NO IORG
Authors Posts by فەرست مستەفا

فەرست مستەفا

فەرست مستەفا
25 POSTS 0 COMMENTS

26

چاره‌نڤیس
بارسڤكی
شیڤانا، ئه‌و (حه‌كیم) و زانایێ ناڤدار دبێژیت: كه‌سه‌ك ل رێكێ دچوو و كه‌رێ وی كه‌فته‌ د كورتكه‌كێ دا، نه‌شیا بینیته‌ ده‌ر، پشتی بێهیڤی بووی كو نه‌شێت بینیته‌ ده‌ر و دانا یێ مرنێ یه‌، داخوازا هاریكاریێ ژ گوندیان كر، دا بهێن هاری وی ئاخێ راده‌نه‌ سه‌ر، ژبه‌ركو دێ مریت و دا بێهن ژێ نه‌ئێت، ب ڤێ ئێكێ دێ ژ بنئاخكرنا كه‌رێ خوه‌ خلاس بیت و بۆ گوندیان ژی باشه‌ دێ ئه‌و كویراتی تژی بیت، رێك دێ ئێته‌ راستڤه‌كرن، وان هندی ئاخ دهاڤێته‌ سه‌ر پشتا كه‌ری وی ئاخ ل سه‌ر پشتا خوه‌ دهاڤێت بهژاندنێ، و ئه‌و ئاخ دكه‌فته‌ بن پێن وی، و هۆسا ئه‌و ئاخ پێپه‌س دكر و هێدی هێدی بلند دبوو، كه‌ر ب سه‌ر ئاخێ كه‌فت، و كوورك ژی تژی بوو هه‌می!!. به‌س ب نه‌هێلانا وێ ئاخێ ل سه‌ر ملێن خوه‌، كه‌ر د ناڤا جڤاكێن مه‌دا یێ بوویه‌ نموونێ كرێتیێ و مه‌ته‌لێن خراب، لێ ل ڤێرێ ڤی زانایێ بلیمه‌ت كره‌ نموونێ خلاسكرن و چاره‌نڤیسێ هه‌روهه‌ر. كه‌س نینه‌ نه‌كه‌ڤیته‌ بن بارێ ژیانێ، بارێ به‌رپرساتیا، بارێ ده‌وروبه‌ران، بارێ ئارێشا، بارێ بریارا، بارێ ده‌رئه‌نجامێ بریارا، لێ دڤێت ب هشیاری سه‌ره‌ده‌ری دگه‌ل بهێته‌كرن، چونكی بارێ مرۆڤی شانازیه‌ هه‌كه‌ ژبه‌ر جهێ مرۆڤی یان به‌رپرسایه‌تیێ بیت، هندی گران ژی بیت و پێڤه‌ بوه‌ستیێت ژبه‌ر كو یێ ل هیڤیا هنده‌ك ده‌رئه‌نجامان، وه‌ستیان و نه‌خۆشیان ژبیر دكه‌ت و هنده‌ك جاران خۆشیێ ژی ژ وان وه‌ستیانان دبینیت، حه‌تا دگه‌هیته‌ وی راددێ كو بۆ خوه‌ شانازیێ ژی ب هنده‌ك هه‌لویستێن خوه‌ستاندن و ده‌رده‌سه‌ریا دبینیت.
ئه‌ڤه‌ هه‌می ل لایه‌كی، و ژ لایه‌كێ دی، و ئه‌وا من مه‌ره‌م پێ هه‌ی، ئه‌وه‌ كو ده‌مێ هنده‌ك بۆ مرۆڤی باری درست دكه‌ن و هنده‌ك تشتێ بڤێت بهاڤێژنه‌ سه‌ر پشتا مرۆڤی، ب هه‌ر مه‌ره‌مه‌كا هه‌بیت ژی بار باره‌، و ژده‌ستێ كه‌سه‌كێ دی دێ یا ب زه‌حمه‌ت و زۆر بیت، لێ ل ڤێرێ نموونێ به‌رخوه‌دانێ و قه‌بوولنه‌كرنا بارێ ده‌ره‌كی دێ ب ده‌ربرین و لێدوانا ده‌ست پێكه‌ت، و ئێكه‌م په‌یڤا بێته‌ گۆتن هه‌كه‌ ئه‌م كۆلانكی ببێژین (ما شخۆ نه‌ ئه‌ز كه‌رم قه‌بوول بكه‌م؟!!!) و ده‌ست ب هه‌ولا هه‌لویستێ پێدڤی ئێته‌كرن.
ئه‌ڤ په‌یڤا من به‌ری نوكه‌ گۆتی، ژ به‌ر هندێ بوو كو هه‌كه‌ مه‌سه‌له‌ ببیته‌ ژیان و چاره‌نڤیس، كه‌ری ژی هه‌لویست دێ هه‌بیت، حاشا ئه‌ز ڤێ په‌یڤێ دوباره‌دكه‌م، و مه‌نه‌ڤێت و ژمه‌ زێده‌یه‌ بێژینه‌ كه‌سێ ببه‌ ئه‌ڤ گیانداره‌، به‌س نموونێ هندێ یه‌ كو ئه‌گه‌ر تو ل رێكا چاره‌نڤیسێ خوه‌بی و هه‌ولا گه‌هشتنا خه‌ون و هیڤیێن خوه‌بی، هندی كه‌سه‌ك یان لایه‌ك باره‌كی بۆ ته‌ چێكه‌ت و تشته‌كێ نوو بهاڤێژیته‌ سه‌ر پشتا ته‌، پێدڤیه‌ تو خوه‌ دبن وی باری ڤه‌ بهژینی و جاره‌كا دی وی باری بێخیه‌ بن پێت خوه‌، نه‌به‌س خوه‌ ژێ خلاس بكه‌ی، به‌لكی بكاربینی بۆ هه‌ول و كوششا خوه‌، و قازانجه‌كا به‌روڤاژی ژێ بكه‌ی.
كه‌س ژ ئه‌رك و رۆلێ خوه‌ ڤه‌نابیت، كارێ هنده‌كا ئه‌وه‌ به‌س بشێن بارگرانیێ په‌یداكه‌ن، و هونه‌رڤانێن چێكرنا بارانه‌، بسپۆری یا پێ هه‌ی، ژبه‌ر كو پێ دژیت، شێوێ ژیانا وی ئه‌ڤه‌یه‌، به‌س یا گرنگ بوو مرۆڤی هه‌لویست و سه‌ره‌ده‌ریا مرۆڤی یه‌، راوه‌ستیانا ل به‌ر ڤێ هێرش و لێمشتا ده‌وروبه‌رانه‌، چ پووته‌ ب چ دربا نه‌كه‌م یێ ژڤێرێ و وێرا هه‌ دئێن، بۆ خوه‌ نه‌كه‌مه‌ خه‌م، دێ هه‌ر هه‌بن، نابمه‌ ئێخسیرێ وان، ئێخسیرێ چاره‌نڤیس و دۆزا خوه‌مه‌.

8

چاره‌نڤیس
ئه‌رك
د رۆژه‌كا پاییزی یا سار دا، جۆتیاره‌ك چووبوو ناڤ زه‌ڤیا خوه‌ دا كارێ خوه‌ یێ جۆتیاریێ ئه‌نجامبده‌ت، به‌رێ خوه‌ دایێ كو چیچكه‌كا بچووك یا ل نیڤه‌كا رێكێ خوه‌ درێژ كری ل سه‌ر پشتا خوه‌ و پیێن خوه‌ هه‌ردو یێن بلند كری، جۆتیاری ده‌ست ب كارێ خوه‌ یێ جۆت و كێلێ نه‌ كر و راوه‌ستیا و ته‌ماشه‌یی ڤێ چێكرییا بچووك و لاواز و ئه‌وا پیچه‌ك ب په‌ر و چه‌نگێن خوه‌ دئێته‌ دیتن كا ئه‌ڤه‌ بۆچی هۆسا یا شه‌پرزه‌یه‌ و چ دكه‌ت؟ و پسیار ژێ كر: (ته‌ خێره‌ بۆچی ته‌ وه‌سا خوه‌ پالدایه‌ و ل سه‌ر پشتێ خوه‌ درێژكریه‌ ب ڤی ره‌نگی؟!!) چووچكێ به‌رسڤ دا و گۆتێ (من یا زانی كو دێ ئه‌ڤرۆكه‌ عه‌سمان كه‌ڤیت له‌وا من هۆكر).
جۆتیار پێ كه‌نی و گۆتێ (ما هه‌كه‌ عه‌سمان بكه‌ڤیت دێ خوه‌ ب پێت ته‌ یێن بچووك و زراڤ ڤه‌ گریت؟ و هه‌ما دێ پێت ته‌ شێن عه‌سمانی پارێزن؟!!.
چووچكا وێره‌ك گۆتێ: (هه‌ر كه‌سه‌ك ژ مه‌ مه‌جبۆره‌ شیانێن خوه‌ هه‌میان بمه‌زێخیت، ئه‌م به‌ر پرسین ژڤێ ب تنێ…).
كه‌س نینه‌ ژ مرۆڤێن ب هش و ل سه‌ر حه‌مدا خوه‌ و ب ئاقل هه‌كه‌ بریارا راست نه‌زانیت، به‌رپرسایه‌تیێن مه‌زن و بچووك هه‌می ددیارن، چ فه‌لسه‌فێن مه‌زن پێ نه‌ڤێن حه‌تا مرۆڤ ئه‌ركێن خوه‌ بزانیت، ئه‌و ئه‌رك چ به‌رانبه‌ر مرۆڤی بخوه‌ بن یان خێزان و نێزیك و ده‌ردورێن خوه‌، یان ژی به‌رانبه‌ر وه‌لات و گه‌ل و جڤاكێ خوه‌، ل به‌رانبه‌ری ژیانێ
لێ دو ئارێشه‌ دكه‌ڤنه‌ درێیا هه‌می مرۆڤان دا، یا ئێكێ: بارا پتر سه‌حدكه‌نێ كا خه‌لكه‌كی دی چاوا وی ئه‌ركێ بجهدئینیت؟ و كا خوه‌ هاڤێتیه‌ وان ئه‌ركێن گشتی و به‌رفره‌‌هتر ژیێن كه‌سۆكی یان نه‌؟ هه‌كه‌ دیت كو یێ خوه‌ هاڤێتیێ دبیت ئه‌و ژی خوه‌ بهاڤێژیتێ و دێ پێكۆلێ كه‌ت خوه‌ ژ گازندا خلاس بكه‌ت، هه‌كه‌ دیت لاوازیه‌ك یا هه‌ی و ژ ده‌ردورێن وی بخوه‌ ژی ده‌ست نه‌برنێ و ب وان ئه‌ركێن گشتی نه‌رابوونه‌، دێ وه‌سا بۆ وان دانیت كو بۆ خوه‌ گه‌له‌ك دشاره‌زانه‌ و ب ئاقلن، و چاڤێ وان یێ ل به‌رژه‌وه‌ندییا وان و بكێر خوه‌ دئێن، ئه‌و زه‌مانه‌ یێ زكره‌شی تێدا ب ئاقلی و هوشمه‌ندی دئێته‌ ل قه‌له‌مدان، ڤێجا ئه‌و ژی دێ پێكۆلێ كه‌ت (ل دووڤ زانینا خوه‌) بۆ خوه‌ یێ شاره‌زا بیت وه‌كی خه‌لكی و خوه‌ ناكێشیته‌ وان ئه‌ركێن گشتی.
یا دووێ: هه‌ركه‌سێ د ئه‌ركێن گشتی دا كێموكاسی هه‌بن، یان هه‌كه‌ هنده‌ك كه‌سان هه‌ست ب كێماسیێ كر د هنده‌ك كاران دا، وان نه‌ڤێت كه‌سه‌كێ دی یێ تمام بیت و سروشتێ خوه‌ یێ كریه‌ ئه‌و كو (ته‌عنا) داننه‌ هه‌ر كه‌سێ دی یێ ب دروستی و ب ئه‌ركێ خوه‌ رابیت، ڤێجا ژبه‌ر ڤان مۆرال شكێنا جه‌ساره‌تا پێرابوونا هه‌می ئه‌ركان نینه‌، دا نه‌بێژن یێ بێ فامه‌ و كا چ شخوه‌یه‌ و ب كێر خوه‌ نائێت، ئه‌رك پیرۆزی نه‌، شه‌ره‌فن، كه‌رامه‌تن، ناڤ و مانن، ژیانن، مرۆڤ ب وان مرۆڤه‌، ڤێجا هه‌ر ئێك ژمه‌ كا چ كه‌فته‌ ئالێ وی پێدڤیه‌ ب هه‌می ئه‌مانه‌ت و درستی و بجهبینیت، نه‌بێژین شیانێن من تێرا چ ناكه‌ن، ل ڤینا خوه‌ بكێم نه‌هژمێرین، و ل هه‌می ئالیان ژی گازی و قیامه‌ت بن ده‌نگ و بانگ و گازی بن به‌س ب ئه‌ركێ خوه‌ نه‌رابین و مرۆڤێن ره‌شه‌چی بن، نابیت پله‌كێ ژی ژ هیمه‌تا خوه‌ بێته‌ خار، گوهێ خوه‌ نه‌ده‌ته‌ پالێن نه‌هێلانا باوه‌ری و مۆرالا، دڤێت درووشمێ مه‌ ئه‌و بیت (ئه‌ز دێ ئه‌ركێ خوه‌ بجهئینم هه‌كه‌ خوه‌ ئێك بجهنه‌ئینت و خوه‌ ئێكی باوه‌ری پێنه‌بیت ژی).

33

چاره‌نڤیس
خرابترین پێشهات
د ئه‌فسانه‌كا هندییان دا هاتیه‌ و دبێژیت: كیسه‌له‌ و دویپشك كه‌فتنه‌ گه‌نگه‌شه‌كێ پشتی ئاڤا چه‌می رابووی و كیسه‌له‌ی دڤیا ده‌رباس ببیت بۆ لایێ دی یێ ئاڤێ، و دیپشكی ژی دڤیا ده‌رباس ببیت به‌لێ پا نه‌دشیا ده‌رباس ببیت هیڤی و لاڤه‌ ژ كیسه‌له‌ی دكرن دا ل پشتا خوه‌ سیار بكه‌ت و بگه‌هینته‌ لایێ دی، لێ كیسه‌له‌ یێ دودل بوو، ژ لایه‌كی دڤیا بگه‌هینیت و ژوێ ته‌نگاڤیێ قورتال بكه‌ت، ژ لایه‌كێ دیڤه‌ ژی دترسیا كو پێڤه‌بده‌ت و ب ژه‌هرا دووپشكی بمریت، ژ به‌ر هندێ كیسه‌له‌ی گۆتێ ببووره‌ ئه‌ز ته‌ ل پشتا خوه‌ سیار ناكه‌م، چونكی تو دێ ب من ڤه‌ ده‌ی، دووپشكی گۆتێ ما ئه‌ز دین بوومه‌؟ ب ته‌ڤه‌ بده‌م دێ مری ئه‌ژی دێ بنئاڤ بم و مرم، هه‌ما هه‌كه‌ ژ به‌ر به‌رژه‌وه‌ندیا خوه‌ ژی بیت، بته‌ڤه‌ ناده‌م، كیسه‌ل قایلبوو، سووار كر، و به‌ری بگه‌هیته‌ لایێ دی دووپشكی پێڤه‌دا، به‌ری بنئاڤ بیت گۆتێ: باشه‌ بێ به‌خت ته‌ بۆچی وه‌كر؟ مانه‌ ته‌گۆتبی ب ته‌ڤه‌ ناده‌م؟ ئه‌ڤه‌ ئه‌ز ژی چووم و تو ژی!!! به‌رێ خوه‌ دا كیسه‌له‌ى و گۆتێ: من چ به‌رسڤ نینه‌، به‌س هه‌ما بزانه‌ ئه‌ز دووپشكم كارێ من پێڤه‌دانه‌…
یا فه‌ره‌ مرۆڤ د ژیانا خوه‌ دا سروشتێ هه‌می راستیان بزانیت، دڤێت چ جاران ژی راستی ل ده‌ف مرۆڤی نه‌بنه‌ گومان، دا هه‌رده‌م بریارێن مرۆڤی د راست و درست بن، دا ده‌مێ دبیته‌ ده‌مێ وان راستیان، یان ئه‌و راستی ژ نشكه‌كێ ڤه‌ بۆ وی دیار دبن، دڤێت زۆر ب ئاسایی وه‌ربگریت،
هنده‌ك جاران ئه‌م دێ خوه‌ ئێخینه‌ د قالبێ به‌ره‌ڤانیێ دا ژ هنده‌ك كاران، یان ژ هنده‌ك مرۆڤان، كا بۆچی وه‌كی مه‌ دڤێت وه‌سا نینن؟ یان كا بۆچی ئه‌و مرۆڤ وه‌كی مه‌ هزر ناكه‌ن؟ بۆچی وه‌كی ئه‌زێ موكور ل سه‌ر هنده‌ك ماف و پره‌نسیپێن راست و درست ئه‌و ژی وه‌كی من نینه‌؟ بۆچی فلان كه‌س یان ل فلان جهی ناڤ و ماف و حورمه‌تا من وه‌كی ئه‌زێ هه‌ژی نینه‌؟ هنده‌ك كارڤه‌دان چێدبن ئه‌م خوه‌ زۆر پێ ته‌نگاڤ دكه‌ین و بێهنا مه‌ نائێت و بچیت، چونكی هه‌لویسته‌كێ نه‌ دلخواز و نه‌چاڤه‌رێكری و نه‌ دبه‌رژه‌وه‌ندیا من ژێ دیار بوو، یان ژی توندی یا دگۆتن و بریارێن وی دا هه‌مبه‌رى من دا؟
لێ هه‌كه‌ هنده‌ك راستیان مرۆڤ بزانیت و ژبیر نه‌كه‌ت كو ل گه‌ل هندێ دونیا جهێ مرۆڤان هه‌میان هه‌یه‌، هه‌كه‌ ئه‌م ل ئێكودو نه‌خۆش نه‌كه‌ین بهه‌شته‌كا درسته‌، ل گه‌ل ڤێ راستیێ ژی بۆ هه‌ر مرۆڤه‌كی ددان به‌ری لێڤانه‌، كه‌س به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ ناده‌ته‌ ب به‌ژه‌وه‌ندیێن من. دڤێت زۆر ب نۆرمالی وه‌ربگرم، به‌روڤاژی دڤێت ژ ڤان جۆره‌ كه‌سوكاران ئاقل و هشا وه‌رگرم، ئه‌ژی ب كێر خوه‌ بێم و بها و رێزێ بده‌مه‌ خوه‌ و مرۆڤ و هه‌ڤوه‌لاتی و هه‌ڤنفش و هه‌ڤ زمان و هه‌ڤئاخێ خوه‌ كا چاوا ئه‌و وێ بها و رێزێ دده‌تێ.
گه‌له‌ك جاران ئه‌م دێ حوكمی ل سه‌ر ره‌فتار و بریارا هنده‌كان كه‌ین كو دژی مه‌ نه‌، ئه‌م د دلێ خوه‌ دا دوه‌سانه‌ كو دڤێت ئه‌و ژی وه‌كی من هزر بكه‌ت، ئه‌م گه‌له‌ك دخه‌له‌تین، ئه‌و نه‌ ئه‌زم و وه‌كی من هزر ناكه‌ت و وه‌كی من ره‌فتار و بریارێ ناده‌ت و ل دووڤ دلێ من برێڤه‌ ناچیت، چونكی دۆزا من و وی نه‌ ئێكه‌ و ئارمانج و رێكێن مه‌ و خه‌م و خیالێن مه‌ و كێش و بێشێت مه‌ نه‌ ئێكن، هه‌تا هنده‌ك جاران به‌رژه‌وه‌ندیا خوه‌ د زیانا من دا دبینیت، ڤێجا چاوا دێ وه‌كی من بیت؟! چاوا دێ ل دووڤ حه‌زا من بریارا و هه‌لویستان ده‌ربریت؟! هه‌كه‌ سه‌دوهه‌شتێ پله‌یان ژی به‌روڤاژی من یان هنده‌ك جاران ل دژی من ژی هه‌لویست و ره‌فتارا ژێ ببینم دڤێت زۆر ب نۆرمالی وه‌ربگرم، چونكی دڤێت راستیا وی ژی ب زانم به‌ری راستیا خوه‌ بزانم.

12

چاره‌نڤیس
راپرسی
پشتی پرۆسێسا رزگاریا ئیراقێ ژ رژێما به‌عس 2003 رۆژناما چاڤدێر پسیاره‌ك ژمن كر كا كوردستان دێ مینیت ل گه‌ل عیراقێ؟ بمینیت؟ چبكه‌ت؟ و بیرامن دئێت من به‌رسڤا وان ب سه‌رهاتیه‌كێ دا، سه‌رهاتی من ژ ده‌ڤێ شه‌هید سامی عه‌بدولره‌حمان گوهلێببوو ده‌مێ بۆچوونا خوه‌ ل سه‌ر شه‌ڕێ ناڤخوه‌یی ده‌ردبری، دگۆت: كه‌سه‌ك هاته‌ گرتن و سێ هلبژارتن دانانه‌ به‌رسنگێ وی، یان دێ سه‌د داران لێده‌ن، یان دێ سه‌د كیلۆیێن پیڤازا خۆت، یان ژی دێ سه‌د پارا ده‌ت!!!
هزرا خوه‌ كر و گۆت: سه‌د پاره‌ گه‌له‌كن چاوا بیت ئه‌ز نه‌شێم بده‌م و من هێزا سه‌د دارا ژی نینه‌ ل من بده‌ن، دێ مرم، یا باش ئه‌وه‌ ئه‌ز هێدی هێدی سه‌د كیلۆیێن پیڤازا بخۆم.
ده‌ست هاڤێته‌ پیڤازا ئێك، دو، سێ… كێم ما پێ بمریت، گۆت: راوستن ئه‌ز لێڤه‌بووم، هه‌ما دارا داننه‌ من، پشتی چه‌ند دار لێداین و هه‌می بوو خوین، گۆت: راوستن ئه‌ز مرم هه‌ما دێ پارێن خوه‌ ده‌م…
ده‌رئه‌نجام هه‌ر هاته‌ ل سه‌ر دانا پارا و ئه‌گه‌ر ل ده‌سپێكێ ئه‌و هلبژارتبا دا دار و خوارنا پیڤازا دكیسێ وی مینن، لێ وه‌ سا هزر دكر كو دێ دار یان پیڤاز وی خلاس كه‌ن و گه‌هیننه‌ كنارێ ئارامیێ، و دێ ب پاره‌ و پۆلێ خوه‌ شاد بیت.
بریارا راست راسته‌، دڤێت مرۆڤ د ده‌مێ وێ دا بده‌ت، كا چاوا هه‌كه‌ به‌ری هاتنا ده‌مێ بریارێ، بریارێ بده‌ت دێ ده‌رئه‌نجامێن خراب هه‌بن، هه‌ر وه‌سا هه‌كه‌ ده‌مێ وێ هات و مرۆڤی گیرۆ كر دێ ده‌رئه‌نجامێن خرابتر هه‌بن.
ئه‌گه‌ر دانا بریارا ب له‌ز قوربانیه‌ك هه‌بیت، نه‌دانا بریارێ دده‌مێ خوه‌ دا دێ زۆر قوربانی هه‌بن، هه‌كه‌ قوربانیا بریارا ب له‌ز یا ده‌مكى بیت و مرۆڤ ژێ خلاس ببیت، دڤێت بزانین كو قوربانیێن مرۆڤ دده‌ت ژبۆ نه‌دانا بریارێ د ده‌مێ خوه‌ دا و گیرۆكرنا وێ ل گه‌ل هندێ كو زۆرن د دۆم كێشن ژی، ئانكو ڤه‌رێژا وان بدووماهی نائێت، ئێشه‌كا هه‌ر و هه‌ره‌ و ژیێ وان قوربانیان ب درێژیا ژیێ خودانێ وان قوربانیایه‌، ئانكو هه‌تا هه‌تا مرۆڤ خوه‌شیێ بخوه‌ نابه‌ت و رحه‌تی نابیت.
ژیان یا ب ڤی ره‌نگی یه‌، زۆر جار تشتێ نه‌یێ نۆرمال روو دده‌ن، وه‌كی حالێ نه‌ته‌وا كورد تێدا، ب ده‌ستێ خوه‌ ره‌وشا خوه‌ نه‌ هلبژارتیه‌، به‌لێ هه‌رده‌م مرۆڤ یێ د پێكۆلێ دا كو جاره‌كا دی خوه‌ ڤه‌گه‌رینته‌ رێ ره‌وا خوه‌ یا راست و خوه‌ ژ ره‌وشا نه‌ یا نۆرمال خلاس بكه‌ت و ل چاره‌سه‌ریا بگه‌ریێت، و بۆ خلاسبوونا خوه‌ پێدڤیه‌ هنده‌ك قوربانیا ل به‌رچاڤ وه‌ر بگریت و نۆرمال ببینیت و ژیانا هه‌می تاك و هه‌می كۆمێن مرۆڤان، و هه‌تا یێن گیانه‌وه‌ران ژی ب ڤی شێوه‌یی یه‌
پرسا كوردستانێ و گرێدانا وێ ب وه‌لاته‌كێ دیڤه‌ كو چ په‌یوه‌ندی پێڤه‌ نینن وه‌كی وی له‌شیى یه‌ یێ(جسم)ـه‌كێ سه‌یر هاتبیته‌ د ناڤ دا و خێنه‌كا به‌روڤاژی وی له‌شی یا ڤێ هه‌ی، هندی چاره‌سه‌ریان بجه‌ربینیت هه‌ر دێ ئێته‌ سه‌ر چاره‌سه‌ریا نشته‌رگه‌ریه‌كا بنه‌ره‌ت دا ئه‌و(جسم)ێ سه‌یر بهێته‌ ژێڤه‌كرن،
راسته‌ دێ ده‌وسا وێ مینیت، دێ نڤاندن و ژ ده‌ستدانا هنده‌ك رحه‌تی و خین و هێز وكه‌ڤیته‌ به‌ر كێر ومقه‌سێن نۆژشدارا، لێ به‌لێ ژ بۆ ده‌رخستنا وێ به‌لایێ ل سه‌ر هه‌می وان قوربانیان را مرۆڤێ ژیر و هشیار ل خوه‌ و ژیان و پاشه‌رۆژا خوه‌ یێ به‌رهه‌ڤه‌ د سه‌ررا پاره‌ و هه‌ق ده‌سته‌كی ژی بده‌ته‌ نۆشداران به‌س دا ب وێ نشته‌رگه‌ریێ راببیت و بلا كێم كاسی ژی بكه‌ڤنه‌ له‌شێ وی، ل گه‌ل وان كێموكاسیا خوه‌ بژیان و به‌خته‌وه‌ر تر دبینیت ژ هندێ كو دگه‌ل (جسم)ـه‌كێ غه‌ریب بژیت.

10

كه‌سه‌كی خوه‌ دئێخسته‌ ئاڤێ ل سه‌ر رووباره‌كی، ژنشكه‌كێ ده‌نگێ شلقێت ئاڤێ ب ته‌حته‌كی كه‌فت و قێرینا كه‌سه‌كی هات دبێژیت من قورتال كه‌ن، چو دا خلاس كه‌ت، ده‌نگه‌كێ دی هات ڤێ جارێ یێ دو ژنكا بو: هه‌واره‌ بگه‌هنه‌ مه‌ ئه‌م خه‌ندقین، هه‌تا چو وان ده‌ربێخیت قێژیێن ئێكێ دی بلندبوون یێ ب ئاڤێ دا دئێت، ئه‌و كه‌س یێ مه‌له‌ڤان بوو به‌لێ زۆر وه‌ستیا و بێهنا وی كورتبوو و هێزا وی ل كێمێ دا، لێ ل گه‌ل خوه‌ ئاخڤی و گۆت دڤێت دلسۆزیا خوه‌ دوپات بكه‌م و بده‌مه‌ دیاركرن خزمه‌ت و خلاسكرنا مرۆڤان پیرۆزیه‌ و ئه‌ركێ منه‌ و هه‌رێ دبینیت خه‌لكێ ب ئاڤێ دا دئێت و ئه‌و ژی هه‌ر یێ دچیتێ، ڤێجا یێ خلاس بوو خلاس بوو و یێ مر ژی مر، گرنگ ل ده‌ف وی ب ئه‌ر كێ خوه‌ رابوو، لێ خه‌له‌تیا وی ئه‌و بوو هه‌كه‌ ل ده‌سپێكێ چووبا سه‌حكربایێ كا ئه‌و كیه‌ ڤان مرۆڤان دهاڤێته‌ د ئاڤێ دا و رێگری لێ كربا دا بێته‌ قه‌هره‌مان و پیرۆزی و ئه‌ركێ دروست ئه‌وبوو…
سه‌رۆكانیا ده‌ردا و ژێده‌رێ ئێش و ژانێ و ماكا به‌لا و ده‌رده‌سه‌ریا دڤێت بهێته‌ ده‌ستنیشانكرن و كار ل سه‌ر وێ بهێته‌كرن و بهێته‌ بنبركرن، دلسۆزی ئه‌وه‌ مرۆڤ كارێ خوه‌ راست و درست ئه‌نجامبده‌ت، كارێ خه‌له‌ت دێ هه‌ر ئه‌نجامێن خه‌له‌ت هه‌بن، دلسۆزی ب تنێ به‌ره‌ڤانیا مرۆڤی ناكه‌ت هه‌كه‌ پره‌نسیپێن درست و راست د كارێ مرۆڤی دا نه‌بن، ل نك خودێ ژی و د هه‌می ئۆلان دا مه‌رجێ دلسۆزیێ و وه‌رگرتنێ ئه‌وه‌ مرۆڤ پێنگاڤا خوه‌ درست بهاڤێژیت
مخابن د پاشخانا خوه‌ یا په‌روه‌رده‌یی دا ئه‌م یێن فێربووین ره‌فتارێ ل گه‌ل تشتێ ڤارێ و ره‌خ و روی و ژده‌رڤه‌ی بازنێ راسته‌قینه‌ یاریا خوه‌ ئه‌نجام بده‌ین، گه‌له‌ك خه‌له‌تی یێن هه‌ی و ئه‌م دزانین و هه‌می ژی دیده‌ڤانن بۆ وان خه‌له‌تیان، و ئه‌م هێزا خوه‌ بكاردئینین بۆ به‌رسنكگرتنا وان خه‌له‌تیا و زه‌حمه‌ت و زۆریێ ژی پێڤه‌ دبه‌ین، هه‌تا دگه‌هیته‌ رادده‌كی ژییه‌كێ درێژ بۆ ته‌رخان دكه‌ین، لێ دێ بینین ئه‌م هه‌ر یێل خالا ئیكێ، مه‌ چ ژێ چێنه‌كر و د جهێ خوه‌ دا ل دۆر خوه‌ دزڤرین و پێشڤه‌چوون نینه‌، خه‌له‌تی هه‌را ل جهێ خوه‌ و بنبر نابیت، ئه‌م ژی هه‌رێ ل سه‌ر كارێ خوه‌ دبه‌رده‌وامین و ب نیازا وێ چه‌ندێ كو ئه‌ڤه‌ ئه‌ركێ مه‌یه‌ و دڤێت دبێهن فره‌‌هبین و (صبر)ێ بكێشین، یا ل سه‌ر مه‌ ئه‌م هه‌رده‌م د چه‌په‌رێ به‌رهنگاریا خه‌له‌تیان دابین و ئه‌نجام نه‌ د ده‌ستێ مه‌دایه‌، هینگی كه‌سێ حه‌قێ گازندێ ژی ژمه‌ نینه‌، چونكی یا ژمه‌ هاتی مه‌ ئه‌نجام دا،
لێ به‌لێ ئه‌ڤ هزره‌ گه‌له‌كا خه‌له‌ته‌ و ئه‌م به‌رپرسین ژ ئه‌نجامی، و یێ د ده‌ستێ مه‌ دا، دڤێت بزانین ئه‌و خه‌له‌تی ڤه‌رێژا هنده‌ك تشتێ دیه‌، سه‌روكانیه‌ك یا هه‌ی، دڤێت ل دووڤ وێ بچین، ب پنیكرنێ چاره‌سه‌ری نابیت، هه‌بیت ژی دێ به‌س ته‌نا كرنه‌كا به‌روه‌خت بیت و د ڕیانا پشتی پنیكرنێ ژی فره‌تره‌ و ئێدی زی ب زی نائێته‌ به‌رێك ڤه‌ راسته‌ قوربانیان زهاكرنا كانیا ئارێشا مه‌زنتره‌ ژ قوربانیا خوه‌ مژوولكرنا ب پنیاڤه‌، به‌لێ پا قوربانیه‌كا ئێكجاركی یه‌ و چه‌ند رێیێن دی بهێنه‌ جه‌رباندن و قوربانی ژی ل سه‌ر بهێنه‌دان ل دووماهیێ ژ مه‌جبوری و ژ بێ رێكی یا راست دێ هه‌ر زڤرین بۆ چاره‌كرنا ژێده‌رێ درست ئه‌و ب تنێ بیته‌ چاره‌یا ئێكانه‌.
د هه‌می فه‌لسه‌فێن ژیانێ دا مژار ئه‌و نه‌بوویه‌ كو فلان ئارێشه‌ یا هه‌ی دڤێت بهێته‌ چاره‌كرن، به‌لكی مژار ئه‌و بوویه‌ كا بۆچی فلان ئارێشه‌ هه‌بوویه‌، دڤێت ئه‌گه‌ر و ژێده‌ر بهێته‌ زانین و چاره‌كرن و پشتی هینگی ئارێشه‌ بخوه‌ دێ بدووماهی هێن.

19

كه‌سه‌كی دو هه‌سپ هه‌بوون برنه‌ باری، هه‌ر ئێكی بارێ وی لێكر، هه‌سپێ پێشیێ گه‌له‌ك باش دچوو برێڤه‌، هه‌سپێ پاشیێ ب ته‌مبه‌لی دچوو برێڤه‌، كاروانیا پیچ پێچه‌ بارێ هه‌سپێ ل پاشیێ و برێڤه‌ مایی رادكر دانا سه‌ر بارێ هه‌سپێ ل پێشیێ و یێ زیره‌ك، هێدی هێدی حه‌تا بار هه‌می راكر و خر كه‌فته‌ ل سه‌ر پشتا هه‌سپێ ل پێشیێ، ده‌مێ هه‌سپێ ل پاشیێ دیتی كو هه‌سپێ ل پێشیێ و یێ زیره‌ك بار هه‌می راكر كه‌یفا وی زۆر هات و خۆشیا وی چوو و دیت كو شۆلا وی ب ساناهی كه‌فت، گۆته‌ هه‌سپێ به‌راهیێ: (هه‌ر ب وه‌ستیێ و خو‌ه‌ بده‌، هندی پێكۆلێن ته‌ زێده‌تر لێ بێن دێ بارێ ته‌ گرانتر لێ ئێت و ده‌ردێن ته‌ زێده‌تربن).
كاروانی گه‌هشتنه‌ بنه‌جهێ و كه‌یفا هه‌سپێ ل پاشیێ دهات و خوه‌ ته‌مبه‌ل كری زۆرا خۆشه‌، خودانێ هه‌سپا گۆت: (ئه‌ز نه‌ مه‌جبۆرم خوارنێ دابین بكه‌م بۆ هه‌ر دو هه‌سپا، ب چ دادی هه‌سپه‌ك باری هه‌میێ هه‌لبگریت و خوارنێ بده‌مه‌ هه‌ردوكا، یا باش ئه‌وه‌ خوارنێ هه‌میێ بده‌مه‌ وی یێ بار هلگرتی هندی بڤێت و چ بڤێت، هه‌سپێ دی سه‌رژێ كه‌م دێ فایده‌ ی ژ كه‌ڤلێ وی كه‌م…).
بابه‌ت بابه‌تێ چاره‌نڤیسێ دووماهیێ یه‌، نه‌ رێیه‌كه‌ و ب تنێ هه‌كه‌ خۆشبیت ئه‌و رێ خلاس هه‌ما خۆشی هنده‌، یان هه‌كه‌ ئه‌و رێك یا ب زه‌حمه‌ت بیت خلاس ڤێجا باره‌كه‌ و كه‌س ژبن ده‌رناكه‌ڤیت، هزرا دووماهیێ و ل به‌رچاڤوه‌رگرتنا چركێن ڤه‌بر بۆ مانونه‌مانێ و هێلا د ناڤبه‌را ژیان و مرنێ دا چ جاران ل سه‌ر هزرا خودان ئاقلا ناچیت،
هه‌ر كه‌سه‌كی شولێ وی چیه‌ بلا ب درستی ئه‌نجام بده‌ت، ئه‌گه‌ر ئه‌و شۆل چه‌ند یێ ب زه‌حمه‌ت ژی بیت ئه‌نجامدانا وی ژیانه‌، یان بلا بێژین كو ژیانا ب درستی ل سه‌ر زه‌ڤیا ئه‌ردی ئه‌وه‌ هه‌ر كه‌سه‌ك و هه‌ر تشته‌ك كا بۆ چ هاتیه‌ چێكرن و چ شۆل كه‌فتیه‌ به‌رۆكا وی ئه‌و ئه‌نجامبده‌ت، به‌روڤاژی ڤێ مرنه‌، چ ئامیرێ هاتیه‌ چێكرن هه‌كه‌ كارێ خوه‌ ئه‌نجام نه‌ده‌ت، راسته‌ دبیت بۆ ده‌مه‌كی مرۆڤ دێ بینیت یێ پاك و ب سلامه‌ت مایه‌ڤه‌ پێش، هه‌ڤكویفێن خوه‌ڤه‌، به‌س پا راستیه‌كا نه‌ڤه‌شارتیه‌ ژی كو هه‌كه‌ بۆ ده‌مه‌كێ نه‌یێ نۆرمال وه‌سا ماڤه‌ ئێدی دێ ژ كاركه‌ڤیت و ب كێر چ تشتان نائێت و ناڤونیشان نه‌شێن بها و رێزێ بده‌نێ چونكی ئێدی بێ مفایه‌، مرۆڤ ژی ژ ڤێ راستیێ د ڤه‌ده‌ر نینن
مه‌زنان بۆ مرۆڤان دگۆت كو ئه‌و ئاسنێ به‌رده‌وام دكاری دابیت و خوه‌ هه‌كه‌ ئاسن ژی ڤێ بكه‌ڤن چ جاران ژه‌نگی نابیت، ل دووڤ ڤێ راستیێ ئه‌و مرۆڤێن زۆر جاران ئه‌م هزرا وان دكه‌ین ل ده‌مێن به‌رێ چه‌ند د به‌خته‌وه‌ر بوون و ئه‌ڤ خۆشی و پێشكه‌فتنه‌ ژی هه‌می نه‌دیتبوو، به‌س كه‌سێ هه‌ست ب به‌ختره‌شیێ نه‌دكر، ناڤێ به‌خته‌وه‌ریێ نه‌دزانین و هه‌می ژی دبه‌خته‌وه‌ر بوون، چونكی د هه‌وجه‌ نه‌بوون بزانن، ئه‌ڤه‌ هه‌می ژ به‌ر ئه‌گه‌ره‌كی، ئه‌و ژی كاركرنا وان و بارهلگرتنا وان و كا چ ل هیڤیا وانه‌ ژیانا خوه‌ هه‌می ددانێ، ژیانێ ژی كاكلك و ناڤه‌رۆكا خوه‌ ددایێ. ئه‌وێ ببێژیت من فایده‌كر كو بێ زه‌حمه‌ت یێ دپێڤاژۆیا خوه‌دا ل رێ دچم، یان ئێكێ دی بارێ من هلگرت، یان من فێلبازی كر ب تێگه‌هشتنا خوه‌ و گه‌هشتمه‌ یا من دڤێت، و یێ ساده‌ و ساكار بۆ ئه‌وێ زه‌حمه‌ت بری و وه‌ستیای، ئه‌ڤ ره‌نگه‌ هزره‌ و خودانێ وێ ل گوپیتكا بێ فامی و بێ جه‌ساره‌تی و دووری مرۆڤایه‌تی و ره‌وشتان، دووماهی دلۆڤانیێ ب وی نابه‌ت، به‌س دڤێت ئه‌م ڤان راستیان ل ده‌سپێكا رێكێ و ناڤه‌ندا رێكێ و د ناڤ زه‌حمه‌تا كاری دا بزانین.

17

چاره‌نڤیس

ژیندان
بالنده‌كێ باز ژ بچووكی ل گه‌ل مریشكان رابوو و روودنشت، ل گه‌ل وان ژیا، مریشكا چ دخوار و چ ڤه‌دخوار وی ژی ل گه‌ل وان ئه‌و دخوار و ڤه‌دخوار، جاره‌كێ یێ مژوولی ژیانا خوه‌ یا رۆژانه‌ بوو ل گه‌ل مریشكان و سه‌رێ خوه‌ بلندكر بۆ ئه‌سمانان، دیت كو ته‌یڕه‌كێ باز یێ ل به‌ر په‌ڕێن ئه‌سمانان دفڕیت و كوباری یا ژێ دفڕیت، زڤری به‌رێ خوه‌ دا خوه‌، و جاره‌كادی به‌رێ خوه‌ دا وی بازێ دفڕیت، و به‌رێ خوه‌دان ل دووڤ به‌رێ خوه‌دانێ و خوه‌ ل گه‌ل به‌راورد دكر، دیت كو هه‌ر دو ئێكن و ئێك ره‌نگن، ئینا پسیار ژ مریشكا كر گۆتێ:(ئه‌و ته‌یرێ هه‌ وه‌كی منه‌ و ره‌نگێ من دده‌ت، ئه‌م وه‌ك ئێكین؟) مریشكێن ده‌ردورێن وی ئه‌و قانع كر كو چ ره‌نگێ وه‌كهه‌ڤیێ د ناڤبه‌را وان دا نینه‌ و ئه‌و ئێكه‌ ژ ره‌ڤدا مریشكا، ئه‌وی ژی باوه‌ر كر ب وی تشتێ بۆ هاتیه‌ گۆتن، ئه‌و بخوه‌ ته‌یرێ باز بوو، لێ ب مریشكیِ مر…
مه‌ عاده‌ته‌كێ زۆرێ خرابێ هه‌ی، هه‌ر كه‌سه‌ك ناڤه‌كی ددانیته‌ سه‌ر وێ عاده‌تی، ئه‌ز دبێژمێ كوشتن یان كوژه‌كی، چونكی كوشتن ئه‌وه‌ كه‌سه‌ك كه‌سه‌كێ دی ژ ژیانێ خلاس بكه‌ت، ئه‌ڤه‌ ژی مه‌زنترین تاوانه‌ د هه‌بوونی دا، راگه‌هاندنا شه‌ڕی یه‌ ل دژی ئیرادا خودێ ل گۆر باوه‌ردارێن هه‌می ئۆلان، چونكی خودێ یێ دبێژیت هه‌به‌، ئێكێ دی ل به‌رانبه‌ر یێ دبێژیت نه‌به‌، لێ دابڕینا مرۆڤان ژ ژیانێ ب تنی ئه‌و نینه‌ رح و له‌ش بێنه‌ ژیكجودا كرن، هه‌كه‌ ترومبێله‌ك ته‌ ئینا مال و پاشێ ته‌ كره‌ لیسێ مریشكا و هێلیڤانكا عه‌لعه‌لۆكا یان بۆ هه‌ر خلمه‌ته‌كا دی ته‌ بكارئینا، ئه‌و نه‌ما ترومبێل، هندی تو هه‌بی و نه‌ڤیێن ته‌ ژی هه‌بن ئه‌و ژ یێ هه‌میان ژی خلاس بكه‌ت یا بێ مفایه‌، چنكی وه‌سا نه‌ ژیا و بۆ وی تشتی نه‌ ژیا یێ بۆ هاتیه‌ چێكرن
مرۆڤ د ژیانێ دا ب ڤی شێوه‌یی نه‌، هه‌ر كه‌سه‌كی هێز و شیانه‌كا تایبه‌ت یاهه‌ی، بلا ب شێوه‌كێ دی بێژین كو هه‌ركه‌سه‌ك بۆ كاره‌كێ تایبه‌ت و گرنگ یێ هاتیه‌ چێكرن، هه‌ر كه‌سه‌ك دشێت كاره‌ك و خلمه‌ته‌كا تایبه‌ت ئه‌نجامبده‌ت دبیت كه‌سێ دی وه‌ك وی پێ چێنه‌بیت، لێ ل ڤێرێ عاده‌تێ مه‌یێ خراب رۆلێ خوه‌ دئینیت.
ئه‌م ئه‌و كه‌سێن مه‌ نه‌شیای، یان نه‌زانی، یان نه‌ڤیایی خوه‌ ب دروستی ببینین، یان تایبه‌تمه‌ندیێن خوه‌ ده‌ربێخین، یان دوپاتا هه‌بوونا خوه‌ بكه‌ین، یان ببینه‌ نموونێن سه‌ركه‌فتنێ د كارو و جهێ كارێ خوه‌دا، مه‌ نه‌ڤێت كه‌سێ دی ژی ب وان رۆلان را ببیت، ئه‌گه‌ر كه‌س ژی ب وان رۆلا رانه‌بوو ئه‌م ب شه‌ڤ و رۆژ یێ د گازن دا و خوه‌ و هندی ئێكێ خوه‌ دكه‌ینه‌ چنه‌ و دبێژین هه‌ما ژ به‌ر هندێ ئه‌م ب كێر چ نائێن، سه‌حكێ خوه‌ مه‌ ئیكێ وه‌سا نینه‌ پێچه‌كێ جیاواز بیت ژ هه‌میان، ده‌ڤێ مه‌ یێ بێ دلۆڤان یێ ڤه‌كریه‌ سه‌ر هه‌میان، و گه‌ل كو مه‌ دیت ئێك ب سه‌ر كه‌فت، یان پێشكه‌فت یان گه‌هشته‌ هنده‌ك تشتان ئه‌م نه‌گه‌هشتیێ ڤێجا ئه‌م عنڕین و زكێ مه‌ شۆل كر ب ره‌شی ئه‌م ب چ ره‌نگان قایل نینین ژ مه‌ ببۆریت، قایل نینین ژ ناڤ ره‌فا مه‌ بلندتر بفریت، نه‌ مه‌ هه‌ولا درست بۆ خوه‌ هه‌یه‌ و نه‌ ب وی تشتێ مه‌هه‌ی درازینه‌ و نه‌ ل سه‌ر خوه‌ قه‌بوول دكه‌ین كه‌سه‌كێ دی ژمه‌ ببۆریت، مه‌ چاره‌نڤیس دڤێت، دڤێت ژیان به‌خش بین، خه‌لكی ساخكه‌ین نه‌ مرینین، خوه‌ نه‌كه‌ینه‌ كۆژه‌ك، دا بكێر قووناغا پشتی نها بهێن، ئه‌گه‌ر ئێكی شیا تشته‌كی ئه‌نجامده‌ت و مه‌ ئه‌نجام نه‌دایه‌ دا حسێبكه‌ین كو بابێ مه‌یه‌ یان برا یان خووشك یان كۆر یان كچا مه‌یه‌، پالده‌ر بین نه‌ ره‌شه‌چی بین قه‌ده‌مێن وی بشكێنین، خوه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و بخوه‌ ژی بخوه‌ و هێزا خوه‌ و تایبه‌تمه‌ندیا خوه‌ نه‌حه‌سیا دڤێت ئه‌م بۆ ببێژین، پاشی مفا بۆ خوه‌ ژێ ببینین و ئوتۆماتیكی هه‌ر تایبه‌تمه‌ندیه‌ك مفا به‌خشه‌ بۆ هه‌میان، و باوه‌ر بكه‌ن ئه‌مریكا ب ڤی سالۆخه‌تی بۆ ئه‌مریكا.

18

چاره‌نڤیس

كارمه‌ند
ئه‌ز ل به‌ندا ئه‌ندازیاره‌كێ بسپۆر بووم بۆ ئه‌نجامدانا كاره‌كی، پشتی چه‌ند ژڤانه‌كا هه‌ر د ده‌مێ خوه‌ دا به‌رهه‌ڤ نه‌بوو، بۆ من زۆرا خۆش و سڤك نه‌بوو، لێ ژ به‌ر كو ئه‌ز یێ پێدڤی بووم ژبلی بێهنفره‌هیێ چ چاره‌ یێن دی نه‌بوون،
من ژی گۆتێ: تو كارێ من یێ گیرۆ دكه‌ی و نزانم ئه‌گه‌ر چیه‌؟ گۆت: باوه‌ر بكه‌ زورێ مژوولم ڤان رۆژا، ئه‌ز یێ د ئاڤاهیێ رێڤه‌به‌ریه‌كێ دا كاردكه‌م، و ئه‌ڤه‌ چه‌ند رۆژه‌ ل هیڤیا وی و هنده‌ك كارمه‌ندان ژی كا چاوا جهێ وان بۆ درست بكه‌م، منژی گۆتێ: و وان چ په‌یوه‌ندی ب جهی ڤه‌ هه‌یه‌؟ گۆت: ئه‌ز بۆ خوه‌ گازندان چێناكه‌م، هندی جهه‌كێ وه‌سا چێكه‌م ئه‌ز بخوه‌ به‌لا خوه‌ ژێ ڤه‌ناكه‌م هه‌تا نه‌بێژن كا چاوا بۆ چێكه‌م، چ و چ دڤێت، ژ ده‌رگه‌هی و هۆل و جهێ روونشتن و مێز و مێڤان و هه‌می كاروباران…هتد.
ل ڤێرێ من دڤێت سێ تشتان بێژم:
یا ئێكێ؛ سه‌باره‌ت جهێ كاركرنا مه‌ وه‌ك كارمه‌ند و دوور ژ پلا كاری كا چ ئه‌رك ب مه‌ هاتیه‌ راسپاردن، د ده‌ستێ مه‌دایه‌ وه‌كی دیار، ماده‌م ب چو فه‌رمانێن حكومی نینه‌ پێدڤیه‌ ل دووڤ خزمه‌ت و كارێ خوه‌ ئه‌م هزر بكه‌ین، دێ ب چ ئالیه‌ت و دیزاین شێین پتر نێزیكی وان كه‌سان بین یێن كو ئه‌م بۆ وان شۆل دكه‌ین كو هه‌ڤوه‌لاتیه‌، ئه‌ز باوه‌ر دكه‌م بارا پتر ژمه‌ هاتن و چوونا ژ ده‌رڤه‌ یا كری یان تێكهه‌لا وان كه‌سان یان كری یێن كو هاتن و چوون كری، دیزاین و ئالیه‌تا كاركرنێ ل دووڤ خزمه‌تا خه‌لكی یا دیاره‌، بنیاتێ ب ساناهی دیتن و ب ساناهی برێڤه‌برن و ب ساناهی گه‌هشتن سیاسه‌تا هه‌می سازیێن خزمه‌تكار و خه‌مخۆرین هه‌ڤوه‌لاتیانه‌، هه‌ر چه‌ند ئه‌ز نه‌ ل گه‌ل وێ چه‌ندێ مه‌ كو ل دووڤ كه‌یفا مرۆڤی بۆ مرۆڤی جهێ ئه‌رك و كارمه‌ندیێ بهێته‌ درستكرن، به‌س ماده‌م هه‌ر هاته‌ به‌ر ده‌ستێ مرۆڤی، بلا مرۆڤ ژی وه‌سا هزر بكه‌ت كو ئه‌ڤه‌ كۆمپانیه‌كا تایبه‌ته‌ بمنڤه‌ و دڤێت ئه‌ ز دلێ خه‌لكی بكرم و چاڤێ وی راكێشمه‌ سه‌ر خزمه‌تا خوه‌ یا ئه‌ز پێشكێشی وی دكه‌م، ئه‌گه‌ر ئه‌ز ب وی چاڤی و دل پێڤه‌بوونێ جهێ كارێ خوه‌ درست نه‌كه‌م بێ گومان كار درست ب رێڤه‌ ناچیت وه‌كی د به‌رژه‌وه‌ندیا هه‌ڤوه‌لاتی دا.
یا دووێ؛ دڤێت ئه‌و كه‌سێن د داموده‌زگه‌هێن فه‌رمی دا كار دكه‌ن بگه‌هنه‌ پلا سه‌ركه‌فتنێ د كارێ خوه‌ دا، سه‌ركه‌فتن ژی ئه‌و نینه‌ ببیته‌ خودان ئه‌ركێ فه‌رمی و مووچه‌كێ ده‌ستنیشانكری و رۆژ ب رۆژ خزمه‌تا وی بهێته‌ هژمارتن دا پاشه‌رۆژێ مفا ژێ ببینیت، به‌لكی ته‌رازیا سه‌ركه‌فتنێ ل هه‌می دونیایێ د داموده‌زگه‌هێن فه‌رمی دا ئه‌وه‌ ترسا خه‌لكی و هه‌ڤوه‌لاتیان ژ وه‌ستیان و برێڤه‌چوونا كاروبارێن وان ل داموده‌زگه‌هان نه‌مینیت، به‌روڤاژی هه‌ڤوه‌لاتی، هینگی ب كه‌یف و خۆشحال بیت ده‌مێ دزانیت كو كارێ وی و خلمه‌تا وی یا دكه‌ڤیته‌ د داموده‌زگه‌هێن فه‌رمی و حكومی دا، چنكی نه‌ پاره‌كێ زێده‌ و نه‌ باره‌كێ زێده‌ و نه‌ ده‌مه‌كێ زێده‌ ژێ ناچیت، سه‌ركه‌فتن ئه‌وه‌ د كاری دا ده‌مێ هه‌ڤوه‌لاتی قه‌ستا جهێ خلمه‌تا خوه‌ دكه‌ت ل سازیا فه‌رمی هه‌ست بكه‌ت دێ كوڕێ خوه‌ یان كچا خوه‌ یان خووشك یان برا بینیت، دلسۆزیا كارمه‌ندی هه‌می ئه‌وه‌ دێ چاوا شێت هیڤیێ ده‌ته‌ هه‌ڤوه‌لاتی و ب دله‌كێ تژی كه‌یف فرێكه‌ته‌ ناڤ خێزانا وی نه‌ ب دله‌كێ شكه‌ستی.
یا سێ یێ؛ ما ده‌م ناڤێ جهی سازیا فه‌رمی یه‌ و میری یه‌، دڤێت هه‌می لڤین و هه‌لسوكه‌وت د فه‌رمی بن، سڤیل خوه‌ گه‌له‌ك ب بهاتر ببینن ل سازیا فه‌رمی ژ مالا خوه‌، ژ بلی به‌لێ و له‌بێ و فه‌رمۆ و كه‌ره‌مكه‌ و داخزمه‌تا ته‌ بكه‌م و داخوازا لێبۆرینێ چ په‌یڤێن دی نه‌ بهیزیت، ئه‌ڤ ئه‌ركێ ره‌وشتی و فه‌رمی ژ برێڤه‌برنا هه‌می ئه‌ركا گرنگ و فه‌رتره‌.
من ئه‌ڤ سێ تشته‌ گۆتن چونكی ئه‌م بخوه‌ دشێن بكه‌ین و چ تومه‌تان بۆ كه‌سێ دی چێنه‌كه‌ین و ده‌ڤێ گازندێ ل وه‌لاتی ب جاره‌كێ نه‌ڤه‌كین سه‌ده‌م به‌س ره‌فتارا مه‌.

42

چاره‌نڤیس
كارێ ژدل

رۆژنامه‌ڤانه‌كی دیداره‌ك ل گه‌ل دو كاركه‌رێن ئاڤاكرنا ئاڤاهیان ئه‌نجامدا، رۆژنامه‌ڤانی پسیارا كاركه‌رێ ئێكێ كر: تو چ كار دكه‌ی؟ د به‌رسڤ دا گۆتێ: بۆ من گه‌له‌ك نه‌خۆشه‌ ئه‌ز كاركه‌رێ ئاڤاكرنێ مه‌، رۆژێن من هه‌می ب ڤی ره‌نگی ده‌رباز دبن وه‌كی تو دبینی، كارێ من ب درێژیا ده‌می به‌س ئه‌وه‌ ئه‌ز تابۆگان ددانمه‌ ل سه‌ر ئێك.
رۆژنامه‌ڤان به‌ر ب كاركه‌رێ دووێ ڤه‌ چوو و ئه‌و پسیارا ژ كاركه‌رێ ئێكێ كری هه‌مان پسیار ژ یێ دووێ ژی كر، لێ به‌رسڤ ژێكدجودابوون، یێ دووێ د به‌رسڤ دا گۆته‌ رۆژنامه‌ڤانی: ئه‌ز گه‌له‌كێ كه‌یفخۆشم و ژ وان كه‌سانم یێ ژ هه‌میان ب شانستر، ئه‌ز یێ دبمه‌ پشكه‌ك ژ خه‌ملا ئاڤاهیێن جوان، ئه‌ز یێ هاریكارم دا پرتێن به‌ر و تابۆگان بگوهۆرم بۆ كه‌ره‌ستێ جوانیێ، ئه‌ز یێ دبمه‌ دیرۆك… هتد.
سه‌ركه‌فتن د هه‌ر كاره‌كی دا ب ئه‌ندازێ ڤیانا مرۆڤی بۆ وی كاری ب ده‌ست مرۆڤی ڤه‌ دئێت، ژ به‌ر هندێ ژی خودانێن هه‌می هزر و بیر و ئایدۆلۆژیان ئامۆژگاری دیفكه‌فتی و لایه‌نگێرێن خوه‌ دكرن و دگۆتنێ كو هه‌ر ده‌مێ هه‌وه‌ پره‌نسیپێن ڤێ هزرێ یان ڤی پرۆژه‌ی د دلێ خوه‌ دا جێگیر كرن، هینگی پشتراست بن دێ ئه‌و پرۆژه‌ و ئه‌و هزر و ئایدولۆژی بیته‌ كه‌توار وه‌كی هه‌وه‌ دڤێت،
گه‌له‌كا گرنگه‌ به‌ری ده‌ست و پێن مرۆڤی بچنه‌ كاره‌كی دلێ مرۆڤی بچیتێ، به‌ندینی یا خودێ ژی هه‌ر ب وی دلی ڤه‌ یا گرێدایی یه‌، هندی مرۆڤ خوه‌ بوه‌ستینیت ئه‌گه‌ر دلێ مرۆڤی دگه‌ل نه‌ بیت یان مرۆڤی مه‌ره‌مه‌كا دی پێ هه‌بیت بلا مرۆڤ ل هیڤیا ئه‌نجامێ خێرێ ژ كارێ خوه‌ نه‌بیت.
نابیت ئه‌و ئه‌ركێ ل سه‌ر ملێن مرۆڤی و ئه‌و كارێ ئه‌نجام دده‌ت ب به‌لایه‌ك بزانیت و دڤێت زیكا به‌لاوێ ژ خوه‌ ڤه‌كه‌ت، یان باره‌كێ گرانه‌ دڤێت زیكا بدانیت و خوه‌ ژێ خلاسكه‌ت، دڤێت ب ئه‌شق و ڤیان و ب دل بچیتێ.
شه‌رم د چ كاران دا نینه‌، و جیاوازی ژی د چ كاران دا نینه‌، هه‌می كار و ئه‌رك دگرنگن، و نه‌ چ كه‌س جهێ چ كه‌سان دگرن و نه‌ چ كار و ئه‌رك و پرۆژه‌ جهێ چ كار و ئه‌ركێن دی دگرن، ئه‌گه‌ر بۆیاغكرنا پێلاڤێ بیت دبیت هنده‌ك جاران گرنگترین كاره‌ و به‌س ئه‌و یا كێم بیت ژ مه‌زنترین كه‌س، واته‌ هه‌ر كاره‌كی د جهێ خوه‌ دا گرنگی و پیرۆزیا خوه‌ یا هه‌یی، ئه‌ و سه‌رێ ب كێماسی هنده‌ك خلمه‌تا بهه‌لسه‌نگینیت پێدڤی ب چاره‌سه‌ریێ یه‌، ئه‌ز ڤان تشتان دبێژم دا هه‌ر كه‌سه‌ك ب شانازی ڤه‌ ل كارێ خوه‌ بنێریت، خێزان و زارۆیێن وی به‌ری هه‌ر كه‌سه‌كێ ببینن كا چه‌ند حه‌زژ كارێ خوه‌ دكه‌ت و دلخوه‌شیا خوه‌ ل به‌رابه‌ر هه‌ر كه‌سێ ده‌رببریت، نه‌بیته‌ رویمه‌تی به‌لكی ب راستی هه‌می كار ب ئه‌ڤینی بهێنه‌ئه‌نجامدان نه‌ ژ مه‌جبووری. ب دیتنا من ئه‌م پێدڤی ب پرۆژه‌كینه‌ ناڤێ وی چ بیت نه‌ ئارێشه‌یه‌ به‌س ناڤه‌رۆكا وی كه‌مپینا ئه‌ڤینێ بیت بۆ هه‌ر كاره‌كێ بێته‌ ئه‌نجامدان، زۆرداریه‌كا مه‌زنه‌ مرۆڤ ل خوه‌ دكه‌ت كارێ خوه‌ بێ دل ببه‌ته‌ سه‌ری، وه‌ك وێ خێزانا بێ دل هاتیه‌ پێكئینان و ژن مێر نه‌فره‌تێ ژێك بكه‌ن و ب ئه‌رك دزانن زارۆیان چێكه‌ن و خوه‌ مه‌جبوورێن پێكڤه‌ژیانێ دبینن، هه‌می تشت د ناڤ وێ خێزانێ دا یێن هه‌ی، به‌س به‌خته‌وه‌ری و سه‌ركه‌فتن و شانازی ده‌رگه‌هێ وێ خێزانێ نا قوتیت و هه‌می ئه‌ندامێن وێ خێزانێ حه‌ز دكه‌ن زێده‌تر ده‌مێ خوه‌ ژ ده‌رڤه‌ی مالێ ببه‌نه‌ سه‌ری.

26

چاره‌نڤیس
گه‌وهه‌ر
دبێژن رویڤیه‌كێ برسی ل دووڤ ده‌نگه‌كێ مه‌زن را چوو ل دارستانێ، به‌لكی ل سه‌ر رزقه‌كی هلبیت و وه‌كی سروشتێ ژیانا خوه‌ به‌رده‌وامیێ بده‌ته‌ ژیانا خوه‌، دیت ده‌هۆله‌كا مه‌زن یا ب داره‌كێ ڤه‌ گرێدایه‌ و چه‌ند چقه‌ك یان تایه‌كێ دارێ ڤێ دكه‌ڤیت ده‌نگه‌كێ مه‌زن و عه‌جێب ژێ دئێت، رویڤی نه‌زانی ئه‌ڤه‌ چ مه‌خلۆقه‌، و د سه‌رێ خوه‌ دا دانا كو زۆرێ قه‌له‌وه‌ و به‌زێ وی نوكه‌ چ بۆ نائێته‌ گۆتن هندی خۆشه‌، پێدڤیه‌ ژ ده‌ستخوه‌ نه‌كه‌ت، و ئه‌و بخوه‌ ژی یا گرێدایی یه‌ دێ ب ساناهی بیته‌ نێچیرا وی، رابوو شه‌قكر و دراند، دیت چه‌رمه‌كێ خلۆله‌ و هشك و بێ مفا، بخوه‌ كه‌نی و گۆت: (ده‌نگێ بلند و به‌عره‌ به‌عر و كه‌له‌خ مه‌زن پووچترین تشت و شكه‌ستنا ژ خرا مه‌زنتره‌)!!.
ژیانێ و سه‌ركه‌فتنێ كاره‌كێ راست و درست و ب دلسوزی و ب پره‌نسیپ ژ مه‌ دڤێت، كه‌سێ ب درستی د رۆلێ خوه‌ گه‌هشتبیت و سروشتێ ژیانێ زانیبیت دێ گه‌له‌ك ب رحه‌تی و ب بێ ده‌نگی و هێدی و دووری مه‌دحه‌ و خۆمه‌زنكرن كارێ خوه‌ ئه‌نجامده‌ت، و ئه‌نجامێ كارێ وی به‌سه‌ كو دیار بیت مرۆڤه‌كێ بكێرهاتیه‌ بۆ خوه‌ و بۆ جڤاكێ خوه‌ ژی.
پێناسه‌كا د جهێ خوه‌ دا رویڤی یا دایه‌ وان كه‌سێن چ ژێ نه‌ ئێت و به‌ س دئاخڤن، بۆ ئه‌زمانی كه‌س ده‌ستێ وان ناگرن، ب هێزترین ره‌خنه‌ یا حازره‌ و ب جوانترین شێوه‌ لێك دئینن و پێشكێش دكه‌ن، بۆ خۆیاكرنا پێشهاتێن پاشه‌رۆژێ ژ شرۆڤه‌كارێن بێ مننه‌تن، ژ كار و ئه‌نجامێن چ كه‌سێ رازی نینن، هند جاران ژ خوارن و ڤه‌خوارنا كه‌سێ ژی رازی نینن، نه‌رازیبوونا خوه‌ ژی چ جاران ناهێلن د دلێ خوه‌ دا، چ حسێبا بۆ كه‌سێ و چ تشتان ناكه‌ن، ئێكسه‌ر نه‌رازیبوون یا ل سه‌ر ئه‌زمانی و هه‌ر دیوانا بگه‌هنێ ب جاره‌كێ دێ هه‌میێ مژوولی گله‌ و گازندێن خوه‌ كه‌ن، ده‌ور و به‌ر ژی حسێبا بۆ ده‌نگ و گۆتن و جه و قه‌بارێ وا دكه‌ن، لێ د راستی دا كه‌سێ د ئازا و ب كێر ئه‌ون یێ ده‌نگ ژێ نه‌ئێت و ده‌ستێ وان به‌ری ئه‌زمانێ وان بپه‌یڤیت.
ژ مێژه‌ یا هاتیه‌ گۆتن كو پر گۆتن به‌لگه‌یه‌ بۆ ده‌ستڤالاییێ، راستییه‌كه‌ چه‌ندا ته‌حل ژی بیت مه‌ جڤاكه‌كێ پر گۆتن یێ هه‌ی، و بێ گومان رامان ئه‌وه‌ كو ده‌ستێ وان یێ بێ كار و بێ به‌رهه‌مه‌، دا كو خوه‌ ژ هه‌ستكرن ب كێماسیێ قورتال بكه‌ت په‌نایێ دبه‌ته‌ به‌ر گۆتن و پر بێژیێ
پێغه‌مبه‌ران زۆر جار یا گۆتیه‌ هه‌ڤالێن خوه‌ د گه‌ل وان كه‌سان نه‌ ئاخڤن یێن دگه‌ل هه‌وه‌ دژین و باوه‌ری ب هه‌وه‌ نه‌ئینایه‌، ئه‌گه‌ر ژ راست هوون ب كێرهاتی بن و و د راست و درست بن، و ل سه‌ر پرۆژێ خوه‌ ب ره‌وشت و دلسۆز بن، ره‌فتار و كریارا هه‌وه‌ ب تنێ تێرا هه‌وه‌ هه‌یه‌ كو خه‌لكه‌ك باوه‌ری یێ ب هه‌وه‌ بینیت
ئه‌گه‌ر باوه‌ریا خه‌لكی ژ به‌ر كریار و ره‌فتار و سه‌ره‌ده‌ریا هه‌وه‌ بیت چ جاران ب دووماهی نائێت و ل چ ده‌راڤان ناراوه‌ستیت و نائێته‌ گرێدان ب چ روودان و بۆیه‌ران ڤه‌، لێ به‌لێ ئه‌گه‌ر ئه‌زمانێ هه‌وه‌ و پڕبێژیا هه‌وه‌ ب تنێ باوه‌ری چێكربیت، دبیت هوون بۆ ئاخفتنێ دزیره‌ك بن و ژ به‌ر هه‌ر ئه‌گه‌ره‌كێ بیت گه‌له‌ك لاو لێك دئێنن و دشێن قه‌ناعه‌تێ بۆ هه‌می ته‌خێن جڤاكی چێكه‌ن، لێ ئه‌و باوه‌ری یا به‌روه‌خته‌، رۆژه‌ك دێ ئێت ره‌فتار و ره‌وشتێ مرۆڤی دێ وان گۆتنا هه‌میان كه‌ته‌ دره‌و،
مه‌زنێن مه‌ ژی یا گۆتی سه‌د گۆتن گۆری كریاره‌كێ، ئه‌نجامێ ژیێ حه‌فتێ هه‌شتێ سالان گۆتنه‌كا ب ڤی ره‌نگی یا هاتیه‌ دارشتن، ئانكو ژ ڤالاتیێ نه‌هاتیه‌، شرۆڤه‌كا جوان ژی یا هه‌ی بۆ ڤێ گۆتنێ (سه‌د خودانێن گۆتنان گۆری خودانه‌كێ كریارێ).

website security
Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com