NO IORG
Authors Posts by فەرست مستەفا

فەرست مستەفا

فەرست مستەفا
34 POSTS 0 COMMENTS

44

فه‌رسه‌ت مسته‌فا
دارڤانه‌ك هه‌مى رۆژان دچوو چیا دار بۆ خوه‌ دئینان، دبێژن ڤى دارڤانى زیڤه‌ك هه‌بوو ڤه‌شارتبوو دا ببیته‌ زێر, سه‌ر هه‌مى حالا را هندى خه‌ما زێرا دخار، خه‌ما چ تشتێ دى هند نه‌ دخار, رۆژه‌كێ ژ نشكه‌كێڤه‌ پلنگه‌كێ كیڤى هاتێ و گرت, گه‌له‌ك پێكۆل كر دا خوه‌ خلاسكه‌ت به‌س پا نه‌شیا, پلنگى ب ده‌ڤێ خوه‌ هلگرت و بر.
كورێ دارڤانى دیت بابێ وى یێ د ده‌ڤێ پلنگى دا و ب له‌زوبه‌ز چوو دا بابێ خوه‌ ژ وێ مه‌ترسیێ رزگار بكه‌ت ئه‌گه‌ر بشێت.
ساتۆره‌كا مه‌زن هلگرت و ژ پلنگى ب له‌زتر دچوو, چونكى مرۆڤه‌ك د ده‌ڤێ پلنگى دا بوو, ده‌مێ بابى دیتى كوڕ نێزیك بوو و دێ ساتۆرێ ل پلنگى ده‌ت, ب ده‌نگه‌كێ ب ترس گازى كورێ كر: هشیاربى كه‌ڤلێ وى پویچ نه‌كه‌ى! هه‌كه‌ بشێى بكوژه‌ به‌س كه‌ڤلێ وى كون كون نه‌بیت, ئه‌م دێ پاره‌كێ باش پێ وه‌رگرین, بكوژه‌ و له‌شێ وى نه‌بره‌!!!
هزرێن بچووك و كێم مرۆڤى كێم دكه‌ن, دڤێت بزانین كو رێز و بهایێ هه‌ر كه‌سى یێ گرێدایى هزر و خه‌مێن وى یه‌, كا ئه‌و د خه‌ما چ دایه‌ و بۆچى یێ ب دل ئێش و گرانه‌؟ دڤێت ڤان پسیاران ژ خوه‌ بكه‌ت, چونكى ئێك ژ خه‌ما مه‌ یا هه‌مى گاڤا ئه‌وه‌ ئه‌م بزانین كا جهێ مه‌ و رێزا مه‌ و بهایێ مه‌ چه‌نده‌؟ ئه‌م چه‌ندێ دئینین؟
پیڤه‌رێ زانینێ زۆرێ ب ساناهى یه‌, ئێك زڤرین بۆ ناڤ دل و هه‌ستێ خوه‌ و ئێك پسیارا ب تنێ ژ خوه‌ مرۆڤ دێ گه‌هیته‌ وێ راستى و به‌رسڤێ یا مرۆڤى دڤێت, به‌س یێ راست بیت ل گه‌ل خوه‌ و خوه‌ نه‌ خاپینیت, مه‌رج نینه‌ به‌رسڤا خوه‌ بێژیته‌ كه‌سێ, یا گرنگ ئه‌و بگه‌هیته‌ راستیێ, رێك به‌س ده‌ستنیشانكرنا وێ خه‌مێ و وێ خیالێ یه‌ یا هه‌رده‌م د هزرا وى دا, وى ده‌مى دێ وى تشتێ خه‌م و خه‌ون و خه‌یال د هزرا وى دا و بها و رێزا خوه‌ ئینته‌ به‌رئێك و كێشیت و پیڤیت, بێ دو دلى دڤێت دانپێدانێ بكه‌ت و بێژیت هه‌ما ئه‌ز ئه‌ڤه‌مه‌.
یا ژ هه‌میێ گرنگتر ئه‌وه‌ مرۆڤ بگه‌هیته‌ وێ باوه‌ریێ و وێ راستیێ كو ته‌ چه‌ند هیڤی و ئارمانجێن بلند هه‌بن و ل دووڤ كیژ چاره‌نڤیسى بچى رێك نینه‌ تو بگه‌هیێ هه‌كه‌ خه‌م و ده‌ردێ دلێ ته‌ تشته‌كێ دى بیت.
حه‌ز كرن و ڤیان تشته‌كه‌ و ئه‌وا مرۆڤ بۆ خوه‌ دكه‌ته‌ خه‌م و خه‌ونا پێڤه‌ دبینیت تشته‌كێ دى یه‌, هه‌مى كه‌سان دڤێت (وه‌ك ڤیان) بگه‌هنه‌ هنده‌ك ئاستێن بلند ژ هیڤیى و داخوازی و ئارمانجان, دبیت هنده‌ك ژ وان هیڤیان پاشه‌رۆژ و چاره‌یێ وى یێ هه‌ر و هه‌ر یێ پێڤه‌ گرێدایى یه‌ و تاكه‌ رێكا قورتالبوونا وى یه‌ ژ ده‌رده‌سه‌رى و كێموكاسیێن ژیانێ, لێ ل گه‌ل هندێ دێ بینى كو یێ خه‌ونان ب هنده‌ك تشتێ دیڤه‌ دبینیت و ئه‌و تشتێ خه‌ونان پێڤه‌ دبینیت گه‌له‌كێ دوور و (غه‌ریب)ه‌ ژ هیڤیى و چاره‌نڤیسێ ل چاڤه‌رێ وى, ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ ئه‌و چه‌ند بێژت و راگه‌هینیت كو یێ ل هیڤیا چاره‌ نڤیسێ خوه‌ دا وه‌كى وى بڤێت بگه‌هیتێ و یێ ل هیڤیا ئارمانجه‌كێ كو تێدا هه‌ست ب هه‌بوونا خوه‌ و مرۆڤبوونا خوه‌ بكه‌ت, ئه‌ڤ گۆتن و ده‌ربرین به‌س دێ بنه‌ ده‌نگ و زمان ژ ده‌ردورێ وى نابۆریت, ئه‌گه‌ر ژى هه‌مى به‌س ئه‌وه‌ كو تشتێ ئه‌و پێدڤى بگه‌هیتێ و ئه‌و تشتێ ئه‌و خه‌ونان پێڤه‌ دبینیت گه‌له‌كێ دووره‌ ژ ئێكودو, هه‌ر ده‌م ئه‌و تشتێ نێزیكه‌ بۆ مروڤى یێ بۆ خوه‌ بكه‌ته‌ خه‌م و دلێ خوه‌ ژێ نه‌ هێلیت ڤالا, ئه‌گه‌ر وه‌سا چێبوو كو مرۆڤ نه‌گه‌هشته‌ وان خه‌ون و هیڤیان ژى, بهایێ مرۆڤى ژ بهایێ وان خه‌ونان نائێته‌ خار.

21

چاره‌نڤیس

جیاوازى

دئێته‌ گۆتن كو دو سووار چاكێت ژێهاتى و فێرس ب شه‌ڕ هاتن و خراب به‌ربوونه‌ سه‌روچاڤێن ئێكودو هه‌تا كو شیر و تیر بۆ ئێكودو ده‌رئێخستن و ئێكودو پێ ئێشاندن
ئه‌گه‌رێ ڤى شه‌ڕى ژى دزڤرى بۆ گه‌نگه‌شه‌كا دوژوار كو د ناڤبه‌را وان دا ده‌رباس بوو سه‌را دیتنا وان یا ژ ئێكودو دوور و جودا. هه‌ردو فێرس د چاخێن ناڤین دا گه‌هشتنه‌ ئێك ل نك په‌یكه‌ره‌كى یێ بلندكرى و هه‌ر ئێك ژ وان چو لایه‌كێ په‌یكه‌رى و به‌رێ خوه‌ ددانێ.
ئێك ژ وان گۆت ئه‌ڤ په‌یكه‌ره‌ یێ شینه‌, و یێ دى ژى هه‌ر زوى لێ زڤرى و گۆتێ نه‌خێر یێ زه‌ره‌, هه‌ر ئێكى هه‌ڤالێ خوه‌ دره‌وین ده‌رئێخست و د راستى دا په‌یكه‌ر یێ شین بوو, و یێ زه‌ر ژى بوو, لایه‌كێ شین بوو و لایه‌ك زه‌ر و هه‌ر ئێكى لایێ خوه‌ ددیت و نه‌گۆته‌ خوه‌ دا پێكڤه‌ سه‌حكه‌ینێ ژ هه‌ر دولاڤه‌, خه‌ما هه‌ردوكان ئه‌و بوو هه‌ر ئێك یێ دى خه‌له‌ت بده‌ته‌ دیار كرن.
مه‌رج نینه‌ بۆ گه‌هشتنا هیڤی و ئۆمێدا هه‌مى ئێك دیتن و ئێك(قالب) بن و مه‌رج نینه‌ ئێك رێك تنێ هه‌بیت بۆ گه‌هشتنا مرۆڤى بۆ ئاره‌زو و چاره‌نڤیسى و مه‌رج نینه‌ ژى مروڤ به‌س ئه‌و سه‌ر و ئه‌و هزر هه‌بیت یا وى كه‌سێ گه‌هشتیه‌ هیڤی و ئومێدێن خوه‌ هه‌ى,
ئانكو (مرۆڤ) بوونا وى كه‌سى ب تنێ تێرا وى هه‌یه‌ بگه‌هیته‌ خه‌وناخوه‌, دبیت هه‌ر ئێك ب ره‌نگه‌كى پلانا خوه‌ دارێژیت و ده‌رگه‌هه‌كى بۆ خوه‌ بهلبژێریت یێ وى پێ باش
سه‌ر و مێشكێ هه‌مى مرۆڤان وه‌كى دێمێ وانه‌, كه‌س وه‌كى كه‌سێ نینه‌, ژ سه‌رى هه‌تا بنێ پیا هه‌ر ئێك ژ یێ دى جیاوازه‌, ئه‌ڤه‌ ره‌نگڤه‌دانا لێكگه‌هشتن و ته‌ڤلیهه‌ڤبوونا مرۆڤایه‌ دگه‌ل ژیانێ, چونكى ژیان هه‌مى ب ڤى ره‌نگى یه‌, نه‌ چ دار وه‌كى ئێكن و نه‌ چ به‌ر و نه‌ چیا و دۆل و نهال و چ زینده‌روه‌, مرۆڤ ژى دا بگونجیت ل گه‌ل هه‌مى تشتێ د هه‌بوونێ دا وى ژى ئه‌و سالوخه‌تێ هه‌ى, و كا چاوا ژ سه‌رڤه‌ مرۆڤ وه‌كى ئێك نینن, ب وى ره‌نگى ژ ناخ و ژ ناڤدایا خوه‌ ژى دا وه‌كى ئێك نینن, نه‌ سه‌رێ وان و نه‌ هزروبیرێن وان و نه‌ ژى هه‌ستێن وان.
دیسا ژى كا چاوا جوداهیا دێم و سه‌روچاڤان چ ژ بهایێ كه‌سێ نه‌ زێده‌ دكه‌ت و نه‌ كێم دكه‌ت, و نه‌ كه‌سێ كریه‌ به‌هانه‌ بۆ گه‌هشتن و نه‌گه‌هشتنا هیڤیان, نه‌كێم و نه‌ زێده‌ جوداهیا هزروبیرو بۆچوونا ژى ب وى ره‌نگیه‌, زۆر نۆرماله‌ وه‌كى كه‌سێ هزر نه‌كه‌ى و بگه‌هیه‌ وێ یا ئه‌و گه‌هشتیێ, به‌س ب مه‌رجه‌كى ته‌ رێز بو دیتنا هه‌ر كه‌سى هه‌بیت یێ وه‌كته‌ هزر نه‌كه‌ت.
مه‌ ئه‌ڤ ره‌وشه‌نبیرى یه‌ یا كێمه‌, و هه‌كه‌ نه‌بێژم ئارێشه‌كه‌ ره‌هێت وێ دكویرن, ئه‌م چه‌ند خوه‌ ب حورمه‌ت و رێزگرتن و پێگیر ب تیتالێن جڤاكى و رێنمایێن ئاینى بینینه‌ ده‌ر, ئه‌م هه‌مى ژ ڤێ راستیا ته‌حل دبێ بار نینین كو نه‌ ئه‌م مفا ژ جودا هیا هزرا خوه‌ دكه‌ین ژ كه‌سێن دى, و نه‌ حه‌ز دكه‌ین كه‌س به‌روڤاژى مه‌ هزر بكه‌ت هه‌كه‌ یێ دویر بیت ژ مه‌ و هه‌كه‌ نێزیكی مه‌ بیت ژى هه‌ما ئه‌م رێكێ ناده‌ینێ و پێدڤیه‌ ئێك خه‌م و خیال و ئێك رێك و ئێك چارچووڤه‌ هه‌بیت بۆ هه‌میان, ڤێجا تایبه‌ت هه‌كه‌ ئێك سه‌ركێش بیت دناڤا خێزانێ دا دڤێت ڤه‌رێژا وێ خزانێ ژن و كور و كچ هه‌مى ئه‌و هزر بن یا مه‌زنێ وان پێ هزر
من دڤێت دو تشتا بێژم, یائێكێ: بۆ گه‌هشتنا چاره‌نڤیسى پێدڤیه‌ بۆ مه‌ هه‌میان هه‌مى هزرا و یا هه‌مى مرۆڤان رێزا خوه‌ هه‌بیت چه‌ند به‌روڤاژى هزرا مه‌بیت, یا دووێ: دبیت كو مرۆڤ ب هزرا خوه‌ یا تایبه‌ت و جیاواز ژ هه‌میان بگه‌هیته‌ وى تشتێ گه‌له‌كێن دى گه‌هشتیێ و پێ شاد بووین.

29

زه‌لامه‌كى ئامانه‌كێ مه‌زن یێ (مخللات) و ترشاتیا ل به‌رسینگێ وى بوو و كه‌فتبوو د ناڤدا و بێ هژمار دخوار, دیار بوو كو ترشیاتى ژ سنۆران زێده‌ بوو, هه‌ر پرته‌كا خواربا، ناڤچاڤێن وى تێكدچوون و هه‌مى پێ دحه‌سیان كو یێ د حاله‌كێ نه‌خۆش دا, هه‌ڤاله‌كێ وى گۆتێ: بۆچى تو ئێك ل دووڤ ئێكێ دخوى و تو یێ دبینی چى یێ ب سه‌رێ دئێت، هندى دترشن؟؟!! به‌رسڤ دا و گۆت: ئه‌ز یێ ل هیڤیێ ئێكا شرین ژناڤ ده‌ركه‌ڤیت و بخۆم!!!.
ل جهێ كو پێكۆله‌كا دى بكه‌ت یان بچیت ل ئامانه‌كێ دى بگه‌ریێت ،ماده‌م كو دڤێت پاریه‌كێ دى و تامه‌كا شرین ژێ ببینیت یێ به‌رده‌وامه‌ ل ئامانێ ترشاتیێ.
مه‌ به‌رپرسایه‌تیا ئاڤاكرنا دونیایێ یا ڤێ هه‌ى, بده‌ستڤه‌ئینانا به‌خته‌وه‌ریا مرۆڤان ژى ئه‌ركێ مه‌یه‌, شادبوون ب هه‌مى واته‌یێن مرۆڤاتیێ ژى هیڤیا هه‌مى تاك و گه‌لانه‌, ڤێجا د ناڤ ڤان پێگه‌هان دا هنده‌ك كه‌س چ تاك و چ جڤاك یێ دگه‌هشتیه‌ پلێن بلند ژ شادبوونا ماف و واته‌یێن ژیانێ, و هنده‌ك كه‌س ژى چ تاك و چ ملله‌ت هێشتا نه‌گه‌هشتنێ, لێ هیڤیه‌كا نه‌مر یا هه‌ى, و چه‌ند كێم بیت یان زێده‌, دوور بیت یان نێزیك, چ هه‌مى پێكڤه‌ ب ئێك ئاست هشیارى و كه‌ د و خه‌بات بۆ هه‌بیت یان ژى هه‌ر ئێكى رێژه‌ك و جودا ژ یێ دى, وه‌ك خه‌ون و هیڤى, دێ هه‌ر یا به‌رده‌وام بیت.
هه‌كه‌ جاره‌كێ هنده‌ك لادان و ڤارێبوون ژى ژ هنده‌ك مرۆڤان دیار ببیت ده‌ربارێ وان خه‌ون و هیڤیان, كو چاره‌نڤیسێ داخوازكرى یێ جڤاكى یه‌, رۆژه‌ك دێ هه‌ر ئێت وژدان كارێ خوه‌ یێ راسته‌قینه‌ بكه‌ت و به‌رێ مرۆڤى بده‌ته‌ یا درست, و دانپێدانێ ب لادانا خوه‌ یا به‌رێ بكه‌ت و بزڤریته‌ رێره‌وا درست یا خه‌ون و هیڤی و چاره‌نڤیسێ مرۆڤى
ده‌مێ مرۆڤى ڤیا سه‌ر رێ ره‌وا درست یا خه‌ون و ئاره‌زۆیێن راسته‌قینه‌ هلببیت, دڤێت باش بزانیت پێدڤى ب گوهۆرینایه‌, (سلوك) و شێوه‌یێ سه‌ره‌ده‌ریكرنێ دڤێت ئه‌و نه‌بیت یێ به‌رێ, وه‌ك وێ نمونا لسه‌رى دیار كرى نابیت مروڤ ل هیڤیا شه‌ربه‌تێ بیت ژ ئامانێ ترشى, وه‌كى گۆتنا مه‌زنان بۆمه‌ هاتیه‌ ڤه‌گوهاستن (چ بكه‌نه‌ كوارێ, ئه‌و دێ ئێته‌ خارێ) یان (چ بچینى دێ وى هه‌لینى) و هه‌ر دو گۆتن مه‌ره‌ما مه‌ ب ساده‌ و ساناهى باش رۆن و ئاشكه‌را دكه‌ن كو ره‌نگێ هزركرنێ و (نیازا) به‌رێ خوه‌دانێ و دلێ كارى و شێوێ ره‌فتار و سه‌ره‌ده‌ریێ به‌رانبه‌ر هه‌مى مژارا دڤێت وه‌كى خوه‌ نه‌مینیت
مه‌زنترین كاره‌ساتا مرۆڤان ئه‌وه‌ ده‌مێ خوه‌ دخاپینن و خوه‌ دكه‌نه‌ ئێخسیرێن هنده‌ك ره‌فتارێن شاش و نه‌راست, یان ژى راست به‌س بۆ ده‌مه‌كێ ده‌ستنیشانكرى و دكه‌ن ناكه‌ن نه‌شێن خوه‌ رزگار بكه‌ن, نه‌شیانا وان ژى ئه‌وه‌ كو باوه‌ر ناكه‌ن دشێن و باوه‌ریه‌كا دى یا به‌روڤاژى ژیوار و راستیا قانوونا ژیانێ یا هه‌ى، ئه‌و ژى ئه‌وه‌ كو هزر و خه‌ون و خیالێن خۆشی و هیڤیان كو چ جار ب دووماهى نائێن هزر دكه‌ن به‌س بۆ هنده‌كانه‌ و بۆ هنده‌كا ژى نۆرماله‌ دوور ژ خه‌ونان بژین و وێژى ب چاڤێ شه‌نسى وه‌ك حه‌قه‌كى دده‌نه‌ هنده‌كا و هنده‌كێن دى ژى ژێ د بێ بار.
وێره‌كیا دانپێدانێ ب شاشتیا ره‌نگێ هزر كرنێ و نه‌راستى و نه‌درستیا ره‌فتار و سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل بۆیه‌ران، ئه‌و سالۆخه‌تێ مه‌زنێ میرَخاسیێ یه‌ یێ كو ب شانازى ڤه‌ مرۆڤ پشتى هینگى ژ به‌ر وێ بریارا خوه‌ گوهۆرین و گوهۆرینا (سلوك)ێ خوه‌ دده‌ت و رێبازه‌كا نوو بۆ گه‌هشتنا هیڤیێن خوه‌ دهلبژێریت و لادان و ڤارێبوون ژ رێیا درست یا چاره‌ و چاره‌نڤیسێ خوه‌ ب عه‌ڤره‌كێ, ب شێلیاتیه‌كێ یا به‌روه‌خت بنیاسیت نه‌ساخیێن رێكێ نه‌ و دڤێت جاره‌كا دى ئه‌و شێلیاتى رابن و ب درستى بهاژۆته‌ رێیێ.

32

فەرسەت مستەفا:

ھیلتۆن ئۆتێلا ب ناڤودەنگ یا (روزفلت) ل نیۆیۆرک کڕی و باش دزانی ژی کو ئەڤە سەرێ بیست سالانە ئەڤ ئۆتێلە یا بوویە توکا لەعنەتێ ب خودانێن خوەڤە, کێ کڕیە بەلایە پێڤە و نزانیت دێ چاوا خوە ژێ خلاس کەت, ھەر ل دووڤ وێ دا چو ئۆتێلا (پلازا) ژی دانە سەر, ئەڤ ئۆتێل و ھەمی پێکھاتێن وێ و رائێخ و تشتێ د ناڤ دا ھەمی یێ ل بن راگرتنێ ژ لایێ دادگەھێ ڤە پشتی کو خودانێن وێ (ئیفلاسا) خوە راگەھاندی

ھەڤالێن وی پشتی دیتی یێ بازنێ چالاکیێن خوە زێدە دکەت و بەرفرەە دکەت ھاتنە نک و گۆتنێ: ئەرێ ھیلتون ئەم یێ دبینین تو یێ (موجازفێ) دکەی و خوە دئێخیە دبن بارێ ریسکێ ڤە, و تو یێ دچیە رێیەکا ب دروستی سەر و بن و لایێن وێ ددیار نینن؟!!

شاھێ ئۆتێلان ب ھەمی باوەری و نەرمی بەرسڤا ھەڤالێن خوە دا و گۆت: سەبارەت ریسک و (موجازفێ) من باوەریا پێ ھەی کو رێیا گەھشتنا ئارمانجێ بەس ئەوە!! و سەبارەت رێیا کو سەروبن و لایێن ھەی ددیار نینن, ئەز بزاڤێ دکەم ب ھزرا خوە و سەرێ خوە بچمێ و تاریاتیێن وێ ھەمیان بۆ خوە رۆن بکەم و ژ ھزرا خوە وێنێن جوان و ب خەمل یێن پاشەرۆژآ وەردگرم…

بدەستڤەئینانا ھیڤی و ئۆمێدان و گەھشتنا وی چارەنڤیسێ مرۆڤی دڤێت وێرەکی پێدڤێت, وێرەکیەک کو ژ کورەفامی نەھاتبیت, بەلکی بەرھەمێ دوور بینیێ بیت, ژ مێشکەکێ ھشیار و گیانەکێ خوە مەزن نەکەت.

رامان ئەوە ھەر ھیڤیەک و ئارمانجەک د رێیا خوە دا چ جاران ژ لایێ ریسک و مەترسیا خلاس نابیت و بەردەوام دێ ھەرەشێن ل دووڤ قەبارێ وی کاری و وێ ھیڤیێ ھەبن, دەرباس بوون ژ ئاستەنگ و نەخۆشیێن رێیێ بەس ب رێیا تامکرنا وان نەخۆشی و ئاستەنگان دئێت.

(ئاستەنگێن رێکێ) ئاستەنگ و رێک دو پەیڤن چ جاران ژێک جودا نابن, و چ جاران ب دووماھی نائێن, و ژیێ چ ژ وان ژ یێ دی نە کورتترە و نە درێژترە.

ھەکە ئێک ل ھیڤیێ بیت حەتا (تەسە) و (لۆفە) ژ رێکێ رابن پاشی بھاژۆتە وێ رێکێ دا ژ مەترسیێن وان یێ پاراستی بیت, ئەو ب ھەمی ژیانا خوە ناچیتە رێکێ.

ھندی کارەکێ د ژیانێ دا ھەبیت ھەمان شێوەیە, ڤێجا ئەگەر قەبارێ وی کاری یان وێ ئارمانجێ یێ مەزن بیت وی دەمی قەبارێ (تحدیات) ان ژی دێ مەزن بیت و بەروڤاژی ھەکە بچووک ژی بیت دێ گرێک ژی دبچیک بن.

د زانستێ گەشەکرنا جڤاکا دا ب درێژیا دیرۆکێ ب چاڤەکێ نۆرمال ل مەترسی و ریسکا نێریە, وەک ھەر قووناغەکا کار و گەھشتنێ ھاتیە ھژمارکرن, چ جاران خوە ژێ نە ڤەجنقاندیە, بەلکی بەری ھەر تشتەکی دەست ب وێ کریە, بەلێ د بەرا دەمی را ژی نەکریە, لێ ھەر گاڤا گەھشتبنە ئاستەنگێ ئەو راستی زانیە کو ھندی رۆژەکێ و دەمژمێرەکێ زووتر ژ وێ ریسکێ و مەترسیێ خلاسبن و ھندی زووتر ژ ئاستەنگێ دەرباز بن دێ ھند زیتر رێیا خوە ڤەبرن و گەھنە قووناغا ئەو بۆ دچن

ژیانا مللەتێ مە ژی ب ڤی رەنگی بوو, ب کەیف و جۆش و بۆ ھەمی کاران و بۆ ھەمی قووناغێن ژیانا خوە (حساب) بۆ ھەمی ریسکا دکر و خوە بۆ بەرھەڤ ژی دکر و رێکارێن بەرگریێ ژی بکاردئینان, ل گەل ڤێ چەندێ ژی ئەگەرا زالبوونا ریسکا ژی ل سەر گەھشتنا ئارمانجێ ھەر ل بەرچاڤ وەردگرت, ئانکو دبیت نەگەھیتە یا وی بڤێت وەکی وی دڤێت, ھینگی ژی دیسا نۆرمال ددیت، چنکی ئەڤە سروشتێ رێک و ژیانێ یە, نەھەوجەیی ل بەر خوە بەرزەکرنێ یە, چونکی سروشتێ گەھشتنا ھیڤیا ژی یێ نەگوھۆرە و ژیان بھەمی یاسا و سروشتێ خوە دێ یا بەردەوام بیت و دڤێت لڤینا مروڤان ژی ل گور وان یاسا و سروشتان بیت نە بەروڤاژی, چونکی مروڤان ھەڤرکیا یاسایا ژیانێ پێ چێنابیت

18

چاره‌نڤیس
پیره‌مێره‌كى دڤیا تشته‌كى بێژیته‌ گه‌نجه‌كى، پشتى كو زانى ئه‌و گه‌نج یێ د قووناغه‌كا زۆرا هه‌ستیار دا ژیێ خوه‌ دا ده‌رباز دكه‌ت، گه‌نج یێ گه‌هشتیه‌ وێ باوه‌ریێ كو د ژیانا خوه‌ دا دێ به‌س نه‌خۆشى و ده‌رده‌سه‌ریان بینیت، یێ بێ هیڤیه‌ ژ هه‌ر به‌خته‌وه‌ری و سه‌ركه‌فتنه‌كێ.
پشتى حالێ وى یێ ده‌روونى زانى و ب دروستى ژناڤدایا وى خواند، پیره‌مێرى پسیار ژێ كر و گۆتێ: ته‌ پاره‌كێ ئاسنى هه‌یه‌؟! (وه‌كى كه‌ت دینارى و نیڤ دینارى روبعێن به‌رێ) گه‌نجى به‌رسڤ دا و گۆتێ: من دو پارچه‌ یێن هه‌ى!
پیره‌مێى گۆتێ: پارێ خوه‌ یێ ئاسنى دانه‌ سه‌ر چاڤێ خوه‌ یێ راستێ و چاڤێ خوه‌ یێ چه‌پێ ژى بگره‌ و پاشێ پێكۆلێ بكه‌ به‌رێ خوه‌ بده‌ روژێ ببینه‌، گه‌نجى گۆتێ: دێ چاوا شێم رۆژێ بینم؟ و چاڤێ من یێ چه‌پێ یێ گرتى و راسته‌ چاڤێ من یێ راستێ ڤه‌كریه‌ به‌س پارێ ئاسنى یێ ل سه‌ر نه‌شێم رۆژێ ببینم!!
پیره‌مێرى گۆتێ: ئانكو ئه‌و پارچا پارێ ئاسنى ژ رۆژێ مه‌زنتره‌؟!.
پیره‌مێرى وانه‌كا مه‌زن ڤێ هه‌بوو و دڤیا بگه‌هینیت، ب رێیه‌كا وه‌سا كو هزرا وى بهه‌لگریت و تێبگه‌هیت ئه‌گه‌ر ب درستى بده‌ته‌ كارى، دا مفا ژێ وه‌رگریت
هنده‌ك جاران دڤیت مرۆڤ ژ رۆژا خوه‌ و ده‌مێ تێدا دژیت و ده‌ڤه‌را لێ دژیت و د ناڤ وان مرۆڤێن د ناڤ دا دژیت ده‌ركه‌ڤیت و بلندتر و دوورتر بچیت، نه‌ ب مه‌ره‌ما خوه‌ مه‌زن كرن و خوه‌ جودا دیتن و باشتر دیتن ژ كه‌سێن دى، به‌روڤاژى به‌لكى ب مه‌ره‌ما خوه‌ كێم كرن وه‌ك ره‌وشتێ مرۆڤاتى و خزمه‌ت كرن و خلمه‌ت قه‌تاندن یا مرۆڤان دێ دوور چیت و بلند چیت دا بگه‌هیته‌ راستیه‌كێ كو دونیا و ژیان و راستى هه‌مى ئه‌و نینه‌ یا ل به‌ر چاڤێن وى.
دبیت هنده‌ك جاران د هزرا خوه‌ دا مرۆڤ دیوارێن كۆنكریتى دنژنیت و دبنه‌ رێگر مرۆڤ یا راست و به‌رژه‌وه‌ندى نا بینیت، نه‌دیتن و نه‌زانین و سه‌رهلنه‌بوونا یا راست و درست و باش د ده‌مه‌كى دا و ل جهه‌كى رامانا وێ ئه‌و نینه‌ كو ب راستى ژى نینه‌، به‌لكى ل به‌ر چاڤ یان ل به‌ر ده‌ستێ مرۆڤى نینه‌، هه‌كه‌ ئه‌و بخوه‌ یا هه‌ى و ب شێوه‌كێ دادپه‌روه‌رانه‌ ژى یا هه‌ى، ئانكو راستى و درستى و باشى بۆ هه‌مى مرۆڤان وه‌كى ئێك یا هه‌ى، قه‌بارێ كه‌سێ ژ یێ دى مه‌زنتر نینه‌، به‌س چه‌ند و كى و كى ب راستى و درستى و ب باشیێ ددلخۆشن؟ و چه‌ند سه‌رهه‌لبوونه‌؟ و ل به‌ر ده‌ستێ كێ و چه‌ندانه‌؟ ئه‌ڤه‌یه‌ جهێ گۆتنێ.
هه‌مى ده‌ستكه‌فت ژ پێنگاڤا دیتنێ ده‌ستپێدكه‌ن، كا دبینیت؟ هه‌كه‌ ببینیت ژى چاوا دبینیت؟ پشتى هنگى دێ هه‌ولێ بۆ ده‌ت
بۆ گه‌هشتنا هیڤى و چاره‌نڤیسێ خوه‌ ئیراده‌ كا راسته‌قینه‌ پێدڤێت و بریاره‌كا بێ دودلى پێدڤێت، خوه‌ ڤه‌دزین و شه‌رمینۆكى و ته‌مبه‌لیێ جهێ خوه‌ ل نك مرۆڤێن خه‌مخۆرێن چاره‌یا خوه‌ نینه‌، ئه‌گه‌ر ب راستى ژى هنده‌ك رێگر و ئاسته‌نگێن ب زه‌حمه‌ت و مه‌زن ژى هه‌بن، دڤێت هه‌ولا لادانا وان بده‌ت و بێژیت دبیت بشێم هه‌مى تشتێ سه‌هم و ب زه‌حمه‌ت ژى لاده‌م، ئێ ئه‌م چ بێژین بۆ هنده‌ك زۆرى و زه‌حمه‌ت و ئاسته‌نگا كو ئه‌و بخوه‌ هه‌بوون نینه‌ و مه‌ د سه‌رێ خوه‌ دا یێن كرینه‌ سه‌هم و زه‌حمه‌ت؟! و مه‌ د سه‌رێ خوه‌ دا یا دانایى كو دشیان دا نینه‌ ئه‌ڤ گرێكه‌ بهێنه‌ ڤه‌كرن!! و ب راستى ژى ئه‌و گرێك ناڤه‌بن، ئاسته‌نگ نارابن، ئه‌گه‌ر ژى ئه‌و نینه‌ كو نارابن، نه‌، به‌لكى ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ ئه‌م ب وى چاڤى سه‌حدكه‌ینێ و ب وێ هزرێ وه‌ردگرین و ده‌رئه‌نجام دلگران دبین و ده‌ست و دلێ مه‌ ناچیته‌ چ پێكۆلا هه‌تا ئێكێ وه‌كى وى پیره‌مێرى بهێت مه‌ژى هایدار بكه‌ت و چاڤێ مه‌ ل رێكێ ڤه‌كه‌ت.

94

چاره‌نڤیس
باوه‌رى
دو رێڤنگ د رێیا خوه‌ دا دچوون دیت كو نۆشدارێ داران گه‌له‌ك ب جوانى یێ كارێ خوه‌ ئه‌نجامدده‌ت و یێ به‌رنیاسه‌ ب پێشكه‌فتنێ و سه‌ركه‌فتنێ د كارێ خوه‌ دا, وان كه‌سان پسیار ژێ كر و گۆتێ: تو گه‌له‌كێ به‌رنیاسبووى بكار و سه‌ركه‌فتنێن خوه‌ د ناڤ ڤان داروباران دا, ته‌ هه‌مى چۆل و چیا كرنه‌ شینكاتى و ئه‌ردێ به‌یار نه‌هێلا, ناهێلى پرۆژێ ته‌ براوستیت, پسیار ئه‌وه‌ كا چاوا تو شیای سه‌ربكه‌ڤى؟ نهێنیا سه‌ركه‌فتنا خوه‌ بۆ مه‌ بێژه‌؟
د به‌رسڤ دا گۆت: باوه‌ریه‌كا موكوم ب پاشه‌رۆژێ و باوه‌رى ب خودێ نهێنیا سه‌ركه‌فتنا منن, ده‌مێ ئاسته‌نگ دكه‌ڤنه‌ د رێیا من دا و ئارێشه‌ چێدبن و كاودان به‌روڤاژى (حساباتێن) من زڤرین, ئه‌ز دبێژم ئه‌ڤه‌ عه‌ورێن هاڤینێ نه‌ دێ ده‌رباس بن, من جهه‌ك بۆ بێهیڤی بوونێ و ره‌شبینیێ د دلێ خوه‌ دا نه‌هێلایه‌, من هێزا وێره‌كى و سه‌ركه‌فتن و مجدیێ ژ هزر و سه‌رێ خوه‌ وه‌ردگرت.
تشتێ ژ هه‌میان گرنگتر بۆ مرۆڤى و بۆ هه‌مى كاران ئه‌وه‌ مرۆڤى باوه‌رى پێ هه‌بیت و ئاره‌زویه‌كا مه‌زن ژى هه‌بیت بۆ جێبه‌جێكرنا وى كارى, به‌س هوون دزانن و ئه‌ژى باوه‌ر دكه‌م كو ئه‌ڤ گۆتنه‌ گه‌له‌كا رۆتینه‌, و چ تشتێ نوو تێدا نینه‌, گوهێ خوه‌ بده‌ینه‌ زانایه‌كێ ئۆلى ژى و هزرڤانه‌كى یان سیاسیه‌كى یان بازرگانه‌كى ژى دێ ڤێ گۆتنێ دوباره‌كه‌ت بۆ مه‌،
یا من دڤێت بێژم به‌روڤاژى ڤێ په‌یڤێ نینه‌, به‌س گۆتنه‌كه‌ دڤێت دده‌م و ده‌لیڤێ دا بهێته‌ بكارئینان, باوه‌رى بخوه‌ و ب دۆزا خوه‌ و ب كار و پێرابوونێن خوه‌ ب تنێ مروڤى ژ شكه‌ستنێ خلاس ناكه‌ت و به‌رێ مرۆڤى ناده‌ته‌ سه‌ركه‌فتنا ئه‌گه‌ر ئه‌و باوه‌رى باوه‌ریا خوه‌شى و نه‌خوه‌شیێ نه‌بیت.
ده‌مێ گه‌رمه‌ گه‌رما خه‌بات و به‌رخوه‌دانێ و خزمه‌تێ بۆ وێ ئارمانجا مرۆڤى هه‌ى دڤێت مرۆڤ وێ هزرێ بكه‌ت كو دبیت ده‌رئه‌نجام (180%)به‌روڤاژى هزر و پلانێن مرۆڤى بزڤرن, دڤێت ل وى ده‌مى مرۆڤى هزرا هندێ هه‌بیت كو ئه‌ڤه‌ عه‌ڤرێت هاڤینێ نه‌, دبلندن و بزه‌حمه‌تن, ل ژێر كونترۆلا مرۆڤى نینن, به‌س ده‌رباسبوونا وان ژى بێگومانه‌
باوه‌ریا خوه‌ مرۆڤ ژ سه‌ر و هزرێن خوه‌ وه‌ردگریت, مرۆڤ چ ژ ده‌ست بده‌ت دڤیت سه‌ر و هزرێن خوه‌ ژ ده‌ست نه‌ده‌ت, و ل دووڤ وێ باوه‌ریێ و وى سه‌ر و هزروبیران دێ مۆرال و به‌رده‌وامیێ ده‌ته‌ وى تشتێ باوه‌رى پێ هه‌ى, وه‌كى دى رویدان و مژار به‌ر ب كیڤه‌چوون و كێ چ كر و كێ چ گۆت و چ هزر به‌لاڤ كر و چ ده‌سهه‌لات و كار ژ ده‌ست مرۆڤى چو وكێ چ ب ده‌ستكه‌فت و بووو خودان چ؟, ئه‌ڤه‌ هه‌مى نابیت چ ژوێ راستیێ بگوهۆرن یا د دل و سه‌رێ مرۆڤى دا, ئێك پله‌ ژى گومانێ چێناكه‌ن ل سه‌ر باوه‌رى و هه‌ول و خه‌بات و خو وه‌ستاندنا بده‌ستڤه‌ ئینانا هیڤى و ئاره‌زویا, ئه‌ڤه‌ هه‌مى دێ هینگى بیت ده‌مێ سه‌ركه‌فتن و مه‌مله‌كه‌تێ ئه‌شق و ڤیانێ و وه‌لاته‌كێ بخێر و بێر و ئازاد ب مرۆڤ و ئاخ و به‌رهه‌م ڤه‌ هه‌مى گاڤا د دل و سه‌رێ مرۆڤى دا یێ حازر بیت, هه‌ر كه‌سێ بۆیه‌ر و روودان گومان و سستیێ بۆ چێكه‌ن و هه‌ست ب په‌شێمانى و ڤه‌مانێ بكه‌ت ئه‌وى ژ رۆژا ئێكێ باوه‌ریه‌ كا راست و درست نه‌كریه‌ د دلێ خوه‌ دا, ل بن فه‌رمانا كاودان و كارڤه‌دانا دا دژیت, و ئه‌ڤه‌ مه‌ترسیه‌ و خرابیێن وێ ب دووماهى نائێن.

30

چاره‌ نڤیس
پیره‌ ژنه‌كێ وه‌سا هزر كر كو هه‌ستیێ ماسیێ یێ مای د حه‌فكا وێ دا و دێ پێ خه‌ندقیت، گه‌له‌ك نوژدار هاتن دا چاره‌سه‌ریێ بو بكه‌ن، لێ هه‌میان ئاموژگاریا وێ كر كو یا ئارام بیت و چ مه‌ترسی نینن، چونكی به‌س دخیالا خوه‌ دا وه‌سا یا دانای هه‌ستی یێ مای د حه‌فكێ دا، ئه‌گه‌ر نه‌ ئه‌و بخوه‌ چ هه‌ستی د حه‌فكا وێ دا نینن، لێ هندی نوژدار دهاتن دا باوه‌ریێ بو وێ ژنێ چێكه‌ن كو چ هه‌ستی د حه‌فكێ دا نینن، باوه‌ریا وێ نه‌ هات، و روژ بو روژ خرابتر لێهات، هه‌تا گه‌هشتیه‌ وی رادده‌ی دبیت بمریت بخه‌ندقاندن هه‌كه‌ نوژداره‌كێ نوی نه‌گه‌ هیتێ
نوژداره‌كێ نوی هات و ب دزیكیڤه‌ هه‌ستیه‌كێ ماسیێ كره‌ دناڤ ده‌ڤێ مه‌قه‌سا خوه‌ دا و پاشێ ئه‌و هه‌ستی دگه‌ل مه‌قه‌سێ ئێخسته‌ د حه‌فكا ژنكێ دا وه‌سا كو پێ نه‌حه‌سیێت، ئینا مه‌قه‌سا خوه‌ كێشا و ئه‌و هه‌ستی نیشا دا و گوتێ :ته‌ راست دگوت و ئه‌ڤه‌ من ئه‌و هه‌ستی ئینا ده‌ر و خلاس تو چێبوی، و ژنك رابوڤه‌…
گه‌له‌ك جارا په‌سنا وان كه‌سا دئێته‌ دان یێت ب چاڤه‌كێ ئه‌رێنی ل دونیایێ دنێریت، شه‌نگستێ ئاڤاكرنا تاك و جڤاكی ژ ڤێ دیتنێ دئێت
لێ هزرا هه‌ر كه‌سه‌كی گه‌له‌ك ژڤێ چه‌ندێ مه‌زنتره‌ كو بێژین هه‌ما گرنگییه‌كه‌ و دڤێت لبه‌ر چاڤ وه‌ربگرین ژبو ژیانا تاك و كومه‌لایه‌تی، ژبه‌ر كو هه‌ر كه‌سه‌ك ئێخسیرێ هزرا خوه‌ یه‌، كا چه‌وا ئێك بێته‌ كه‌لامچه‌ كرن و ئێدی هندی تێ بخه‌بتیت دێ پتر شدیێت، ب وی ره‌نگی د ئێته‌ كه‌لامچه‌ كرن ب هێزا هزرا خوه‌ ژی
ژیان چ جارا خوه‌ ئێكلا ناكه‌ت بو كه‌سێ، خوه‌ش یان نه‌ خوه‌ش، هه‌ر جار خوه‌ ب ره‌نگه‌كی نیشا مروڤان دده‌ت، ڤێجا ئه‌گه‌ر مروڤی د هزرا خوه‌ دا وه‌سا دانا كو ژیان و مروڤ و قه‌ده‌ر هه‌می د به‌روڤاژی منن و نه‌ دبه‌رژه‌وه‌ندا من دا یه‌ و بێ شانسم، وی ده‌می ئه‌ڤ هزره‌ دێ بیته‌ كارڤه‌دانه‌كا راست و پراتیك لسه‌ر هه‌می ره‌فتارێت وی، و ب راستی ژی دێ ب ئه‌گه‌رێ هزرا خوه‌ یا نه‌رێنی توشی به‌دبه‌ختی بیت و دێ بینیت ژیان و مروڤ ل وی تاری و نه‌خوه‌ش بونه‌، و ره‌شبینی ئه‌ڤه‌ یه‌، ره‌شبینی ره‌شه‌ژیانێ دبه‌خشیت
دبیت ئه‌م گه‌له‌ك جاران حه‌سیدیێ ب وان كه‌سان دا دبه‌ین كو دل خوه‌ش و به‌خته‌وه‌ر و سه‌ركه‌فتی دئێنه‌ به‌رچاڤ د هه‌می بوارێن ژیانێ دا، یا شمه‌ڤه‌ گه‌له‌ك دیرن ژ وان به‌لا و ده‌رده‌سه‌ریێن نێزیكی مه‌، لێ ئه‌گه‌ر ب درستی ب هه‌لسه‌نگینین دێ بینین كو ده‌رده‌سه‌ریێن وی گه‌له‌ك پتر و گرانترن ژ یێن مه‌، لێ د هزرا خوه‌دا توشی به‌لا و ده‌رده‌سه‌ریێ نه‌بویه‌، ب هزره‌كا ئه‌رێنی و دله‌كێ ئارام و چاڤه‌كێ بهیڤی لبه‌ر سنگێ هه‌می مژار و بویه‌رێن نه‌خوه‌ش و ره‌فتارێن مروڤێن خراب و به‌د ره‌فتار د راوه‌ستیت

هیڤی چ جارا و بو چ كه‌سا نامرن و چ ژیێت ده‌ستنیشانكری بو هیڤیا نینن، لێ هنگی دمرن ده‌مێ مروڤی دهزا خوه‌دا مراندن، هه‌رده‌مێ مروڤی خوه‌ راده‌ستێ هزرا نه‌رێنی كر ئێدی هیڤیێن خێرێ نه‌ ژ چ مژارا و نه‌ ژ چ مروڤان نابینیت
ئه‌گه‌ر له‌ش ساخی و نه‌ساخیێت له‌شێ مروڤی گرێدایی هزرێت مروڤی بن، بزانه‌ كو دونیا هه‌می بو مروڤی وه‌كی له‌شێ مروڤی یه‌ بو مروڤی بخوه‌، دونیا و هندی تشێ تێدا وه‌كی له‌شێ مروڤی یێ دبن كاریگه‌ریا هزرا مروڤی بخوه‌ڤه‌

40

ئه‌م دچووینه‌ پاڵه‌تیێ, جار بۆ دروینا نۆكا یان نیسكا یان گولبه‌رۆژان، یان هه‌ر ده‌خل و دانه‌كێ هه‌با, ئاخفتن و سوحبه‌ت و خه‌م و خیالا پالا هه‌می ل سه‌ر به‌رۆكا شۆلێ وان بوو, كا حه‌تا كیڤه‌ چوو و چ مایه‌؟ كى ما برێڤه‌ و كێ به‌رۆكا خوه‌ خلاسكر؟ هنده‌ك مرۆڤێن دانعه‌مر و رویهسپى ژى دبه‌رهه‌ڤبوون, سه‌ربۆر د پاله‌تیێ دا هه‌بوون, هه‌مى گاڤا شیره‌ته‌ك دكر و ئاخفتنه‌ك هه‌بوو بۆ پاڵا هه‌میان دا بشێن به‌رۆكا خوه‌ خلاس بكه‌ن, دابێژنێ: هشیار بن به‌رێ خوه‌ نه‌ده‌نێ كا به‌رۆكا هه‌وه‌ چ مایه‌, و سه‌حكه‌نه‌ ئه‌وا هه‌وه‌ دروى و خلاس كرى دا بزانن هوون گه‌له‌ك یێن چووى و قووناغێن مه‌زن یێن ڤه‌بڕین, هه‌كه‌ هوون هه‌ر سه‌حكه‌نه‌ ئه‌وا ماى دێ (قه‌ده‌مێن) هه‌وه‌ شكێن…
د رێنمایێن هزرى و پراكتیكى دا بۆ هه‌مى مرۆڤان, و ژ بۆ مه‌ره‌ما خوه‌ پێگه‌هاندن و پێشكه‌فتن و سه‌ركه‌فتن و بده‌ستڤه‌ئینانا ئارمانج و هیڤیان, ئه‌وه‌ كو هزر د وان كه‌ره‌سته‌یان و وان ده‌لیڤه‌یان دا بهێته‌كرن ئه‌وا مرۆڤى هه‌یى, به‌رێ خوه‌ دان بۆ وى تشتێ هه‌بیت، ئه‌وا ل به‌ر ده‌ستێ مرۆڤى
كه‌س نینه‌ حه‌زا گه‌هشتنا چاره‌نڤیسێ خوه‌ نه‌بیت و ئه‌و چاره‌نڤیس یێ ئابوورى بیت یان جڤاكى یان سیاسى یان هه‌ر واره‌كێ دى یێ ژیانێ, هه‌میان دڤێت بگه‌هنه‌ خه‌ون و ئاره‌زویێن خوه‌ د دلێ وان دا ببنه‌ راستى, لێ ل گه‌ل ڤێ چه‌ندێ دێ بینى كو بارا پتر ب وان خه‌ونان شاد نابن و ناگه‌هنێ, هه‌تا دگه‌هیته‌ وى رادده‌ى كو ژبیر دكه‌ین هنده‌ك خه‌ونێن هه‌ین, هه‌كه‌ ئێكى ئینا بیرا وان ئه‌و ژى دێ پشكداربن د وێ بیرئینان دا ئاخفتنا ل سه‌ر و بۆ خوه‌ خۆشیه‌كێ ژى ژێ دبینن، چنكى به‌حسێ ئاره‌زو و ئه‌ڤینه‌كا وان یا كه‌ڤن هاته‌كرن, وان خه‌ون پێڤه‌ ددیتن, لێ به‌رێ خوه‌ یێ ژ وان هیڤیان وه‌رگێراى، چونكى یێن گه‌هشتیه‌ وێ باوه‌ریێ كو ئه‌و فاكته‌رێن پێدڤى بۆ گه‌هشتنا وان و هیڤیێن وان نینن و هندى به‌رێ خوه‌ دده‌نه‌ خه‌لكى و ده‌ورو به‌رێن خوه‌ وه‌سا دبینن كو تشتێ وان هه‌ی وى نینه‌, ڤێجا سار دبیت ژ وێ هیڤیا وى هه‌ى دراوه‌ستیت
ئه‌ڤ ره‌نگێ هزركرنێ گه‌له‌كێ خه‌له‌ته‌, یا پێدڤى و دروست ئه‌وه‌ مرۆڤ بهێت هندى خالێن هێزێ هه‌نه‌ وان بهژمێریت و ل ده‌سپێكێ سه‌حكه‌تێ كا وى چ هه‌یه‌, چ كه‌ره‌سته‌ و ده‌لیڤه‌ ل به‌ر سینگێ وى هه‌نه‌ و جارێ هزر د وى تشتى دا نه‌كه‌ت یێ ژ وى كێم و نه‌یى, هه‌كه‌ به‌س بنفیسیت (یان وه‌كى به‌رێ ب تزبیا بهژمێریت) دێ بینى وى هند خالێن هێزێ و ده‌لیڤه‌ یێن هه‌ی دێ تێرا وى كه‌ن بگه‌هیته‌ وێ یا وى دڤیت, هه‌كه‌ ئه‌م نه‌بێژین 100% ژى به‌س رێژه‌كا باش یا سه‌ركه‌فتنێ دێ بده‌ستڤه‌ئینیت
ئه‌ز ب پشتراستى دبێژم كو مه‌ گه‌له‌ك تشت یێن ژ ده‌ستداین، چونكى مه‌ هزرا كرى ئه‌م نه‌شێن بده‌ستخوه‌ڤه‌ بینین و هندى ئه‌ڤ هزره‌ ژى بۆمه‌ چێبووى ژ به‌ر هندێ یا بۆمه‌ چێبووى، چونكى ئه‌م به‌رێ خوه‌ ناده‌ینه‌ یا مه‌ هه‌ى! به‌لكى ئه‌م هه‌ر یێ ل وێ دگه‌ریێن یا مه‌ نه‌یى! ئێ پا چ جاران خلاس نابن, ڤێجا (قه‌ده‌م) ل مه‌ دشكێن و ل جهێ ئه‌م پێشڤه‌بچین، ئه‌م نزانین دێ چكه‌ین و دمینین ل پاش و ده‌م دلۆڤانیێ ب كه‌سێ نابه‌ت.

28

چاره‌نڤیس
خیانه‌ت
دو به‌قا پشتی ل جهێ وان ئاڤ نه‌مای پێكڤه‌ ل جهه‌كی دگه‌ریان یا ب ئاڤ بیت دا تێدا بژین، ئێك ژ وان بركه‌كا ئاڤێ دیت یا كویر و تژی ئاڤ بوو، گازی هه‌ڤالا خوه‌ كر و گۆتێ وه‌ره‌ خودێ ده‌رگه‌هه‌ك ڤه‌كر بۆ مه‌، جهه‌كێ وه‌كی مه‌ دڤیا مه‌ بۆ خوه‌ ڤه‌دیت، یا باشه‌ ئێدی ئه‌م بۆ خوه‌ د ڤێرێ دا بژین، به‌لێ پا هه‌ڤالا وێ گۆتێ: وه‌سا یا ب ساناهی نینه‌، پا هه‌كه‌ ئه‌م هاتین و د ڤێرێ دا ژیاین و ئاڤێ خیانه‌ت ل مه‌ كر و هێدی هێدی ل كێمێ دا و زها بوو؟! و ئه‌م ژی دێ ل گه‌ل چینه‌خار و پاشێ كی دێ د هه‌وارا مه‌ ئێت و مه‌ ژ ڤێ بیرا كوور ئینیته‌ده‌ر؟!! دڤێت ڤێ هزرێ بكه‌ین دا خوه‌ پشتراست بكه‌ین بۆ رێیا زڤرینێ …
ئه‌ڤه‌ ژیانه‌ و یا به‌رده‌وامه‌، مرۆڤ د بزاڤا ژیانێ دا د كێشمه‌كێشێ دایه‌، و چ جاران چ كار بۆ چ مرۆڤان ل سه‌ر ره‌نگه‌كی و ئاسته‌كی نامینن، و چ جاران هیڤی و ئۆمێدێن وی ب دووماهی نائێن، چه‌ند تشته‌كێ بده‌ست ڤه‌ بهێت دچیته‌ قووناغه‌كا دی یا هیڤی و ئۆمێدا و مرۆڤ بۆ هه‌می هیڤی و ئۆمێدان ژی پێدڤی ب هنده‌ك كه‌سێن دی و لایه‌نێن دی یه‌، سروشتێ ژیانێ ئه‌وه‌ كو مرۆڤ ئێكودو تمام دكه‌ن، كه‌س ب ته‌نا سه‌رێ خوه‌ نه‌شێت ببیته‌ هه‌می تشت، نه‌شێت هه‌می هیڤیا بجه بكه‌ت، له‌ورا راست و چه‌پ چاڤێ وی یێ ل كه‌سه‌كی ده‌ستێ خوه‌ بكه‌ته‌ ناڤ ده‌ستێ وی دا، و سۆزه‌كا هه‌ڤپشكیا به‌رژه‌وه‌ندیا ژی بێت دێ قه‌بوول كه‌ت، چونكی كاودان و هه‌وجه‌یی وه‌سا دخوازیت ده‌ستێ خوه‌ بێخیته‌ ده‌ستێ وی دا.
ل ڤێرێ یا من دڤێت بێژم ئه‌وه‌ كو مرۆڤ هه‌ر كه‌س و هه‌ر لایه‌نه‌كێ كو ببینیت وه‌كه‌ ده‌لیڤه‌ و ده‌رفه‌تا چاره‌سه‌ریێ و پشكداركرنێ یه‌ ژبۆ بجهئینانا هیڤیێن خوه‌، دڤێت بزانیت كو ئه‌و كه‌س و ئه‌و لایه‌ن دێ ل دووڤ به‌رژه‌وه‌ندیا خوه‌ و ل دووڤ دیتنا خوه‌ پێشڤه‌ ئێت و ده‌ستێ خوه‌ ده‌ته‌ ڤه‌، وی ده‌می هاریكاری و پشكداریا وی دێ یا به‌رده‌وام بیت هه‌تا به‌رژه‌وه‌ندیا وی به‌رده‌وام بیت، پشتی هینگی دێ بدووماهی ئێت و سه‌رخاترا مرۆڤی زێده‌تر ژ رێژا وی دڤێت پێشڤه‌ نائێت و زێده‌تر ژ شیانێن خوه‌ ژی پێشكێش ناكه‌ت.
ژ بلی ڤێ چه‌ندێ ژی د هزرا خوه‌ ژی دا گه‌له‌ك جیاوازیا دێ دانیت، ئه‌و تشتێ د سه‌رێ مرۆڤی دا به‌رژه‌وه‌ندی و باشی، دبیت د سه‌رێ وی دا مه‌ترسی و خرابی بن، ئه‌و تشتێ د سه‌رێ مروڤی دا ده‌لیڤه‌یێن بده‌ستڤه‌ ئینانا ده‌ستكه‌فتان و گه‌هشتنا هیڤیان دبیت ل ده‌ف وان كه‌س و لایه‌نان ریسكا ژ ده‌ستدانا ده‌ستكه‌فتان و شكه‌ستن بیت، به‌لێ پا ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ هه‌میێ را یێ بێده‌نگه‌ و دبیت رێژه‌كا باش ژی یێ پێشڤه‌ هاتی و پشكداری یاكری، و یێ بوویه‌ لایه‌نێ تمامكرنێ و سۆزا هاریكاریێ ژی یادای، ئه‌ڤه‌ هه‌می ژ به‌ر هنده‌ك تایبه‌تمه‌ندی و به‌رژه‌وه‌ندیێن دی كو بۆ وی پێدڤینه‌.
ژ به‌ر ڤان راستیێن ل سه‌ری مه‌ دیار كری دڤێت د ژیانا خوه‌دا هه‌ر رێكه‌كا بهلبژێرن و بچینێ بو چاره‌نڤیس و به‌رژه‌وه‌ندیا خوه‌ دڤێت هێلا زڤرینێ ژی ژبیر نه‌كه‌ین، چونكی زۆر جار رێكا چارێ و ئالیه‌تا گه‌هشتنا هیڤیان بخوه‌ ژی دبیته‌ مه‌ترسی و خیانه‌تێ دكه‌ت ل دووڤ تێگه‌ه و به‌رژه‌وه‌ندیا خوه‌ و دبیته‌ به‌لا و ده‌ردێ ژهه‌میان مه‌زنتر و ل نك خوه‌ ژی وه‌سا یه‌ كو كاره‌ك نۆرمال و باش ئه‌نجامدده‌ت، ژبه‌ر كو ب به‌رچاڤك و تێگه‌هێ خوه‌ دبینیت و دڤێت ئه‌م نۆرمال ببینین، چونكی ئه‌و نه‌ ئه‌مین.

40

چاره‌نڤیس
بارسڤكی
شیڤانا، ئه‌و (حه‌كیم) و زانایێ ناڤدار دبێژیت: كه‌سه‌ك ل رێكێ دچوو و كه‌رێ وی كه‌فته‌ د كورتكه‌كێ دا، نه‌شیا بینیته‌ ده‌ر، پشتی بێهیڤی بووی كو نه‌شێت بینیته‌ ده‌ر و دانا یێ مرنێ یه‌، داخوازا هاریكاریێ ژ گوندیان كر، دا بهێن هاری وی ئاخێ راده‌نه‌ سه‌ر، ژبه‌ركو دێ مریت و دا بێهن ژێ نه‌ئێت، ب ڤێ ئێكێ دێ ژ بنئاخكرنا كه‌رێ خوه‌ خلاس بیت و بۆ گوندیان ژی باشه‌ دێ ئه‌و كویراتی تژی بیت، رێك دێ ئێته‌ راستڤه‌كرن، وان هندی ئاخ دهاڤێته‌ سه‌ر پشتا كه‌ری وی ئاخ ل سه‌ر پشتا خوه‌ دهاڤێت بهژاندنێ، و ئه‌و ئاخ دكه‌فته‌ بن پێن وی، و هۆسا ئه‌و ئاخ پێپه‌س دكر و هێدی هێدی بلند دبوو، كه‌ر ب سه‌ر ئاخێ كه‌فت، و كوورك ژی تژی بوو هه‌می!!. به‌س ب نه‌هێلانا وێ ئاخێ ل سه‌ر ملێن خوه‌، كه‌ر د ناڤا جڤاكێن مه‌دا یێ بوویه‌ نموونێ كرێتیێ و مه‌ته‌لێن خراب، لێ ل ڤێرێ ڤی زانایێ بلیمه‌ت كره‌ نموونێ خلاسكرن و چاره‌نڤیسێ هه‌روهه‌ر. كه‌س نینه‌ نه‌كه‌ڤیته‌ بن بارێ ژیانێ، بارێ به‌رپرساتیا، بارێ ده‌وروبه‌ران، بارێ ئارێشا، بارێ بریارا، بارێ ده‌رئه‌نجامێ بریارا، لێ دڤێت ب هشیاری سه‌ره‌ده‌ری دگه‌ل بهێته‌كرن، چونكی بارێ مرۆڤی شانازیه‌ هه‌كه‌ ژبه‌ر جهێ مرۆڤی یان به‌رپرسایه‌تیێ بیت، هندی گران ژی بیت و پێڤه‌ بوه‌ستیێت ژبه‌ر كو یێ ل هیڤیا هنده‌ك ده‌رئه‌نجامان، وه‌ستیان و نه‌خۆشیان ژبیر دكه‌ت و هنده‌ك جاران خۆشیێ ژی ژ وان وه‌ستیانان دبینیت، حه‌تا دگه‌هیته‌ وی راددێ كو بۆ خوه‌ شانازیێ ژی ب هنده‌ك هه‌لویستێن خوه‌ستاندن و ده‌رده‌سه‌ریا دبینیت.
ئه‌ڤه‌ هه‌می ل لایه‌كی، و ژ لایه‌كێ دی، و ئه‌وا من مه‌ره‌م پێ هه‌ی، ئه‌وه‌ كو ده‌مێ هنده‌ك بۆ مرۆڤی باری درست دكه‌ن و هنده‌ك تشتێ بڤێت بهاڤێژنه‌ سه‌ر پشتا مرۆڤی، ب هه‌ر مه‌ره‌مه‌كا هه‌بیت ژی بار باره‌، و ژده‌ستێ كه‌سه‌كێ دی دێ یا ب زه‌حمه‌ت و زۆر بیت، لێ ل ڤێرێ نموونێ به‌رخوه‌دانێ و قه‌بوولنه‌كرنا بارێ ده‌ره‌كی دێ ب ده‌ربرین و لێدوانا ده‌ست پێكه‌ت، و ئێكه‌م په‌یڤا بێته‌ گۆتن هه‌كه‌ ئه‌م كۆلانكی ببێژین (ما شخۆ نه‌ ئه‌ز كه‌رم قه‌بوول بكه‌م؟!!!) و ده‌ست ب هه‌ولا هه‌لویستێ پێدڤی ئێته‌كرن.
ئه‌ڤ په‌یڤا من به‌ری نوكه‌ گۆتی، ژ به‌ر هندێ بوو كو هه‌كه‌ مه‌سه‌له‌ ببیته‌ ژیان و چاره‌نڤیس، كه‌ری ژی هه‌لویست دێ هه‌بیت، حاشا ئه‌ز ڤێ په‌یڤێ دوباره‌دكه‌م، و مه‌نه‌ڤێت و ژمه‌ زێده‌یه‌ بێژینه‌ كه‌سێ ببه‌ ئه‌ڤ گیانداره‌، به‌س نموونێ هندێ یه‌ كو ئه‌گه‌ر تو ل رێكا چاره‌نڤیسێ خوه‌بی و هه‌ولا گه‌هشتنا خه‌ون و هیڤیێن خوه‌بی، هندی كه‌سه‌ك یان لایه‌ك باره‌كی بۆ ته‌ چێكه‌ت و تشته‌كێ نوو بهاڤێژیته‌ سه‌ر پشتا ته‌، پێدڤیه‌ تو خوه‌ دبن وی باری ڤه‌ بهژینی و جاره‌كا دی وی باری بێخیه‌ بن پێت خوه‌، نه‌به‌س خوه‌ ژێ خلاس بكه‌ی، به‌لكی بكاربینی بۆ هه‌ول و كوششا خوه‌، و قازانجه‌كا به‌روڤاژی ژێ بكه‌ی.
كه‌س ژ ئه‌رك و رۆلێ خوه‌ ڤه‌نابیت، كارێ هنده‌كا ئه‌وه‌ به‌س بشێن بارگرانیێ په‌یداكه‌ن، و هونه‌رڤانێن چێكرنا بارانه‌، بسپۆری یا پێ هه‌ی، ژبه‌ر كو پێ دژیت، شێوێ ژیانا وی ئه‌ڤه‌یه‌، به‌س یا گرنگ بوو مرۆڤی هه‌لویست و سه‌ره‌ده‌ریا مرۆڤی یه‌، راوه‌ستیانا ل به‌ر ڤێ هێرش و لێمشتا ده‌وروبه‌رانه‌، چ پووته‌ ب چ دربا نه‌كه‌م یێ ژڤێرێ و وێرا هه‌ دئێن، بۆ خوه‌ نه‌كه‌مه‌ خه‌م، دێ هه‌ر هه‌بن، نابمه‌ ئێخسیرێ وان، ئێخسیرێ چاره‌نڤیس و دۆزا خوه‌مه‌.

website security