NO IORG
Authors Posts by خالد ئه‌حمه‌د بادى

خالد ئه‌حمه‌د بادى

خالد ئه‌حمه‌د بادى
28 POSTS 0 COMMENTS

13

گه‌له‌ك چیرۆك و چیڤانۆك ل سه‌ر جه‌ژنا نه‌وروزێ هه‌نه‌، هه‌ر ژێده‌ره‌ك ب شێوازه‌كێ جودا ڤه‌دگێریت و زۆر ژێده‌ران به‌حسێ داستانا كاوه‌یێ ئاسنگه‌ر دژى زوحاكى كریه‌، لێ تشتێ ژ هه‌میان باشتر و بالكێشتر ژ چیرۆكا ناڤبرى ده‌ركه‌فتى ئه‌وه‌ كو كاوه‌یێ ئاسنگه‌ر ب سه‌ر زوحاكێ خوینمێژ سه‌ركه‌فتیه‌. دبێژن نه‌ورۆز ئانكو نوو رۆژ، رۆژه‌كا نوو ژ وه‌رزێ بوهارێ، ئانكو رۆژه‌كا نوو یه‌ ژ سالا كوردى، وه‌كو (شاهنامێ) به‌حسێ نه‌ورۆزێ و گرێدانا وێ ب ملله‌تێ كورد ڤه‌كرى ئه‌وه‌ كو شاهه‌ك هه‌بوو، ناڤێ وى زوحاك (ئه‌ژده‌هاك) بوو، ل وه‌لاتێ وى زولم و سته‌م دهاته‌ كرن و هه‌تا كو هنده‌ك ژێده‌ر دبێژن كو رۆژێ ژى ئه‌و ده‌ستهه‌لاتدار نه‌دڤیا، له‌وما ل وه‌لاتێ وى رۆژ نه‌دهه‌لات و ل سه‌ر ملێن ڤى شاهى دو مارێن مه‌زن هه‌بوون و خوارنا وان مه‌ژیێ زارۆ و گه‌نجێن كوردان بوو، هه‌ر رۆژه‌كێ ڤى زوحاكى مه‌ژیێ دو كوردان ددا ڤان مارا داكو سه‌رێ ئه‌ژده‌هاكى ته‌نا ببایه‌. رۆژه‌ك ژ رۆژان دووڤه‌لانك و ئێلچیێن وى شاهێ دوژمنكار هاتنه‌ زارۆیێ كاوه‌یێ ئاسنگه‌ر یێ كو ژ (16) زارۆیان ب تنێ ئه‌و مابوو، ئه‌و ژى كچ بوو، لێ كاوه‌یێ زیره‌ك و شاره‌زا پیلانه‌ك دانا و ل شوونا مه‌ژیێ كه‌چا خوه‌ یێ په‌زه‌كى دایێ وانان، نه‌ زانى و پاشان ئه‌ڤ تشته‌ ب نهێنى به‌لاڤبوو، ئێدى كه‌سه‌كى زارۆیێن خوه‌ نه‌دانێ لێ ژ به‌ر وانان ره‌ڤیان و چوونه‌ چیایى و كاوه‌یى سه‌رپه‌رشتى و ئیداره‌كرنا وانان دكر و پاشان ئه‌ڤ زارۆ و گه‌نج بوونه‌ زه‌لام و مێرخاس و ژمارا وانان زۆربوو كاوه‌یێ ئاسنگه‌ر ب شۆره‌شه‌كێ دژى زوحاكى رابوو و هێرش كرنه‌ سه‌ر كه‌لها وى خوینمێژى و ب سه‌ركه‌فتن و ئه‌ژده‌هاك كوشت و كونترۆل ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتا وى كر و هه‌لكرنا ئاگره‌كێ مه‌زن ژى نیشانا سه‌ركه‌فتن و كونترۆلكرنێ بوو. وه‌كو ژێده‌رێن دیرۆكێ دیاردكه‌ن كو كاوه‌یێ ئاسنگه‌ر كورد بوو و ملله‌تێ زولم لێ دهاته‌كرن، سه‌ركه‌فتن ژى هه‌ر یا كوردان بوویه‌. له‌وما ملله‌تێ كورد هه‌ر ژ ده‌مێن كه‌ڤن و دێرین و هه‌تا نوكه‌ ڤێ بیره‌وه‌ریێ ساخ دكه‌ن و شانازیێ پێ دبه‌ن و حوكمه‌تا هه‌رێمێ زۆر پووته‌ى ب ڤێ جه‌ژنا نه‌ته‌وه‌یى دده‌ت. هه‌مى ده‌مان دوژمنێن ملله‌تێ كورد ب ڤێ روژێ نه‌دخۆش بوون و نه‌ دهێلا ملله‌تێ كورد ڤێ بیره‌وه‌ریا پیرۆز ساخ بكه‌ن و هه‌مى ده‌مان رێ لێ دگرت. ل سالا (1988) ل هه‌وێن ئه‌نفالا ده‌مێ ئه‌م دژه‌ستێ زوحاكێ ئیراقێ قورتال بووین و كه‌فتینه‌ بن كونترولا زوحاكێ تركا دیسا وانان ژى رێ نه‌ ددا كو ڤێ بیروه‌وریا پیرۆز ساخ بكه‌ین و ل ده‌مێ بۆ ئێكه‌م جار خه‌لكێ چادرگه‌ها مێردینێ ئاگر هه‌لكرین خه‌لكێ مه‌ یێ وان گوندێن دۆرماندۆر ب له‌ز هاتن وانان وه‌سا هزركر كو ئاگر یێ به‌ربوویه‌ چادران، لێ مه‌ بۆ وانان دیاركر كو ئه‌ڤه‌ ئاگرێ نه‌وروزێ یه‌ و سه‌ركه‌فتنا ملله‌تێ كورده‌ و جه‌ژنه‌كا نه‌ته‌وه‌یى یه‌. لێ پێشمه‌رگێن قه‌هره‌مان و خه‌لكێ مشه‌ختێ شۆره‌شگێرێ چادرگه‌ها مێردینێ ب شیانێن كێم و ب پارێ پاله‌تى و قووتێ زارۆیێن خوه‌ و ل سه‌ر ده‌ستێ رژێما تركیا دا و ب نهێنى ڤه‌ كاردكر ژبۆ ساخكرنا جه‌ژنا نه‌ورۆزێ و به‌رنامه‌ دانان و شانۆگه‌ریا كاوه‌یێ ئاسنگه‌ر دروست كر و ستران و سروود و هۆزانێن نوو ب نه‌ورۆزێ ڤه‌ چێكرن و گوینیكێن ڤالا كۆمكرن و ئاخ كرێ و كرنه‌ ستێج و دارێن درێژ یێن سپینداران ئینان و كرنه‌ تیان و په‌رۆكێن مه‌زن ئێخستنێ داكو ره‌نگێ شانوویێ بده‌ت و جلوبه‌رگێن تایبه‌ت دروستكرن، هه‌ر ئێكى ژ لایێ خوڤه‌ پاره‌كێ كێم ددا كو ئه‌ڤ كاره‌ بهێته‌كرن. جه‌ماوه‌ره‌كێ زۆر زێده‌ ئاماده‌ببوو و ئه‌ز دشێم بێژم خه‌لكێ چادرگه‌هێ هه‌مى ئاماده‌ ببوون. ئه‌ڤ بیره‌وه‌ریه‌ ل چادگه‌ها مێردینێ و ل ناڤ په‌نجێن سیمێ تێلبه‌ندێ زالم و د ناڤ چه‌ند هزار مه‌تره‌كێن كێم و ل ناڤ جه‌رگێ هۆڤان دا ئه‌ڤ بیره‌وه‌ریا نشتیمانى ب باشترین و نازكترین شێوه‌ د هاته‌ ساخكرن و برێڤه‌برن، هه‌ر سال ژى دهاته‌كرن و چونكو بوو كه‌توار، له‌وما حوكمه‌تا تركیا ژى ب نه‌چارى ڤه‌ رازى بوون كو ئه‌ڤ بیره‌وه‌ریه‌ هاتبا كرن لێ ب هه‌لاویستنا ئالایێ تركیا و یێ كوردستانێ ژى. ل دووماهیێ دێ بێژم ملله‌تێ كورد دێ هه‌ر سه‌ركه‌ڤیت و ژ چ دوژمنان ناترسیت و دابه‌زینێ ژ مافێن خوه‌ یێن ره‌وا ناكه‌ت، بلا نه‌ورۆز و سه‌رسالا كوردى و هه‌مى بیره‌وه‌ریێن كوردان ببنه‌ پره‌كا پێكڤه‌گرێدانا ملله‌تێ كورد و پتر ئێكگرتن و ئێكرێزى بكه‌ڤیته‌ ناڤ وانان دا و هه‌كه‌ كاوه‌یێ ئاسنگه‌ر و ملله‌تێ خوه‌ هه‌ڤكارى و ئێكگرتنا خوه‌ ب هێز نه‌كربایه‌ چ جاران نه‌ دشیانه‌ زوحاكى و دا هه‌ر ل بن ده‌ست بن و زولم لێ هێته‌ كرن و ب ئێكرێزى و ئێكگرتنێ سه‌ركه‌فتن هه‌ر دێ هێت.

19

هه‌كه‌ سه‌حكه‌ینه‌ مانشێتێ بابه‌تى بكه‌ین دێ بینین پرۆژه‌ و حه‌نه‌فى تشته‌كێ گه‌له‌ك ژێكدوور نینن و گرێدانه‌ك هه‌یه‌، لێ ل ڤێره‌ مه‌ دڤێت خزمه‌تا وه‌لاتێ خوه‌ بكه‌ین و چه‌ند راستیان د ڤێ سه‌رهاتیێ دا دیاربكه‌ین. هه‌ر فلمه‌ك یان خه‌له‌كه‌ك یان درامایه‌ك ئێكسه‌ر دۆرهێل و كه‌توارێ ملله‌ت و وه‌لاتان دیار دكه‌ت وان ده‌رهێنه‌ر و ئه‌كته‌ر و سینه‌ماكاران پشتبه‌ستى دایه‌ چیرۆكه‌كێ یان سه‌ربۆره‌كا ل وه‌لاتێ وان رووداى، ئێكسه‌ر دێ بنه‌ سیناریۆ و ئه‌و سیناریۆ دێ بنه‌ فلم و دێ ئه‌و فلم و خه‌له‌ك بنه‌ رێنیشاده‌ر ژبۆ پێشڤه‌برنا جڤاكان به‌ر ب پێشكه‌فتنێ. ل ده‌مێ من فلمه‌ك دیتى ل ژێر ناڤێ (مشروع الحنفیه‌) سه‌ره‌نجا من راكێشا كو ئه‌ز بابه‌ته‌كى ل سه‌ر بنڤێسم دبیت مفا ژێ بهێته‌ وه‌رگرتن. ناڤه‌رۆكا چیرۆكا ڤى فلمى وه‌سا خوه‌یا دكه‌ت كه‌سه‌ك سه‌رۆكێ جڤاتا كارگێرى یه‌ ل ئێك ژ وه‌لاتێن عه‌ره‌بان و گه‌له‌ك ب ئاشكه‌را و دلسۆزى كار دكه‌ت و گه‌له‌ك هه‌ولدانان دكه‌ت كو پرۆژه‌كێ ئاڤێ بۆ وى باژیرۆكێ دروست بكه‌ت ل دووڤ پێدڤى ود اخوازیا وانان، لێ گه‌له‌ك ئاسته‌نگ و ئاریشه‌ دروست دبن و پشتى وان هه‌مى هه‌ولدانا پرۆژه‌ درست نابیت و خه‌لكێ سڤیل و هه‌ژار ژی ب تنێ قه‌ستا به‌ر ده‌رێ وى دكه‌ن وداخوازیا خوه‌ دوباره‌ و ده‌ه باره‌ ل وى كاربه‌ده‌ستى دكه‌ن. ئه‌و كاربه‌ده‌ست ژی سۆزا دده‌تێ كو پرۆژه‌ بدووماهیك بهێت و دروست بیت لێ پشتى چه‌ندین هه‌ولێن دى هه‌ر پرۆژه‌ دروست نابیت ئه‌و به‌رپرس نه‌چار دبیت، دبێژیت ئه‌ز دێ ده‌ستان ژ كارى به‌رده‌م هه‌تا پرۆژه‌ دروست نه‌بیت. دهێته‌ مال و دبێژیته‌ خیزانا خوه‌ من ده‌ست ژ كارى به‌ردا و نازڤرم تا ئه‌و پرۆژه‌ دروست نه‌بیت و مه‌رجه‌عێ من ده‌ستان ژ من به‌رناده‌ن دێ ریڤه‌به‌رێ من یێ گشتى هێت یان وه‌زیر و دێ بێژنه‌ من بزڤره‌ ڤه‌ كا ته‌ چ دڤێت دێ كه‌ین لێ ماوێ دو رۆژان دمینیت و كه‌س ناهێت رۆژا سیێ سكرتیرێ وى دهێت و دبێژته‌ خێزانا خوه‌ ئه‌ڤه‌ هات دا رێیێ خۆش كه‌ت هه‌تا شاندێ بلند دهێته‌ مالا مه‌، لێ بۆ دبیته‌ سپرایز و سكرتیرێ وى دبێژتێ جهێ داخێ یه‌ ده‌ست ژكاركێشانا ته‌ ب سنگه‌كێ ڤه‌كرى و ب كه‌یف هاته‌ قه‌بوول كرن. ئه‌ڤا مه‌ به‌حسكرى ب تنێ ئێك سه‌رهاتى بوویه‌ و ل سه‌ر گشت وارێن ژین و ژیارا خه‌لكى و یا ده‌ستهه‌لاتێ دهێته‌ په‌یره‌وكرن، خوه‌یایه‌ ده‌مێ ئه‌م تشته‌كى دنڤێسین ب تنێ بۆ مفاوه‌رگرتن و باشتركرنا جڤاكێ مه‌ یه‌ و جهێ داخێ یه‌ ل ڤى سه‌رده‌مى دا ب ده‌هان مرۆڤێن شاره‌زا و خودان خزمه‌ت و شه‌هید و قوربانیدان و خودانشیان ل مالێن خوه‌ د روونشتى نه‌ و چ گرنگیدان و پرسیار لێ ناهێته‌ كرن و هاتینه‌ ژبیركرن و پشتگوه هاڤێتن و ئه‌و خزمه‌ت و ماندیبوونا وانان ب هه‌روه‌ چوویه‌ و ئه‌ڤان كه‌سێن ده‌ستپاك و زیره‌ك و شاره‌زا كورسیكا خوه‌ كرینه‌ قوربانى راستیێ و به‌رژه‌وه‌ندێن خوه‌ و خێزانا خوه‌ كرنه‌ قوربانى به‌رژه‌وه‌ندیێن بلندێن ملله‌ت و وه‌لاتى و نه‌بوونه‌ دارده‌ست و گرۆپێن چ كه‌سان له‌وما بوونه‌ قوربان و هاتنه‌ بێ به‌هركرن ژ هه‌ر تشته‌كى و ئه‌و خه‌ونێن وانان ل رۆژانێن سه‌خت و شۆره‌شێ ددیتن ب ئاینده‌یى ڤه‌ بوونه‌ هزر. سه‌ركه‌فتنا مه‌ دێ د وێ چه‌ندێ دا بیت ئه‌ڤێن شۆره‌ش كرى و ماندیبووین بهێنه‌ ل بیر و مفا ژ شیانێن وان بهێته‌ وه‌رگرتن و بلا یێن كویفى نه‌ گرین و یێن كه‌هى به‌رده‌ین، چونكو یێ كیڤى هه‌ر كیڤى یه‌. ل ڤێره‌ بلا په‌یڤا بابێ نه‌ته‌وا كورد مه‌لا مسته‌فا بارزانى ژبیر نه‌كه‌ین ده‌مى دگۆت (من ئۆمیدا هه‌ى هه‌ر دێ سه‌ركه‌ڤین، لێ ترسا من د وێ چه‌ندێ دایه‌ یێ ماندیبووى و شۆره‌شگێر بهێنه‌ ژبیر كرن) ب هزرا من ئه‌وێن رۆژێن سه‌خت و دژوار بۆراندین هه‌ر ئه‌ون یێن ئه‌ڤ كه‌تواره‌ بۆ مه‌ به‌رپاكرى و ئه‌ڤ زاده‌ لێناى و دروست كرى، ئه‌ڤجا چاوا سفره‌ ژ لایێ هنده‌كان ڤه‌ بهێته‌ به‌رهه‌ڤكرن و نه‌خۆن. ئومێده‌وارم ئه‌م ل خوه‌ بزڤرین و سیسه‌مێ خوه‌ دروست بكه‌ین و خزمه‌تا وه‌لات و ملله‌تێ خوه‌ بكه‌ین و ڤان ئاسته‌نگێن نوكه‌ كه‌فتینه‌ د به‌رۆكا مه‌ دا راكه‌ین و ده‌ربازبوون ژ ڤان هه‌مى ئاسته‌نگان پێدڤى ب هه‌مى ئه‌ندامێن جڤاكێ مه‌ هه‌یه‌ ب تایبه‌ت یێن شاره‌زا و دلسۆز و دا ئه‌م ژی پرۆژێ خوه‌ یێ حه‌نه‌فیێ ته‌مام بكه‌ین و نه‌مینیته‌ برێڤه‌.

15

د ڤێ جیهانێ دا هه‌ر تشته‌كى قانوونه‌ك هه‌یه‌ و هه‌ر قانوونه‌كى ژى چه‌ند خال و رێز هه‌نه‌ و هه‌ر خال ورێزه‌كێ ژى چه‌ندین ماف و ئه‌رك هه‌نه‌ و ئه‌و ماف وئه‌رك سیسته‌مێ دروستێ ژیانێ رێكدئیخیت و دروست دكه‌ت و هه‌كه‌ ئه‌و ماف و ئه‌رك ب شێوه‌كێ راسته‌قینه‌ بهێنه‌ جه ب جهكرن بێ گومان چ شاشى د سیسته‌مێ گشتى دا و ب تایبه‌ت د سیسته‌مێ ژیانێ دا نامینن و دێ سیسته‌مێ ژیانێ ب درستاهى و شێوازه‌كێ جوان و رێك و پێك كه‌ڤیته‌ د وارێ راپه‌راندنێ دا و دێ پتر رێژه‌كا هه‌ره‌ گرنگ و باش ل سه‌ر ملێن ده‌ستهه‌لات و حوكمران و حوكمه‌تان ژى ئاسان كه‌ت، هه‌ر وه‌سا دێ ل سه‌ر مللێن ملله‌ت و وه‌لاتیان ژى ئاسان كه‌ت و هه‌ر جهه‌ك و كه‌سه‌ك دێ ب مافێن خوه‌ شاد بیت و هه‌ر لایه‌نه‌ك دێ ب شێوازه‌كێ كاراتر كه‌ڤیته‌ د ناڤ كه‌توارێ ژیانێ دا و پتر خزمه‌ت و خه‌بات دێ هێته‌ ئه‌نجامدان و دێ هه‌ردو لایه‌ن یێ ده‌ستهه‌لات هه‌ر وه‌سا یێ وه‌لاتى ئانكو كاركه‌ر و خه‌باتكار پتر مفاداربن و خه‌بات و كه‌دا وانان ب په‌روه‌ ناچیت. د هه‌مى وارێن جو دا دا كێماسى و له‌نگى و شاشى دێ هه‌بن، لێ ل ده‌مێ سیسته‌م دهێته‌ دانان ئه‌و كێماسى و له‌نگى دێ ب رێژێن كێمتر بن و ل گه‌ل بۆرینا ده‌م و گاڤان دێ به‌ر ب ئاسۆیێن گه‌شتر و پاشى به‌ره‌ ب نه‌مانێ ڤه‌ دێ چن و دێ ۆور لایه‌ن و كه‌س مفادار بن و نه‌ب تنێ به‌رژه‌وه‌ندیێن هنده‌ك كه‌سان ب تنێ دێ هێنه‌ برێڤه‌برن و هنده‌كێن دى ژى ب تنێ دێ بنه‌ خودانین ته‌ماشه‌كرنێ و بێ به‌هر بمینن, بێ گومان هه‌ر تشته‌كێ ب قانوون و سیسته‌م و رێكوپێك بیت دێ رێژه‌كا هه‌ره‌ پتر د مفادار بن و دێ د به‌رژه‌وه‌ندیا گه‌ل و وه‌لاتى دا بیت، هه‌ر تشته‌كێ بێ سیسته‌م و قانوون بیت دێ به‌ره‌لایى كه‌فتێ وچ لایه‌ن مفاى ژێ نابینن وئه‌و كه‌د وزه‌حمه‌ت وماندوبوون دێ ب په‌روه‌ چیت, ل ده‌مێ سه‌حا سه‌ربور و سیسته‌م و كارێن بیانیا دكه‌ین د پرۆسه‌یا حوكمرانى یا وانان دا زۆر كێماسى تێدا هه‌بوون، لێ ل ده‌مێ كو سیسته‌م و قانوون په‌یره‌وكرین و زانست و زانین كرینه‌ پێشره‌و بۆ خوه‌ و دادپه‌روه‌رى جه بجهكرى ره‌وشا وانان (100%) پله‌یان به‌ر ب ئاستێن به‌رزتر و پاكتر و جوانتر ڤه‌ چوو و خوه‌ ل ریزبه‌ندێن بلندێن پێشكه‌فتنێ دا ونوكه‌ ژى بووینه‌ نموونا وه‌لاتێن پێشكه‌فتى و خودان پێگه‌یه‌كێ بلند ل ناڤه‌ندێن جیهانێ دا, ل ڤێره‌ ئه‌م دێ ژ كارێن بچیك ده‌ست پێكه‌ین و هه‌كه‌ مه‌ ژكارێن بچیك ده‌ست پێ بكه‌ین بێگومان دێ شیێن كونترۆلێ ل سه‌ر كار و پرسێن مه‌زن كاریگه‌ر ژی كه‌ین و ل ڤێره‌ ئه‌م دێ به‌حسێ ره‌وشا ترومبێلێن ته‌كسیان ل وه‌لاتێ خوه‌ كه‌ین و ب تایبه‌ت ل پارێزگه‌ها خوه‌ و بێ گومان گه‌له‌ك خوینده‌ڤان و وه‌لاتى دێ بێژن مه‌ ئارێشێن مه‌زنتر و خرابتر هه‌نه‌ و ژنوو ئه‌م دێ مینینه‌ ب ته‌كسیان ڤه‌ راسته‌ مه‌ كێشه‌ و ئارێشێن مه‌زن هه‌نه‌، لێ بلا ژ بچووك ده‌ست پێ بكه‌ین و هێدى هێدى تا كو بشیێن یێن مه‌زن ژى چاره‌ بكه‌ین و وه‌لاتێ خوه‌ بكه‌ینه‌ به‌هه‌شت و نه‌مینینه‌ ب هیڤیا دوژمنان ڤه‌ هه‌تاكو پاریه‌كێ نانێ ب سه‌رشۆرى كو هه‌ر ژ مافێ مه‌ دده‌نه‌ مه‌ و ما بۆچى ئه‌م هه‌مى پێكڤه‌ ده‌ستێن خوه‌ هه‌لناده‌ین و كار بكه‌ین و سیسته‌مى بۆ خوه‌ بكه‌ینه‌ رێك و ل سه‌ر بچین و قانوونێ ژى بكه‌ینه‌ رێنیشانده‌ر وكارێن باشتر ئه‌نجام بده‌ین و خزمه‌تا ملله‌ت و وه‌لاتێ خوه‌ كوردستانێ بكه‌ین. ل زۆر وه‌لاتان سیسته‌مكرنا پیشه‌ و كاران هه‌ردو لایه‌ن یێ حوكمه‌ت و یێ خه‌لكێ سڤیل دێ د مفاداربن. بۆ نموونه‌ ژ زارده‌ڤێ نۆشداره‌كێ مه‌ و دبێژیت ب ناڤێ شانده‌كێ حوكمه‌تا هه‌رێمێ یێ ساخله‌میێ چووبوونه‌ وه‌لاته‌كێ بیانى ژ بۆ پشكداریكرنێ د خوله‌كا ساخله‌میێ دا و ل ده‌مێ بهێنڤه‌دانێ و نشكه‌كێ ڤه‌ ئێك ژ ئه‌ندامێن شاندى كو نۆشداره‌ك بوو، تووشى زریانێ بوو و ژ بۆ كرینا ملحه‌مه‌كێ زریانێ قه‌ستا چه‌ندین ده‌رمانخانا كرن لێ ئه‌و هه‌مى ده‌رمانخانه‌ رازى نه‌بوون ملحه‌مى بفرۆشنێ بێ راچێتا نۆشدارى ب زمانێ ئینگلیزى و ب ناڤێ شاندى و ب ناڤێ نۆشداریێ داخواز ژێ كرن تا كو رازى بووین ملحه‌مه‌كێ زریانێ بفرۆشنه‌ وانان ب پاره‌كێ زۆر ژى لێ وانان دا دیار كرن كو نابیت ل وه‌لاتێن مه‌ بێ راچێتا نۆشدارى ده‌رمان بهێته‌ فرۆتن داكو مافێ نۆشدارى به‌رزه‌ نه‌بیت و گۆت ل وه‌لاتێ مه‌ ژی وه‌سا بوو، لێ ب بریارا سه‌ندیكایێ ئه‌ڤ كاره‌ هاته‌ كونترۆل كرن، هه‌ر وه‌سا حوكمه‌ت و سه‌ندیكا ژى مفاى ژێ وه‌ردگرن و خه‌لك و وه‌لاتى ژى پشت راست بن ژ وه‌رگرتنا ده‌رمانه‌ك و چاره‌سه‌ریه‌كا درست و گونجاى به‌روڤاژى ل وه‌لاتێ مه‌ كو ده‌رمان ب ته‌نان و بێ راچیت و چاڤدێریا نۆشدارى دهێنه‌ فرۆتن و پتریا وان ده‌رمانان چ نۆشدار نابینن و نه‌ساخ بخوه‌ دچیت دكریت و دخۆت و چ مفا ژى تێدا نینه‌، چونكو پرسێن بازرگانى دهێنه‌ د ناڤ دا. نموونا دى ل وه‌لاتێن پێشكه‌فتى باشترین ترومبێل بۆ ته‌كسیێ دهێته‌ بكارئینان و دووماهیك مودێلا ترومبێلا ته‌كسى بۆ كارێ ناڤبرى دهێته‌ بكارئینان و هه‌ر كه‌سێ كارێ ته‌كسیێ بكه‌ت دڤێت ژبلى ده‌ستیردانا وى یا گشتى ده‌ستیردانه‌كا تایبه‌ت یا ته‌كسیێ هه‌بی، هه‌ر وه‌سا بچیته‌ چه‌ندین خول و په‌یمانگه‌هان ژ بۆ وه‌رگرتنا ده‌ستیردانا ته‌كسیێ و ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ دا ژى نابیت ل هه‌مى ده‌ما و ل هه‌مى جهان كار بكه‌ت دێ پابه‌ندى وى یاسایى ورێنمایا بیت یێن بۆ هاتینه‌ ده‌ستنیشان كرن وبو نمونه‌ ل وه‌لاته‌كێ بیانى یێن ئه‌ورۆپى براده‌ركێ كورد یێ ل وێره‌ ده‌ستیریا هاژۆتن و بكارئینانا ته‌كسیێ وه‌رگرتى یه‌ و دبێژیت چ هه‌یڤ نینن پتر ژ (40 – 50) وه‌ره‌قێن دۆلارى كار نه‌كه‌م لێ هه‌مى بۆ سه‌ندیكا و حوكمه‌تێ دچیت ب تنێ كوژمه‌كێ كێم مینا مووچه‌كى بۆ من دمینیت گۆژمێن دى حوكمه‌ت و سه‌ندیكا مفاى ژێ دبینن ئانكو خه‌لك و وه‌لاتى مفادارن ژ ڤى یاسایى ب ڤى شێوه‌ى هه‌مى مفادار دبن خه‌لك و حوكمه‌ت و سه‌ندیكا و ژبیر نه‌كه‌ین مافێن شۆفێرى ژی ب تایبه‌ت دهێنه‌ پاراستن.

ل دووڤ ئامارێن هاتینه‌كرن ل پارێزگه‌ها دهۆكێ (18 ـ 20) هزار ته‌كسى مه‌ یێن هه‌ین و هه‌كه‌ ئه‌م بهیێن و كریاره‌كا ژمێریارى دروست بكه‌ین كو ئه‌ڤ ترومبێله‌ بهێنه‌ سیسته‌مكرن و بۆ نموونه‌ هه‌كه‌ هه‌ر رۆژه‌كێ هه‌ر ته‌كسیه‌ك پێنج هزاران بده‌نه‌ سه‌ندیكا و حوكمه‌تێ، دێ سه‌ندیكا شێت مفایه‌كێ مه‌زن و پێشچاڤ ده‌ته‌ حوكمه‌تێ و دێ پتر كونترۆلێ ل سه‌ر كارێ وان كه‌ت، هه‌ر وه‌سا دێ وه‌لاتى و شۆفێر ژی پتر مفاى وه‌رگرن. لێ پتریا ڤان خودانێن ته‌كسیان ب حه‌ز وكه‌یفا خو كار دكه‌ن یان ژی چ ده‌مێ گێول و زه‌وقێ وى لێدا دێ چیته‌ كارى، هه‌ر دیسا چ جهێ بڤێت، دێ لێ كاركه‌ت و ب بهایه‌كێ ل دووڤ حه‌ز و به‌رژه‌وه‌ندیا وى و مافێ وى یه‌، چونكو ئه‌و ژی حه‌ز دكه‌ن سیسته‌مه‌ك بۆ بهێته‌ دانان ژ بۆ دابینكرنا هێله‌كێ یان دابینكرنا كارى و په‌یداكرنا بژێویا ژیانا وى و خێزانا وى، ئه‌ڤه‌ دێ د به‌رژه‌وه‌ندیا هه‌مى لایه‌كى دا بیت چونكو هه‌كه‌ ژماره‌كا ته‌كسیان د هێله‌كێ دا بن و جه و ده‌مێن كارى بۆ وانان ده‌ستنیشان بكه‌ن، بێگومان دێ رۆژانه‌یا وى شۆفێرى هێته‌ زێده‌كرن و دێ پتر مفاى بینیت و هه‌كه‌ چ هێل نه‌بن و چ جهێن كارى نه‌بن و چ ده‌مێن كارى نه‌بن، بێگومان دێ گه‌ریێت و خه‌رجیاتێن زێده‌ یێن پانزین و كه‌لوپه‌لان كه‌ت و چ كارێ پێشچاڤ ژی ناكه‌ت. تشته‌كێ دى یێ سه‌یر ئه‌م ل وه‌لاتێ خوه‌ دبینین كو هه‌ر ئێكى یێ ته‌كسیان یێ دى دهاژۆت یان مامۆستایه‌ یان پۆلیسه‌ یان هه‌ر پله‌كا دى هه‌یه‌ و یێ ته‌كسیێ دهاژۆت و كاردكه‌ت بلا كاركرن كاره‌كێ پیرۆزه‌ و خزمه‌تكرنا خێزان و گه‌ل و وه‌لاتى یه‌، لێ بهێله‌ته‌ كارێ خوه‌ یێ هه‌یى وى كارى بۆ خودانێن كاران بهێلن. ل وه‌لاتێن جیهانێ د ناڤ سیسته‌مه‌كێ رێكوپێك و جوان دا، هه‌ر ئێكى دڤێت ل دووڤ وان رێنمایان كار دكه‌ت یێن بۆ هاتینه‌ دانان و ده‌ستنیشانكرن و ل دووڤ جه و ده‌مێن دیاركرى كار دهێته‌كرن، هه‌ر دیسا ل دووڤ وى گۆژمێ دهێته‌ ده‌ستنیشانكرن و نابیت رێنمایان جێ به‌جێ نه‌كه‌ت، هه‌ر ده‌مێ زێده‌گاڤیه‌ك دهێته‌كرن ئێكسه‌ر دێ هێته‌ سزادان و ئێدى ئه‌و كریار یان زێدگاڤى ناهێته‌ ئه‌نجامدان و ل ده‌مێ كارێ وى بدووماهیك دهێت ئێكسه‌ر دێ به‌ر ب مال ڤه‌ چیت یان هه‌ر جهه‌كى و خۆشی و له‌زه‌تێ دێ ب ژیانا خوه‌ یا رۆژانه‌ به‌ت دوور ژ خه‌م و كۆڤان و هزرێن كو ئێكسه‌ر كارتێكرنا نه‌رێنى كه‌ته‌ سه‌ر مرۆڤى. فه‌ره‌ ئه‌م وه‌كو حوكمه‌ت و سه‌ندیكا و گه‌ل ل دووڤ سیسته‌مێن ئیدارى و كارگێرى كاربكه‌ین و خوه‌ ژ هه‌مى وان كاروكریارێن كه‌ڤنار و كه‌شه‌فرێن بده‌ینه‌ پاش و خوه‌ نوو بكه‌ین و نوویاتى یا بكه‌ینه‌ دكار و كریارێن خوه‌ یێن رۆژانه‌ دا. من دڤێت چه‌ندین پێشنیاز و خالان بده‌مه‌ دیاركرن كو ئه‌و ژی ئه‌ڤێن ل خوارێ دیار: ـ
• فه‌ره‌ داتایێن هه‌مى ترومبێلێن كریان بهێنه‌كرن و ل ناڤ وان دا ب تایبه‌ت ته‌كسیان.
• نڤێسینگه‌ه بهێنه‌ ڤه‌كرن و ته‌كسى لێ بهێنه‌ تۆماركرن، داكو كریارا ڤه‌گوهاستنا رێڤینگان ب ئاسانى بكه‌ڤیت.
• بهایێن وان ترومبێلان بهێنه‌ ده‌ستنیشانكرن و ئێكگرتن.
• هژمێریار (عداد) بۆ هه‌مى ته‌كسیان بهێته‌ دانان و بهایه‌ك بۆ مه‌ترێ یان خوله‌ك و ده‌م ژمێران بهێته‌ دانان.
• تێله‌فۆن یان بێته‌ل ئانكو ده‌زگه‌هه‌كێ په‌یوه‌ندیێ ب هه‌مى ته‌كسیان ڤه‌ هه‌بیت.
• جه و ده‌ڤه‌ر و ده‌م بۆ سه‌رجه‌م ته‌كسیان بهێته‌ دیتن و ده‌ستنیشانكرن.
• ل سه‌ر سه‌ندیكا و حوكمه‌تێ یه‌ كار بهێته‌ دیتن بۆ وان ته‌كسیان یێن رێنمایان جێ به‌جێ دكه‌ن.
• ره‌نگه‌كێ تایبه‌ت بۆ هه‌ر ته‌كسیێن پارێزگه‌هه‌كێ بهێته‌ دانان داكو هه‌ر ته‌كسیه‌ك ل پارێزگه‌ها خوه‌ كاربكه‌ت.
• هێلێن ده‌رڤه‌ى سه‌نته‌رێ باژێر و پارێزگه‌هان بهێنه‌دانان.
• یێن ل هێلێن ده‌رڤه‌ كاردكه‌ن بلا ل هێلێن ناڤخوه‌ و نڤێسینگه‌هان كار نه‌كه‌ن.
• بهایه‌كێ كێم بهێته‌ وه‌رگرتن ژ شۆفێران بۆ سه‌ندیكایێ ل به‌رامبه‌ر سیسته‌مكرنا ته‌كسی و ترومبێلێن كریان. كو كارتێكرنێ ل سه‌ر ره‌وشا وان نه‌كه‌ت.
• كارتێن تایبه‌ت بهێنه‌ دروستكرن بۆ شۆفێران داكو نه‌ هه‌ر ئێك بهێت و ل دووڤ حه‌زا خوه‌ كارێ ته‌كسیێ بكه‌ت.
• دانانا ده‌مژمێرێن كارى بۆ هه‌ر ترومبێله‌كا كریێ و ده‌ستنیشانكرنا تاخ و جاده‌یان.
• ل سه‌ر هه‌مى شۆفێران بهیته‌ بژاندن كو پشكدارى یا خوه‌ ل و وركشۆپ و كۆنفرانسان یان په‌یمانگه‌هێن تایبه‌ت بكه‌ن یێن ل دۆر كارێ ناڤبرى.
• دانانا خشته‌ و تابلۆیێن تایبه‌ت ب كارێ ته‌كسیێ ڤه‌.
• دانه‌ناسینا سه‌رجه‌م گه‌ره‌ك و تاخ و جاده‌ و جهێن گشتى و رێڤه‌به‌رێن میرى و جهێن پێشچاڤ ل ناڤا باژاران داكو شۆفێر یێ ئارام و شاره‌زا بیت ب ڤه‌گوهاستنا رێڤنگان.
• دانانا سیپایان ل سه‌ر هه‌مى ترومبێلێن كریێ ژ بۆ هه‌لگرتنا جانته‌ و كه‌لوپه‌لێن رێڤینگان.
• بكارئینانا تێله‌فۆنێ ژ بۆ بده‌ستخستنا ته‌كسیێ ژ بۆ كارێن دى.
• دانانا بهایه‌كێ گونجاى بۆ ته‌كسیێ و رێڤینگان.
• هنده‌ك مه‌رج بهێنه‌ داناندن ژ بۆ هه‌مى ته‌كسیان مینا پاقژیێ و رێكوپێكیێ و جوانى یا ترومبیلێ.
• بكارئینانا ترومبێلێن مودێل نوو و هه‌كه‌ نه‌ ترومبێلێن پاقژ و هه‌كه‌ نه‌ دێ پتر خه‌لك ژ ڤى كارى ره‌ڤن و ژبیركه‌ن.
ل داویێ دێ بێژین بلا ئه‌م ژی باژارێن خوه‌ جوان و پاك و پاقژ بكه‌ین و بكه‌ینه‌ نموونه‌ ل هه‌مى جیهانێ و سیسته‌مه‌ك جوان و راست و دروست بدانین و بلا ئه‌م ژ كارێن بچووك ده‌ست پێ بكه‌ین و كونترۆل بكه‌ین، پاشى هه‌مى كارێن دى ژی ئه‌م دروست بكه‌ین، من باوه‌ره‌ هه‌كه‌ ئه‌ڤ خالێن ل سه‌رى دیار بهێنه‌ په‌یره‌وكرن بێگومان دێ ره‌وش به‌ر ب باشترڤه‌ چیت و باژار و مرۆڤ دێ كه‌ڤنه‌ ل سه‌ر رێیا راست و دروست و دێ ناڤێ وه‌لاتێ مه‌ به‌ر ب ئاسۆیێن گه‌شتر ڤه‌ چیت و دێ ئه‌م هه‌مى د مفاداربین. هه‌كه‌ مه‌ ته‌ڤایا كارێن خوه‌ سیسته‌مكرن و رێكوپێك كرن بێكومان دێ كه‌ڤینه‌ د قووناغه‌كا زێرین دا و دێ وه‌لاتى و حوكمه‌ت و هه‌ر لایه‌نه‌ك دێ د مفاداربن. له‌وما مه‌ته‌لا كوردى دبیِژیت یێ جهى كورێ خوه‌ قوتا هێش جانگ ب ئاڤێ دا نه‌به‌رداى، گۆتێ بۆچى مانێ جانگ نه‌به‌ردایه‌، گۆتێ ما هه‌كه‌ به‌ردا ژ نوو یا بێ مفایه‌. ئومێدێن مه‌ دگه‌شن ژ بۆ ئاینده‌كێ گه‌شتر بۆ وه‌لاتێ مه‌ كوردستانێ چونكو هه‌مى ده‌مان دوژمنان ب تنێ كاركریه‌ ژ بۆ هه‌رفاندنا ئابوورێ كورد و كوردستانێ، به‌ربه‌لاڤكرنا نه‌زانینێ و دوورخستنا كوردان ژ زانست و زانینێ و كاركرنا دوژمنان ژ بۆ دوژمنكرنا هه‌ڤدو. كێماسى دێ هه‌بن لێ باشى و كاركرن پترن ئاڤه‌دان بیت كوردستان بلندبیت ئالایێ كردستانێ.
ژێده‌ر:
ـ ئه‌نترنیتێ .
• كۆڤارا وین المسافر العربى

10

زۆر جه‌واشه‌بوون یان سه‌هوابوون وتێكهه‌لبوون د ناڤبه‌را پێگه‌هێن سیاسى دا هه‌نه‌ و مه‌ره‌ما سه‌ره‌كى د رامان و پێگه‌هى دا هه‌ر ئه‌ڤه‌یه‌ ساناهیكرنا كارێ سیاسى یان برێڤه‌برنا پرۆسا سیاسى د ناڤه‌ندێن كارى دا, بێ كو رامانا سیاسه‌تێ بهێته‌ زانین و گرۆڤێ كلیلا خاترانه‌یا (مجامله‌) د ناڤبه‌را خه‌لكى ب گشتى دا هه‌ى و ئه‌و تۆمه‌تێن سیاسى دده‌نه‌ هه‌ڤدو بێ گرۆڤه‌ و به‌لگه‌ و بێ دووماهی و ئه‌نجام. سیاسه‌تڤان گه‌له‌ك پشتبه‌ستیا خوه‌ دده‌ته‌ بال پرسێن وه‌لاتپارێزیێ و ژ بۆ تۆلڤه‌كرن ژ هه‌ڤ چه‌په‌ر و هه‌ڤالێن خوه‌ و ب گومانخستنا وه‌لاتپارێزى یا هه‌ڤچه‌په‌ر و هه‌ڤالێن خو ه‌ و چێكرنا وێنه‌كى و خوه‌ وێ قودیكێ دا دیاركرن كو ب تنێ ئه‌و یێ وه‌لاتپه‌روه‌ره‌ و دلسۆزه‌ و ب تنێ ئه‌و به‌رگریێ ژ خاك و وه‌لاتى دكه‌ت و كراسێ وه‌لاتپارێزیێ ل دووڤ پیڤه‌رێ خوه‌ دروست دكه‌ت دا كو خوه‌ بێ گونه‌ه بكه‌ت ل سه‌ر وان كاروكریارێن شاش و تۆمه‌تێن مه‌زن یێن سیاسه‌تڤانى ئه‌نجام داین ل به‌رامبه‌ر گه‌ل وه‌لاتى و خوه‌ دیار بكه‌ت ب كراسه‌كێ سپى و خوه‌ بكه‌ته‌ فریشته‌ ل به‌رامبه‌ر خه‌لكه‌كێ ساده‌ و بێگونه‌ه و سڤیل. سیاسه‌ت چه‌كه‌كێ ب هێزه‌ پتریا كه‌سانێن سیاسه‌تڤان و سیاسه‌تمه‌دار ل به‌رامبه‌ر خه‌لكێ خوه‌ بكاردئینن و ب رێیا سیاسه‌تێ خوه‌ دگه‌هیننه‌ به‌رژه‌وه‌ندى و مه‌ره‌مێن خوه‌ یێن كه‌سۆكى تایبه‌ت و پشتگوه هاڤێتنا به‌رژه‌وه‌ندیێن بلندێن وه‌لات و ملله‌تى. ئه‌ڤا مه‌ل سه‌رى به‌حسكرى نه‌ ب تنێ ل سه‌ر كه‌سێ سیاسه‌تڤان ب تنێ به‌لكو دئێته‌ بژاندن ل سه‌ر هه‌مى پارت و كۆمه‌له‌ و گرۆپ و ده‌وله‌تان و كا چاوا یاریا سیاسى ل ناڤبه‌را سیاسه‌تڤان دا هه‌یه‌ وه‌سا یاریا سیاسى و ب رێژه‌كا زۆرا مه‌زنتر ل ناڤبه‌را وه‌لاتان و لایه‌نێن سیاسى ژى دا هه‌یه‌، لێ جوداهى یا هه‌ى ل ناڤبه‌را كه‌س و ده‌وله‌تا كو ب شێوه‌كێ نهێنیتره‌ ژ یێ دى ل كۆمارا كوردستانێ كۆمارا مهاباد رژێما ئیرانێ كورد فرۆتن و سۆپایێ سۆر ئینان و كۆمارا كوردى تێكدا و ل ده‌مێ عیراق و ئیرانێ رێكه‌فتن كرى عیراقێ دابه‌زین ژ مافێ خوه‌ كر و خوه‌ ته‌سلیمى ئیرانێ كر و كه‌نداڤا عه‌ره‌بى بوو كه‌نداڤا فارسى، دیسا ئیمارات دابه‌زین ژ سێ گزیرتان كرن (تومب سوغرا و كوبرا و ئه‌بۆ مووسا) بۆ ئیرانێ كو نوكه‌ ژى یێن ئیرانێ نه‌. ئه‌م هه‌مى سیناریۆ و فلمێ رۆژهه‌لاتا ناڤه‌راست دبینین ب تایبه‌ت ل ده‌مێ بوهارا عه‌ره‌بى هاتى پتر فلم و سیناریۆ ئاشكه‌رابوون ل یه‌مه‌نێ عه‌لى عه‌بدوللا سالح دوژمنێ حوسیان بوو، لێ ل به‌رامبه‌ر عه‌بد ره‌به‌ مه‌نسۆر و ده‌ستهه‌لاتێ نوو بوویه‌ دۆست و هاریكارێ حوسیان. ل عیراقێ نوكه‌ فلم زۆر یێ ئاشكه‌را بووى مرۆڤ و سیاسى و پارت و لایه‌ن یێن دهێنه‌ فرۆتن و كرین و نموونه‌ ژى ده‌مێ مشعان جبۆرى دوژمنێ سه‌ره‌كى یێ مالكى بوو، ئێكسه‌ر بوویه‌ هه‌ڤچه‌په‌ر بۆ وى و هه‌تا نوكه‌ ژى سترانان بۆ دبێژیت. ل سووریێ ژى دیسا تركیا حه‌له‌ب فرۆته‌ رۆسیا ل به‌رامبه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیێن سیاسى یێن خوه‌ و عیراقێ كوردستان چه‌ندین جاران فرۆتبوو توركیا ل به‌رامبه‌ر هێرشكرنا ل سه‌ر پێشمه‌رگه‌یى و ڤه‌مراندنا ئاگرێ شۆره‌شێن كوردان و چه‌ند دوژمناتى د ناڤبه‌را هه‌ر چار وه‌لاتێن هه‌رێمێ دا هه‌یه‌، لێ ل سه‌ر دۆزا كوردى و به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ د هه‌ڤچه‌په‌رن و ل ئیرانێ رۆژانه‌ لاوێن كوردان یێن دبن ژیێ یاسایى دا دهێنه‌ ل سێداره‌دانێ. یاریا ژ هه‌میان مه‌زنتر ده‌وله‌تێن مه‌زن و زلهێز دكه‌ن و ب تایبه‌ت رۆسیا و ئه‌مریكا و هه‌رده‌م دبنه‌ هه‌ڤال ژ بۆ بده‌ستڤه‌ئینانا پارچه‌ كێكێ ل ده‌مێ دابه‌شكرنێ دا و نوكه‌ دیاربوو ل سووریایێ رۆژانه‌ ب سه‌دان مرۆڤێن سڤێل دهێنه‌ كوشتن ب تنێ دا شێرێ بێ زه‌نگل بمینیته‌ د ده‌ستهه‌لاتى دا، چونكو ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندیێن رۆسیا و ئیرانێ دپارێزیت. ئه‌رێ گه‌لۆ كا رێكخراوێن نێڤده‌وله‌تى یێن مافێ مرۆڤان كا مرۆڤاتیه‌كا دادپه‌روه‌رى كا نه‌ته‌وێن هه‌ڤگرتى كا په‌رله‌مانێ ئه‌ورۆپى كا كۆمكارا عه‌ره‌بى كا ئه‌وێن ب ناڤێ مافێ مرۆڤان دپه‌یڤن؟. له‌وما دبێژم كوردۆ خوه‌ بكه‌نه‌ ئێك و ده‌ستێ خوه‌ بكه‌نه‌ د ناڤئێك دا و پێكڤه‌ كاربكه‌ن بلا هه‌مى ره‌نگ بن چونكو نوكه‌ ده‌رفه‌ته‌كا زێرینه‌ و چ كه‌س و لایه‌ن مفاى ناگه‌هیننه‌ مه‌ ب تنێ ئێكگرتنا مه‌ دێ مفاى گه‌هینته‌ مه‌ دا كو ئه‌م ژى ببینه‌ خودان هێز و ده‌وله‌ت و سنۆر و ئالا هه‌ر ئه‌ڤێن دوژمناتیا مه‌ دكر دێ هێن بۆ مه‌ بنه‌ دۆست و هاریكار دا كو به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ ل ده‌ڤه‌رێ بپارێزن.

14

 

پشتى ده‌مه‌كى ژ هه‌لبوونا ئاگرێ شۆره‌شا گولانا پێشكه‌فتنخواز و پێشمه‌رگێ كوردستانێ هێزێن رژێمێ نه‌چار كرن كو خوه‌ ژ گه‌له‌ك ده‌ڤه‌ران ڤه‌كێشن و ئه‌ڤ ده‌ڤه‌ره‌ كه‌فتنه‌ ل ژێر كۆنترۆلا سه‌ركرداتیا شۆره‌شێ و چه‌ندین ده‌ڤه‌ر هاتنه‌ رزگاركرن و كه‌فتنه‌ ل بن كۆنترۆلا پێشمه‌رگێ كوردستانێ و خه‌لكه‌كێ سته‌ملێكرى به‌رێ خوه‌ دا ڤان ده‌ڤه‌ران و ئاكنجى د بوون كو ئه‌ڤ ده‌ڤه‌ره‌ ب ده‌ڤه‌رێن ئازادكرى دهاتنه‌ نیاسین ئه‌و ده‌ڤه‌رێن ب ده‌ستێن پێشمه‌رگێن قه‌هره‌مان و ملله‌تێ كورد و ب تایبه‌ت وان خه‌لكێ ل ده‌ڤه‌رێن شۆره‌شڤان وخه‌باتكه‌ر د ئاكنجى ل ده‌ڤه‌رێن ئازادكرى ب تایبه‌ت شۆره‌شا ئیلۆنا مه‌زن و شۆره‌شا گولانا پێشكه‌فتنخواز دا ده‌ڤه‌رێن ئازاد و به‌رفره‌ه هه‌بوون و پێشمه‌رگه‌ه و خه‌لكێ د ناڤ شۆره‌شێ دا كارێ خوه‌ یێ رۆژانه‌ ب شێوه‌كێ ئازادانه‌ و بێ ترس و سه‌هما پۆلیس و ئه‌من و ره‌شه‌كێن رژێما فاشى یا به‌عسى یا گۆر ب گۆر دبره‌ سه‌ر ویێ ئازاد بوو د ئه‌نجامدانا هه‌ر كاره‌كى دا هه‌كه‌ حه‌زا وى ل سه‌ر كارێ جۆتیاریێ یان بازرگانیێ یان پێشمه‌رگاتیێ یان به‌رگرى مللى یێ بایه‌ یان هه‌ر كاره‌كێ بایه‌ دا بۆ خوه‌ ئه‌نجامده‌ت و ڤى خه‌لكێ شۆره‌شگێر و پێشمه‌رگێ پاله‌وان هه‌ماهه‌نگیه‌كا خورت و ب هێز ل گه‌ل هه‌ڤدو هه‌بوو ژ هه‌مى ئالیان ڤه‌ و خه‌لكێ شۆره‌شڤان و خه‌باتكه‌ر باوه‌ریه‌كا مه‌زن و موكم هه‌بوو ب كوردینیێ و شۆره‌شێ و ته‌حه‌مولا هه‌مى ره‌وشا دكر ژ برسێ و تێهناتیێ و تۆپ و تانك دكر و ب شێوه‌كێ ئاسایى كار دهاته‌ كرن یێ جۆتیار مه‌ر و ته‌فشیكێ خوه‌ دهه‌لگرت و قه‌ستا ناڤ ره‌ز و زه‌ڤیێن خوه‌ دكرن و یێ دارڤان بڤر و داسێن خوه‌ دهه‌لگرتن و قه‌ستا دارستان و چیایێن كوردستانێ دكر و كارێ خوه‌ ب ئازادى و بێ ترس ئه‌نجامددا و سۆته‌مه‌نى بۆ خوه‌ و مالا خوه‌ په‌یدا دكر یان چلى و گیا بۆ مه‌ر و مالات و په‌زێ خوه‌ دئینا و یێ به‌رگرى مللى هه‌ردو كار دكرن كارێن تایبه‌تێن خوه‌ دكرن و هه‌ر وه‌سا پشكداریێن چه‌كداریێ مل ب ملێ برایێن خوه‌ یێن پێشمه‌رگه‌ ڤه‌ دكرن و یێن پێشمه‌رگه‌ ب تنێ كاره‌كێ مه‌زن ل به‌رامبه‌رى وان هه‌بوو و هه‌رده‌م د ئه‌ركێ پێشمه‌رگاتیێ دابوون و د ناڤ رێزێن پێشمه‌رگه‌ى ل بن فه‌رمان و راسپاردێن به‌رپرس و كادرێن خوه‌ دا بوون هه‌یڤه‌كێ یان (20) رۆژان ب تنێ د ده‌ستیر داى بوون ب شێوه‌كێ فه‌رمى و ده‌مێ ده‌ستیریا وى بداوى دهات ئێكسه‌ر په‌یوه‌ندى ب لیژنه‌ یان رێكخراو یان جهێ پێ هاتیه‌ سپاردن دكر و ئه‌ركێ خوه‌ یێ پێشمه‌رگاتیێ ئه‌نجامددا و یێ خویندن ونڤێسین زانى بانه‌ یان یێ باوه‌رنامه‌كا باش هه‌بایه‌ كارێ وى ژى ب تنێ فێركرنا زارۆیێن خه‌باتكه‌ر و شۆره‌شگێر بوو و دبوونه‌ مامۆستا ل خواندنگه‌هێن شۆره‌شێ و په‌یڤا (كوردستان) یا كو هه‌مى ملله‌تێ كورد ژ زارۆ و مه‌زنان ژ گۆتنا ڤێ په‌یڤێ دبێبه‌هربوون و نه‌دهێلان ئه‌ڤ په‌یڤا پیرۆز بهێته‌ گۆتن، ئاها ل ناڤ ده‌ڤه‌رێن ئازادكرى په‌یڤا كوردستان و دیرۆكا كوردستانێ و ئه‌و ده‌رده‌سه‌ریێن ب سه‌رێ نه‌ته‌وا كورد هاتین هه‌مى بۆ زارۆ و پشكوژێن پاشه‌رۆژێ راڤه‌ دكرن و بۆ چه‌ندین جاران دوباره‌ و سێ باره‌ دكرن تاكو مێشكێ زارۆیێ كورد تژى ببا و ببانه‌ وه‌لاتپارێز و هه‌ستا نه‌ته‌وه‌یى ل جه‌م وانان ب هێزكه‌فتبا ئه‌ركێ مامۆستایا شۆره‌شێ ژى وه‌سا دهاته‌ هه‌ژمارتن مینا پێشمه‌رگه‌كێ قه‌هره‌مان، چونكو شۆره‌شێ پێدڤى ب مرۆڤێن چه‌كدار ب زانست و زانینێ هه‌بوو وى و ئه‌و ژى ل دووڤ راسپارده‌ و رێنمایێن سه‌ركرداتیا شۆره‌شێ بوو، هه‌روه‌سا و یێن نۆشدار یان كارێ برینپێچیێ دزانى ل دووڤ رێنمایێن سه‌ركرداتیا شۆره‌شێ كارێ نۆشداریێ دكر و مل ب ملێ پێشمه‌رگێن قه‌هره‌مان ڤه‌ بوو د هه‌مى شه‌ر و هێرش و پۆلیسێن پێشمه‌رگێ قه‌هره‌مان یێن كو ئه‌نجامددان دژى جاش و له‌شكر و كرێگرتى و مسته‌شاران یێن رژێما گۆربه‌گۆرا به‌عسیان، هه‌روه‌سا نۆشدارێن پێشمه‌رگه‌ ژبلى ئه‌ركێ پێشمه‌رگاتیێ كارێ نۆشداریێ د ناڤ گوندان دا دكر یێن د ناڤ ده‌ڤه‌رێن ئازادكرى و ب تایبه‌ت ل ده‌مێ هێرشێن دوژمنى دهاتن چ هێرشێن ئاسمانى یان مۆشه‌ك و راجیمه‌ و تۆپان یان هێرشێن له‌شكركێشیێ ل سه‌ر كوردستانێ بانه‌ بێگومان بریندار دكه‌فتن و زۆر وه‌لاتیێن بێ گونه‌ه دبوونه‌ قوربانى و نۆشدارێن پێشمه‌رگه‌ ئێكسه‌ر د هه‌وارا وان برینداران دچوون و ژ مرنێ قورتال دكرن و ل ده‌مێ ره‌وشه‌كا ترسناك ل سه‌ر كوردستانێ و بتایبه‌ت ده‌ڤه‌رێن ئازادكرى ل ناڤا شۆره‌شێ پێشمه‌رگه‌ و به‌رگرى مللى و وه‌لاتى پێكڤه‌ دا به‌رگریێ ژ خاكا ئازادا كوردستانێ كه‌ن و د ئێك چه‌په‌ر دا بوون ژ بۆ به‌رسینگ گرتنا ڤان هێرێن كوژه‌ك و هۆڤانه‌، هه‌روه‌سا ژیانه‌كا ساده‌ دبره‌ سه‌ر و دبێ به‌هربوون ژ پێدڤیێن ژیانێ یێن سه‌رده‌میانه‌ مینا سۆته‌مه‌نى و كاره‌ب و ترومبێل و ده‌زگه‌هێن دى یێن جۆراوجۆر، هه‌روه‌سا خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێن ئازادكرى دبێ به‌هر بوون ژ خزمه‌تگوزاریێن دى. مینا پروژێن ئاڤێ و خه‌سته‌خانه‌ و قوتابخانه‌ و چێكرنا جادان یانكو ژیانه‌كا ساده‌ و ب ساناهى و ب دادپه‌روه‌رى و خۆشكاندن و چاكیێ دبره‌ سه‌ر و چ كین و تۆلڤه‌كرن د دلێ ملله‌تێ كورد دا نه‌بوون ل به‌رامبه‌ر ملله‌تێن جیهانێ ب تنێ ملله‌تێ كورد و سه‌ركرداتىا شۆره‌شێ و لایه‌نێن سیاسى یێن كوردى ب تنێ به‌رگرى ژ خاكا كوردستانێ دكرن و هه‌رده‌م ملله‌تێ كورد ده‌ستێ هه‌ڤالینیێ درێژكریه‌ و داخوازا به‌رپابوونا ئاشتیێ و دیسا خه‌لكێ مه‌ و وه‌لاتیێن خه‌باتكه‌ر و شۆره‌شگێر ل به‌ر فانۆسێ و له‌مپه‌ و سۆپا داران و كوچكى و ته‌نیرا سه‌وكا و ئاشى و ئار و ساڤارا كو ب ئاڤێ كار دكر لێ.

رۆژانه‌ هێزێن دوژمنێن ملله‌تێ كورد ل به‌غدا و زڕته‌ك و ره‌شه‌كێن به‌عسیان هێرشێن مه‌زن و گران ب تۆپ و فرۆكه‌ و راجیمه‌یان و چه‌كێ كیمیاوى یێ قه‌ده‌غه‌كرى كرى ل جیهانێ و مۆشه‌كێن (عنقودى و ناپالم) دكرنه‌ سه‌ر گوند و ده‌ڤه‌رێن ئێمن و ئازاد و ئارام و د ڤان هێرشان دا زۆر خه‌لك یێن سڤێل و بێگونه‌ه د بوونه‌ قوربانى ژ زارۆك و ئافره‌ت و پیره‌ژن و پیره‌مێر و گیانه‌وه‌رێن بێگونه‌ه دبوونه‌ قوربانى و زیانێن مه‌زن دگه‌هاندنه‌ پێشمه‌رگێن قه‌هره‌مان و خه‌لكێ شۆره‌شگێر یێن ئاكنجى ل ده‌ڤه‌رێن ئازادكرى یێن ل ژێر كۆنترۆلا پێشمه‌رگێن كوردستانێ و ئه‌ڤ هێرشێن هۆڤانه‌ ببوونه‌ وه‌كو كه‌لتۆره‌ك و دابونه‌رێته‌ك ل ده‌ف هێزێن ئاسمانى و توبخانا مه‌زنا رژێما به‌عسى ل به‌غدا نه‌دشیان ب رێكێن له‌شكه‌ركێش و چه‌كدارى كۆنترۆلێ ل سه‌ر شۆره‌شێ و ده‌ڤه‌رێن ئازاد بكه‌ت كه‌ربوكینا خوه‌ ب چه‌كێ گران دادرێته‌ سه‌ر خه‌لكێ بێ گونه‌ه و سڤیل ل ناڤ ده‌ڤه‌رێن ئازادكرى دكر.
ئه‌وبوو ژ بۆ به‌رسڤدانا هێرشێن دوژمنى پێشمه‌رگێ قه‌هره‌مان ل سنۆرێ لقى1 پارتى دیمۆكراتى كوردستان دڤیا سنۆره‌كێ بۆ ڤان هێرشێن بێ رامان بدانن ئه‌و بوو ب پلانه‌كا سه‌ركه‌فتیانه‌ و به‌رنامه‌كرى پێشمه‌رگێن قه‌هره‌مان هێرشكره‌ ل سه‌ر فه‌وجا (سۆتكێ و بێبادێ و بامه‌رنێ و شرانش و مانگێش ودێره‌لووك)، هه‌روه‌سا پاقژكرنا ناحیا كانى ماسێ و هه‌تا دگه‌هیته‌ بێگۆڤا ژ هه‌مى فه‌وج و باره‌گایێن دوژمنى و ئاخۆر و ره‌بێن ل ڤێ ده‌ڤه‌رێ راكرن و پاقژكرن و ب هزاران ده‌ستكه‌فتى پێشمه‌رگێ پاله‌وان بده‌ستخوه‌ڤه‌ ئیخستن و ب سه‌دان سه‌رباز و جاش و پۆلیس و زه‌لامێن ئه‌منى دیلكرن و ب هزاران پارچێن چه‌كێ گران و سڤك و گوله‌ و نارنجۆك و ته‌قه‌مه‌نى و ترومبێل و كه‌لوپه‌لێن له‌شكرى بوونه‌ ده‌ستكه‌فتى و سه‌ركه‌فتێن مه‌زن بده‌ست پێشێمه‌رگێن پاله‌وان ڤه‌ هاتن و ڤان ده‌ستكه‌فت و سه‌ركه‌فتیا ل هه‌مى جیهانێ ده‌نگڤه‌دا و ل رۆژنامێن جیهانێ ده‌نگوباس هاتنه‌ به‌لاڤكرن و ل ئیزگێن (مونتى كارلو ) وده‌نگێ ئه‌مریكا و(bbc) و هه‌مى ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنا جیهانێ ده‌نگوباسێن سه‌ركه‌فتنێن پێشمه‌رگێ شۆره‌شگێرى كوردستانێ ل كوردستانا عیراقێ به‌ربه‌لاڤكرن و به‌حس لێ دهاته‌كرن.
ب تایبه‌ت به‌حسێ رووره‌شى و شكه‌ستنێن رژێما ژنا ناڤچوویا به‌عسى یا دهاتنه‌ به‌حسكرن و به‌لاڤكرن و رۆژ بۆ رۆژێ قه‌بارێ ده‌ستكه‌فتى و سه‌ركه‌فتنێن له‌ شه‌ڕێ شۆره‌شگێرى كوردستانێ و سه‌ركرداتیا كوردى به‌حس دكرن و رۆژ بۆ روژێ قه‌بارێ سه‌ركه‌فتن و چالاكیێن پێشمه‌رگێ كوردستانێ مه‌زن و به‌فره‌ه دبوون و هه‌رده‌م ناڤوده‌نگێن شۆره‌شێ و پێشمه‌رگێ به‌هله‌وان د بلندبوونێ دابوون و سه‌ركه‌ڤتن ل دووڤ سه‌ركه‌فتنێ بده‌ستڤه‌دئینان و خه‌لكێ ب باوه‌رێ كوردستانێ یێن ل ده‌ڤه‌رێن ئازادكرى دره‌وشه‌كا نه‌خۆش دابوون، چونكو د دۆرپێچكرى بوون ژ لایێ حوكمه‌تا عیراقێ ڤه‌ و ل هه‌مى لایان رێك ل شۆره‌شێ و شۆره‌شڤانان دگرتن ونه‌ دهێلا (1كغم) كه‌ره‌ستێن خوارنێ و پێدڤیێن ژیانێ و دیسا نه‌ دهێلا ئێك لیترا كه‌ره‌ستێن سۆته‌مه‌نیێ ژى بهێنه‌ د ناڤ ده‌ڤه‌رێن ئازادكرى دا لێ پێشمه‌رگێن قه‌هره‌مان و خه‌لكێ ب شه‌ره‌فێ كوردستانێ هه‌مى رێك بكاردئینان ژبۆ به‌رپاكرن و په‌یداكرنا پێدڤیێن ژیانێ و كارێ كاروانیێ دكرن و ب هه‌یڤ و رۆژان مال و خێزانێن خوه‌ دهێلان و به‌ر ب تركیا و ئیرانێ و وه‌لاتێن ده‌ردوران ڤه‌ دچوون هه‌تا كو پیچه‌كا ئازۆقه‌ى و كه‌لوپه‌لێن خوارنێ بده‌ستخوه‌ ڤه‌ دئێخستن، جاران ژى گیانێ خوه‌ ل به‌ر سینگێ خوه‌ ددانا هه‌تاكو هنده‌ك كه‌لوپه‌ل و پێدڤیێن خوارنێ بده‌ستخوه‌ دئێخستن و شیابایه‌ خێزانێن خوه‌ بخودان بكه‌ن. حوكمه‌تێن عیراقێ یێن ده‌ستهه‌لاتدار ئێك ل دووڤ ئێك هه‌رده‌م پیلانێن مه‌زن و به‌رفره‌ه ددانان ژ بۆ نه‌هێلان و قركرنا ملله‌تێ كورد و هه‌رده‌م ئاسته‌نگ و كۆسپ په‌یدا دكرن بۆ شۆره‌شێ و شۆره‌شڤانان، لێ ئه‌و سه‌ركه‌فتنێن مه‌زن و ئێك لدووڤ ئیك یێن پێشمه‌رگێن كوردستانێ ملله‌تێ كورد بده‌ستڤه‌دئینان ئێكسه‌ر وره‌یێن دژمنان دئینانه‌ خوار و دوژمن نه‌چار كرن كو بریارا نه‌هێلانا ملله‌تێ كورد بده‌ن و بریارا داگیركرنا كوردستانێ بده‌ن و ب هه‌مى چه‌كێن دقه‌ده‌غه‌كرى ل هه‌مى جیهانێ ل كوردستانێ و ملله‌تێ كورد بده‌ن و دڤى ده‌مى دا شه‌رێ عیراقێ و ئیرانێ راوه‌ستا و ئێكسه‌ر هه‌مى هێزێن خوه‌ ب چه‌كێ گرانڤه‌ و كێشانه‌ كوردستانێ و لدووڤ ئامار و راپۆرتێن ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنا جیهانى سه‌رجه‌مێ هێزێن له‌شكرى یێن كێشاینه‌ كوردستانێ پتر بوون ژ (160) هزار سه‌رباز و كه‌سانێن چه‌كدار ژبلى هێزێن خوه‌جه و ل پێشده‌م هه‌روه‌سا زێده‌بارى هێزێن جاش و كرێگرتى و خۆفرۆشان یێن كو بووینه‌ دارده‌ستێن رژێما خۆفرۆش و گۆربه‌گورا سه‌دامێ خوینمێژ دیسا زێده‌بارى ب هزاران تۆپ و فرۆكه‌ و تانك و تۆپێن دوورهاڤێژ و مه‌زن و ب سه‌دان جۆرێن مۆشه‌ك و گوله‌ی و چه‌كێن مودێرن و نوو و چه‌كێ كیمیاوى و عنقۆدى، ئه‌ڤه‌ هه‌مى دژى ملله‌ته‌كێ بێ به‌لا و ئازادیخواز و بێگونه‌ه و سڤیل و زولم لێكرى و به‌له‌نگاز، ئه‌ڤه‌ هه‌مى ب تنێ بریارا وان نه‌هێلان و قركرنا ملله‌تێ كورد بوو و بریار و به‌رنامێ وانان.

ئه‌و هه‌ولێن دهاتنه‌ كرن بوو كو ب دروستاهى ملله‌تێ كورد نه‌هێلن و ژ رهوریشالێن بنه‌كى بیننه‌ ده‌رێ و بكه‌ن چووى كو ب تنێ د چیرۆك و سه‌رهاتیان دا به‌حسكربا، ملله‌تێ كوردێ هه‌ژار نه‌شیا خوه‌ ل به‌ر سینگێ یاجووج و ماجووج و ڤان هێزێن گران بگریت و بریارا نه‌شه‌ركرنێ دا و هه‌مى به‌ ب سنۆران كه‌فتنه‌ رێ ل سالا 1988، ئه‌ڤ خه‌لكێ هه‌ژار ب بهایێ ملیۆنه‌ها دۆلاران مال و سامان و سه‌روه‌تێ خوه‌ ژ ده‌ست دا و ب هزاران كه‌رێن په‌زى و گاڕان و كۆمێن چێل و گول و ده‌واران بده‌ست دوژمنان ڤه‌ چوو و ب سه‌دان هزار كه‌لوپه‌ل و پێدڤى یێن خوه‌ هێلان و ئه‌و مالا ب چه‌نده‌ها سالان و ب خوها ئه‌نیا خوه‌ و خێزانا خوه‌ ئاڤاكرى و ب رۆژه‌ك و ده‌مژمێره‌كێ هێلا و دا كو گیانێ خێزانا خوه‌ بپارێزیت و قورتال بكه‌ت. ئه‌ڤێن گه‌هشتینه‌ ئیران و تركیا قورتالبوون، لێ ب هزاره‌ها ژ خه‌لكێ مه‌ ملله‌تێ كورد نه‌ شیان خوه‌ قورتال بكه‌ن و كه‌فتنه‌ ده‌ستێن رژێمێ و ل ئوردیگایێن ب خورتى چێكرین و ل ناڤ سترى و پیشى ل به‌ر زولم و سته‌ما گورگێن ده‌ڤبخوینێن رژێما گۆربه‌گۆرا عیراقێ و ل ئۆردیگایێ به‌حرك و جه‌ژنیكان بنه‌جهكرن ل وێ ده‌شتا ره‌پ و رویت و حلى و ل به‌ر گه‌رم و سارمایێ و عه‌سمان به‌ته‌نى و لحێفا و ان بوو و ئه‌رد ژى دۆشه‌كا وانان بوو و ل ناڤ سترى و داسى و پیشى دا و زێده‌بارێ كو دورماندۆرێن وانان له‌شكر و جاش و زه‌لامێن ئه‌منێ بوون كو ب شه‌ڤ و رۆژ زێره‌ڤانى لێ دهاته‌ كرن و نه‌ دهێلان ده‌ركه‌ڤن ژ ئوردیگاى و هه‌ر وه‌سا نه‌دهێلان كه‌سانه‌ك و لایه‌ك چ تشتان د ناڤ كه‌مپێ دا ببه‌ت ئانكو نه‌ژین و نه‌مرن و هه‌مى ده‌م و شه‌ڤ و رۆژان ژى دبن چاڤدێرى یا گورگ و ره‌شه‌كێن ده‌ڤبخوینێن به‌عسى یا بوون و ده‌ما ڤیا بان و كه‌سێ وانان ڤیابان دگرت و به‌رزه‌ دكرن كو ئه‌ڤه‌ ژى ئێك ژ سیاساتێن به‌عسى یا بوو یێن دارێتى كو د به‌رنامێ وانان دا بۆ هه‌مى رێكا دژى ملله‌تێ كورد بكاربین دا كو ناڤێ ملله‌تێ كورد نه‌هێلن ل دنێ. نوكه‌ ژى ئه‌م كورد بلا خوه‌ ژبیرڤه‌ نه‌كه‌ین و بلا دیرۆكا خوه‌ ل به‌ر چاڤ بكه‌ین و رابردویێ خوه‌ سه‌ح بكه‌ین و چه‌ند لێنێرینان ل ناڤه‌رۆكا پرتووكا دیرۆكا كوردان بكه‌ین دێ بو مه‌ دیار بیت یا دژى ملله‌تێ كورد هاتیه‌ ئه‌نجامدان نوكه‌ ژى درێژه‌پێدانێن وان پیلانێن دوژمنانه‌ دژى ملله‌تێ مه‌ دهێنه‌ كرن وب هه‌مى ره‌نگان وب بوچونا من ئه‌و دوژمنكاریا به‌راهێكێ ل گه‌ل مه‌ دهاته‌ كرن، ره‌نگه‌ باشتر بوو چونكو دوژمنێ مه‌ لوى ده‌مى یێ ئاشكه‌را بو لێ نوكه‌ دوژمنێ مه‌ یێ به‌رزه‌ یه‌ ویێ د ناڤ مه‌ ب خوه‌ دا و ل وى ده‌مى مه‌ دوژمنه‌كێ پێشچاڤ هه‌بوو، لێ نوكه‌ مه‌ ب ده‌هان دوژمنێن ڤه‌شارتى و یێن ئاشكه‌را ژى هه‌نه‌, ل ڤى سه‌رده‌مى دوژمنێ كوردان یێ ب هه‌مى رێیان هێرشان ل مه‌ دكه‌ن ب رێكا ئابوورى و سیاسى و جڤاكى و جڤاكى و له‌شكرى و دوبه‌ره‌كى و هتد.. و چێكرن و په‌یداكرنا ئاسته‌نگ و پیلانان و ئه‌ڤ ئاسته‌نگ و پیلانه‌ بۆ چه‌نده‌ها سالان دۆزا مه‌ پاشڤه‌ دبه‌ن و ئارێشێنه‌ مه‌ زێده‌تر لێ دكه‌ن و هاتنا ڤان گرۆپ و كۆمه‌ل و لایه‌نێن سیاسى و رێكخراوێن تیرۆرستى هه‌ر دوژمنێ مه‌ دروست دكه‌ت و ب دژى هه‌مى كوردان بكاردئینن و دروستكرنا ڤان جۆره‌ رێكخراوێن تیرۆرستى ب تنێ ژ به‌ر كوردان هاتینه‌ دروستكرن دا كو ببیت گه‌ڤ ل سه‌ر مه‌ و ببنه‌ كارته‌كا پالدانێ دژى ملله‌تێ كورد و هه‌كه‌ سیناریۆ و فلم یێ ئاشكه‌رایه‌ بۆ ته‌ڤایا بینه‌ران هه‌كه‌ داعش سونى بن، بۆچى هێرشان دكه‌نه‌ ل سه‌ر سونیان ب تنێ و هه‌كه‌ نه‌ بۆچى ده‌ڤه‌رێن شیعه‌نشین د ئارامن و چد داعشۆك ل وان ده‌ڤه‌ران نینن نه‌ ب تنێ هێرشان دكه‌نه‌ ل سه‌ر سونیان ب خوه‌ ل ده‌ڤه‌رێن كورد و عه‌ره‌بان و هه‌كه‌ داعشۆكان هێرش كربانه‌ ل سه‌ر شیعه‌یان دا پایته‌ختى ژ وان ستینن و دا هه‌مى عیراقا عه‌ره‌بان كه‌فته‌ د ده‌ستێن وانان دا و دا وه‌كو ئه‌و دبێژن دا خیلافه‌تا خوه‌ ل عیراقێ كه‌ن. ب بۆچوونا من ترسا مه‌ ژ داعشان ژى نینه‌ و نێزیكه‌ دێ ب تنێ ناڤ مینن و دووماهیا وانایه‌ ل سه‌ر ده‌ستێ كوردان و پێشمه‌رگێن قه‌هره‌مان، لێ یا دترسا من دا ئه‌وه‌ كو دێ بۆ مه‌ دوژمنه‌كێ دیتر ده‌رئێخن و دێ زۆر خرابتر بیت ژ داعشان و یا ل ڤێره‌ من دڤێت بێژم و په‌یاما خوه‌ بگه‌هینم گه‌لێ كورد و سه‌رجه‌م پارت و لایه‌ن و كه‌ساتى یا ل هه‌مى كوردستانێ ب تنێ ئێكگرتنا كوردان دێ مه‌ ژ هه‌مى دوژمنان قورتال كه‌ت و دێ حوبرێ ئیمزایا رێككه‌فتنا كوردان ل گه‌ل هه‌ڤدو بیته‌ تیشكه‌ك و دێ ل سنگێ هه‌مى دوژمنان كه‌ڤیت و دێ هه‌مى دوژمنێن مه‌ كوره‌ كه‌ت. ل دووماهیێ دێ بێژم ئه‌ڤا ل سه‌رى مه‌ به‌حسكرى دلۆپه‌ك بوو ژ ده‌ریایا نه‌هامه‌ت و سته‌م و شه‌ر و پیلانێن دوژمنێن ملله‌تێ كورد له‌وما من كورته‌ باسه‌ك ل سه‌ر رۆژانێن شۆره‌شێ كرن مه‌ره‌م ئه‌وه‌ ئه‌م دیرۆكا خوه‌ ژبیر نه‌كه‌ین و ئه‌م وان رۆژێن سه‌خت و دژوار یێن شۆره‌شێ ژبیر نه‌كه‌ین و مه‌ رۆژ بۆ رۆژێ سه‌ركه‌فتنێن مه‌زنتر بده‌ستڤه‌دئینان، چونكو ئه‌م د دل ساخ بۆین و د كوردپه‌روه‌ر بووین و دئێكگرتى بووین و مه‌ حه‌ز ژ خاك و وه‌لاتێ خوه‌ دكر و مه‌ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ یێن تایبه‌ت دكرنه‌ قوربانى به‌رژه‌وه‌ندێن گشتى و مه‌ هه‌میان ل وى سه‌رده‌مى ب تنێ بۆ كوردستانێ و ئالایێ پیرۆزێ كوردستانێ كار و خه‌بات دكر مه‌ نه‌ بۆ مصاتحان و نه‌ بۆ پارچێن ئه‌ردى و سه‌رێن گرا و نه‌ ترومبێلێن دووماهى مۆدیل و نه‌ پرۆژه‌ و نه‌ كارگه‌ه و بازاران خه‌بات دكر و ب تنێ خه‌لكێ مه‌ یێ شۆره‌شگێر و قه‌هره‌مان بۆ ڤێ رۆژا ئه‌ڤرۆ ئه‌م تێدا كار و خه‌بات دكر و مه‌ دوه‌سان هزر دكر هه‌كه‌ وه‌لاتێ مه‌ رزگار بوو بیگومان دێ ب مافێن خوه‌ یێن ره‌وا شاد بین و مه‌نه‌ دزانى دێ هه‌مى هێنه‌ ژبیر كرن وه‌كو بارزانى فه‌رمۆى و گۆتى (ئه‌م دێ هه‌ر سه‌ركه‌ڤین لێ ترسا من دوێ چه‌ندێ دایه‌ كوی یێن زه‌حمه‌ت و ماندو بووین بهێنه‌ ژبیركرن و پشتگوه هاڤێتن”. له‌وما په‌یاما من ئه‌وه‌ كو ئه‌ڤ خه‌لكه‌ نه‌هێنه‌ ژبیر كرن چونكو پتریا وانان چاره‌نڤێسێ خوه‌ و خێزانا خوه‌ ب شۆره‌شێ ڤه‌گرێدایه‌ و هه‌ر ل دووماهێیێ ژى هه‌ر ئه‌ڤ خه‌باتكه‌ر و هه‌ژاره‌ دێ بنه‌ مفا بۆ هه‌وه‌.

 

22

گرێدانه‌ك د ناڤبه‌را دو ئیدیه‌مێن ئاساییشێ دا هه‌یه‌ ئه‌و ژى ئاساییشا خۆراكى و یا نه‌ته‌وه‌یى و ڤى ئیدیه‌مى زۆر تایێن دى ژێ دچن ئه‌و ژى ئاسایشا ئابوورى و یا ئه‌وله‌كارى و ئاڤێ و یا دارستان و چاندنێ و گیانداران و..هتد. ئه‌ڤ ئیدیه‌م و ناڤه‌ تێكه‌لى هه‌ڤدو دبن و ئێك ب یێ دى ڤه‌ تێته‌ گرێدان و یێ ئێكێ كو بابه‌تێ مه‌ ل سه‌ره‌ گرێدایى ئاسایشا نه‌ته‌وه‌یى و ئابوورى و ئه‌وله‌كارى و چاندن گرێدایى سیاسه‌تێ دبیت و ل ڤێره‌ رامانا ئاساییشا خۆراكى به‌رهه‌مئینانا خۆراكى د ناڤ ده‌وله‌تێ دا كو ئه‌و به‌رهه‌م تێرا وه‌لاتیێن ته‌ بكه‌ت و زێده‌ ژى ببیت ژد اخازا ناڤخۆ (پێدڤیێن خوه‌یى) و پشت به‌ستیێ بده‌نه‌ سه‌ر خوه‌ ب خوه‌ و بۆ ده‌رڤه‌ی وه‌لاتى بهێته‌ هنارتن.
هه‌رده‌م ل كوردستانێ ئابووره‌كێ ب هێز هه‌بوو و هه‌مى پێدڤیێن خوه‌یى یێن رۆژانه‌ ژ به‌رهه‌مێ خۆمالى و كوردستانێ بوون و ب تنێ پشتبه‌ستى ل سه‌ر خوه‌ دكر و زێده‌ ژى دكر و دهنارته‌ وه‌لاتێن ده‌رڤه‌ ژى، چونكی به‌رهه‌مێن كورستانێ هه‌مى ب پله‌ یه‌ك دهێنه‌ هژمارتن و ب ده‌هان جۆرێن كانزا وگل و گیایێن جۆراوجۆر هه‌نه‌، ل ده‌مێن به‌راهیكێ ره‌وشا ئابوورێ كوردستانێ هه‌ر یێ دبن چه‌ند به‌ند و رێكێن خراب و نه‌خۆشڤه‌ بوو و یێ ژبیركرى بوو و هه‌مى رێكێن بازرگانى و ئابوورى و دارایى د ده‌ستێ رژێمێن كه‌ڤنه‌ په‌رست دابوون، ب تایبه‌ت ل عیراقێ و هه‌مى ئابوورێ كوردستانێ پشتگوه هاڤێت بوو، ب تایبه‌ت رژێما به‌عسا ژناڤچوویى ب پلانه‌كا نهێنى دارشتى، ئابوورێ كوردستانێ ژبن بربوو.
حكوومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ كار كر ژبۆ دروستكرنا ناڤه‌ندێن بلندێن ئابوورى و هاریكاریا ڤان ناڤه‌ندان دكر و ژوورێن بازرگانى دروست كرن و ده‌زگه‌هێن تایبه‌ت بۆ هاریكاریێ دامه‌زراندن و دروست كرن و ژ لایه‌كێ دى ڤه‌ حكوومه‌تا هه‌رێمێ خه‌لكێ خوه‌ یێ بێ به‌هر تێر دكر و ژلایه‌كێ دى ڤه‌ ژێرخانا ئابوورى دروست دكر و بهێز دئێخیت هه‌ر چه‌نده‌ زۆر كێماسى ژى هه‌نه‌، لێ چونكی پرۆسه‌كا نوو یا حوكمرانیێ و پرۆسه‌ و رێكێن نوو یێن پێشخستنا كه‌رتێ ئابوورى بوو. بێگومان هه‌ر كار و كریاره‌كا د ناڤ وه‌لاتێ مه‌ دا بهێته‌ ئه‌نجامدان دێ بیته‌ فاكته‌ره‌كێ بهێز بۆ پێشخستنا ئابوورێ هه‌رێمێ و دێ بیته‌ پره‌كا بهێز بۆ ده‌ربازبوون ل سه‌ر ڤێ پرێ را ئانكو پرا ئابوورى بۆ ناڤه‌ندێن بلندێن جیهانێ و ئه‌و ژى دروستكرنا چه‌ندین ناڤه‌ندێن ئابوورى و ئینانا كۆمپانیێن بیانى و دانانا كارگه‌هێن مه‌زن و یێن نیمچه‌ مه‌زن و دیتنا ده‌لیڤێن كارى و چێكرنا رێك و پرا، هه‌روه‌سا دروستكرنا جهێن سه‌رنج راكێشا خه‌لكه‌كى بۆ وه‌لاتێ مه‌ ژبۆ وه‌به‌رهێنانێ. له‌وما زانا و مه‌زنێ گه‌لێ كورد پیره‌مێر دبێژیت (هه‌رده‌م بێهنا خۆها زه‌لامه‌كێ زیره‌ك و كاركه‌ر زۆر خۆشتره‌ ژ بێهنا گولاڤا زه‌لامه‌كێ ته‌مبه‌ل و نه‌كاركه‌ر) دیسان جبران خه‌لیل جبران دبێژیت (وه‌لات ل سه‌ر مللێن سێ كه‌سان دهێته‌ برێڤه‌برن، جۆتیاره‌ك به‌رهه‌مه‌كێ خۆمالێ به‌رهه‌م بینیت و سه‌ربازه‌ك وه‌لاتى بپارێزیت و به‌رگریێ ژێ بكه‌ت و مامۆستایه‌ك به‌ره‌بابه‌كێ چاك په‌روه‌رده‌ بكه‌ت) ئه‌گه‌رێن گه‌شبینیا مرۆڤ و كۆمه‌لگه‌هان و پێشكه‌فتنا وه‌لاتان به‌رهه‌مئینان و ئابووره‌كێ ب هێزه‌ و كۆمه‌لێن مرۆڤان گرنگى دایه‌ رێكخستن و رێڤه‌برنا ژێده‌رێن خوزایى د یه‌كێن به‌رهه‌مئینانێ دا بۆ بده‌ستڤه‌ئینانا به‌رهه‌مه‌كێ پێویست داكو پێدڤیێن خوه‌ تێر بكه‌ت.
ل دووماهیكێ په‌یاما مه‌ ئه‌وه‌ كو حكوومه‌ت و ملله‌ت و رێكخراو و لایه‌نێن سیاسى پێكڤه‌ به‌رهه‌مه‌كێ خۆمالى به‌رهه‌م بینن و ئابووره‌كێ ب هێز دروست بكه‌ن و ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ هه‌ر دو خاله‌ هاتنه‌ بجهكرن بێگومان دێ مله‌تێ مه‌ هه‌ر یێ سه‌ركه‌فتى و بێ منه‌ت بیت ژ دوست و دوژمنان، چونكی هه‌رده‌م چاڤێ خه‌لكه‌كى ل كوردستانێ بوویه‌ چ پیشه‌سازى و به‌رهه‌مێن هه‌ره‌ باش هه‌ر ل كوردستانێ بوویه‌ و ئه‌گه‌ر نوكه‌ ژى ئه‌م خوه‌ ماندى بكه‌ین دێ به‌رهه‌مێن باشتر بده‌ست خوه‌ ڤه‌ ئینین و ئابووره‌كێ ب هێزتر به‌رپا كه‌ین و ئه‌گه‌ر ئه‌ڤا مه‌ گۆتى نه‌بیت بێگومان مه‌ ئاساییشه‌كا نه‌ته‌وه‌یى یا بهێز بڤێت فه‌ره‌ ئه‌م ئاساییشه‌كا خۆراكى یا ب هێز به‌رپا بكه‌ین و كوردستانێ مینا جاران ژبن منه‌ت و گه‌فێن وه‌لاتین جیهانێ و ب تایبه‌ت وه‌لاتێن هه‌رێمى ده‌ربینین.

15

ئه‌گه‌ر سه‌یرى مانشێتێ بابه‌تى بكه‌ین دێ بینین سیاسه‌ت و ترافیك زۆر ژێك دجودانه‌ و دو ئیدیه‌مێن ژێك دوورن، لێ ترافیك كاره‌كێ شارستانى و مرۆڤانه‌ ئه‌نجام دده‌ت ژ بۆ رێكخستنا هاتنوچوونا ترۆمبێل و مرۆڤان و پاراستنا مال و گیانێ وه‌لاتیان، لێ مه‌ره‌ما مه‌ ژ بۆ ده‌ست نیشانكرنا ڤێ په‌یڤێ ئه‌وه‌ كو هه‌رێما كوردستانێ و هه‌ولێرا پایته‌خت بوویه‌ قیبله‌نامه‌كا سیاسى و ئاراسته‌یه‌كێ دروست بۆ سه‌ره‌دانكرنا شاندێن وه‌لاتێن زلهێز و بیانى مینا ئه‌مریكا و ئه‌لمانیا و ئیتالیا و فرنسا و كه‌نه‌دا و سوید و رۆسیا و ژاپۆن و كوریا و..هتد و ل سه‌ر ئاستێن بلند و كه‌سایه‌تى یێن جیهانێ و نێڤده‌وله‌تى مینا ئێكه‌تیا ئورۆپى و په‌رله‌مانێ ئورۆپى و جڤاتا ئێمناهیا نێڤده‌وله‌تى و كۆمكارا عه‌ره‌بى و..هتد و ده‌وله‌تێن هه‌رێمى مینا ئیران و توركیا و عیراقا فیدرال و كه‌سایه‌تیێن له‌شكرى ل سه‌ر ئاسته‌كێ به‌رز و پارت و لایه‌نێن كوردى یێن هه‌رچار پارتێن كوردستانى و مه‌زهه‌ب و ئایینێن جودا جودا و هاتنا رۆژانه‌ یا ڤان كه‌سایه‌تى و خودان بریاران ل ده‌ڤ هه‌ر تاكه‌كێ كورد بوویه‌ جهێ سه‌ربلندى و شانازیێ و دبیته‌ ئه‌گه‌رێ وێ چه‌ندێ كو پتر سه‌ربلند ببیت ب حكوومه‌ت و هه‌رێم و خاك و ئالایێ خوه‌ كو ب راستى چ وه‌لاتێن مه‌زن ژى سه‌ره‌دان بۆ ناهێنه‌ كرن و پێشوازیێ ل ڤى قه‌بارێ شاند و كه‌سایه‌تیا ناكه‌ت و ب هاتنا ڤان سه‌رۆك و كه‌سایه‌تى و شاندێن وه‌لاتێن بیانى و جیهانى و هه‌رێمى پتر پشت به‌ستنه‌كا بهێز وموكمتر په‌یدا دكه‌ت و پێگه‌هێ هه‌رێما مه‌ مه‌زن و ب هێزتر لێ دكه‌ت و پتر باوه‌ریێ په‌یدا دكه‌ت. بلا ل بیرا مه‌ بیت ل ده‌مێ جه‌نابێ سه‌رۆك بارزانى د په‌یڤه‌كا خوه‌ دا ل سالا (2015) ل پارێزگه‌ها دهۆكا خۆراگر دبێژیت ل ده‌مێن شۆره‌شێن ئیلۆن و گولانێ تا ئه‌م شیاین فه‌رمانبه‌ره‌كێ وه‌زاره‌ته‌كا وه‌لاته‌كێ نه‌ پله‌ ئێك یێ پله‌ (7) ژى ببینین ل وه‌لاته‌كێ بیانى مه‌ زۆر هه‌ولدان كرن ب هه‌مى رێكا كو ئه‌م بشیێن رازى بكه‌ین بیرخستوكه‌كێ یان كو نڤێساره‌كێ بده‌ینه‌ ده‌ستى فه‌رمانبه‌رێ ناڤبرى كو تێدا نه‌خۆشى و نه‌هامه‌ت و زۆلم و سته‌ما رژێمێن ده‌ستهه‌لاتدار ل عیراقێ ب سه‌رێ ملله‌تێ كورد ئیناین بۆ وانان تێدا دیار بكه‌ین كو به‌لكى بشێن بگه‌هینته‌ جهێ بریارێ و ناڤه‌ندێن بلندێن وه‌لاتێ خوه‌ كو چاره‌سه‌ریه‌كێ بۆ ملله‌تێ كورد ببینن دا كو ب مافێن خوه‌ یێن ره‌وا شاد بن، لێ نوكه‌ رۆژانه‌ فرۆكخانا هه‌ولێر یا نێڤده‌وله‌تى بوویه‌ ترافیكه‌كا سیاسى و رۆژانه‌ پێشوازیێ ل ده‌هان شاند و كه‌سایه‌تى یا دكه‌ت و ل دووڤ ستاندارد و تیتالێن نێڤده‌وله‌تى و له‌شكرى و كارگێرى و سیاسى دهێنه‌ پێشوازیكرن ژلایێ جه‌نابێ سه‌رۆك بارزانى و مه‌زنه‌ به‌رپرسێن حكوومه‌تا هه‌ریما كوردستانێ ڤه‌ و ئه‌ڤه‌ ژى وێ چه‌ندێ رادگه‌هینیت و باوه‌ریه‌كا موكم بۆ كۆمه‌لگه‌هێ نێفده‌وله‌تى و پتریا وه‌لات و لایه‌نێن ده‌ره‌كى و ناڤخویى دروست بوویه‌ كو پێگه‌هێ جه‌نابێ سه‌رۆك بارزانى یێ ب هێزه‌ و هه‌روه‌سا یێ حكوومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و پێشمه‌رگێ قه‌هره‌مان كو ب تنێ پێشمه‌رگێ قه‌هره‌مان و ملله‌تێ كورد خه‌ونا گه‌نى یا داعشوكێن چه‌په‌ل و رێكخراوێن تیرۆستان پوچه‌ل كریه‌ و پاشڤه‌ برینه‌ و سنوور بۆ داناینه‌ و خوه‌ ل به‌ر سینگێ ڤان تیرۆرستان گرتیه‌.
ل دووماهیكێ دێ بیژم كو سه‌رۆك شیایه‌ به‌لانسه‌كێ سیاسى دروست بكه‌ت ل ناڤبه‌را لایه‌نێن سیاسى یێن هه‌مى پارچێن كوردستانێ و هه‌ر دیسا ل ناڤبه‌را وه‌لاتێن زلهیزێن جیهانى و هه‌ر دیسا وه‌لاتێن هه‌رێمى و تا كو ره‌وشا مه‌ تا ڤى راده‌ى مایه‌ ب ڤى شێوه‌ى و ئومێده‌وارین ئه‌ڤ ترافیكه‌ مه‌زنتر و پێشكه‌فتیتر لێ بهێت و گه‌ش بیت و ببیته‌ ئه‌گه‌رێ وێ چه‌ندێ كو مافێن ره‌وایێن ملله‌تێ كورد بده‌ست ڤه‌ بهێن و ب ئاشتى و ئارامى سه‌رفه‌رازى بژین. ئارام بیت وه‌لاتێ مه‌ و پاراستى بن پێشمه‌رگێن مه‌ و بلند بیت ئالایێ پیرۆزێ كوردستانا مه‌.

23

خالد ئه‌حمه‌د بادى
فه‌ره‌ ب كورتى چه‌ند رۆنكرنه‌كا ل دۆر مێژوویا باژارێ كه‌ركووكێ بده‌ین، دا بۆ هه‌مى دوست و دوژمنان ئاشكرا ببیت باژارێ كه‌ركووك كوردیه‌ و ل دووڤ به‌لگه‌یێن مێژوویى و ب تایبه‌ت به‌لگه‌یێن ئوسمانلى یاكو لیوا كه‌ركووك كوردیه‌ و دكه‌ڤیته‌ كوردستانێ و د ناڤ لیوا مووسلێ دایه‌ و پتریا سێ چارێكێن خه‌لكێ كه‌ركووك كوردن و چارێكا دى ژى ژ مه‌سیحى و عه‌ره‌ب و توركمانن، دیسا ئه‌ندازیارێ رۆسى (یوسف جیرنیك) ئه‌وێ ل سالێن (1879-1873)د گه‌ریانا خوه‌ دا سه‌ره‌دانا كه‌ركووك كرى و پاشان ل سالا (1879) ئه‌نجامێن سه‌ره‌دانێ د به‌رگێ چارێ ژ به‌لاڤوكا پشكا قه‌ڤقاسیا دا هاتینه‌ به‌لاڤكرن و تێدا وى نشینگه‌هێن كه‌ركووكێ دیار كرینه‌ كو (12- 15) هزار كه‌س بوون و ژبلى (40) خێزانێن ئه‌رمه‌نى و هه‌روه‌سا دیار كریه‌ كو نشینگه‌هێن كه‌ركووك كوردن. به‌لگه‌ و نڤیسین و نه‌خشه‌ هه‌نه‌ كوردیاتیا كه‌ركووكێ دیار دكه‌ن، لێ پتریا وه‌لاتێن زلهێزێن جیهانێ و هه‌مى حكوومه‌تێن ده‌ستهه‌لات ل عیراقێ وه‌رگرتى زۆلم و سته‌م ل ملله‌تێ كورد كریه‌ و سامان و ئه‌ردێ بابكالكێن وان ژێ ستاندینه‌. ده‌زگایێن راگه‌هاندنا شوفینى وه‌سا خویا دكه‌ن كو كوردان حه‌زێن گازا كه‌ركووكێ هه‌یه‌، لێ زۆربه‌یا ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ ب گاز و كانزایێن جۆراوجۆر زه‌نگین و ب بهانه‌.
لاپه‌رێن دیرۆكێ خویا دكه‌ن زۆر چاڤ ل سه‌ر كه‌ركووكێ هه‌بووینه‌ و رژێمێن ل عیراقێ ده‌ستهه‌لات وه‌رگرتى خالا ئێكێ درپروگرام و كارێ وانا دا ژێكڤه‌كرنا كه‌ركووك و كوردان بوویه‌. پشتى بوویه‌رێن عیراقێ په‌یدا بووین و رژێما چه‌په‌ل رۆخیاى و ده‌ستهه‌لاتا عیراقێ كه‌فته‌ د ده‌ستێ ئۆپۆزسیۆنا جاران دا یا كو حكوومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ پالپشتى و هاریكاریا وانا دكر، دا بشێن ببنه‌ ئۆپۆزسیۆن و ببنه‌ شوینگر بۆ ده‌ستهه‌لاتا به‌عسیا و هه‌مى ده‌ستهه‌لات و سامان و سه‌روه‌تێ عیراقێ كه‌فته‌ د ده‌ستى دا و چ جوداهى ل ناڤبه‌را وانا و یێن به‌رێ نه‌بوو، ب تنێ ب سه‌روچاڤ و ناڤان و هه‌ر ل كه‌ركووك و هه‌مى باژارێن دى ره‌وش ئالۆزتر لێ هات و ئه‌و پرسگرێكێن هه‌ین گرێیێن وانا پتر هاتنه‌ شداندن و تا نوكه‌ پرسا كه‌ركووكێ هه‌ر مایه‌ هه‌لاویستى و پتر كه‌فتیه‌ د ناڤ ئاریشه‌ و پرسگرێكان دا و ئیران و عیراق و توركیا و هه‌مى وه‌لات پتر مایتێكرنا تێدا دكه‌ن. ل ڤێره‌ بهێنه‌ سه‌ر باسێ خوه‌ ل رێكه‌فتى (21/10/2016) ئه‌ینى نێزیكى (100) چه‌كدارێن تیرۆستێن داعشێ هێرشه‌كا به‌رفره‌ه و بهێز ژ چه‌ند لایان ڤه‌ كرنه‌ چه‌ندین ده‌ڤه‌رێن كه‌ركووكێ و چه‌ندین ته‌قینێن مه‌زن و كریارێن خوه‌ كوژى ل ناڤ باژارێ كه‌ركووكێ هاتنه‌ ئه‌نجامدان كو پلان ئه‌و بوو كه‌ركووكێ كونترۆل بكه‌ن و چه‌ندین رێڤه‌به‌رى و باره‌گا و جهێن گرنك كرنه‌ ئارمانج و ره‌وشا كه‌ركووكێ زۆر ئالۆز كر و تا گه‌هشتیه‌ وى راده‌ى كو ل دووڤ فه‌توایا وه‌قفا سنى و شیعى نڤێژا خودبێ ل هه‌مى مزگه‌فتێن پارێزگه‌هێ هاته‌ راوه‌ستاندن دا رێك خۆش نه‌بیت بۆ تیرۆرستان پتر كارێن خوه‌ كوژى و هێرشكرنا ئه‌نجام بده‌ن. لێ هێزێن پێشمه‌رگێ كوردستانێ و ئێمناهیا باژارێ كه‌ركووكێ و هێزێن تایبه‌ت ژ هه‌ولێرا پایته‌خت هاتنه‌ هنارتن بۆ باژێرێ ناڤبرى و شیان پشتى شه‌ره‌كێ گران و سه‌خت كونترۆلا ره‌وشا باژێرێ كه‌ركووكێ بكه‌ن و تیرورستان ژ ناڤ ببه‌ن. ل ڤێره‌ پرسیار ده‌ست پێ دكه‌ت ئه‌رێ كى به‌رپرسه‌ ژڤێ چه‌ندێ؟ ئه‌رێ چ گونه‌ها خه‌لكێ خۆراگرێ كه‌ركووكێ یه‌ كو ئه‌ڤ رویدانه‌ بهێنه‌ دروست كرن؟ ئه‌رێ حكوومه‌ت خه‌مساره‌ یان لایه‌نێن سیاسى یان نه‌ته‌وه‌ یان مه‌زهه‌ب؟. ب بۆچوونا من ئه‌گه‌رێن سه‌ره‌كى ئه‌وه‌ كو ده‌ستهه‌لاتدارێن كه‌ركووك و سلێمانیێ پتر خه‌مسارن به‌رامبه‌ر ڤان بویه‌ران چونكی رێك بۆ خه‌لكێ خوارێ ڤه‌كریه‌ و عه‌ره‌ب به‌رداینه‌ و چ لێپرسین لێ ناهێته‌ كرن و مژویلیا هنده‌ك ژده‌ستهه‌لاتداران ب كارێن دى ڤه‌ و ژێك دووربوونا لایه‌نێن سیاسى و پرسێن بازرگانى و .. هتد. بووینه‌ ئه‌گه‌ر كو ئه‌ڤ جۆره‌ روودانه‌ رۆى بده‌ن. یا سه‌یرتر ئه‌وه‌ كو دهاته‌ چاڤه‌رێكرن ب بهایێ (15) ملیۆن دولاران كامیرێن چاڤدیریێ ل كه‌ركووكێ دانن، لێ نه‌ كامیره‌ و نه‌ پاره‌ دیار نینن.
ل دووماهیكێ دبێژم بلا كه‌ركووك نه‌بیته‌ قوربانى به‌رژه‌وه‌ندیێن تایبه‌تێن لایه‌نه‌كى و ئه‌م هه‌مى كار بكه‌ین ژبۆ رزگاركرنا كه‌ركووكێ و ده‌ڤه‌رێن دى ژى ژ ده‌ستێن دوژمنان و بلا كه‌ركووك ڤێ جارێ ژده‌ست مه‌ نه‌چیت، چونكه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ گه‌فه‌ كه‌فته‌ سه‌ر كه‌ركووكێ ڤێ جارێ بێ گومان جارا بهێت دێ كه‌ڤیته‌ سه‌ر هه‌مى كوردستانێ و بلا وێ بكه‌ین كو گه‌ف ل سه‌ر كوردستانێ ب داوى بهێن و ئه‌م ده‌ستێ هه‌ڤدو بكه‌ینه‌ تێكدا دا كو دوژمنێ مه‌ یێ ئێكانه‌ نه‌مینیت و بلا كه‌ركووكا دلێ كوردستانێ ژده‌ست مه‌ نه‌چیت و كورد هه‌ر ب سه‌ركه‌ڤن.

52

ژێده‌رێن دیرۆكى دیار دكه‌ن كو ل ده‌ڤه‌را مووسل كورد هه‌بووینه‌ و د سه‌ر ده‌مێن كه‌ڤن دا ته‌عریب هاتیه‌ كرن، باژێرێ مووسل دكه‌ڤیته‌ رۆژئاڤایێ رووبارێ دیجله‌ و به‌رى فه‌تحا ئیسلامى ل سالا (16)م (637)ز مووسل باژێروكه‌كێ بچووك بوو و كێم خه‌لك و ئاڤاهى لێ هه‌بوون و ب تنێ دو تاخ لێ هه‌بوون تاخێ ئێكێ جهى و كورد بوون و یێ دى مه‌سیحى بوون و چ سیما و شینوارێن عه‌ره‌بان لێ نه‌بوون وه‌كو ژێده‌رێن مێژوویێ دبێژن یه‌كه‌م جار ته‌عریب لێ هاتیه‌ كرن و كریه‌ به‌رنامه‌كێ دارێتى بۆ ئینانا عه‌ره‌بان و مووسل كریه‌ باژێره‌كێ عه‌ره‌بى والى (هه‌رسمه‌ كورێ عه‌رفجه‌ بارقى) بۆ یه‌كه‌م جار و ل سه‌ر ده‌مێ خیلافه‌تا خه‌لیفێ موسلمانان (عومه‌رێ كورێ خه‌تابى) بوو ل سالا (641)ز، پشتى دیتى كو جهه‌كێ خۆش و به‌رفره‌ه و باقژه‌ وانا هوز و بنه‌مالێن عه‌ره‌بان ئینانه‌ مووسل و ئاكنجى كرن، چونكى به‌رفره‌هى و حالخۆشى و چه‌روانه‌كێ باش و ئاڤه‌كا بۆش ل ده‌ڤه‌را ناڤبرى هه‌بوو.
پشتى مووسل بوویه‌ باژێره‌كێ مه‌زن و بنگه‌هێن ب هێز لێ په‌یدا بووین مشه‌ختبوونا هوزێن عه‌ره‌بان ژى زێده‌ بوون و بوویه‌ جهێ پویته‌دانا والى و شاهێن ده‌ڤه‌رێ و ب تایبه‌ت ئه‌مه‌وییان و ل ده‌ستهه‌لاتا وان ل سالا (661-750)زایینى پتر هوز و بنه‌مالێن عه‌ره‌بان قه‌ستا ده‌ڤه‌را كوردان كر و رێژا وان پتر لێ هات و ته‌عریب هه‌ر یا به‌رده‌وام بوو. دیسا ل ده‌مێ جه‌نه‌رالێ بریتانى (ساندرس) ب هه‌لكه‌فتا ڤه‌كرنا پرا مووسل په‌یڤا خوه‌ پێشكێش كرى، گۆت (ناهێته‌ ڤه‌شارتن كو ب ڤه‌كرنا ڤێ پرێ یا كو بوویه‌ خه‌له‌كه‌كا گرنگ ژ خه‌له‌كێن پێكڤه‌ گرێدان و ڤێكرا گه‌هه‌شتنێ یا كو وه‌لاتێ كوردستانێ دگه‌ل وه‌لاتێ عیراقێ گرێ دده‌ت). ئه‌ڤ په‌یڤه‌ هاتیه‌ به‌لاڤكرن ل رۆژناما مووسل یا ژماره‌ (351)ل (22/3/1921). ئه‌ڤا ل سه‌رى مه‌ باس كرى ب تنێ دلوپه‌ك بوو ژ راستى یا كوردستانیبوونا مووسلێ و تا نوكه‌ ژى گه‌له‌ك لایه‌ن و پارت و نه‌ته‌وان خوه‌ ل مووسل كریه‌ خودان و ب مووسلا عروبه‌ ددانن یا كو هه‌ر وانا مووسل ب بهایه‌كێ كێم فرۆتی و كریه‌ د بازارى و سه‌رئێك زێده‌كرنێ دا و پاشان بۆ داعشوكان كه‌فت. زۆر نهێنى و سه‌یر و سه‌مه‌ر دكه‌تنا مووسل و هه‌ر وه‌سا نه‌رزگاركرنا وێ دا هه‌نه‌ ئه‌و ژى ژبه‌ر كوردان كو نه‌ڤێت كورد ل وێ ده‌ڤه‌رێ باله‌ ده‌ست بن، هه‌ر دیسا ده‌ستهه‌لاتا وێ بكه‌ڤیته‌ ده‌ستێ كوردان یان ژى دا كورد ل بن كونترۆلا دوژمنى بن و به‌رده‌وام تیرۆرست و دوژمن گه‌ف بن ل سه‌ر كوردان داكو دۆزا كوردى به‌ر ب باشڤه‌ ببه‌ن و داخوازى یێن كوردان و ریفراندوم و ده‌وله‌تبوون د به‌رنامێ كوردان دا نه‌مینن و ل سه‌ر ڤێ پرسا هه‌ستیار پتریا لایه‌نێن ئه‌قلیمى و هنده‌ك ژ پارتێن ناڤخۆیى ژى به‌شداربوون و جاشاتى په‌یره‌و كریه‌ و خالا دویێ مه‌زهه‌بێ هه‌یى كو سونى نه‌ و هه‌مى ژى پالدانێن ئیرانێ نه‌ كو سستیه‌كێ بیخیته‌ د ناڤ سونا دا و به‌رامبه‌رى ڤان شیعا ب هێز بێخیت، دزڤریته‌ ڤێ چه‌ندێ ئه‌گه‌ر رزگاركرنا مووسل فه‌ر بوو پێش هه‌مى جهان هاتبا رزگاركرن.
سیناریویا رزگاركرنا مووسل بوویه‌ فلم و ب دووماهیك هاتیه‌ و ب تنێ ل ژڤانێ پێشكێشكرنێ نه‌ و ژبه‌ر ڤان ئه‌گه‌ران ئه‌ڤ فلمه‌ گیرو بوویه‌ یێن مه‌ ل سه‌رى باس كرین، ژلایه‌كێ دى ڤه‌ ئه‌كته‌ر دزۆرن یێن دڤێن به‌شداریێ د ڤى فلمى دا بكه‌ن و ب تایبه‌ت یێن دڤێن رۆلێ پاله‌وانیێ ببینن و ئه‌گه‌ر ژى ژبه‌ر ستراتیژیه‌تا ده‌ڤه‌رێ یه‌. یا من دڤێت بێژم رزگاركرنا مووسل نێزیك بوویه‌ و رێكه‌فتن هاتینه‌ كرن كا كى دێ به‌شدار بیت و كى نه‌؟ و یا دبیته‌ جهێ مه‌ترسیێ كو شه‌رێن خویناوى په‌یدا ببن و كورد ببنه‌ قوربانی، چونكی خوینا هه‌ر لاوه‌كێ كورد ب مووسل و هه‌مى عیراقا گه‌نى ناده‌ین. یا ئه‌ز پێشبینى دكه‌م كو ب رزگاركرنا مووسل دێ ره‌وش به‌ره‌ف ئالۆزیێن مه‌زنتر ڤه‌ چیت و ب تایبه‌ت بۆ كوردان، چونكی حه‌شدا شه‌عبى و یا سونى و په‌كه‌كه‌ و سووریا و ئیران و شیعه‌ و سونه‌ و توركیا و پێشمه‌رگه‌ و هه‌مى دێ د شه‌رى دا هه‌بن. ترسا وێ یه‌كێ هه‌یه‌ كو شه‌رێن مه‌زنتر په‌یدا ببن و ره‌وش به‌ره‌ف ئالۆزتر ڤه‌ لێ بهێت، ئومێده‌وارین كو ئه‌ڤه‌ روو نه‌ده‌ت. له‌وما ل دووماهیكێ دبێژم مووسل یا كوردان بوو و پاشان بۆ عه‌ره‌بان ما و پاشان بۆ داعشا مایه‌ و پاشان كا دێ بۆ كێ مینیت؟!.

183

بێگومان كارتێكرنا زمانێ عه‌ره‌بی ل كوردستانا عیراقێ دیاره‌، من خواست ب هه‌لكه‌فتا هاتنا جه‌ژنا قوربانى یا پیرۆز به‌حسێ په‌یڤا جه‌ژن بكه‌م، جه‌ژن ئانكو رۆژه‌كا نوو یان رۆژه‌كا خۆش و به‌خته‌وه‌ر و شاد، ئانكو رۆژه‌كا جودا ژ رۆژێن دى یێن ئاسایى ژ رۆژێن سالێ. زۆر رامان بۆ رۆژا جه‌ژنێ هاتینه‌ گۆتن: یا ئێكێ ئه‌وه‌ ئه‌ڤ په‌یڤه‌ وێ رامانێ دده‌ت كو ژ په‌یڤا (عوده‌) عید ئانكو (یعود) یان (عاد) ئانكو هه‌ر سالێ جاره‌كێ ئه‌و رۆژا خۆش و به‌خته‌وه‌ر دزڤریته‌ڤه‌. رامانا دویێ ئه‌وه‌ كو (د. محه‌مه‌د ئیبراهیم جیوشى) دبێژیت رۆژا جه‌ژنێ ئانكو رۆژا جوانى و كه‌یف و خۆشیانه‌ و ئایینێ ئیسلامێ وه‌سا دیار كریه‌ كو نیعمه‌تێن خودایى د ڤێ رۆژێ دیار و به‌رچاڤ دبن ل سه‌ر ملله‌تێن موسلمانان ئه‌و ژى ژ كرنا جلكێن نوو و خارن و شریناهى و چێكرنا خوارنێن خۆش بێ مه‌زاختیێن بێ رامان و یێن زێده‌. رامانا سیێ یێ ئه‌وه‌ كو رامانا جه‌ژنێ ئانكو رۆژا سه‌ركه‌فتنێ و هه‌ر ملله‌ته‌ك سه‌ركه‌فتنێ بده‌ست ڤه‌ بینیت ئه‌ڤجا د هه‌ر واره‌ك و جۆره‌كى دا بیت، ئێكسه‌ر پشتى وێ سه‌ركه‌فتنێ رێوره‌سم و ئاهه‌نگ و خۆشیا دگێرن و ئه‌نجام دده‌ن ب هه‌لكه‌فتا رۆژا ناڤبرى. ب گشتى جه‌ژن پشتى عیباده‌ته‌كی یان كاره‌كى دهێن، بۆ نموونه‌ جه‌ژنا ره‌مه‌زانێ پشتى هه‌یڤه‌كێ ژ رۆژیگرتنێ دهێت و موسلمان و رۆژیگر ب هه‌لكه‌فتا ب دووماهی ئینانا هه‌یڤا ره‌مه‌زانا پیرۆز كه‌یف و خۆشیا دگێرن و پیرۆزباهیان ل هه‌ڤدو دكه‌ن و رێوره‌سمێن هه‌ژی و پێش چاڤ دگێرن, هه‌روه‌سا جه‌ژنا قوربانى پشتى ئه‌داكرنا حه‌جێ دهێت كو نها ب ملیۆنان موسلمان ل مالا خودی نه‌، هه‌روه‌سا جه‌ژنێن نه‌ته‌وی هه‌نه‌ بۆ نموونه‌، جه‌ژنا نه‌ورۆزێ ملله‌تێ كورد ئاهه‌نگ و سه‌یران و خۆشى یا دگێرن، بێگومان ئه‌و ژی پشتى سه‌ركه‌فتنا هێزا خێرێ ل سه‌ر هێزا شه‌رى بوویه‌.
گێرانا رێوره‌سمێن جه‌ژنێ ل جه‌م هه‌ر ملله‌ته‌كى ب شێوه‌كێ جودایه‌، ملله‌تێ كورد ژى شێوه‌كێ جودا ژ ملله‌تێن دى كارێ جه‌ژنێ دكه‌ت و كادا چێ دكه‌ن و دگه‌ل شریناهیێن دى و ل سه‌ر ده‌مێن كه‌ڤنار باب و باپیرێن مه‌ وه‌كو شریناهى مێویژ و كتكێن هژیرا و جۆرێن فێقى یێ هشككرى ئاماده‌ دكرن و وه‌كو ڤه‌خارن ئاڤه‌ماست و خۆشاڤ ئاماده‌ دكرن و وه‌كو چه‌ره‌زات ژى نۆك د ناڤ خیزى دا دقه‌لاندن و و گولبه‌رۆژ و توفكێن كولندا و یێن گوندۆرا و سیسى ئاماده‌ دكرن و هه‌مى پێدڤیێن جه‌ژنێ دخۆمالى بوون و به‌رهه‌مێ كوردان بوو.
ل ڤێره‌ مه‌ باسێ رامان و راڤه‌یا په‌یڤا جه‌ژنێ كر و ب كوردى ژى ل دووڤ وان ژێده‌رێن د فه‌رهه‌نگان دا هه‌ین، رامان و راڤه‌یا په‌یڤا جه‌ژن كه‌یف و شاهى و خۆشى یه‌، لێ یا گرنگ ئه‌وه‌ كو ئه‌م كورد ب خوه‌ ناڤێ رۆژا جه‌ژنێ دروست نابێژین و تا نوكه‌ ژى ئه‌م ناڤێ وێ ب كوردی نابێژین و یا كه‌فتیه‌ سه‌ر زارێ مه‌ هه‌میان و دبێژین عه‌یدا هه‌وه‌ یان عیدا هه‌وه‌ پیرۆز بیت! باشه‌ بۆچى ئه‌م نابیژین جه‌ژنا هه‌وه‌ پیرۆز بیت؟ ما ئه‌ڤه‌ نه‌جوانتره‌ و خوشتره‌ ژى و ئه‌گه‌ر سه‌حكه‌ینه‌ رێنڤیس و پیتێن ئه‌لف و بایا كوردى هه‌ر پیتا (ع)تێدا نینه‌ ئه‌رێ مه‌ ئه‌ڤه‌ ژ كیڤه‌ ئینایه‌ د ناڤ زمانێ خوه‌ یێ شرین دا؟ّ ل ده‌مێن به‌راهیكێ پتر په‌یڤێن كوردى مه‌ بكار دئینان لێ چه‌ندى وێڤه‌تره‌ خرابتره‌.
ل داویێ هیڤى و ئومێدێن مه‌ ئه‌ون كو هه‌مى رۆژێن ملله‌تێ كورد ببنه‌ خۆشى و كه‌یف و جه‌ژن و ئه‌م ژى مینا ملله‌تێن جیهانێ پتر گرنگیێ ب جلك و زمانێ خوه‌ بده‌ین نه‌مازه‌ ل رۆژێن هه‌لكه‌فتان چ یێن ئایینى یان یێن نه‌ته‌وه‌یى, له‌وما دبێژم بلا ل شوینا عه‌یدێ بێژین جه‌ژن.

website security
Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com