نجامێ نه‌بونا وێره‌كیێ بۆ دویڤ چۆن سزادانا وان !
د ئه‌ڤان ده‌ه خالێن ئاماژه‌ پێ كرى دا و خالا دوماهیێ كورتكرنا هه‌مو بابه‌تى یه‌ بۆ مه‌ دیار بیت هه‌تا چ راده‌ ره‌وش گه‌هشتى یه‌ ئاسته‌كێ مه‌ترسیدار وپێتڤى ب چاره‌ سه‌ر كرنه‌كا ب له‌ز و جدى هه‌یه‌ كو رێك لبه‌ر ئه‌ڤان كه‌سێن دز و گه‌نده‌ل و مافیایى بهێته‌ گرتن ویاسا رولێ خۆ ببینت وداد په‌روه‌ریا جڤاكى بهێت چه‌سپاندن وخه‌لك ئێدى هه‌ست بكه‌ت كو ئه‌و ژى كورێ ڤى وه‌لاتى یه‌ ..
و ئه‌ڤه‌ هه‌مو پێتڤى ب ئیراده‌یه‌كا بهێز و باوه‌رى یه‌ كا مه‌زنه‌ , پێتڤى ب موسایه‌كى یه‌ هزرێ بو چو فیرعه‌ونا نه‌كه‌ت !

33

رۆّژا 3 ى ئه‌ڤێ هه‌یڤا كانونا ئێكَێ دهێته‌ هه‌ژمارتن رۆژا خودان پێتڤیێن تایبه‌ت ( ژوی الأحتیاجات الخاصه‌ ) كو ل ساڵا 1992ێ ژئالیێ نه‌ته‌وێن ئێكگرتى ڤه‌ هاتیه‌ په‌سه‌ند كرن ..
و هه‌لبه‌ت دئه‌ڤێ رۆژێ دا ئه‌ڤ سازیێن گرێداى ئه‌ڤێ ته‌خا جڤاكى ( ب تایبه‌ت كه‌سێن په‌ككه‌فتى ) ب چه‌ندین چالاكیان رادبن پتر بۆ سه‌رنج راكێشانا رایا گشتى و هه‌روه‌سا حكومه‌تێ و لایه‌نێن په‌یوه‌ندیدار كو خوه‌ ل ئه‌ڤێ ته‌خا بێ ده‌ستهه‌ڵات بكه‌ن خودان و هنده‌كێ ژئه‌وان داخوازى و پێتڤیێن ئه‌وان بجه بینن و په‌یدا بكه‌ن ,ژبه‌ركو ئه‌وان بخۆ ئه‌و شیان نینن ئه‌ڤان پێتڤیێن خۆ دابین بكه‌ن بتایبه‌ت هنده‌ك ئاسته‌نگێن جه‌سته‌یى یان ده‌روونى رێگرن بۆ هاڤێتنا ئه‌ڤێ پێنگاڤێ وجێبه‌جێ كرنا ئه‌ڤێ داخوازێ..
لسه‌ر ئاستێ وه‌ڵاتێن جیهانێ ژى ئه‌ڤ وه‌ڵاتێن هه‌ژارو تۆشى شه‌ڕ و جه‌نگا دبن رێژه‌یا هه‌رى مه‌زنا ئه‌ڤان كه‌سێن په‌ككه‌فتى بخۆڤه‌ دگرن ژ ئه‌نجامێ هه‌ژمارا زێده‌ یا قوربانیێن شه‌ڕى ونه‌بونا خزمه‌تێن ساخله‌میێ بشێوه‌یه‌ك پێتڤى و هه‌روه‌سا خرابى یا رێك و پرا و زێده‌بونا روودانێن ترومپێلا …
وه‌ك نموونه‌ ل دوڤ ئامارێن ئه‌ڤان سالێن دوماهیێ رێژه‌یا كه‌سێن خودان پێتڤیێن تایبه‌ت ل ئیراقێ پتره‌ ژ سێ مه‌لیون كه‌سان ( ئامارا 2014 ), ئانكو رێژه‌یا پتر 10 % ێ یا خه‌لكێ ئه‌ڤى وه‌ڵاتى په‌ككه‌فتى یه‌ یان شیانێن كارى و كرنێ نه‌ماینه‌ ,وئه‌ڤه‌ژى رێژه‌یه‌ك گه‌له‌ك مه‌زنه‌ ..
و لسه‌ر ئاستێ هه‌رێما مه‌ یا كوردستانێ ژى ل دوڤ ئامارێن ژ ئالیێ دام و ده‌زگه‌هێن په‌یوه‌ندیدار ڤه‌ دهێنه‌ به‌ڵاڤ كرن بتایبه‌ت وه‌زاره‌تا كار و كارو بارێن جڤاكى دێ بینین كو ره‌وشا ئه‌ڤێ ته‌خا جڤاكى ژ یا ئیراقێ باشتر نینه‌ چ ژ ئالیێ قه‌بارێ هه‌ژمارێ ڤه‌ یان ئه‌و خزمه‌تێن بۆ دهێن پێشكێش كرن ,وه‌ك نموونه‌ لدوڤ دوماهى ئاماران نێزیكى چار هه‌زار كه‌سێن خودان پێتڤیێن تایبه‌ت بتنێ ل هه‌ردو قه‌زایێن ئاكرێ و به‌رده‌ره‌ش هه‌تا نوكه‌ ناڤ هاتینه‌ تومار كرن !
و ژئالیێ ماف و ئیمتیازات و خزمه‌تێن بۆ ئه‌ڤێ ته‌خێ دهێنه‌ پێشكێش كرن ل هه‌رێما مه‌ یا كوردستانێ دێ بینین جهێ داخێ یه‌ نه‌بتنێ تشتێ پێتڤى بۆ نه‌هاتیه‌ كرن به‌لكو هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن ئه‌ڤ ته‌خه‌ هاتیه‌ په‌راوێز كرن و پشت گوه ئێخستن و ئه‌ڤێن خوارێ ژى چه‌ند میناك :
1- ئه‌و مۆچه‌ ( یان هاریكارى ) یا هه‌یڤانه‌ ب كه‌سێ په‌ككه‌فتى ( خودان پێتڤیێ تایبه‌ت دهێته‌ دان ) كوژمێ سه‌دو پێنجى هه‌زار دینار ( ل ئه‌ڤان دو سێ سالێن دوماهیێ و قه‌یرانێ بویه‌ نۆت هه‌زار دینار ! ) . كو ب دروستى تێرا پێتڤى یێن كه‌سى یێن حه‌فتى یه‌كێ ناكه‌ت .
2- پتره‌ ژ دو ساڵان ئه‌ڤ ( نۆت هه‌زار دیناره‌ ژى ) ژ ئه‌ڤ كه‌سێن په‌ككه‌فتى یێن ژیێَ وان دسه‌ر شێست سالیێ دا هاتیه‌ بڕین !
3- هه‌ر ب هه‌مان شێوه‌ ( دئه‌ڤى ماوێ دو سالان دا ) ئه‌ڤ هاریكارى یه‌ ژ چه‌ندین جوینێن دى یێن پێتڤى هاریكاریێ هاتینه‌ بڕین وه‌ك كه‌سێن دانعه‌مر ( یێن ژیێ وان دسه‌ر شێَست سالیێ دا , ژنا به‌رداى و بیّژن , زارۆكێن بێ سه‌میان …) كو ل ده‌مه‌كى پێتڤى بۆ ئه‌ڤێن هه‌ ژبه‌ر هه‌ر كه‌سه‌كى ژ هاریكارى و پشته‌ڤانیا ماددى نه‌هێن بێ به‌هر كرن !
4- زێده‌بارێ ئه‌وێ چه‌ندێ كو هه‌تا ئه‌ڤێن ئه‌ڤ كوژمێ كێم یێ پاره‌ى هه‌یڤانه‌ ژى بۆ دهێته‌ دان هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن بێ به‌هرن ژ هیچ ماف و ئیمتیازاتێن دى یێن كو ل وه‌ڵاتێن دى بۆ دهێنه‌ دابین كرن بتایبه‌ت یێن خزمه‌تگوزارى و ئاكنجیبونێ دانا سولفه‌ و پێتڤى یێن ناڤ مالێ ..
وپشت گوه ئێخستن و گرنگى نه‌دان ب ئه‌ڤا ته‌خا خودان پێتڤى یێن
گه‌له‌ك مه‌ینه‌ت و ئاریشه‌یێن جڤاكى ل دوڤ خۆ دئینیت نه‌بتنێ لسه‌ر ئاستێ كه‌سێ خودان پێتڤیێ تایبه‌ت ( په‌ككه‌فتى ) به‌لكو لسه‌ر ئاستێ خێزانێ و جڤاكى ژى ,ودیسا ڤه‌ وه‌ك میناك رێژه‌یه‌ك به‌رچاڤ خێزانێن باڵا كورتان ل ئه‌ڤان دو سالێن دوماهیێ هه‌لوه‌شیانه‌ ژئه‌گه‌رێ ماددى و نه‌بونا ئیمكانیاتان بۆ دابین كرنا پێتڤى یێن رۆژانه‌ و كریا خانى ..
یان ژى نه‌بونا پارێ كرینا ده‌رمانا و چونا كلینیكا نوژدارى ژئالیێ كه‌سێ په‌ككه‌فتى نه‌خوشێ ژیێ وى دسه‌ر شێست سالیێ دا ژبه‌ر كو ئه‌ڤێ هاریكاریا كێم ژى پتره‌ ژ دو ساڵان ناوه‌رگریت ..
و ئێدى بلا ئه‌ڤ گوتنا ژبه‌رى چه‌نده‌ها ساڵه‌ خه‌لكێ ڤه‌دگێرا و دگوتن ( حكومه‌ت بابێ فه‌قیرو ژارایه‌ ) جاره‌كا دى بهێته‌ چه‌سپاندن !

38

شه‌ڕ و جه‌نگ ب ساده‌ترین پێناسه‌ كاره‌ساته‌كه‌ ژ كۆمه‌كا كاره‌ساتان پێك دهێت , كو رۆیێ به‌رچاڤێ ئه‌ڤان كاره‌ساتان ئه‌و كۆما كه‌سێن دبن قوربان و رێژه‌یا چه‌ندین جاران ژئه‌وان پتر كه‌سێن بریندار وپه‌ككه‌فتى و هه‌روه‌سا كاڤل كرن و مالوێرانى و مشه‌ختبون .َ.. ودگه‌ل دگه‌ل خۆ ئینانا چه‌ندین نه‌خوشیێن ده‌روونى و دیارده‌یێن جڤاكى یێن نامو و نه‌رێنى بۆ جڤاكى ..
و بمخابنى ڤه‌ هه‌كه‌ر چاڤخشانه‌كێ ل دیروكا جڤاكێ مروڤایه‌تیێ بكه‌ین ( ئه‌وا هاتیه‌ نڤیسین و ڤه‌گوهاستن )دێ بۆ مه‌ دیار بیت قوناغێن ئه‌ڤان شه‌ڕ و جه‌نگان چه‌ندین جار پترن ژ قوناغێن ئاشتى و ئارامیێ .
د ئه‌ڤان شه‌ر و جه‌نگان دا , بتایبه‌ت ل ئه‌ڤى چه‌رخێ نوى , چه‌ندین كه‌س و گرۆپ وه‌كو مفادار ژ هه‌بونا ئه‌ڤان شه‌ڕو جه‌نگان دهێنه‌ هه‌ژمارتن و وه‌رار و گه‌شه‌دانا ئه‌وان د به‌رده‌وامى و خوه‌ش كرنا ئاگرى شه‌ڕى دایه‌ و ئه‌وان چ هه‌لوێََست و پره‌نسیپێن نیشتمانى , نه‌ته‌وى ومروڤایه‌تى نینن هندى كه‌ هه‌لویستێ ئه‌وان پتر ب قازانجى و پاره‌ى ڤه‌ گرێدایه‌ و هه‌تا چ ڕاده‌ دێ سه‌رمایێ خۆ ب رێكا ئه‌ڤى شه‌ڕى و ئه‌ڤێ جه‌نگێ زێده‌ كه‌ن !
و وه‌ك نموونه‌ بۆ ئه‌ڤان جۆره‌ كه‌س و تاقمان :
– بازرگانێن فروشتنا چه‌كى : چ ئه‌ڤ بازرگانه‌ ل ئاست كومپانیایێن مه‌زن بن و ب سیاسه‌ت و ستراتیژیا ده‌وله‌تێ ڤه‌ گرێداى بن یان ب ره‌نگه‌ك سه‌ربه‌خو .. كو وه‌ك مفادارێن سه‌ره‌كى دهێن هه‌ژمارتن ژ به‌رده‌وامیا شه‌ڕ و جه‌نگان و هه‌لبه‌ت گه‌رمیا بازاڕێ كڕینا چه‌كى , وگه‌له‌ك جاران كارتێكرنا ئه‌ڤان بازرگانا لسه‌ر كه‌سانێن سیاسى و بڕیار بده‌ست دا هه‌یه‌ بۆ درێژ كرن و نه‌ راوه‌ستاندنا ئه‌ڤى شه‌ڕى .
– كه‌سێن قه‌چاغچى و شێوه‌ مافیایى : شه‌ڕ دبیته‌ ئه‌گه‌را كێم بونا كۆمه‌ك پێتڤیێن بنه‌ره‌تى یێن گرێداى ژیانا خه‌لكى وگه‌له‌ك جاران ئه‌و كومپانى و كارگه‌هێن به‌رهه‌مهێنه‌ر ژى دهێنه‌ راوه‌ستان و ژكار دكه‌ڤن , وئه‌ڤه‌ژى دبیته‌ ده‌لیڤه‌ بۆ كه‌سێن قه‌چاغچى و شێوه‌ مافیایى ب رێكا چێكرنا تۆرێن قه‌چاغچیان و گرێدانا په‌یوه‌ندیێن به‌ربه‌ڵاڤ لسه‌ر ئاستێ نافخۆ و ژده‌رڤه‌ ئه‌ڤى جۆرێ كه‌ره‌سته‌ى ببه‌ن ژده‌رڤه‌ و ده‌ربازى سنورى بكه‌ن و ئه‌وى كه‌ره‌ستێ دى بینن داخل بكه‌ن ولهه‌ر دو ئالیان مفاى ببینن, وهه‌لبه‌ت مژول بونا حكومه‌تێ ژى ب شه‌ڕى و ڤه‌رێژا شه‌ڕى رۆلێ وێ لاواز دكه‌ت ژبو چاڤدێرى و كونترول كرنێ ..
– جۆره‌ سه‌ركرده‌ و ئه‌فسه‌رێن پایه‌به‌رز : دگه‌له‌ك شه‌ڕێن درێژخایه‌ن ل دوماهیكێ دیار بویه‌ كو كه‌سانێن سه‌ركرده‌و ئه‌فسه‌رێن پایه‌به‌رز مفادار بوینه‌ ژ درێژه‌ پێدانا ئاگرێ شه‌ڕى هه‌روه‌كو بوینه‌ به‌شه‌ك دپروسه‌یا كرین و فروتنا چه‌كى , هه‌ڤالبه‌ندى و رێ خۆش كرن دگه‌ل بازرگانێن چه‌كى ,رێ خۆش كرن بۆ ئینان و برنا ( ده‌رباز كرن ) كه‌ره‌ستێن بازرگانى ب شێوه‌یه‌ك قه‌چاغ و نه‌یاسایى .. یان ژى وه‌رگرتنا موچه‌یێ چه‌ندین كه‌سێن ( ته‌نها ناڤ دلیسته‌یان دا هه‌ى بێى كو ئه‌ركه‌كى ئه‌نجام بده‌ن ) .. ئه‌ڤ مفا وه‌رگرتنا ماددى بتنێ د قوناغا شه‌ڕى دا دشێت بهێت ئه‌نجام دان .
– كه‌سێن ده‌هۆل قوت و ئینتهازى: ژبه‌ر كو شه‌ڕ ( هه‌ر شه‌ڕه‌كێ هه‌بیت ) ژده‌رڤه‌ى چارچۆڤێ ئه‌و كه‌سانێن كو وه‌كو هه‌لوێٍَست باوه‌رى ب شه‌ڕى و جه‌نگێ هه‌ى كۆ دناخێ خۆدا باوه‌رى پێ هه‌یه‌ كۆ بۆ به‌رگریێ یه‌ و دژى داگیركه‌رێ وه‌ڵاتێ وى یه‌ .. لێ جۆره‌كێ دى یێ كه‌سان هه‌یه‌ وه‌ك ده‌هۆل قۆت و هه‌لپه‌رێَس خۆ دهاڤێژن مه‌یدانێ و خۆ نێزیكى كه‌سێن ده‌ستهه‌ڵاتێ دكه‌ن وپتر ئه‌ڤى ئاگرى خۆِش دكه‌ن وگه‌له‌ك جاران جۆره‌ كه‌سێن وه‌ك ( هونه‌رمه‌ند ,شاعر نڤیسه‌ر , رۆژنامه‌ڤان ) ژى دكه‌ڤن دئه‌ڤێ خه‌نده‌كێدا وپتر مه‌ره‌ما ئه‌وان بدارشتن وبه‌شدارى كرن ب به‌رهه‌مه‌كى ژبو ب ده‌ستڤه‌ئینانا مفایه‌كێ ماددى یه‌ نه‌كو هه‌لوێٍست و نیشتمان په‌روه‌رى یه‌ !
– جۆره‌كێ نوژداران ! : ژبه‌ركو دژینگه‌ها شه‌ڕى و جه‌نگێ دا گه‌له‌ك گڤاشتنێن ده‌روونى لسه‌ر تاكێ جڤاكى په‌یدا دبن وهه‌روه‌سا به‌ربه‌ڵاڤ بونا گه‌له‌ك نه‌خۆَشیان .. ل ڤێرێ ئێك ژبازارێن گه‌رم دبن بازارێ كلینیكێن نوژدارایه‌ كو كۆما كه‌سێن نه‌خۆش یێن ( مراجعێ ) دكه‌ن ده‌ه جاركى هندى ئه‌وان كه‌سانن كو ل قوناغا ئاشتى و ئارامیێ !
و نفره‌ت ل شه‌ڕى بن …

38

ژ سه‌رهاتیێن جڤاكى یێن دهێنه‌ ڤه‌گوهاستن ل ده‌ڤه‌را به‌هدینان دبێژن ل سه‌رده‌مه‌كى به‌رى نوكه‌ ب چه‌ندین ساڵان، ئاغایه‌ك ژ ده‌ڤه‌ره‌كێ ب سه‌ره‌دان هات ده‌ف ئێك ژ ئاغایێن ده‌ڤه‌ره‌كا دى ل گه‌ل چه‌ندین خولام و خزمه‌تكاران، دبێژن پشتى رۆژه‌كێ دویا ژ مێهڤانداریێ سوحبه‌ت هات سه‌ر سوحبه‌تا سه‌ره‌ده‌ریا دناڤبه‌را ئاغاى و خولام و خزمه‌تكاران كا ب چ ره‌نگى یه‌ و هه‌تا چ راده‌ ئه‌ڤ خولام و خزمه‌تكاره‌ دبن فه‌رمانێت ئاغایى دانه‌ و ئیتاعه‌تا وى دكه‌ن،دبێژن ئه‌ڤ ئاغایێ هاتى مێهڤانیێ ڤیا بۆ ئاغایێ دى یێَ خودانێ مالێ دیار بكه‌ت هه‌تا چ راده‌ خولام و خزمه‌تكارێن وى لبه‌ر خزمه‌ت و فه‌رمانێت وى راوه‌ستاینه‌ و ب به‌لێ و له‌بێنه‌ ..رابو لبه‌ر چاڤێن ئاغایێ خولامێن خوه‌ دانه‌ به‌ر دارێ حه‌یزه‌رانا بێى كو ئێك ژ ئه‌وان كاردانه‌ڤه‌یه‌كێ بكه‌ت!
و گوته‌ ئاغایێ خودانێ مالێ ئه‌رێ خولام و خزمه‌تكارێن ته‌ ژى هۆسا (موتیع) و گوهدارى ته‌نه‌ ؟! دبێژن ئاغایێ خودانێ مالێ (كو مرۆڤه‌كێ شاره‌زا و خودان سه‌ربوور بو ) به‌رسڤا وى دا و گوتێَ نه‌خێر ئه‌ز ب ئه‌ڤى ره‌نگى سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل یێن خوه‌ ناكه‌م .. و گوتێ ئه‌ڤ كه‌سێن هوسا هه‌ر تشتێ تۆ لێ بكه‌ى و نه‌ئاخڤن سوباهى ل به‌ر چاڤێن ئه‌وان تۆ بكه‌ڤێ دناڤ ئاگرى دا ئێك ژ ئه‌وان ئاگرى ژ ته‌ نا ڤه‌مرینیت، به‌لێ هه‌ر گاڤا هه‌ر مه‌ترسیه‌ك ب سه‌ر من دا بهێت ئه‌ز پشت راستم ئه‌ڤ خولام وخزمه‌تكارێن من دێ ژیانا خوه‌ بۆ من هاڤێژنه‌ د مه‌ترسیێ دا و به‌ره‌ڤانیێ ژ من كه‌ن .
دبێژن رۆژ هاتن و ده‌رباز بون ئه‌ڤ ئاغایێ كو خولام و خزمه‌تكارێن خوه‌ یێن بێ ده‌ستهه‌لات ددانه‌ به‌ر دارێ حه‌یزه‌رانى كه‌فته‌ ته‌نگاڤیه‌كێ و سه‌رێ وى تێ چۆ بێى ئێك ژ ئه‌ڤان خولام و خزمه‌تكاران به‌ره‌ڤانیێ ژێ بكه‌ت یان ئه‌وێ مه‌ترسیێ ل سه‌ر پال بده‌ت،به‌لكو ده‌ست داهێلان!
ئه‌ڤ سه‌رهاتیه‌ و یێن وه‌كى وێ مه‌ترسیا سایكولوژیا خه‌لكه‌كێ و جۆره‌كێ كه‌سان دده‌ته‌ دیار كرن كو ئه‌و هه‌لس و كه‌وت و ره‌فتارا ئه‌وان یا لبه‌ر چاڤ دهێته‌ دیتن ئه‌و نه‌ یا راسته‌ بتنێ رویێ ژ ده‌رڤه‌یه‌ و كه‌توار (واقع ) تشته‌كێ جودایه‌ ..!
و ئه‌ڤ رویێ قه‌لپ (موزه‌یه‌ف) پتر دناڤ خه‌لكێ ئاستێ روشنبیریا وان نزم و جڤاكێن پاشكه‌فتى و نیمچه‌ داخستیدا دهێته‌ به‌رچاڤ،كو هه‌ر زوو دكه‌ڤنه‌ دبن كارتێكرنا ره‌فتارێ ب كوم ( السلوك الجمعی ) یان ژى ( العقل الجمعی ) كو د هه‌ردو ره‌فتاران دا كه‌سان ب شێوه‌یه‌كێ لوژیك و عه‌قلانى ئاگه‌ه ژ هه‌لس و كه‌وت و ره‌فتارێن خوه‌ نینه‌ و بشێوه‌یه‌كێ بێ هش و هه‌ست كرن (لا شعورى) دكه‌ڤنه‌ بن كارتێكرنێن ژده‌رڤه‌ى خوه‌ ..
و نموونه‌ ژى بۆ ئه‌ڤان جۆره‌ حاله‌تان ل ده‌ما هه‌لبژارتنان ل ده‌ڤه‌ره‌كێ خه‌لكه‌ك ب شێوه‌یه‌ك ره‌ها ( مگلق ) و ده‌نگێن نێزیكى 100 % وه‌كو
ئێك بده‌ن، ئه‌ڤه‌ بخوه‌ د ناڤه‌رۆكا خوه‌ دا تشته‌كه‌ دووره‌ ژ راستیێ و ته‌نها خاپاندنه‌ و هه‌تا گه‌له‌ك جاران نه‌ د خزمه‌تا ئه‌وى كه‌سى یان ئه‌وى لایه‌نى ژى دایه‌ ( ژ ئالیێ ستراتیژى ڤه‌) یێ كو ده‌نگ بۆ هاتیه‌ دان به‌لكو به‌رۆڤاژ زیانه‌كا مه‌زنه‌ بۆ ئه‌وى كه‌سى یان ئه‌وى ئالى (هه‌تا هه‌كه‌ ل وه‌خته‌ك نێزیك ژى دیار نه‌بیت ل پاشه‌رۆژێ ژى ئه‌ڤ كاریگه‌ریه‌ دیار دبیت)!َ
و ئه‌ڤێ كریارێ ژى گه‌له‌ك ئاكامێن خوه‌ یێن نه‌رێنى هه‌نه‌ وه‌ك:
1- راهاتن وفێر بون ل سه‌ر ئێك شێوازێ سیسته‌مى و باوه‌رى نه‌بون ب وه‌رار وگوهورینێ ( كو ئه‌ڤه‌ ژى هه‌ڤدژى یاسایا ژیانێ یه‌ ).
2- هه‌ولدان ب هه‌موو رێك و ئالاڤا بۆ به‌رچاڤ كرنا وێنه‌یه‌كێ نه‌راست بۆ كه‌تواره‌كى جودا ژ ئه‌وێ هه‌ى و (ئه‌ڤ ره‌فتاره‌ ژى به‌رێ كه‌سى دده‌ته‌ دره‌وێ و نه‌راستگویێێ ). .
3- خزمه‌ت نه‌كرن یان ژى هه‌تا زیان گه‌هاندن هه‌ر ل ئه‌وى كه‌سى یان ئه‌وێ پروسه‌یێ ژ ئالیێ ستراتیژى ڤه‌ (گه‌له‌ك جاران ل پاشه‌رۆژێ دیار دبیت)،ژبه‌ركو ئه‌ڤ كه‌سێن هه‌ د زه‌مینه‌یه‌كا دى دا ره‌نگه‌ سه‌دو هه‌شتێ پله‌یان بهێنه‌ گوهۆرین …ژبه‌ركو بتنێ هه‌ڤالێ پاریێ حازرن!.

67

گوتنەک ھەیە دبێژیت: (بەلا و ئاتاف ب ھەڤڕا دھێَن، ئانکو ب کۆم دھێن!)، ئەڤ گوتنە ژی ھەتا رادەیەک مەزن نێزیکی کەتوارێ ھەرێما کوردستانێ یە، کو سەرەرای ئەڤان قەیران و ئاریشە و پرس گرێکێن سیاسی، لەشکەری، ئابوری، جڤاکی … بیڤەلەرزەکا سروشتی ژی ب سەردا ھات ئەوا کو بەری سێ روژان ( ل شەڤا 12 ی ڤێ مەھێ ) روودای و ھەتا رادەیەکێ مەزن ھەموو خەلکێ ھەرێمێ ھەست پێ کری و زیانین گیانی و ماددی ژی لدووڤ خوە ھێلان … ژ خودایێ مەزن دخوازین دووماھی پیڤەلەرز بیت ژبەرکو ئەڤی خەلکێ ھەژار و دناڤ ژیانەکا پڕی ئاستەنگدا ئێَدی ھێزا ھەلگرتنا قەیران و کارەسات و بیڤەلەرزێن دی نەمایە چ سروشتی بن یان مرۆڤی!.
ئەڤ بیڤەلەرزا سروشتی کو ژبلی زیانێن گیانی و ماددی ژئالیێ دەروونی ژی ڤە گەلەک کەس تووشی شۆک بوونێ کرن زێدەباری ترس و لەرزێ..
کو ئەڤ گڤاشتنا دەروونی دھێتە زێدە کرن ل سەر ئەوان گڤاشتنێن دی یێن دەروونی یێن بیڤەلەرزێن سیاسی، ئابوری، جڤاکی، لەشکەری یێن کو پتر ب شێوەیەکێ بەرچاڤ ل ئەڤ ساڵە ڤەرێژا وان دیار بوین:
• بیڤەلەرزا سیاسی: ھەتا بەری چەند ھەیڤا ژی ل ھەرێما کوردستانێ رێژەیەکا مەزن ژ خەلکێ مە وەسا ھەست و ھزر دکر کو پتریا وەڵاتێن جیھانێ، بتایبەت وەڵاتێن زلھێز پالپشت و پشتەڤانێن دۆزا مەنە (ژ ئالیێ سیاسی ڤە) .. لێ ژ نشکەکێ ڤە بەرزترین دەستھەڵاتا سیاسی ل ھەرێمێ یا دبێژیت وەکو راستیەک دیروکی بتنێ چیایێن مە پەناگەە و پشتەڤانێن مەنە!
چەند بیڤەلەرزەک مەزنە تو ھزر بکەی تو خودان کۆمەکا ھاریکار و پشتەڤانایی و ژ نشکەکێ ڤە ببینی تو تەک و تەنھایی!
• بیڤەلەرزا لەشکەری: بویەرا ژ نشکەکێڤە ژ دەستدانا باژێرێ کەرکوکێ (کۆ د ئەدەبیاتێن حیزبێن سیاسی دا ب دلێ کوردستانێ و قودسا کوردستانێ دھێتە ناڤ کرن) د ماوێ شەڤ و رۆژەکان دا، و لدووڤ دا چەندین باژێر و باژێرکێن دی یێن کوردستانێ و ژدەستدانا بیاڤەکێ بەرفرەە ژ ئاخا کوردستانێ، خەلکێ مە ھەروەسا چاڤدێرێن رەوشا ھەرێمێ تووشی شۆک بونێ کرن و زێدەباری پەیداکرنا چەند پسیارێن ھێشتا بێ بەرسڤ ؟!
• بیڤەلەرزا ئابووری: ھەرچەندە نێزیکی سێ ساڵایە ھەرێما کوردستانێ دناڤ قەیرانەکا ئابووری یا مەزن دا دنالیت،لێ گوپیتکا ڤەرێژا ئەڤێ رەوشا ئابووری یا دژوار ب دروستی ل ئەڤێ ھەیڤێ دیار بو وەک نموونە:
– بۆ جارا ئێکێ یە د ماوێ ئەڤان دو سێ سالێن قەیرانێ دا ئەڤ نیڤ موچە بۆ ماوێ 100 رۆژان گیرو ببیت،کو ل نیڤا ئەڤێ ھەیڤا11 ژنوو دانا مۆچێ ھندەک وەزارەتان ھاتە دان!
– ھەروەسا سەروبەرێ ژیانا رۆژانە گوھۆرین ل گەل سالێن پێشین دا ھاتیە، ئەڤە ھەیڤا 11 ژی ژ نیڤێ دەرباز دبیت و سڕ و سەڕمایا زڤستانێ ھات و ھێشتا بەرمێلا گازێ بۆ مالان نەھاتیە دان!
ھەلبەت ھەتا ھەکە بھایێ ئەڤێ بەرمیلێ ب سەد دولاران ژی بیت پتریا خێزانێن ھەژار پێ چێ نابیت بکڕن!
– ھەژاری و بێکاری و نەدامەزراندن: ئەڤەژی روویێ دی یێ ئەڤێ قەیرانا ئابوورینە ل وەڵاتێ مە کۆ رۆژ بۆ رۆژێ د زێدەبوونێ دانە ..
ھەلبەت ئەڤ ھەرسێ نموونێن ب خالا ئابووری ڤە گرێدای ب خوە مینا بیڤەلەرزەکێنە لسەر تاکی و خێزانێَ و جڤاکی ب گشتی .
• بیڤەلەرزا جڤاکی : د ئەڤان کاودانێن نەسروشتی دا ژ ھەمو ئالیان ڤە، ب تایبەت ئەو ھەر سێ خالێن بەری نھا مە ئاماژە پێ کری ھەژیان و بیڤەلەرز ل سیستەمێ جڤاکی ژی دکەڤیت بتایبەت ژ ئالیێ گوھۆرین یان ژ دەستدانا رەوشت و بھایێن جڤاکی یێن پیرۆز و جە گرتنا ھندەک رەفتار و رەوشتێن نامۆ و (نەشاز) و دووری گیانێَ ھەڤکاری و ھەڤ گرتن و قوربانی دانێ .. و پتر ڤەبونا دەلیڤی ل بەر کەسێن ئینتھازی و چاڤ ل بەرژەوەندیا تاکی و خوش کرنا مەیدانێ لبەر کەسێن گەندەل.
ب مخابنی ڤە ل رۆژگارا ئەڤرۆَ یا ھەرێما کوردستانێ ھەتا رادەیەک مەزن ب رۆھنی ئەڤ کەتوارێ جڤاکی یێ نەساخلەم دھێتە بەرچاڤ ..
لێ تشتێ ژ ھەموو با و بابەلیسک و بیڤەلەرزان بھێزتر د دەستێ مرۆڤی دا ھیڤی یە، نابیت مرۆڤ بێ ھیڤی ببیت و بێ ھیڤی بژیت، ھیڤی کلیلا سیحری یا ڤەکرنا دەرگەھێن ئاسێ و داخستی یە!

65

گوتنه‌ك هه‌یه‌ دبێژیت: (به‌لا و ئاتاف ب هه‌ڤڕا دهێَن، ئانكو ب كۆم دهێن!)، ئه‌ڤ گوتنه‌ ژى هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن نێزیكى كه‌توارێ هه‌رێما كوردستانێ یه‌، كو سه‌ره‌راى ئه‌ڤان قه‌یران و ئاریشه‌ و پرس گرێكێن سیاسى، له‌شكه‌رى، ئابورى، جڤاكى … بیڤه‌له‌رزه‌كا سروشتى ژى ب سه‌ردا هات ئه‌وا كو به‌رى سێ روژان ( ل شه‌ڤا 12 ى ڤێ مه‌هێ ) رووداى و هه‌تا راده‌یه‌كێ مه‌زن هه‌موو خه‌لكێ هه‌رێمێ هه‌ست پێ كرى و زیانین گیانى و ماددى ژى لدووڤ خوه‌ هێلان … ژ خودایێ مه‌زن دخوازین دووماهى پیڤه‌له‌رز بیت ژبه‌ركو ئه‌ڤى خه‌لكێ هه‌ژار و دناڤ ژیانه‌كا پڕى ئاسته‌نگدا ئێَدى هێزا هه‌لگرتنا قه‌یران و كاره‌سات و بیڤه‌له‌رزێن دى نه‌مایه‌ چ سروشتى بن یان مرۆڤى!.
ئه‌ڤ بیڤه‌له‌رزا سروشتى كو ژبلى زیانێن گیانى و ماددى ژئالیێ ده‌روونى ژى ڤه‌ گه‌له‌ك كه‌س تووشى شۆك بوونێ كرن زێده‌بارى ترس و له‌رزێ ..
كو ئه‌ڤ گڤاشتنا ده‌روونى دهێته‌ زێده‌ كرن ل سه‌ر ئه‌وان گڤاشتنێن دى یێن ده‌روونى یێن بیڤه‌له‌رزێن سیاسى، ئابورى، جڤاكى، له‌شكه‌رى یێن كو پتر ب شێوه‌یه‌كێ به‌رچاڤ ل ئه‌ڤ ساڵه‌ ڤه‌رێژا وان دیار بوین:
• بیڤه‌له‌رزا سیاسى: هه‌تا به‌رى چه‌ند هه‌یڤا ژى ل هه‌رێما كوردستانێ رێژه‌یه‌كا مه‌زن ژ خه‌لكێ مه‌ وه‌سا هه‌ست و هزر دكر كو پتریا وه‌ڵاتێن جیهانێ، بتایبه‌ت وه‌ڵاتێن زلهێز پالپشت و پشته‌ڤانێن دۆزا مه‌نه‌ (ژ ئالیێ سیاسى ڤه‌) .. لێ ژ نشكه‌كێ ڤه‌ به‌رزترین ده‌ستهه‌ڵاتا سیاسى ل هه‌رێمێ یا دبێژیت وه‌كو راستیه‌ك دیروكى بتنێ چیایێن مه‌ په‌ناگه‌ه و پشته‌ڤانێن مه‌نه‌!
چه‌ند بیڤه‌له‌رزه‌ك مه‌زنه‌ تو هزر بكه‌ى تو خودان كۆمه‌كا هاریكار و پشته‌ڤانایى و ژ نشكه‌كێ ڤه‌ ببینى تو ته‌ك و ته‌نهایى!
• بیڤه‌له‌رزا له‌شكه‌رى: بویه‌را ژ نشكه‌كێڤه‌ ژ ده‌ستدانا باژێرێ كه‌ركوكێ (كۆ د ئه‌ده‌بیاتێن حیزبێن سیاسى دا ب دلێ كوردستانێ و قودسا كوردستانێ دهێته‌ ناڤ كرن) د ماوێ شه‌ڤ و رۆژه‌كان دا، و لدووڤ دا چه‌ندین باژێر و باژێركێن دى یێن كوردستانێ و ژده‌ستدانا بیاڤه‌كێ به‌رفره‌ه ژ ئاخا كوردستانێ، خه‌لكێ مه‌ هه‌روه‌سا چاڤدێرێن ره‌وشا هه‌رێمێ تووشى شۆك بونێ كرن و زێده‌بارى په‌یداكرنا چه‌ند پسیارێن هێشتا بێ به‌رسڤ ؟!
• بیڤه‌له‌رزا ئابوورى: هه‌رچه‌نده‌ نێزیكى سێ ساڵایه‌ هه‌رێما كوردستانێ دناڤ قه‌یرانه‌كا ئابوورى یا مه‌زن دا دنالیت،لێ گوپیتكا ڤه‌رێژا ئه‌ڤێ ره‌وشا ئابوورى یا دژوار ب دروستى ل ئه‌ڤێ هه‌یڤێ دیار بو وه‌ك نموونه‌:
– بۆ جارا ئێكێ یه‌ د ماوێ ئه‌ڤان دو سێ سالێن قه‌یرانێ دا ئه‌ڤ نیڤ موچه‌ بۆ ماوێ 100 رۆژان گیرو ببیت،كو ل نیڤا ئه‌ڤێ هه‌یڤا11 ژنوو دانا مۆچێ هنده‌ك وه‌زاره‌تان هاته‌ دان!
– هه‌روه‌سا سه‌روبه‌رێ ژیانا رۆژانه‌ گوهۆرین ل گه‌ل سالێن پێشین دا هاتیه‌، ئه‌ڤه‌ هه‌یڤا 11 ژى ژ نیڤێ ده‌رباز دبیت و سڕ و سه‌ڕمایا زڤستانێ هات و هێشتا به‌رمێلا گازێ بۆ مالان نه‌هاتیه‌ دان!
هه‌لبه‌ت هه‌تا هه‌كه‌ بهایێ ئه‌ڤێ به‌رمیلێ ب سه‌د دولاران ژى بیت پتریا خێزانێن هه‌ژار پێ چێ نابیت بكڕن!
– هه‌ژارى و بێكارى و نه‌دامه‌زراندن: ئه‌ڤه‌ژى روویێ دى یێ ئه‌ڤێ قه‌یرانا ئابوورینه‌ ل وه‌ڵاتێ مه‌ كۆ رۆژ بۆ رۆژێ د زێده‌بوونێ دانه‌ ..
هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ هه‌رسێ نموونێن ب خالا ئابوورى ڤه‌ گرێداى ب خوه‌ مینا بیڤه‌له‌رزه‌كێنه‌ لسه‌ر تاكى و خێزانێَ و جڤاكى ب گشتى .
• بیڤه‌له‌رزا جڤاكى : د ئه‌ڤان كاودانێن نه‌سروشتى دا ژ هه‌مو ئالیان ڤه‌، ب تایبه‌ت ئه‌و هه‌ر سێ خالێن به‌رى نها مه‌ ئاماژه‌ پێ كرى هه‌ژیان و بیڤه‌له‌رز ل سیسته‌مێ جڤاكى ژى دكه‌ڤیت بتایبه‌ت ژ ئالیێ گوهۆرین یان ژ ده‌ستدانا ره‌وشت و بهایێن جڤاكى یێن پیرۆز و جه گرتنا هنده‌ك ره‌فتار و ره‌وشتێن نامۆ و (نه‌شاز) و دوورى گیانێَ هه‌ڤكارى و هه‌ڤ گرتن و قوربانى دانێ .. و پتر ڤه‌بونا ده‌لیڤى ل به‌ر كه‌سێن ئینتهازى و چاڤ ل به‌رژه‌وه‌ندیا تاكى و خوش كرنا مه‌یدانێ لبه‌ر كه‌سێن گه‌نده‌ل.
ب مخابنى ڤه‌ ل رۆژگارا ئه‌ڤرۆَ یا هه‌رێما كوردستانێ هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن ب رۆهنى ئه‌ڤ كه‌توارێ جڤاكى یێ نه‌ساخله‌م دهێته‌ به‌رچاڤ ..
لێ تشتێ ژ هه‌موو با و بابه‌لیسك و بیڤه‌له‌رزان بهێزتر د ده‌ستێ مرۆڤى دا هیڤى یه‌، نابیت مرۆڤ بێ هیڤى ببیت و بێ هیڤى بژیت، هیڤى كلیلا سیحرى یا ڤه‌كرنا ده‌رگه‌هێن ئاسێ و داخستى یه‌!

76

ره‌وشا جڤاكى یا ده‌ڤه‌را باهدینان ل رۆژگارێ ئه‌ڤرو ژ گه‌له‌ك ئالیانڤه‌ هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن نێزیكى سیسته‌مێ جڤاكى یێَ میرگه‌ها باهدینایه‌ یا كو ل ناڤه‌راستا چه‌رخێ نوزدێ دگه‌ل میرگه‌هێن دى یێن كوردستانێ ژئالیێ ده‌وله‌تا ئوسمانى ڤه‌ هاتیه‌ ژناڤبرن ..
ده‌ستهه‌ڵاتا میرگه‌ها باهدینان ( بتایبه‌ت ل سالێن دومهایێ ) ب چه‌ندین عه‌شیره‌تێن ده‌ڤه‌رێ هاتبو وه‌رپێچان و ورۆل و كاریگه‌ریا هه‌ر ئێكێ ب شێوه‌یه‌ك دیاركرى؛ عه‌شیرا نێزیك و حاشیه‌ دگه‌ل ده‌ستهه‌لاتداریا میرگه‌هێ,عه‌شیرا ب كارێ له‌شكه‌رى و هێزا چه‌كداریێ رۆلى دبینیت, عه‌شیرا لایه‌نگر و چه‌نده‌كێ ژ سه‌نته‌رێ میرگه‌هێ دوور و لرۆژێن ته‌نگاڤیێ و پشته‌ڤانیا میرگه‌هێ دكر , و عه‌شیرا پترى یا ده‌مان هه‌ڤڕك و دژى ده‌ستهه‌ڵاتا میرگه‌هێ …!
لسه‌ر ئه‌ڤى بنه‌ماى پارڤه‌كرنا هێزێ ل ئه‌ڤێ ده‌ڤه‌رێ برێڤه‌دچو و كه‌سان جهێ خۆ دگرت و یان كه‌سان كه‌س لا ددان وجهێ خۆ خوش دكرن, و دئه‌ڤى بیاڤى دا كه‌سێن خودان سالوخه‌تێ غه‌در و خیانه‌تێ و سالوسیێ و مه‌للاقیێ رۆلێ خۆ ددیت و گه‌له‌ك جاران دچونه‌ پێش و نێزكى بازنه‌یا ده‌ستهه‌لاتا میرى دبوون, وسه‌رهاتیا عیسێ ده‌لا ( راوێژكارێ میرێ ) وسوحبه‌تا شیره‌تا وى بۆ میرى ل ناڤ وه‌رزێ شتى یا ( زه‌به‌شا ) كو یێن مه‌زن لبه‌ر پێن خۆ دپه‌لخاندن و جهێ یێن بچوك خۆش دكر وێنه‌یه‌كێ رۆهن و زه‌لاله‌ بۆ به‌رچاڤ كرنا سه‌رو به‌رێ ئه‌ڤى سیسته‌مێ خلوله‌ و پێتڤى راستڤه‌كرنێ ..
هه‌تا پشتى نه‌مانا مێرگه‌هێ وسه‌پاندنا سیسته‌مێ راسته‌وخویێ ئوسمانیان ژى هه‌ر هێزا ( عه‌شیره‌تێ ) وه‌كو خۆ ما و بهێزتر ژى ژجاران به‌لكو ئه‌ڤێ جارێ راسته‌وخۆ كه‌فته‌ دبن ده‌ستهه‌ڵاتا داگیركه‌ران ڤه‌ .. و دوبه‌ره‌كى و هه‌ڤركیێن عه‌شیران پتر به‌رفره‌ه بون و ئه‌ڤێ جارێ هه‌ر داگیركه‌ران پتر ئه‌ڤ ئاگرێ دوبه‌ره‌كیێ خۆش دكر هه‌تا كو هنده‌ك ژێده‌ر ئاماژێ ب ئه‌وێ چه‌ندێ دكه‌ن كو هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن ئه‌ڤ هه‌مو ئه‌ڤ عه‌شیرێن باهدینان یێن هه‌ڤسوى هه‌ر ده‌م دگه‌ل ئێك ب شه‌ڕو ناكوكیان ڤه‌ مژول بون و هه‌مو ده‌مان لبه‌ر ئێك ڤه‌ناى بون وگه‌له‌ك جاران ئه‌ڤ ئاگره‌ خۆشتر وگه‌رمتر دبو ده‌ما شێخى ( … ) فه‌توا ددا بۆ حه‌لال كرنا خوینا عه‌شیرا هه‌ڤڕك هه‌ر وه‌كو ل سالێن 1898ێ و 2006 دو شه‌رێن مه‌زن لناڤبه‌را عه‌شیرا (…) و هه‌ردو عه‌شیرێن ( …) رۆداى و بسه‌دان كه‌س هاتینه‌ كوشتن !
ب كورتى كارتێكرن وڤه‌رێژا ئه‌ڤى سیسته‌مێَ جڤاكى هه‌تا رۆژگارێ ئه‌ڤرو ژى ل ده‌ڤه‌را مه‌ یا باهدینان دیار و به‌رچاڤه‌ هه‌ر چه‌نده‌ ب ره‌ِنگه‌كێ دى و ب كراسه‌كێ دى !
و ئه‌ڤ كه‌توارێ (بهێز كرنا سیسته‌مێ عه‌شیره‌تگه‌رى – خێَله‌كى ) ل ئه‌ڤێَ ده‌ڤه‌را مه‌یا به‌هدینان وه‌كو به‌رسینگ گرتن (تحدی)و فاكته‌ره‌كێ سه‌ره‌كى لبه‌ر وه‌رار و پێشكه‌فتنێَ دهێته‌ هه‌ژمارتن دهه‌مو بوارێن جڤاكى, سیاسى, ئابوورى …هتد
وئه‌ڤێن خوارێ ژى چه‌ند میناكه‌كن لسه‌ر بهێزبوون و هه‌تا راده‌یه‌كى زاڵ بوونا ئه‌ڤێ سیسته‌مێ (عه‌شیره‌تگه‌ریێ) ل ئه‌ڤێ ده‌ڤه‌را مه‌یا باهدینان :
• ئه‌نجومه‌نێ نوینه‌ران ( په‌رله‌مان + ئه‌نجومه‌نێ پاریزگه‌هێ ): هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن ئه‌ڤ هه‌ردو ده‌زگه‌هێن گرنگ و هه‌ستیار لسه‌ر بنه‌مایێ نوێنه‌رێ ئه‌ڤێ عه‌شیره‌تێ و عه‌شیره‌تا دى دهێنه‌ دانان ..كو هه‌كه‌ر هات و ل خۆله‌كێ نوێَنه‌رێ ئه‌ڤێ عه‌شیره‌تێ تێدا نه‌بیت دڤێت ژبۆ خۆَلا داهاتى نوێنه‌رێ وێ تێدا هه‌بیت !
• پله‌و پوستێن فه‌رمى : هه‌ر دیسا ژبۆ راگرتنا بالانصا سیسته‌مێ عه‌شیره‌تان گه‌له‌ك جاران ئه‌ڤ پوستێن حكومى ژى فلان پوست
پشكا فلان عه‌شیرێ یه‌ و پوستێ دى به‌هرا عه‌شیرا دى ..!
• پۆست لسه‌ر بنه‌مایێ رازى كرنا بنه‌مالان : دیساڤه‌ جاران پوست هاتینه‌ دابه‌ش كرن لسه‌ر بنه‌مایێ ئه‌ڤ پوست بۆ كۆرێ ئه‌ڤێ بنه‌مالێ وئه‌ڤێ دى بۆ یێ ئه‌ڤێ بنه‌مالێ هه‌تا دناڤ چارچۆڤێ ئێك عه‌شیره‌ت ژى دا ( هه‌لبه‌ت بنه‌مالێن بهێز دناڤ عه‌شیره‌تێ دا ) !
• ئێك گرتنا راست و چه‌پان بۆ سه‌ر ئێخستنا كاندیدێ عه‌شیره‌تێ : تشتێ پتر بالكێش و جهێ پێ كه‌نینێ گه‌له‌ك جاران كه‌سه‌ك ب سه‌ر حیزبه‌كا دیار كرى (وخودان پێگه‌ه و به‌رپرسایه‌تى ) بانگه‌شه‌ بۆ سه‌ركه‌فتنا كاندێدێ حیزبه‌كا هه‌ڤڕكا حیزبا خۆ كریه‌ ژبه‌ركو مرۆڤێ وى یه‌ یان ژى خزمێ وى یه‌ .. ل ده‌مه‌كى هاریكارى و بانگه‌شه‌ بۆ كاندیدێ حیزباخۆ نه‌كریه‌ چونكى نه‌ ژعه‌شیرا وى یه‌!
• پشت گوه ئێخستنا رۆلێ یاسایێ دچاره‌سه‌ركرنا هنده‌ك كێشه‌یاندا:
هه‌ر چه‌نده‌ هنده‌ك ( كێشه‌یێن جڤاكى ) هه‌نه‌ كو چاره‌سه‌ركرن د چارچۆڤێ خێزانى و جڤاكى دا بهێته‌ چاره‌سه‌ر كرن ڤه‌رێژا وێ یا خراب كێمتره‌ .. لێ هنده‌ك كێشه‌یێن هه‌ستیار وگرێداى ژیانا مرۆڤان دسه‌ر یاسایێ را و دچارچۆڤێ دیتنا عه‌شیره‌تێدا (هاتینه‌ نخافتن )!
ئه‌ڤجا ره‌وشت و بهایێن جڤاكى یێن پیرۆزو د به‌رژه‌وه‌ندى یا مرۆڤى
ل ئالیه‌كێ و سیسته‌مێَ پیڤه‌رێ هه‌لسه‌نگاندنا كه‌سى لسه‌ر بنه‌مایێ هێزا عه‌شیره‌تى ل ئالیه‌كى كو ده‌ڤه‌رێ پتر نێزیكى هه‌رَێمه‌ك یان كانتونه‌ك عه‌شیره‌تگه‌رى – خێله‌كى دكه‌ت ژ چارچۆڤه‌یه‌كێ مه‌ده‌نى وهه‌ڤچه‌رخ !

69

نڤیسه‌ر و چیرۆكنڤیسێ ناڤدارێ تورك عه‌زیز نه‌سین ( 1915- 1995 ) دكورته‌ چیرۆكه‌كا خۆدا سه‌رهاتیا مه‌لایه‌كێ زانا و دلپاقژ به‌حس دكه‌ت كو مه‌لایه‌كێ ( دوازده‌ عیلم ) و چه‌ندین ساڵان ژ مال و وارێ خوه‌ دوور كه‌تبو و چه‌ندین سالان مژولى خواندنا زانست وئصولێن ئایینى وشه‌ریعه‌تى بو هه‌تا كو ئیجازا مه‌لایه‌تیێ ب سه‌ركه‌فتیانه‌ ل (سه‌مه‌رقه‌ندێ) وه‌رگرتنى وپشتى هینگێ بدله‌كێ خوه‌ش و باوه‌ریه‌كا موكم بڕیاردا ڤه‌گه‌ریت وه‌ڵاتێ خوه‌ و ئه‌و عیلم و زانینا بده‌ست ئێخستى پێشكێشى خه‌لكێ خو بكه‌ت ..
دبێژیت مه‌لایێ مه‌ ڤه‌گه‌را وه‌ڵاتێ خۆو ل گونده‌كى نێزیكى گوندێ خۆ شه‌ڤه‌ده‌ر بى و ژبه‌رى قه‌ستا مالا جامێره‌كى بكه‌ت و ببه‌ت مێهڤان ئه‌وى قه‌ستا مزگه‌فتێ كر و ده‌مێ نڤێژا ب جماعه‌ته‌ .. ئه‌و ژى دگه‌ل نڤێژكه‌را كه‌فته‌ رێزێ و لپشت مه‌لایێ گوندى كه‌فتن قامه‌تا نڤێژێ ,دبێژیت ده‌ما مه‌لایێ گوندى هنده‌ك حه‌دیس ب شاشى بۆ نڤێژكه‌ران دخواندن و شروڤه‌ دكرن , ئه‌ڤى مه‌لایێ (دوازده‌ عیلم) ژى نه‌شیا خۆ كونترول بكه‌ت و به‌رێخۆَ دا مه‌لایى گوندى و گوتێ سه‌یدا تو ب شاشى ئه‌ڤان حه‌دیسا شرۆڤه‌دكه‌ى و راستى نه‌ بئه‌ڤى ره‌نگى یه‌ ئه‌ڤا تۆ دبێژى !
ژبه‌رى ئاخفتنا خۆ بدوماهى بینیت مه‌لایێ گوندى كه‌فته‌ له‌پێت خۆ و گۆت گه‌لى نڤێژكه‌را هوین دبینن ئه‌ڤه‌ چه‌وا ئیهانا ئایینى و پیروزیێن ئۆلى دكه‌ت هوین چه‌وا ژێ قه‌بیل دكه‌ن ..دگه‌ل هندێ هه‌ر هه‌مویان هێرش ئینانه‌ سه‌ر (مه‌لایێ دوازده‌ عیلم) و هه‌رشاندن هندى قوتان و سه‌رو چاڤێن وى خوینه‌لو كرن و یا ژێهاتى ب ڕه‌ڤا خو ڕه‌ڤى و قه‌ستا مالا جامێره‌كى كر و لێ بۆ مێهڤان ..
خودانێ مالێ كه‌سه‌ك تێگه‌هشتى و دنیا دیتى و خودان سه‌ربوور بو و ده‌مێ مێهڤانێ خوه‌ ب ئه‌ڤى سه‌روبه‌رى دیتى پسیار ژێ كر ئه‌ڤه‌ تۆ ژ كیڤه‌ دهێى و ئه‌ڤه‌ چیه‌ ب سه‌رێ ته‌ هاتى! ئه‌وى ژى سه‌رهاتیا خوه‌ ژ بنى هه‌تا سه‌رى بۆ ڤه‌گێرا كو هنده‌ ساله‌ مال و وه‌ڵاتێ خۆ هێلایى و ب دۆڤ عیلم و زانینێ كه‌فتیه‌ و چه‌ندین وه‌ڵات تێكڤه‌داینه‌ و هه‌تا كو خواندنا خوه‌ بدوماهى ئیناى وئیجازا مه‌لاتیێ وه‌رگرتیه‌ وبویه‌(مه‌لایى دوازده‌ عیلم) وهه‌مو زانستێن وه‌ختێ خوه‌ خواندینه‌ و ئه‌ڤرو ل ده‌مێ نڤێژێ ل مزگه‌فتا ئه‌ڤى گوندى هه‌ول دایه‌ شاشیێت مه‌لایێَگوندى راستڤه‌كه‌ت لێ ئه‌ڤى خه‌لكى ئه‌ڤه‌ بسه‌رى ئینا یا تو دبینى !
دبێژیت خودانێ مالێ گوتێ مێهڤانێ عه‌زیز مه‌لایێ دوازده‌ عیلم راسته‌ ته‌ دوازده‌ عیلم و هه‌مو زانست خواندینه‌ لێ ته‌ زانسته‌ك نه‌خواندیه‌ ؛زانستا سیاسه‌تێ, هه‌كه‌ر ته‌ئه‌و خواندبا ئه‌ڤه‌ ب سه‌رێ ته‌ نه‌دهات!
دبێژیت رَوژا پاشتر مه‌لایێ مه‌ یێ دوازده‌ علمى بریاردا نه‌زڤریت گوندێ خو وئیكسه‌ر زڤرى وقه‌ستا جه و وه‌ڵاتێن دوور كر ولدۆڤ زانستا سیاسه‌تێ گه‌ڕیا ,وپشتى ئه‌ڤ زانسته‌ بده‌ست خۆ ئێخستى و فێرى یاساو رێسایێت وێ بوى دیسا ڤه‌گه‌را وى گوندى یى خه‌لكێ وى هنده‌ ئه‌زیه‌تا وى داى..دیساڤه‌ چو قه‌ستا نڤێژا ب جماعه‌ت كرهه‌ر ل ئه‌وێ مزگه‌فتێ و لپشت ئه‌وى مه‌لاى ..ودیساڤه‌ مه‌لایى حه‌دیس و شروڤه‌كرن ب شاشى خواندن وژبه‌رى ڤه‌ره‌ڤن وقه‌ستا مالێَن خۆ بكه‌ن سه‌یدایێ دوازده‌ عیلم ده‌نگێ خوه‌ بلند كر وگوت گه‌لى نڤێژكه‌را باوه‌ربكه‌ن ئه‌ڤه‌ هنده‌ ساله‌ من مال و وه‌ڵاتێ خۆ بجه هێلاینه‌ وئه‌ز ل وه‌ڵاتان گه‌رایمه‌ و ل سه‌مه‌رقه‌نىدێ دوازده‌ عیلم من خلاس كرینه‌ من مه‌لایێن وه‌ك ئه‌ڤى مه‌لایێ هه‌وه‌ زیره‌ك و پیروزو
توبه‌رك نه‌دیتینه‌؛ هه‌ر كه‌سێ موویه‌كێ سه‌رێ ئه‌ڤى بده‌ست خۆ بێخیت دێ ده‌رگه‌هێ به‌هه‌شتێ بۆ ڤه‌بیت!
دبێژیت دگه‌ل ئه‌ڤێ چه‌ندێ هه‌مو نڤێژكه‌را هێرش ئینانه‌ سه‌ر مه‌لایێ خۆ یێ گوندى وموویه‌ك ب سه‌ریڤه‌ نه‌هێلان وهندى بو هه‌وار هه‌وارا مه‌لاى بێ فایده‌ بو سه‌رێ وى وه‌ك سلكا سۆر لێ كرن و ئه‌و زیره‌كتر بو یێ پتر موویێن پرچا سه‌رێ مه‌لایێ گوندى بۆ خۆ برین !
و مه‌لایێ مه‌ یێ دوازده‌ عیلم دیساڤه‌ ڤه‌گه‌را ئه‌و مالا جارا دى لێ بۆیه‌ مێهڤان و سه‌رهاتیا نو بۆ خودانێ مالێ گوت ,گوتێ به‌لێ چه‌ند مرۆڤ یێ زیره‌ك و زانا و دلپاك بیت لێ ل هنده‌ك كاودانا ودگه‌ل هنده‌ك جۆرێن كه‌سان دڤێت هه‌لگرێ چه‌كێ سیاسه‌تێَ بیت!
پشتى نسكویا 1975ێ و شكه‌ستنا شۆره‌شا ئه‌یلولێ خه‌لكێ مه‌یێ باشورێ كوردستانێ ب ته‌خا ره‌وشه‌نبیر و سیاسى و خه‌لكێ گشتى ئۆبالا ئه‌ڤێ شكه‌ستنێ دئێخسته‌ ستۆیێ ئه‌مریكادا و دگوتن خیانه‌ت ل مه‌ كریه‌ بتایبه‌ت وه‌زیرێ ژده‌رڤه‌ یێ ئه‌وى سه‌رده‌مى (هینرى كیسنجه‌ر),لێ ئه‌ڤى كیسنجه‌رى لئه‌ڤان سالێن دوماهیێ دپه‌رتوكا بیره‌وه‌یێن خوه‌دا ئاماژه‌ ب ئه‌ڤێ چه‌ندێ كریه‌ و به‌رسڤا مه‌ كوردان دده‌ت و دبێژیت ئه‌رێ هه‌ما بۆمه‌ پرته‌كا كاغه‌زێ ژى بینن كو مه‌ سوزه‌ك بۆ هه‌وه‌ لسه‌ر نڤێسیبیت هه‌تا كو
هون بێژن مه‌ خیانه‌ت ل هه‌وه‌ كریه‌ !!
ل ڤێرێ گوتن و گازنده‌یا مه‌ كوردان لسه‌ر بنه‌مایه‌كێ گرێداى ره‌وشت و ئه‌خلاقى بو و یا كیسنجه‌رى ژى لسه‌ر بنه‌مایه‌كێ سیاسى و به‌رژه‌وه‌ندیان بو … وهۆسا سیاسه‌ت و ئه‌خلاق دو جیهانێن ژێك جودانه‌!

47

دپێڤاژویا گهۆرینێن جڤاكى دا رۆلێ كه‌سێ ره‌وشه‌نبیر د هه‌مو كریز و قه‌یران و ئێش و ئازارێن جڤاكى دا ژ رۆلێ هه‌مو كه‌سێن دى پتر یێ به‌رچاڤه‌ و هه‌ر وه‌سا كاریگه‌رتره‌ , ژبه‌ركو ئه‌ڤ كه‌سێ هه‌ (وه‌كو پێتڤى یه‌ وه‌سا بیت ) خودان هزره‌كا كوورتر و دیتنه‌كا روهنتر و هه‌لسه‌نگاندنه‌كا لوژیكتر ژیا خه‌لكێ دى یێ ته‌خا گشتى یا جڤاكى یه‌ .. ب كورتى ئه‌ڤ كه‌سێ هه‌ لبه‌راهیكا جڤاكى دژیت , ژ بازنێ ئه‌وێ قوناغێ ده‌رباز بویه‌ ئه‌وا جڤاك دناڤدا دژیت كو ژ چارچوڤێ ئه‌وى بازنه‌ى دوورتر نابینیت ئه‌وێ كو دناڤدا دژیت و گوشه‌گیر بوى !
– ل دوماهى یا سالێن شێستان ژچه‌رخێ بوورى و ل گوپیتكا بهێز بوونا حوكمێ شاهه‌نشاهى یا ئیرانێ رۆژناما ( لوفیغارو ) یا فه‌ره‌نسى ل پاریسا پایته‌ختێ فه‌ره‌نسا چاڤپێكه‌فتنه‌ك دگه‌ل گه‌نجه‌كێ په‌نابه‌ر ژ ئیرانێ كر ب ناڤێ ( ئه‌بو لحه‌سه‌ن به‌نى صه‌در )..ئه‌ڤى گه‌نجى ل دور پێشه‌رۆژا ئیرانێ و گهۆرینێن رۆبده‌ن گه‌له‌ك بۆچونێن خۆ دان دیار كرن ..وئێك ژ ئه‌وان بۆچونان ئه‌و بو
گۆت ؛ ئه‌ز دێ بم ئێكه‌م سه‌روك كومارێ ئیرانێ پشتى شۆره‌شێ !
ل ساڵا 1979ێ و پشتى نیزیكى ده‌ه ساڵان شۆره‌ش به‌رپا بو و حوكمێ شاهى رۆخا و سیسته‌مه‌كێ جودا یێ سیاسى هاته‌ مه‌یدانێ و ئه‌ڤ كه‌سێ هه‌ وه‌كو ژبه‌رى ده‌ه سالان پێشبینى كرى بۆ ئیكه‌م سه‌ره‌ك كۆمارێ ئیرانى !
– ل سالا 1945 ێ نڤیسه‌ره‌كى ئینگلیز بناڤێ ( جورج أورویل ) هه‌مى هه‌ول ددان ده‌زگه‌هه‌كێ چاپێ رومانا وى یا بناڤێ ( بیستانێ گیانه‌وه‌را ) بۆ چاپ بكه‌ن كه‌سێ چاپ نه‌دكر ,هه‌تا كو دوماهى جار ب حیله‌یه‌كێ دسه‌ر چاپخانه‌یه‌كێ را ده‌رباز كرى وگوتى ئه‌ڤه‌ چیرۆكن بۆ زارۆكان هاتینه‌ نڤیسین !
ناڤه‌رۆكا رودانێن رۆمانێ ( كو لسه‌ر زارێ گیانه‌وه‌ران دهێنه‌ گوتن ) ره‌خنه‌یه‌كا تونده‌ لسه‌ر قوناغا حوكمێ ستالینى وسیسته‌مێ داخستى و رێ گرتن ل هه‌ر راوو بۆچونه‌كا هه‌ڤدژ دگه‌ل پێشبینى كرنا هه‌رفتن و هه‌لوه‌شیانا ئه‌ڤى سیسته‌مى …و پشتى چه‌ندین ساڵان ئه‌ڤ پێشبینى یه‌ژى هاته‌ دى .. و ئه‌و رۆمان بویه‌ ئێك ژناڤدارترین رۆمانێن چه‌رخێ بیستێ و ب مه‌لیونان دانه‌ ژێ هاتینه‌ فروتن .
جهێ داخێ یه‌ ئه‌ڤرو كه‌ سه‌ره‌رایى هه‌مو ئه‌و گهۆرین و رودانێن مه‌زن و
ب له‌ز د سه‌ر وه‌ڵاتێ مه‌ را ده‌رباز دبن و هاوڵاتیێ مه‌ دناڤدا دژیت رۆلێ كه‌سێ ( ره‌وشه‌نبیر ) هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن دیار نینه‌ وهه‌كه‌ر دیار ژى بیت ئه‌ڤ راوو بۆچون و شرۆڤه‌كرن بۆ كه‌توارى و بویه‌ران نه‌گه‌له‌ك جودانه‌ ژ یێن سیاسى یه‌ كێ ئه‌لف بایا سیاسه‌تێ نزانیت !
یان ژى لغاڤ كرینه‌ ب ئه‌وێ ئایدیولوژیا ئه‌وى خۆ پێ گرێداى ..
– ل ئه‌ڤان سالێن دوماهیێ كۆمه‌كا دیارده‌ و ره‌وشت وبهایێن جڤاكى یێن نه‌رێنى ونامو دناڤ جڤاكێ مه‌دا سه‌رهه‌لدان و كارتێكرنه‌كا نیگه‌تێف ومه‌زن لسه‌ر خێزانێ و سیسته‌م و ئاڤاهیێ جڤاكى كر .. ئه‌ڤان ره‌وشه‌نبیران چ پیَِشبینى بۆ هاتنا ئه‌ڤان دیارده‌یان و گهۆرینێن ره‌وشت و بهایێن جڤاكى هه‌بو ؟!
– كۆمه‌كا گهۆرینێن سیاسى و رۆدانێن مه‌زن یێن كاریگه‌ر لسه‌ر ئه‌ڤێ هه‌رێمێ هاتنه‌ كرن كو هه‌تا راده‌یه‌كى نه‌خشه‌یا سیاسى و دیموگرافى گوهارتن .. ئه‌ڤان ره‌وشه‌نبیران چ پێشبینى بۆ ئه‌ڤان بۆیه‌ر و گهۆرینان دكر ؟!
– ئابوورى یه‌ك هه‌تا ژبه‌رى سێ چار ساڵان ژى پاره‌ ب بێ سیسته‌م و پلان دهاته‌ رشتن ( كابراى سلفه‌یه‌ك و جاران پتر ژسلفه‌یه‌كا عقارى بو ئاڤاكرنا ئێك پارچه‌یا ئه‌ردى وه‌ردگرت ) بێى كو پارچێ ئه‌ردى هه‌بیت ! زه‌ڤى یه‌ك یان به‌ردانگا چیایه‌كى پاوان كربو و ب ده‌هان مه‌لیون دینار وه‌ردگرتن كو دێ كه‌ته‌ پرۆژه‌یه‌كێ چاندنێ هه‌ر چ بنه‌ما بۆ نه‌بون .. ئه‌ڤان ره‌وشه‌نبیران كه‌نگى ده‌نگێ خۆ بلند كرن وگوتن ئه‌ڤه‌ مالێ ملله‌تى یه‌ ب هه‌ده‌ر دچیت ؟!
ئه‌ڤه‌ ل ده‌مه‌كى كو رۆژانه‌ ئه‌م یێ چه‌ندین سه‌روچاڤان لسه‌ر شاشه‌یان و دیداران دا ب قات و ریبات دبینین ب ناڤێ ره‌وشه‌نبیر , شروڤه‌كار , راوێژكار , سیاسه‌تمه‌دار … كو ئه‌و ژى وه‌كو مه‌ سپێده‌یا پاشتر ژ خه‌و رادبن و ل مانشێتێ ( بله‌ز ) یێ لسه‌ر شاشێ دنێرن و دبێژن واو ئه‌ڤه‌ چى یه‌ رو دده‌ت ؟!
ره‌نگه‌ گه‌له‌ك ژ ئه‌ڤان ( ره‌وشه‌نبیران ) رویێ دى یێ بابه‌تى ژى دبینن لێ ژبۆ هنده‌ك ئه‌گه‌ران …… بتنێ ل ئێك روى دنێرن و هه‌لوێستێ راست ناهێت ده‌ربڕین !

12

هه‌ر چه‌نده‌ من ئه‌و شاره‌زایى دبیاڤێ ماركه‌ و جۆرێن ترۆمپێلان دا نینه‌, لێ ئه‌وا ئه‌م دبینین ده‌ما دبێژن گه‌راجێ ره‌فا یان ژى پۆلۆنیكا یان ترۆپێلا پۆلونیك بچاڤه‌ك نورمال دهێته‌ به‌رێخودان وپتر ب هاولاتیێن ته‌خا گشتى ( یا نه‌ ده‌وله‌مه‌ند ) ڤه‌ دهێته‌ گرێدان ,به‌روڤاژى ناڤێن دى یێن قه‌به‌(مونیكا , لاگزس …)كو ب ته‌خا ده‌وله‌مه‌ند و به‌رپرسڤه‌ دهێته‌ گرێدان .
و ژكه‌ره‌ما خودێ ئه‌ڤرو رێژه‌یا ئه‌ڤان جۆرێن ترۆمپێلێن دووێ ل جادده‌و شه‌قامێن مه‌ دپڕن!
ئه‌ڤه‌ وه‌كو پێشه‌كى یه‌كێ بو كو بچین دناڤ ناڤه‌رۆكا بابه‌تێ خۆدا ..
براده‌ره‌كێ من نیزیكى سیه ساڵایه‌ ل وه‌ڵاته‌كێ ئه‌سكه‌نده‌ناڤى دژیتَ
و شاره‌زایى یه‌كا مه‌زن هه‌یه‌ دبیاڤێ سیسته‌مێ سیاسى یێ نیڤ ده‌َوله‌تى و هه‌روه‌سا كار كرن دگه‌ل رێكخراوێن خێر خوازێ وبیاڤێ هاریكاریێن مرۆڤایه‌تى بتایبه‌ت ل وه‌ڵاتێن تۆشى شه‌ر و كریزان دبن ..
ئه‌ڤى براده‌رى گوت ل پتریا ئه‌ڤ وه‌ڵاتێن ژ شه‌رو جه‌نگان ده‌ردكه‌ڤن و ژنو
خوه‌ لسه‌ر پێن خوه‌ دگرن هنده‌ك نه‌خشه‌ و پلان و ئارمانجێن گشتى بۆ دهێن دانان نابیت ژێ ده‌رباز ببن و ( ئه‌ولیه‌تێ ) بۆ بجهئینانا ئه‌وان نه‌خشه‌و پلانان دادنن .. وه‌ك میناك دبێژت پشتى دوماهى هاتنا جه‌نگا جیهانى یا دووێ وه‌ڵاتێ پولونیا هه‌تا راده‌یه‌كێ مه‌زن كاڤل و وێران بو ژئالیێ له‌شكه‌رێ ئه‌لمانیا نازى ڤه‌ و ژێرخانه‌یا وێ یا ئابورى ل صفرێ راوه‌ستا ..
پشتى جه‌نگێ بۆ ماوێ نیزیكى بیست ساڵان ئه‌ڤێ حكومه‌تا نوى هنده‌ك نه‌خشه‌و پلانێن گشتى و سه‌رانسه‌رى دارشتن بۆ سه‌ر ژنوى ئاڤا كرنا وه‌ڵاتى وگه‌شه‌پێدانا ئابوورى وهه‌مو سه‌كته‌رێن گرێداى ژیانا خه‌لكى , وئێكه‌م پێنگاڤ بۆ جهئینانا ئه‌ڤى نه‌خشه‌ى و گه‌هشتنا ئه‌ڤان ئارمانجان ئه‌وبو رێك نه‌دان بۆ كرین و ئینانا ترۆمپێلان (زێده‌ى پێتڤى یێن هاولاتیا) ژبه‌ركو بودجه‌یه‌كا مه‌زن دئه‌ڤى بیاڤى دا دهێته‌ ب هه‌ده‌ر دان ,و ئه‌وا پێتڤى بۆ قوناغا ئاڤاكرنا وه‌ڵاتى و بهێزكرنا ژێرخانه‌یا ئابورى ئه‌وبو كو ئه‌و كوژمێ پاره‌ى دبیاڤێن دى دا بهێته‌ مه‌زاختن وه‌ك جادده‌و و رێك و پر,كارگه‌ه و ده‌زگایێن پیشه‌سازى,په‌روه‌رده‌و زانست و ساخله‌مى, چاندن , ئاڤاهى و خوِش گوزه‌رانیا هاوڵاتیان و بتایبه‌ت خه‌لكێ پێتڤى …هتد.
په‌یره‌و كرنا ئه‌ڤێ سیاسه‌تا رێ نه‌دان ب هه‌ده‌ر كرنا پارێ وه‌ڵاتى ب تشتێ مه‌زاهر و ( كه‌مالى ) و ئه‌ولیه‌ت بۆ تشتێ گرنگ و گرێداى ژیانا
هاوڵاتیان ڤه‌ ئه‌ڤرو ئه‌ڤ وه‌ڵاته‌ ( پولونیا ) كرى یه‌ ئێك ژ پێشكه‌فتیترین شه‌ش وه‌ڵاتێن جیهانێ دبوارێ هێزا ئابوورى دا ..
مخابن ل هه‌رێما مه‌یا كوردستانێ پشتى سه‌رهه‌لدانا 1991ێ , پشتى كو چه‌ندین شه‌ڕ و جه‌نگ و ره‌ڤ و مالوێرانى بسه‌ردا هاتین و ژپتریا ئالیان ڤه‌ یێ كاڤل و هه‌رفتى .. لجهاى ئه‌وێ چه‌ندێ ئه‌م ژى نه‌خشه‌و پرۆژه‌ێێن ستراتیژى و دوور خایه‌ن دارێژین و هزرێ دئاڤاكرنا كارگه‌ه و فابریكه‌یان و پیشه‌سازى و رێك و گه‌شه‌پێدانا چاندنێ دا بكه‌ین گرنگى دان ب تشتێ گرێداى ژیانا هاولاتیان بتایبه‌ت ته‌خا هه‌ژار و خودان پێتڤى .. به‌روڤاژ تشتێ هاتى كرن كولان و شه‌قام و جاده‌یێن مه‌ تژى ترومپێل بون و ب شێوه‌یه‌ك نه‌رێكخستى و به‌ره‌للایى و بێ به‌رنامه‌ كو ل دوڤ هنده‌ك ئاماران ئه‌ڤروكه‌ هه‌ژمارا ترومپێلێن ل هه‌رێما مه‌یا كوردستانێ هه‌ین پترن ژ مه‌لیون وپێنج سه‌د هه‌زاران و ئه‌ڤ رێژه‌یه‌ هه‌كه‌ر بهێته‌ هه‌مبه‌ركرن دگه‌ل گه‌له‌ك وه‌ڵاتێن دى دێ هه‌رێما مه‌یا كوردستانێ سه‌رى ژئه‌وان ستینیت !
ئه‌ڤه‌ ل ده‌مه‌كى ئه‌ڤ رێژا هوسا مه‌زن دگه‌ل ئه‌ڤان شه‌قام و جاده‌یێن هه‌ین ناگونجیت و زێده‌بارى ئه‌وى كوژمێ مه‌زن یێ ل كڕینا كه‌ره‌سته‌ و پێتڤیێن وێ دهێته‌ مه‌زاختن كو هه‌كه‌ر بۆ هه‌ر ترۆمپێله‌كێ دماوێ سالێ دا بتنێ شه‌ش سه‌د دولار ژى بهێن مه‌زاختن ئه‌ڤه‌ كوژمێ ملیاردولارا چو ژده‌رڤه‌!
زێده‌بارى ئاكامێن دى یێن زیانبه‌خش قوربانى یێن زێده‌ یێن رویدانێن رۆژانه‌ ,دوكێل و پیس كرنا ژینگه‌هێ ,كوورتر كرنا ته‌خایه‌تیا جڤاكى؛ خودانێ ترومپێلا بها گران خۆ نابینت ل ئاستێ خودانێ ته‌كسیێ !!
ئه‌ڤجا ترومپێلا پولونیك ورێزبه‌ندیا پله‌یا شه‌شێ یاپێشكه‌فتنا ئابوورى لسه‌ر ئلستێ جیهانێ بۆ جڤاكێ پولونى پیروز بیت , وبۆ جڤاكێ مه‌ژى مونیكا و لاگزس و …. خه‌ونا به‌رمیلا گازا سپى ل زڤستانێ !

website security
Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com