NO IORG
Authors Posts by چیان مهدی

چیان مهدی

چیان مهدی
29 POSTS 0 COMMENTS

11

چیان مه‌هدى
ژینگه‌هێ كارتێكرنه‌كا تمام ل سه‌ر كۆمه‌لگه‌هێ هه‌یه‌، ژبه‌رهندێ باراپتریا كۆمه‌لگه‌ها گرنگیه‌كا زێده‌ ب ژینگه‌هێ دده‌ن وه‌كی گه‌وهه‌ره‌كا گرنكا كۆمه‌لگه‌ها ته‌ماشه‌ دكه‌نێ، به‌حسكرنا ژینگه‌هێ به‌حسكرنا ژیانێ یه‌، چونكی هه‌می زینده‌وه‌رێن ل سه‌ر رویێ عه‌ردی ژینگه‌ها تایبه‌ت بخوڤه‌ هه‌یه‌،هه‌روه‌سا هه‌ر ئاریشه‌ك د ژینگه‌هێدا هه‌بیت دێ بیته‌ ئه‌گه‌رێ دروستبوونا ئاریشێ د ژیانا زینده‌وه‌ران دا، چونكی په‌یوه‌ندیه‌كا موكم د ناڤبه‌را ژینگه‌هێ و زینده‌وه‌ران دا هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر سه‌رنجێ بێخینه‌ سه‌ر گۆتنه‌كا ئه‌نشتاینی كو دبێژیت (ژینگه‌هـ هه‌می تشته‌كه‌ ژبلی من)، ئانكو مرۆڤ ئه‌گه‌ره‌كێ سه‌ره‌كی وبنگه‌هینه‌ د پرۆسا پیسبوونا ژینگه‌هێدا و ده‌ركه‌فتنا جۆرێن جیاوازێن پیسبوونێ وپیسبوون ژی ژئه‌گه‌رێ مرۆڤان به‌رامبه‌ر زێده‌بوونا پیشه‌سازیێ ــ پێشكه‌فتنا ته‌كنه‌لوجیایێ ــ خراب بكارئینانا ژێده‌ران ــ زێده‌بوونا رێژا ئاكنجییا ـــ پیسبوونا (ئاڤێ ــ هه‌وای ــ ئاخێ)، كو ئه‌ڤه‌ژی ژ ئه‌نجامێ چالاكیێن مرۆڤی پیس دبن.ژینگه‌هـ وه‌كی بابه‌ته‌كێ گرێدای ب ژیانێ وچالاكیێن به‌رده‌وامێن مرۆڤی وزینده‌وه‌راڤه‌، به‌رده‌وام پێدڤی ب چاڤدێریكرن وچێكرنێ یه‌، چونكی چالاكیێن به‌رده‌وامێن مرۆڤی پاشماوێت غه‌ریب دئێخنه‌ د ناڤ پێكهاتیێن ژینگه‌هێدا (ئاڤ ــ هه‌وا ــ ئاخ ) ل دووڤ جۆرێن چالاكیان ب ڤێ ژی ژینگه‌هـ پیس دبیت.
پیسبوونا ژینگه‌هێ ژی پێكدئێت ژ روودانا گوهۆرینه‌كێ د ژینگه‌ها گیاندارادا ژئه‌گه‌رێ سروشت و چالاكیێن رۆژانه‌یێن مرۆڤی ڤه‌ كو دبیته‌ ئه‌گه‌رێ ده‌ركه‌فتنا چه‌ند مادده‌یه‌كا كو ناگونجن دگه‌ل وی جهێ گیاندار تێدا دژین ودێ تێكده‌ت، به‌رهه‌م ئینانا پێدڤیێن ژیانا مرۆڤی ب به‌رده‌وامی به‌رمایكێن زیانبه‌خش دئێخنه‌ د ناڤ ژینگه‌هێ دا، به‌لێ رێژا وان به‌رمایكا گرێدانه‌كا ئێكسه‌ر ب هشیاریا مرۆڤاڤه‌ هه‌یه‌ گرینگیدانا وان ب ژینگه‌هێ هه‌روه‌سا گوهۆرینێن كه‌ش و هه‌وای كاریگه‌ریێن نێگه‌تیڤ یێن كرینه‌ سه‌ر ژینگه‌هێ، هه‌روه‌سا زێده‌بوونا هه‌ژمارا ئاكنجییا ل سه‌ر رویێ عه‌ردی وزێده‌بوونا كارگه‌ها ب هه‌ده‌ردانا وزه‌یا زێده‌ی پێدڤیێن وه‌لاتان ب تایبه‌تی ژی وه‌لاتێن پیشه‌سازی، زێده‌بوونا ترومبێلا زیانه‌كا ژینگه‌هی یا زێده‌ په‌یداكریه‌ ژبه‌رته‌نگبوونا گه‌رمێ و ته‌پوتوزێ وب ده‌هان كاره‌ساتێن سروشتی كو راسته‌وخوه‌ كارتێكرنه‌كا گه‌له‌ك خراب كریه‌ سه‌ر ژینگه‌هێ و هه‌ڤسه‌نگیا ژینگه‌هێ تێكدایه‌. پیسبوونێ كارتێكرن ل سه‌ر چاڤ وگه‌ری وپیست وده‌روونی هه‌یه‌ ژبه‌رهندێ ل وان وه‌لاتێن كو ژینگه‌ها وان پیسه‌ ئاكنجییێن وان د دودل و تۆره‌نه‌، هه‌روه‌سا پیسبوونێن ژینگه‌هێ باراپتر ل وه‌لاتێن پاشكه‌فتینه‌ وه‌لاتێ چینێ و هندستانێ پیسترین وه‌لاتێن جیهانێنه‌ ژلایێ ژینگه‌هێڤه‌ د كوردستانێ ژیدا زێده‌ترین پیسبوون پێكدئێن قه‌ره‌بالخ و هه‌وای و ئاڤێ.
(ئاڤ ــ هه‌وا ــ ئاخ) ئه‌ڤه‌ هه‌رسێك پێكهاتیێن ژینگه‌هێنه‌ پیسبوونا وان ئانكو تێكچوونا بارێ ژیانا هه‌رئێك ژڤان ره‌گه‌زانه‌ و تمامكه‌رێن ئێكودوونه‌ بۆ به‌رده‌وامیدان ب ژیانێ، له‌وما نابیت ئێكێ ژیادی ب گرنگتر بدانین،زێده‌كرنا رێژا كه‌سكاتی گرێدانه‌كا ئێكسه‌ر ب ڤان هه‌رسێ پێكهێنه‌رانڤه‌ و گه‌شه‌كرنا مرۆڤی ژی پێدڤی ب پێكئینه‌رێن ژینگه‌هێڤه‌ هه‌یه‌.
ل سه‌ر هه‌ر تاكه‌كێ كورد پێدڤیه‌ ئه‌ركێ پاراستنا ژینگه‌هێ بستوه‌یێ خوه‌ڤه‌ بگریت و ل سه‌ر هه‌می رێكخراو و سه‌نته‌ر و داموده‌زگه‌هێن حكومی و نه‌حكومی و په‌رله‌مان و كه‌رتێ تایبه‌ت و راگه‌هاندكاران پشكداربن د گه‌هاندنا په‌یاما ژینگه‌هـ پارێزیێ دا، هه‌می لایه‌ك پێدڤیه‌ پارێزگاریێ ل وێ ژینگه‌هێ بكه‌ن كو ئه‌م هه‌می تێدا دژین، چونكی ژینگه‌هه‌كا پاقژ مافێ مه‌هه‌میانه‌ و پاراستنا ژینگه‌هێ ژی ئه‌ركێ سه‌رملێن هه‌ر تاكه‌كێ كورده‌.
كاركرن بۆ ژینگه‌هه‌كا ساخله‌م به‌ری هه‌رتشته‌كی بزاڤه‌ بۆ پاراستنا هه‌ڤسه‌نگیا ژینگه‌هێ كو د ناڤه‌راستا سه‌دێ بیستێ دا هه‌تا ئه‌ڤرۆ ب شێوه‌یه‌كێ گه‌له‌ك دژوار ئه‌و هه‌ڤسه‌نگیه‌ به‌ر ب تێكچوونێ ڤه‌ یه‌، ژ به‌ر زۆریا هۆكارێن پیسبوونا ژینگه‌هێ ئاوا جهێ خۆشحالیێ یه‌ كو رێژه‌یه‌كا به‌رچاڤ ژ به‌رپرسێن وه‌لاتێن پێشكه‌فتیێن جیهانێ هه‌ست ب مه‌ترسیێن پیسبوونا ژینگه‌هێ دكه‌ن و كارێ قانوونی بۆ كێمكرنا پیسبوونا ژینگه‌هێ كریه‌. سالانه‌ چه‌ندین كۆنفرانس و كۆمبوونان گرێدده‌ن و بریارێن گرنك بۆ پاراستنا ژینگه‌هێ دئێنه‌جێبه‌جێكرن.

3

چیان مه‌هدى
ئه‌گه‌ر ل دووڤ نه‌خشه‌ و پلانێن رێكخستی گرنگی بهێته‌دان ب كه‌رتێن نه‌فت، رێك، ئاڤه‌ندانكرن، ژینگه‌ه، سروشتی و سه‌رچاوێن ئاڤێ، دێ ب هزاران ده‌رچوویێن هه‌می پشكێن ئه‌ندازیاری و ژینگه‌ه و جیۆلۆجی و سروشتی بنه‌ خودان كار، هۆسا دێ وه‌لاتێ مه‌ د ماوه‌یه‌كێ كێم دا ژلایێ ئابووری ڤه‌ و ژیانكرن و پێشكه‌ڤتنێ ڤه‌، جوداهیه‌ك و پێشڤه‌چوونه‌كا مه‌زن بخوه‌ڤه‌ بینیت.
ئه‌گه‌ر گرنگی ب كه‌رتێ گه‌شتوگوزاری و شوینه‌واری ب شێوازه‌كێ سه‌رده‌م و ستاندارد بهێته‌دان، ب هزاران ده‌رچوویێن پشكێن گه‌شتوگوزاری و بێ باوه‌رنامه‌ ژی دێ بنه‌ خودان كار و كه‌سابه‌ته‌كا ئاڤاكه‌ر و گه‌له‌ك باش، هۆسا خه‌لكه‌كێ زۆر دێ قه‌ستا هه‌رێمێ كه‌ت.
ئه‌گه‌ر گرنگی ب كه‌رتێ چاندن و كشتوكاڵی و گیانه‌وه‌ر (شیرده‌ر و هێككه‌ر) بهێته‌دان، ب ده‌هان هزاران ده‌رچوویێن كۆلیژێن ئه‌ندازیاریا چاندنێ و ڤێتێرنه‌ری و سامانێن ئاژه‌لی، هه‌روه‌سا جۆتیار و بگره‌ گه‌له‌ك كه‌سانێن بێ باوه‌رنامه‌ ژی دێ بنه‌ خودان كار و كه‌سابه‌تی، ئه‌گه‌ر به‌ری روویدانا قه‌یرانێن سالێن بوری ئه‌ڤه‌ هاتبا كرن، ئه‌ز باوه‌رم نزمبوونا بهایێ نه‌فتێ كاریگه‌ریه‌كا مه‌زن ل سه‌ر هه‌رێمێ نه‌ دبوو.
ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ هه‌می ده‌رچوویه‌ بوونه‌ خودان كار و مووچه‌، هینگی ئه‌گه‌ر گه‌نجه‌ك مابیت خودان باوه‌رنامه‌ یان تایبه‌تمه‌ندی نه‌بیت، هینگی دێ شێت د بازارێ ئازاد دا ژیانا خوه‌ دابین كه‌ت، وه‌كو ڤه‌كرنا دوكانه‌كێ یان هاژۆتنا ته‌كسیێ یان كرێكاریه‌كێ د كه‌رتێن جودا جودا دا یان ل جۆتیاری و خوارنگه‌ه و سازیێن نه‌ حكومی و یان گه‌شتوگوزاری ئازاد كاره‌كی بۆ خوه‌ په‌یدا كه‌ت، ئه‌و ژی سه‌ندیكا كرێكاران خوه‌ لێ بكه‌ته‌ خودان، ژلایه‌كێ دیڤه‌ ژبلی وێ كو دێ خه‌لك ژ قه‌یرانا بێ كاری و بێ مووچه‌ییێ خلاس بیت، هه‌م دێ وه‌ڵاتێ مه‌ پێشكه‌ڤتنه‌كا مه‌زن دده‌مه‌كێ كێم دا ب خوه‌ڤه‌ بینیت، هه‌م ژی حوكمه‌ت دێ تا رادده‌یه‌كێ باش ژگه‌له‌ك قه‌یرانا خلاس بیت.
ئه‌ڤا من گۆتی هه‌میێ ژی چ تشتێ زه‌حمه‌ت و بۆدجه‌كێ زه‌به‌لاح یان خه‌رجیه‌كێ مه‌زن پێ نه‌ڤێت، به‌لكو بتنێ پێدڤی ب پلانه‌كا سیسته‌م كری و ب رێكوپێك و كه‌سانێن خودان ئه‌قله‌كێ ستراتیژی ب ژیبوونه‌كا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانی هه‌یه‌، هه‌روه‌سا ئه‌ڤ دێ بیته‌ باره‌كێ سڤك ژ بۆ حوكمه‌ت كو بتنێ پشت به‌ستنێ ب داهاتێ نه‌فتێ نه‌كه‌ت، ئانكو دێ ژ هه‌رلایه‌كی ڤه‌ ده‌وله‌مه‌ند بیت و پێشڤه‌چیت،
ل وه‌لاتی دێ كێمترین ئاریشه‌ هه‌بن، ژبه‌ر پتریا ئاریشێن چێدبن، ژئه‌گه‌رێن ئابووری نه‌، بێكاری و هه‌ژاری خه‌لكی تووشی كێشێن جڤاكی ونه‌خۆشیێن جودا جودا دكه‌ن، ده‌مێ جڤاك یێ پڕ ئاریشه‌ بیت هنگی هزرا داهێنانێ د ناڤ دا دمریت، گه‌نجێن به‌رهه‌مهێنه‌ر په‌یدا نابن، ژبه‌ر به‌زینا وان ل دووڤ پاریێ ژیانێ داهێنانێ ل ده‌ڤ وان دكوژیت.

15

چیان مه‌هدى

بنیاتێ پێشكه‌فتن و بهێزبوونا هه‌ر وه‌ڵاته‌كی گه‌نجه‌ و هۆكارێ هه‌ره‌ سه‌ره‌كی یه‌ بۆ گوهۆرین و گه‌شه‌كرنا وه‌ڵاتی، لێ هه‌تا كو وه‌ڵات مفایی ژ گه‌نجی ببینیت و وه‌ك ئامرازه‌كێ كاریگه‌ر سه‌رده‌ریێ ل گه‌ل بكه‌ت، ڤیا بیت گه‌نج یێ هشیار و چالاك و خودان بریار و وێره‌ك بیت. وه‌كی دبینم گه‌نجێ كورد خودان شیان و بهێز و وێره‌ك و ره‌وشه‌نبیره‌، لێ د ڤێ قووناغا نوكه‌ تێ دا دژین دبینم گه‌نجێ كورد ئه‌و شیان و هێز و بیرۆكێن ل ده‌ف هه‌یی یێن به‌رزه‌ كری و حه‌تا راده‌یه‌كێ زۆر خوه‌ ب ده‌ست چاره‌نڤیسی ڤه‌ گرێدایه‌.
ئێك: خودان ئیراده‌یه‌كا بهێزین.
دیاره‌ كو گه‌نجی به‌رده‌وام ئیراده‌یه‌كا ب هێز هه‌یه‌ و ب ده‌ستڤه‌ئینانا ئارمانجێن خوه‌دا به‌رده‌وامه‌ و ده‌ستان نا داهێلیت.
دو: یێ چالاك و بهێزه‌، د ژیانا خوه‌دا یێ چالاك و خودان بزاڤه‌كا به‌رچاڤه‌ د هه‌ر ئه‌ركه‌كی دا كو پێ بهێته‌ سپاردن.
سێ: ژ لایێ جه‌سته‌ی ڤه‌ بهێزه‌،
ئه‌و هێزا وی وه‌لێ دكه‌ت هه‌ست ب وه‌ستیانێ نه‌كه‌ت.
چارێ: حه‌زا سه‌ركێشیێ و ئه‌زموونان هه‌یه‌، ژ به‌ر سه‌ركێشیێن ئه‌رێنیێن خوه‌ شیانێن نوویاتیێ و دووڤ دا گه‌ریانێ هه‌نه‌.
پێنج: خودان خه‌ونێن مه‌زن و ئاڤاكرنا خوه‌نه‌، ژ به‌ر كو به‌رده‌وام خه‌ونێن مه‌زن هه‌نه‌ د ئاڤاكرنا خوه‌دا، له‌وا ژ ده‌ستڤه‌ئینانا خه‌ونێن خوه‌ راناوه‌ستیت و بێ دودلی پێنگاڤان دهاڤێت.
ژ به‌ر ئه‌و خالێن من به‌حس ژێكری،چ پێنه‌ڤێت ئه‌م دبینین كو گه‌نجی رۆله‌كێ گرنك د جڤاكى دا هه‌یه‌، ئێك ژ وان رۆلێن گرنگ ژی گرنگیدانا وی یه‌ د پشكداریا سیاسی دا، وه‌كی پشكداریكرن د پرۆسا هه‌لبژارتنان دا، د زۆربه‌یا جڤاكان دا به‌رده‌وام گه‌نج سه‌ركه‌فتیێن هه‌لبژارتنانه‌.
هه‌روه‌سا شیانێن گه‌نجی بهێزن د ددیاركرنا رۆلێ خوه‌دا د وارێن خۆبه‌خشی دا و شیایه‌ جهێ ده‌ستێ خوه‌ دیاربكه‌ت، ب ڤێ ژی باوه‌ری ب خوه‌بوونا وی زێده‌تردبیت.
دشێین گه‌له‌ك رۆلێن دیێن گه‌نجان به‌حس بكه‌ین د وارێن خزمه‌تكرنێ دا ب ده‌وروبه‌رێن خۆنیشتیمانی و وان كه‌س ولایه‌نان كو پێدڤی ب وان هه‌بیت، له‌وا د هه‌ر جڤاكه‌كی دا گرنگی ب گه‌نجان بهێته‌دان ئه‌و جڤاك ژ رویێ سیاسی و ئابووری ڤه‌ یێ سه‌ركه‌فتی یه‌.
ڤێجا ماده‌م سه‌ركه‌فتنا جڤاكى یا گرێدایه‌ ب توێژه‌كا گرنگا وه‌كی گه‌نجا پێدڤیه‌ ژ خوه‌ پرسیار بكه‌ین بۆچی دڤێت كار ل سه‌ر ڤێ توێژێ نه‌كه‌ین د ده‌رێخستنا هێز و شیان و داهێنانێن وان دا؟
دڤێت پرسیار بكه‌ین بۆچی دڤێت د جڤاكی دا پشتا خوه‌ ب شیانێن گه‌نجان نه‌گرێده‌ین و ب تنێ د پرۆسێن هه‌لبژارتنان دا به‌رێ خوه‌ بده‌ینێ ل به‌رامبه‌ر بده‌ستڤه‌ئینانا ده‌نگێن وان.. یان بۆچی پرسیار نه‌كه‌ین، گه‌ر ئه‌م هند دپشت قاهیمین ب تۆێژا گه‌نجان و داخوازا ده‌نگان ژێ دكه‌ین، بۆ گه‌نج ته‌یێ سیاسی ببینیت هۆسا پشتگوه ڤه‌ دئێخی؟ گه‌ر ڤان پرسیاران به‌رسڤ نه‌بیت بۆ ڤێ توێژا گرنگ، چ پێنه‌ڤێت جڤاك و د سه‌ر هه‌میارا سیاسی دێ باجێن مه‌زن ده‌ن وبێباوه‌ریا گه‌نجان ب ده‌ستهه‌لاتا سیاسی دێ جڤاكی به‌ ب هه‌ڕفینه‌كا مه‌زن به‌ت ڤه‌ …

4

وه‌كی من زانی د ڤان گوهۆرینان دا، ئه‌ڤێن ل دهۆكێ دێ هێنه‌ كرن، پتریا وان زه‌لامن، هه‌تا نوكه‌ ب تنێ من گوھ ل ناڤێ ئافره‌ته‌كێ ب تنێ بوویه‌، ئه‌و ژی هه‌كه‌ بمینیت.

پێدڤیه‌ ل ڤی ده‌می ده‌ستهه‌لات، ئاڤریه‌كێ بده‌ته‌ شیانێن ئافره‌تێ و بهایه‌كێ باشتر بده‌تێ، كو بوویه‌ ئه‌فسانه‌ ل جیهانێ، بۆ نموونه‌ مه‌ دیت د شه‌ڕێ داعشێ دا، ئافره‌تێن كورد مل ب ملێ برایێ خوه‌ یێ پێشمه‌رگه‌ ل به‌رامبه‌ر دوژمنی راوستیابوو. ژ بلی ڤێ چه‌ندێ ژی ئه‌و قه‌هره‌مانی ئه‌ڤرۆ د به‌رگریێ دانه‌ و ئاخا كوردستانێ دپاریزیت هه‌ر ژ كێله‌كا وێ ئافره‌تێ ژ دایك بووینه‌، له‌ورا دڤێت سیسته‌مه‌كێ نوو بهێته‌ پیاده‌كرن بۆ پتر ده‌لیڤه‌دان ب ئافره‌تێ، داكو رۆلێ وێ پتر دیار بیت، ژبۆ پاشه‌رۆژه‌كا گه‌شتر و خۆشتر ل سه‌ر بنیاته‌كێ موكم، ھه‌بوونا ده‌لیڤان و دیتنا رۆلی دێ پتر شیانێن ئافره‌تێ دیار بن، دیسا دێ پتر ھێته‌ ئاڤاكرن ژ لایێ سیاسی و كارگێری ڤه‌، ھزرێن ئه‌كادیمی و مودرن پتر به‌رچاڤ بن.
گه‌له‌ك جاران ده‌مێ به‌حسێ ئافره‌تێ و پشكداریێ دكه‌ن، ئێكسه‌ر بابه‌ت دچیت خالێن لاواز و به‌حسێ كه‌ساتیا ئافره‌تێ دهێنه‌كرن و تشتێ گرێدایی ره‌وشت و كه‌لتوور و پرسا جڤاك و ده‌روون و گه‌له‌ك خالێن دی یێن كو مێشكێ خه‌لكی پێڤه‌ مژوول بن دهێنه‌ پێش، ل به‌راهیا ڤێ هزرێ هه‌میێ ب سه‌دان هزرێن شاش ل دۆر ئافره‌ت دهێنه‌ ئاڤاكرن كرن، ئانكو جوداهی ره‌گه‌زی نه‌بیت ئافره‌تێن كورد شیاینه‌ ببنه‌ سۆمبولا به‌رخودانێ.
بلا ئافره‌ت خودان هێزه‌ بلا ئه‌م چ دی نه‌بێژین ئافره‌ت بێ هه‌لویسته‌، نه‌خێر ئافره‌ت هه‌نه‌ خودان رابردوویه‌كێ باشه‌ دڤێت ئێدی ده‌ستهه‌لات باشتر هزر د شیانێن ئافره‌تێ دا، بكه‌ت و د ھه‌ر گورانكاری و ده‌لیڤه‌كێ دا رۆلێ ئافره‌تێ یێ به‌رچاڤ بیت.

83

هه‌كه‌ ژنێن جیهانێ و وه‌لاتێن پێشكه‌فتی و خودان سه‌روه‌ری داخوازو ماف و پێنگاڤێن وان بۆ گه‌هشتنا چه‌ند ئارمانجه‌كێن تایبه‌تمه‌ند بیت ب ژیانا وان ڤه‌، بۆ مه‌ كوردان خه‌باتا نه‌ته‌وه‌یی هند ئارمانجه‌كا مه‌زنه‌، بزاڤێن دی د وارێ مافێ ژنان دا و رۆلێ وان د ده‌زگه‌هان دا و ده‌ربازبوون ژ دابونه‌ریتان ئه‌وله‌ویه‌ت نه‌بیت، ئه‌ڤ باوه‌ریا من به‌روڤاژی بۆچوونا هه‌ر كه‌س و لایه‌نه‌كی بیت، ئاریشه‌ نینه‌ هندی من دڤێت به‌حس ژ راستیا ڤێ ئارمانجێ و رۆلێ ژنا كورد بكه‌م، كو نوكه‌ ژ به‌ر هه‌شتى مارس رۆژا جیهانیا ژنان بارا پترا ئاخفتنا مافێ ژنانه‌ وچ پێنگاڤێن كریار ژی د دووڤدا نائێن، خه‌باتا نه‌ته‌واتیا كورد، خه‌باته‌كا تژی قوربانیه‌، بابوبرا و كه‌سێن مه‌ به‌رده‌وام ئه‌ركێ رویبریبوونا دوژمنان ب ستوویێ خوه‌ڤه‌ گرتیه‌، مل ب ملێ وان ژنا كورد ژی ب به‌رپرسیاری رۆلێ كاریگه‌ر هه‌بوویه‌ و كوڕ بۆ خه‌بات وپێشمه‌رگاتیێ په‌روه‌رده‌ كرینه‌ و خه‌مێن به‌رده‌وام ژ به‌ر ژده‌ستدانا جه‌گه‌رێن خوه‌ خوارینه‌، دیرۆكا ڤێ نه‌ته‌وێ یاتژی یه‌ ژ نموونێن قه‌هره‌مانیا ژنێ ژ بۆی سه‌رخستنا شۆره‌شێ، تژینه‌ ژ چیرۆكێن ئاوه‌ره‌بوون و ده‌ربه‌ده‌ریێ و زه‌حمه‌تكێشانێ، ئه‌ڤرۆ ژی كو كورد ل به‌رانبه‌ر مه‌ترسی و هه‌ره‌شا دوژمنێن خوه‌یه‌ ب تایبه‌تی گرۆپا تیرۆرستی یا داعش، رۆل و په‌یاما تایبه‌تیا ئافره‌تا كورد یا جودایه‌، هه‌ر ئه‌و به‌رپرسیار یا ژ مه‌ دئێته‌ چاڤه‌رێكرن، قوربانیدان بۆ پاراستنا وان ده‌ستكه‌فتان كو به‌ری مه‌ قوربانی بۆ هاتیه‌دان، د ڤی بارودۆخێ كوردستانێ ژی دا ئه‌وا هاتیه‌ دیتن سه‌لماند كو ژنا كوردستانێ به‌ری مافێن ره‌گه‌زی وه‌ك مێینه‌ك، قوربانیێ دده‌ت بۆ مافێن نه‌ته‌وه‌یێن خوه‌، چونكی دزانیت هه‌تا سه‌ربه‌خوه‌یی نه‌بیت، نه‌شێت پێنگاڤان بهاڤێت بۆ سه‌ربه‌خوه‌یێ. د ڤان رۆژا دا كو رۆژا ژنێن جیهانێ یه‌، هیڤی خوازین جڤاكێ نیڤده‌وله‌تی و رێكخراوێن ژنان د جیهانێ دا ب چاڤه‌كێ بلند سه‌حكه‌نه‌ ڤێ قوربانیدانا ژنا كوردستانێ ورێزێ ل وان شیانان بگرن یێن ژنا كوردستانێ ژ پێخه‌مه‌ت پاراستنا وه‌لاتێ خوه‌ ب كاردئێنن.

51

ئه‌وا نها ل عیراق و سووریا و چه‌ند وه‌لاتان هه‌ی وه‌ك شه‌ڕ، ئالۆزی، پێك ناهێت ژ گوهۆرینه‌كا سه‌رڤه‌، راسته‌ پشكه‌كه‌ ژ شه‌ڕه‌كێ مه‌زنێ زلهێزێن دونیایێ، به‌لێ د هه‌مان ده‌می دا شه‌ڕه‌كێ مه‌زهه‌بیه‌ و ب رێیا گۆره‌پانا عیراق و سووریایێ دێ ئێكلا بیت، هه‌تا چه‌ندێ ئه‌ڤ شه‌ڕه‌ دێ د به‌رژه‌وه‌ندا مه‌زهه‌بێ سونی یان شیعی دا ب دووماهیك ئێت گه‌له‌ك ئاخفتن یێن هه‌ین، به‌لێ بۆ كوردان ئه‌ڤ ئاگره‌ رێیه‌كا دی یه‌ بۆ هندێ دێ شێت هه‌تا كیرێ ده‌ستكه‌فتێن خوه‌ گرێ ده‌ت ب ڤی شه‌ڕی ڤه‌ و ئه‌نجامێ دووماهیا وی. كو نوكه‌ رۆناهیا ڤی شه‌ڕی ب ده‌ستكه‌فت و زیانێن خوه‌ ڤه‌ ددیارن.
كورد د شه‌ڕه‌كێ سه‌پاندی دانه‌، ئانكو ئه‌ڤ شه‌ره‌ نه‌ ب حه‌زا كوردان بوویه‌، به‌لكو یێ ل سه‌ر هاتیه‌ سه‌پاندن، لێ مفا د دابینكرنا ئارامیه‌كا زێده‌تر دا هه‌یه‌ بۆ وان جهێن ب خوینا پێشمه‌رگه‌ی هاتینه‌ رزگاركرن و گرتن، ژبه‌ر كو هندێ ئه‌ڤ شه‌ڕه‌یه‌ د بنیات دا بۆ رێگریكرنێ بوویه‌ ژ وێ ئارمانجا مفای بگه‌هینته‌ لایه‌كی ژ مه‌زهه‌بان، بێگومان دگه‌ل كوردان ژی، لێ سونه‌ و شیعا دڤیا بكه‌نه‌ شه‌ڕه‌كێ مه‌زهه‌بی یێ ناڤچه‌یی، ب تایبه‌تى شیعان كو ئیران سه‌رپه‌رشتیا وێ دكه‌ت خواست نفوزا خوه‌ به‌رفره‌ه بكه‌ن، به‌لێ بۆ كوردان مفایێ وێ د هندێ دایه‌ كو بشێن ده‌ستكه‌فتا پێ ب ده‌ستڤه‌ بینن.
تۆمارا وان هه‌می شه‌ڕێن ل میحوه‌رێن جوگرافی یێن كوردان روو داین دگه‌ل داعش، پێشمه‌رگه‌هێ كوردستانێ شیا ب مفایه‌كێ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی بگه‌هینیته‌ جیهانێ، شه‌ڕی ژ پێخه‌مه‌ت چ دا دكه‌ت، شه‌ڕی ژبه‌ر ئاین و مه‌زهه‌ب و نفوزا هه‌رێمایه‌تیێ ناكه‌ت، به‌لكی شه‌ڕی ژ پێخه‌مه‌ت چه‌سپاندنا سنوورێ هه‌رێما كوردستانێ و به‌ره‌ڤانیكرنێ ژ عه‌رد و پێكهاتێن جودایێن وان ده‌ڤه‌ران دكه‌ت كو پشكه‌كن ژخاكێ كوردستانێ ب تایبه‌ت ئێزدی و مه‌سیحی و شه‌به‌ك و توركمان و كاكه‌یی.
لێ هه‌كه‌ عیراق نه‌هێته‌ پارچه‌كرن ژی جاره‌كا دی نابیته‌ ئه‌و وه‌لاتێ به‌ری داعش هه‌ی، جۆرێ هه‌ڤركیا و شه‌ڕێ دژی داعش جوداهی گه‌هاندنه‌ راده‌یه‌كی كورد بشێن پێداگیریه‌كا دی بۆ پرسێن خوه‌ بكه‌ن، د وی شه‌ڕی دا ب ئێك ژ دیارترین هه‌ڤپه‌یمانێن دژی تیرۆرێ خوه‌ دا نیاسین و قوربانیێن پێشمه‌رگه‌ی و خه‌لكی بوونه‌ باشترین هاریكار، ژبه‌ر هندێ د ڤی ده‌می دا ستراتیژیه‌تا نه‌ته‌وه‌یی و پاراستنا ده‌ستكه‌فتان د جوگرافیا وان ده‌ڤه‌ران دا كو شه‌ڕ لێ هه‌ی دێ بۆ كوردان ده‌رفه‌ته‌كا زێرین بیت، له‌ورا پێدڤیه‌ زوو كار ل سه‌ر ڤێ پرسێ بهێته‌ كرن و هه‌ڤركیێن ناڤخوه‌یی زیانێ نه‌گه‌هیننێ.

102

نه‌ ژ مێژه‌ بوویه‌ كو هاژووتنا ترۆمبێلێ ژ ئالیێ ره‌گه‌زێ مێ ڤه‌ تشته‌كێ ده‌گمه‌ن بوو و خه‌لكی ب حێبه‌تى ته‌ماشه‌ دكر، چونكی هه‌تا راده‌كێ دابونه‌ریتێن جڤاكی ده‌لیڤه‌ نه‌ددا كچ و ژن ترۆمبێلێ بهاژوون، لێ ل گه‌ل پێشكه‌فتنا جڤاكێن دونیایێ جڤاكێ مه‌ ژی هنده‌ك گهۆرین بسه‌ردا هاتن و پیچه‌ك ژ كه‌ڤلوژانكێ خوه‌ هاته‌ ده‌رێ و به‌ره‌ف جڤاكه‌كێ ڤه‌كری چوو.
له‌ورا ل ڤان دووماهیان مه‌ دیت كچ و شوفێرى یا بوویه‌ دیارده‌كا زۆر یا نۆرمال، چونكی ئه‌وێ كچێ ڕۆلێ خوه‌ هه‌یه‌ بۆ پێشڤه‌برنا خوه‌ د ناڤ جڤاكی دا. هه‌روه‌سا یا خویایه‌ بێژین كو ئافره‌تێ رۆله‌كێ گرنك د جڤاكێ سه‌رده‌مانه‌ دا هه‌یه‌ ل هه‌می ده‌لیڤێن كاری و یا فه‌ره‌ كو هه‌می كه‌س و كارێن ڤێ ئافره‌تێ پشته‌ڤان بن بۆ سه‌ركه‌فتنا ڤێ كچێ د هه‌ر كاره‌كی دا كو ئه‌نجام بده‌ت و هه‌روه‌سا ئه‌و رۆلێ ده‌یك و باب دده‌نه‌ كۆری بۆ هاژووتنا ترۆمبێلێ دڤێت بده‌نه‌ كچا خوه‌ ژی، چونكی ل ڤی سه‌رده‌می ئافره‌ت ب گه‌له‌ك كاران رادبیت كو كۆر نه‌شێن بكه‌ن ژبه‌ر ڤێ چه‌ندێ جڤاكێ مه‌ رێكێ ناده‌ت بۆ ئه‌نجامدانا هه‌ر كاره‌كی و ئه‌و كه‌س هاریكاریا ئافره‌تێ بكه‌ت بۆ هاژووتنا ترۆمبێلێ كه‌سه‌كێ پێشكه‌فتی یه‌ د هزر و بیر و بۆچوونێن خوه‌ دا له‌وڕا ئافره‌تا نوكه‌ شێوه‌كێ پێشكه‌فتنا جڤاكی یێ د ده‌ستى دا هه‌ی، ل وه‌لاتێن پێشكه‌فتی ئافره‌تا شۆفێر نه‌ك ب تنێ رادبیت ب هاژووتنا ترۆمبێلێن بچووك به‌لكو گه‌له‌ك جاران دێ بینی ئافره‌ته‌ك یا تڕۆمبێلا بارهه‌كر دهاژووت ئانكو ئه‌و ڤی كاری ب زۆر ئاسایی وه‌ردگرن نه‌وه‌ك جڤاكێ مه‌ كو گه‌له‌ك ئیزعاجا وێ ئافره‌تێ دهێته‌ كرن ئه‌وا ڕادبیت ب هاژووتنا تڕۆمبێلێن بچووك ژلایێ هه‌ر كه‌سه‌كی ل ده‌ورو و به‌رێن وێ، ئه‌ڤجا دڤێت ئه‌ڤ دیارده‌ د ناڤ مه‌ دا نه‌مینیت بۆ پێشڤه‌برنا جڤاكێ مه‌ یێ كوردی هه‌روه‌سا دڤێت رێزگرتن بۆ ڤێ ئافره‌تا خودان شیان بهێته‌ گرتن و دڤێت هه‌ر كه‌سه‌ك ل جهـ و كارێ خوه‌ هاریكارێ ئافره‌تا كورد بیت دا وه‌كی ئافره‌تێن جیهانێ لێ بهێن و پێشكه‌فتن به‌رده‌وام بیت.
* به‌رپرسا ئه‌نجومه‌نێ قه‌زا دهۆك/ئێكه‌تیا ئافره‌تێن كوردستانێ

99

دامه‌زراندنا پارتی دیموكراتی كوردستان د بارودوخه‌كێ هوسا دا بوو، وه‌كی پارته‌كا چه‌كدار ژ پێخه‌مه‌ت ئازادی و به‌ره‌ڤانیكرنێ ژ نه‌ته‌وه‌ی بوو، د سالا 1946 دا ئه‌ڤ پارته‌ بوویه‌ مینبه‌ره‌كا چه‌كداری و سیاسی، به‌لێ دووربینیا زێده‌یا ڤێ پارتێ و سه‌ركردایه‌تیا وێ ب رێبه‌رایه‌تی یا بارزانیێ نه‌مر، ب ره‌نگه‌كی بوو، پشتی حه‌فت سالان ژ دامه‌زراندنا وێ، ئانكو د سالا 1952 ئێكه‌تیا ئافره‌تێن كوردستانێ بدامه‌زرینیت و خه‌باتا چه‌كداری و رێكخستنی و مافێ ئافره‌تێ ژی بینیته‌ مه‌یدانێ.
ژیێ پارتی دیموكراتی كوردستان دێ بیته‌ حه‌فتێ سال، ژیێ ئێكه‌تیا ئافره‌تێن كوردستانێ ژی دێ بیته‌ 63 سال، ئانكو حه‌فت سال جوداهی هه‌یه‌ د ناڤبه‌ینا پارته‌كێ و رێكخراوه‌كێ كو تمامكه‌رێن پره‌نسیپ و ئارمانجێن ئێك و دونه‌، ئه‌ڤه‌ ژی نیشانا گرنگیدان و سه‌ركه‌فتنا پارتی یه‌، د دیتن و باوه‌ربوونێ دا ب هێزا ئافره‌تێ د كۆمه‌لگه‌هێ دا، بلا د وی سه‌رده‌می دا سه‌حكه‌ینه‌ جڤاكی، كو گرتی ترین جڤاك بوویه‌، پارته‌ك و رێبه‌ره‌كێ وه‌كو بارزنیێ نه‌مر، دیتنا وی هندا به‌رفره‌ه بیت كو هزر د دامه‌زراندنا رێكخراوه‌كا ئافره‌تان دا بكه‌ت و به‌ره‌ڤانیێ ژ ماف و ژیانا وان بكه‌ت. بێگومان دێ گه‌هینه‌ وێ راستیێ پارتی دیموكراتی كوردستان پارته‌كا دروسته‌ ل سه‌ر رێیا دیموكراسیێ و جڤاكا مه‌ده‌نی.
نوكه‌ 70 سالێن ژیێ خه‌بات و قوربانیدانا ڤێ پارتێ، بوویه‌ مه‌زنترین ده‌ستكه‌فتا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی، دگه‌ل هندێ بۆ مه‌ وه‌كی ئافره‌ت و وه‌كی ئێكه‌تیا ئافره‌تێن كوردستانێ شانازیه‌كا مه‌زنه‌، هێزه‌ك و پارته‌كا وه‌كی پارتی دیموكراتى كوردستان ل پشت پێنگاڤێن مه‌یه‌ د وارێ مافێ ئافره‌تێ دا. ب تایبه‌ت د ره‌خساندنا كارێن گونجای و هه‌ژی دا و پشكداریكرنا ئافره‌تێ د وارێن سیاسی و ئیداری دا. د ڤێ هه‌لكه‌فتا پیرۆز و پری سه‌روه‌ریا پارتی دا، دڤێت جاره‌كا دی ب وان ئارمانجێن نه‌ته‌وه‌یی و نشتیمانی و پره‌نسیپێن گرنگێن وارێ ئافره‌تان بزاڤه‌كێ بكه‌ین بۆ گرنگیا پشكداریكرنێ د پێشخستنا كارێ حزبی دا و ب تنێ چاڤێ مه‌ ل هندێ نه‌بیت كارێ رێكخراوه‌یی ببیته‌ دووماهیك به‌رنامێ مه‌، به‌لكی مل ب ملێ پارتی و د وارێ سیاسی و ئیداری دا رۆلێ خوه‌ دگه‌ل هه‌ڤ خه‌باتێن خوه‌ ژ ره‌گه‌زێ نێر ببینین و ژینگه‌هه‌كا خۆرتر یا كاركرنێ دروست بكه‌ین، داكو پێگه‌هێ ئافره‌تێ ل ئاستێ مه‌زنیا پارتا خوه‌ بهێزتر بكه‌ین.

90

سێ پرۆسە د مێژوویا پشتی سەرهلدانێ دا بۆ هێزا پێشمەرگەی باشترین دەلیڤە بوون بۆ نیاسین و باوەرپێ ئینان ب هندێ ئەو هێز د ئاستێ هەمی رێکەفتنێن جیهانیێن تایبەت ب یاسایێن شەری دایە. یان ژی بێژین: داکۆکیکارا پێکڤەژیانێ و پاراستنا ئاسایشێ و هێمنیێ یە و یادوورە ژ هەمی بیروباوەرەکا توندرەوانە.
د راپەرینا1991 دا، پێشمەرگێ قارەمان پشکەکا مەزنا خاکا باشوورێ کوردستانێ رزگار کر و رەت کر ببیتە هێزەکا تولڤەکەرا نەتەوەیی و ئەگەرەک بیت بۆ تێکدان و پێکڤەژیانێ، بەرۆڤاژی بوویە باشترین هێز دگەشەپێدانا گیانێ پێکڤەیێ و هەمی پێکهاتێن جودا وەکی ئێک پاراستن و بەرەڤانی ژێ کر. دپرۆسا دویێ ژی دا کو ئازادکرنا عیراقێ بوو ل بن دەستهەلاتا دکتاتۆریا حکوومەتا وی دەمی یا بەعسیان، هەر دیسان هێزا پێشەرگەی مل ب ملێ هێزێن هەڤپەیمانیا نیڤدەولەتی شیان سەرکەفتنەکێ ب دەستڤە بینن و ببیتە جهێ باوەریا هەمی لایەنێن عیراقی و جیهانی ژی. پرۆسا سیێ ژی گرنگترین پرۆسە بوو بۆ هێزا پێشمەرگەی ئەو ژی رویبریبوونا گرۆپا تیرۆرستیا داعشێ یە. پێشمەرگە شیا د ڤی شەری دا ئەفسانەیا داعش ژناڤ ببەت و ل شوینا هەمی جیهانێ رویبری مەزنترین گرۆپا تیرۆرستی ببیت، ب ئیمکانیێن کێمێن سەربازی، ل هەمبەر هێزەکا درندە، هێزەکێ پتریا چەکێ ئەمریکی و سووریێ د دەستان دا بوو. ئەڤ سێ پرۆسەیە ل بن فەرمانا سەرۆک مەسعود بارزانی سەرۆکێ کوردستانێ بووینە، یان ژی پشکەکا گرنگا هەر سێ پرۆسا سەرپەرشتێ وان بەرێز بارزانی بوویە، ئانکو مێژوویا ڤان سەرکەفتنا یا گرێدایە ب سەرکردایەتیا سەربازی و سیاسی و نابیت نەئێنە بەرچاڤکرن و نەئێنە بەحسکرن. ئەڤرۆ ژی هێزەکا وەکی ئەمریکا د ئاستێ وەزارەتا بەرگریێ دا رێکەفتنا سەربازی بۆ هەڤکاریکرنا پێشەرگەی ئیمزا دکەت دگەل هەرێما کوردستانێ، بەرهەمێ وێ خەباتا درێژە کو گەلێ کوردستانێ د پێخەمەت ئازادیێ دا ئەنجامدایە و قوربانی بۆ دایە. گومان د هندێ دا نینە، ئەڤ رێکەفتنە کۆمەکا بابەتێن گرنگ هەلدگریت و دڤێت دووڤچوون بۆ بهێتە کرن، ل سەر ئاستێ سیاسی واتایەکا مەزن هەیە بۆ پێگەهێ هەرێما کوردستانێ، ب تایبەت نیشادانا هێزا پێشمەرگەی وەکی پارێزڤانێ ئاشتیێ، پێکڤەژیانێ و سەقامگیریێ د دەڤەرێ دا، ئەڤە دەستکەفتەکە دڤێت ئەم شانازیێ پێ بکەین و پیرۆزباهیێ ل وان قارەمانا بکەین ئەوێن ژیانا خوە ب پێشمەرگاتیێ کریە دیاری بۆ مللەتێ خوە.
* بەرپرسا ئەنجومەنێ قەزا دهۆکێ یا ئافرەتان

125

ژنێ د جڤاكێ كوردی دا، رۆله‌كێ پێش چاڤ هه‌بوویه‌، بگره‌ ژ وارێ ئاڤاكرنا جڤاكی و هه‌تا دگه‌هیته‌ كارێ چاندنێ و دگه‌ل په‌روه‌رده‌كرنا خێزانێ و زارۆیان، ئه‌م دشێین بێژین كێمتر ژ زه‌لامی نه‌كریه‌ ژ پێخه‌مه‌ت پرۆسێن نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی، مێژوویا بزاڤارزگاریخوازا كورد شاهدا ب ده‌هان شێره‌ژنێن كورده‌، كو چه‌وا وه‌كو پێشمه‌رگانه‌ ژیاینه‌ و خه‌بات ژ پێخه‌مه‌ت ئازادیا نه‌ته‌وا خوه‌ كریه‌ و قوربانی داینه‌.
وه‌خته‌كی ژنا كورد زارۆیێن خوه‌ ب هه‌ستا كوردینی په‌روه‌رده‌ دكرن و پێشكێشی شۆره‌شێ دكرن، ل هه‌مان ده‌می بارێ گرانێ ژیانێ دهلگرت، ئه‌ڤرۆ جوداتره‌ و خه‌باتا ئافره‌تا كورد نه‌ ب تنێ د ئاڤاكرنا جڤاكه‌كێ دروست دایه‌، ده‌مێ دبینیت ئاخ و نه‌ته‌وه‌ و ملله‌تێ وێ یێ ل هه‌مبه‌ر مه‌ترسیێ، به‌لكی هه‌مان رۆل و ئه‌رك یێ هه‌ی كو پارێزگاریكرنه‌ ل ڤێ كیانی. ژبه‌ر هندێ پێشمه‌رگه‌ بوون پێنگاڤه‌كا دی یا وێره‌كانه‌ هاڤێتی و ب به‌رپرسیارانه‌ ژنا كورد ب نكڤه‌ چووی. له‌ورا ئه‌و ژنا ل هیڤیا كورێ خوه‌، ئه‌و هه‌ڤژینا ل هیڤیا زه‌لامێ خوه‌ كو ژبه‌ره‌یێن شه‌ری بزڤریته‌ڤه‌، كێمتر نینه‌ ژ پێشمه‌رگه‌یه‌كی، به‌لكی هه‌لگرێن په‌یام و روحیه‌تا پێشمه‌رگایه‌تیێ نه‌ و ملێ خوه‌ دایه‌ به‌رنه‌خۆشیێن ژیانێ، به‌لێ مه‌به‌ستا من ئه‌و كچن ئه‌وێن ڤێ گاڤێ ل رێزێن هێزێن پێشمه‌رگه‌ی دهێنه‌ دیتن و رۆلێ خوه‌ د شه‌رێ دژی ب تاریستانا گرۆپێ تیرۆرستێن داعش دگێرن، ئه‌و یێن بووینه‌ نموونه‌كا بلند د نیشادانا هه‌ستێ به‌رپرسیاریه‌تیا كچ و ئافره‌تێن كورد دا. دڤێت به‌رپرسێن له‌شكه‌ری، یان حكوومه‌تێ ب پێنگاڤه‌كا وێره‌كانه‌تر، ده‌لیڤێ ل هه‌مبه‌ر كچ و ئافره‌تان ڤه‌كه‌ن دا د وارێ سه‌ربازی و پێشمه‌رگایه‌تیێ دا ئه‌ركێ خوه‌ به‌رامبه‌ر نه‌ته‌وا خوه‌ بجه بكه‌ن و د ئه‌زموونا ڤان دو سالێن دووماهیێ دا هاته‌ سه‌لماندن، ره‌گه‌زێ (مێ) بوونێ چ رێگری ل هندێ نه‌كریه‌ د به‌ره‌یێن شه‌ری دا ئافره‌تا كورد پاشڤه‌ ب زڤریت، به‌لكی هه‌ست ب هندێ دكه‌ت دشێت پشكه‌ك بیت بو مل ب ملێ برا و باب و كه‌س و كارێن خوه‌ د رویبریبوونا دوژمنێن كوردان دا.
ل ڤێرێ هه‌ژیه‌، سوپاسیێ ئاراسته‌ی ئه‌كادیمیا زاخۆ یا سه‌ربازی بكه‌ین خۆله‌كا تایبه‌تا ئێك سالی بۆ 201 كچان ڤه‌كری و ب سه‌ركه‌فتیانه‌ شه‌ره‌فا پێشمه‌رگه‌بوونا خوه‌ وه‌رگرت، له‌وما ل ڤێرێ پێشنیار دكه‌ین، ئه‌ڤ ده‌رفه‌ته‌ بهێنه‌ زێده‌كرن، نه‌بتنێ ئه‌كادیمیه‌ك، به‌لكو د رێزێن زێره‌ڤانی دا و لیوایێن سه‌ر ب وه‌زارتا پێشمه‌رگه‌ی یا حكوومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ هه‌مان ده‌لیڤه‌ بهێته‌ ره‌خساندن، داكو د پاشه‌رۆژێ دا د سوپایێ نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌یێ كوردی دا ئافره‌تا كورد ژی ب سه‌ر بلندی د یه‌كه‌یێن له‌شكری دا خزمه‌تێ بكه‌ت.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com