NO IORG
Authors Posts by محه‌مه‌د ئيبراهيم ئامێدي

محه‌مه‌د ئيبراهيم ئامێدي

محه‌مه‌د ئيبراهيم ئامێدي
66 POSTS 0 COMMENTS

19

کاروانێ‎ ‎شەھیدێن‎ ‎سەر‎ ‎بلند‎ ‎و‎ ‎سەر‎ ‎فەراز‎ ‎‎…… ‎ئەگەر‎ ‎کۆمارا‎ (‎الجزائر‎) ‎د‎ ‎ھیتە‎ ‎نیاسین‎ ‎وەلاتێ‎ ‎ملیۆن‎ ‎شەھیدان،‎ ‎باوەر‎ ‎بکەن‎ ‎کوردستان‎ ‎ژی‎ ‎وەلاتێ‎ ‎ملیۆن‎ ‎شەھیدێن‎ ‎سەربلند‎ ‎و‎ ‎سەرفەراز‎ ‎و‎ ‎ھەردەم‎  ‎ساخن،‎ ‎کو‎  ‎کاروانێن‎ ‎شەھیدێن‎ ‎خۆگوری‎ ‎خاک‎ ‎وەلات‎ ‎و‎ ‎نیشتیمانی‎ ‎کوردستان‎ ‎کرین‎ ‎ب‎ ‎چەرخ‎ ‎و‎ ‎سالان‎ ‎یێن‎ ‎بەردەوامبوون‎ ‎ب‎ ‎رێتنا‎ ‎رووبار‎ ‎و‎ ‎جۆیێن‎ ‎خوینا‎ ‎خوە‎ ‎یا‎ ‎پاک‎ ‎و‎ ‎زەلال‎ ‎و‎ ‎ھەر‎ ‎بھۆستەکا‎ ‎ئەردێ‎ ‎کوردستانێ‎ ‎یێ‎ ‎پێ‎ ‎ھاتیە‎ ‎ئاڤدان‎ ‎و‎ ‎بەرپەرێن‎ ‎تۆمارا‎ ‎خەباتا‎ ‎مللەتێ‎ ‎کورد‎ ‎ب‎ ‎ڤێ‎ ‎خوینا‎ ‎زەلال‎ ‎یێن‎ ‎ھاتینە‎ ‎نەخشاندن‎ ‎و‎ ‎تۆمارکرن،‎ ‎وەک‎ ‎بزاڤا‎ ‎رزگاریخوازیا‎ ‎کوردی،‎ ‎پێخەمەت‎ ‎ئازادیێ‎ ‎و‎ ‎مافێ‎ ‎رەوا‎ ‎و‎ ‎سەربخوەیێ‎ ‎و‎ ‎ئاڤاکرنا‎ ‎دەولەتا‎ ‎کوردی‎. ‎کو‎ ‎خوینا‎ ‎وان‎ ‎عەگید‎ ‎و‎ ‎خورتە‎ ‎مەردە‎ ‎مێران‎ ‎یابوویە‎ ‎خەتیر‎ ‎و‎ ‎شەمالێن‎ ‎رێیا‎ ‎رۆھنکرنێ‎ ‎ل‎ ‎بەرانبەری‎ ‎جەماوەرێ‎ ‎کورد‎ ‎ب‎ ‎ھەمی‎ ‎رڤشتان‎ ‎ڤە‎ ‎دا‎ ‎د‎ ‎بەردەوامبن‎ ‎ل‎ ‎سەر‎ ‎نەھج‎ ‎و‎ ‎خەمخۆریا‎ ‎راستەقینە‎ ‎یا‎ ‎کوردایەتیێ‎ ‎یا‎ ‎پر‎ ‎بزاڤ‎ ‎و‎ ‎خەبات‎ ‎سەخمەراتی‎ ‎ئارمانجێن‎  ‎نەتەوایەتی‎ ‎یێن‎ ‎دەستنیشانکرین‎ ‎وەکو‎ ‎ھەمی‎ ‎گەلان‎ ‎ل‎ ‎جیھانێ،‎ ‎کوردستان‎ ‎یا‎ ‎بوویە‎ ‎مەحفیرەکا‎ ‎رەنگورەنک‎ ‎و‎ ‎پرتووکەکا‎ ‎ھێژا‎   ‎ب‎ ‎ناڤ‎ ‎و‎ ‎ژمار‎ ‎وان‎ ‎شەھیدێن‎ ‎نەمر،‎ ‎کو‎ ‎ب‎ ‎ھزاران‎ ‎ھزار‎ ‎رەنگ‎ ‎و‎ ‎ژمارەنە‎ ‎و‎ ‎بۆ‎ ‎نموونە‎  ‎و‎ ‎سەلماندنێ‎. ‎شەھید‎ ‎عەبدولسەلام‎ ‎بارزانی‎ ‎‏١٩١٤،‎ ‎شێخ‎ ‎سەعید‎ ‎پیرانی‎ ‎‏١٩٢٥،‎ ‎پێشەوا‎ ‎قازی‎ ‎محەمەد‎ ‎‏١٩٤٧‏‎ ‎ل‎ ‎گەل‎ ‎برایێ‎ ‎وی‎ ‎سەیفی‎ ‎و‎ ‎کوری‎ ‎مامێ‎ ‎وی‎ ‎سەدری،‎ ‎ھەر‎ ‎چار‎ ‎شەھیدێن‎ ‎ئەفسەر‎ ‎یێن‎ ‎کۆمارا‎ ‎کوردستان‎ ‎ل‎ ‎مھاباد‎ ‎ل‎ ‎دووماھیا‎ ‎سالا‎ ‎‏١٩٤٧‏‎ ‎عزەت‎ ‎عەبدولعەزیز،‎ ‎مستەفا‎ ‎خۆشناڤ،‎ ‎خەیری‎ ‎عەبدولکەریم‎. ‎مەحموود‎ ‎قودسی،‎ ‎شەھیدێن‎ ‎شۆرەش‎ ‎و‎ ‎داستان‎ ‎و‎ ‎سەرھلدانان‎ ‎ھەر‎ ‎ژ‎ ‎شۆرەشا‎ ‎عەڤدال‎ ‎خان‎ ‎بەدلیسی‎ ‎‏١٥٧٤‏‎ ‎تا‎ ‎شۆرەشا‎ ‎گولانێ‎ ‎‏٢٦‏‎/‎‏٥‏‎/‎‏١٩٧٦‏‎ ‎و‎ ‎سەرھلدانا‎ ‎‏١٩٩١و‎ ‎شەڕێ‎ ‎دژی‎ ‎داعش‎ ‎‏٢٠١٤‏‎ ‎تا‎ ‎نوکە‎. ‎سالح‎ ‎الیوسڤی‎ .‎دارا‎ ‎تەوفیق‎ .‎نافز‎ ‎جەلال‎. ‎ئیحسان‎ ‎نووری‎ ‎پاشا،‎ ‎عەبدوالرەحمان‎ ‎قاسملۆ‎. ‎مەئموون‎ ‎دەبباغ‎. ‎عەبدولخالق‎ ‎سپینداری‎. ‎ئیحسان‎ ‎سالح‎ ‎عەبدولعەزیز،‎ ‎عەبدوالرەحمان‎ ‎حاجی‎ ‎شەعبان‎. ‎عەلی‎ ‎عوبەیدوللا‎. ‎لەیلی‎ ‎قاسم‎. ‎فرەنسۆ‎ ‎حەریری‎. ‎مەحموود‎ ‎ئێزدی‎. ‎سمکۆ‎ ‎ئامێدی،‎ ‎شەھیدێن‎ ‎اغتیالات‎ ‎و‎ ‎سێدارەدانان‎ ‎ژ‎ ‎لایێ‎ ‎رژێمێن‎ ‎دکتاتۆر‎ ‎ڤە‎. ‎‏٨٠٠٠‏‎ ‎بارزانییێن‎ ‎شەھید‎  .‎‏٥٠٠٠شەھیدێن‎ ‎کیمیاوی‎ ‎ل‎ ‎حەلەپچا‎ ‎شەھید‎ .‎‏١٨٢٠٠٠‏‎ ‎شەھیدێن‎ ‎ئەنفالا‎ ‎رەش‎ ‎‏١٢٠٠٠شەھیدێن‎ ‎کوردێن‎ ‎فەیلی‎ . ‎‏١٨٠١‏‎ ‎شەھیدێن‎ ‎دژی‎ ‎شەرێ‎ ‎تیرۆرێ‎ ‎و‎ ‎داعش‎  ‎تانوکە،‎ ‎شەھیدێن‎ ‎گۆرێن‎ ‎کۆم‎ ‎کۆم‎. ‎لەورا‎ ‎ناڤ‎ ‎و‎ ‎ژمارا‎ ‎شەھیدێن‎ ‎مە‎ ‎کوردان‎ ‎ب‎ ‎راپۆرتەکا‎ ‎ھۆسا‎ ‎ناھێنە‎ ‎دیارکۆن‎. ‎پێدڤی‎ ‎تۆمارەکا‎ ‎ھزار‎ ‎ھزار‎ ‎بەرپەریینە،‎ ‎کو‎ ‎ئەوێن‎ ‎ل‎ ‎سەری‎ ‎بۆ‎ ‎نموونە‎ ‎و‎ ‎ئاماژێنە‎ ‎ب‎ ‎تنێ‎ ‎ئەڤرۆ‎ ‎مللەتێ‎ ‎کورد‎ ‎ب‎ ‎رێز‎ ‎و‎ ‎نوازش‎ ‎ڤە‎ ‎خوە‎ ‎دچەمینن‎ ‎بۆ‎ ‎ھەمی‎ ‎شەھیدێن‎ ‎کورد‎ ‎و‎ ‎کوردستانیان‎ ‎و‎ ‎جھەکێ‎ ‎تایبەت‎ ‎یێ‎ ‎ھەی‎ ‎ددلێ‎ ‎ھەمیان‎ ‎دا‎. ‎ب‎ ‎دلسۆزیەکا‎ ‎کوور‎ ‎یا‎ ‎پر‎ ‎رێز‎ ‎و‎ ‎ڤیان‎. ‎ب‎ ‎خیرا‎ ‎وان‎ ‎و‎ ‎خوینا‎ ‎وان‎. ‎سەرکەفتن‎ ‎و‎ ‎دەستکەفیێن‎ ‎مەزن‎ ‎مە‎ ‎یێن‎ ‎ب‎ ‎دەستخوەڤە‎ ‎ئیناین‎ ‎وەک‎ ‎مللەتێ‎ ‎کورد‎. ‎نامرن‎ ‎شەھید‎ (‎ان‎ ‎اکرمکم‎ ‎عند‎ ‎اللە‎ ‎اتقاکم‎)‎،‎ ‎ئەڤچا‎ ‎شەھیدێن‎ ‎ھەردەم‎ ‎ساخ‎ ‎ژ‎ ‎رەگەز‎ ‎و‎ ‎بنەمایێن‎ ‎ھەرە‎ ‎دلسۆز‎ ‎و‎ ‎ھەستیار‎ ‎و‎ ‎بھا‎ ‎گرانن‎ ‎یێن‎ ‎دەولەتبوونێ‎ ‎نە‎. ‎ئەگەر‎ ‎ئەو‎ ‎نەبوون‎ ‎مللەتێ‎ ‎کورد‎ ‎نەگەھشتە‎ ‎ڤێ‎ ‎قووناغێ‎  ‎حوکمەت‎ ‎و‎ ‎پەرلەمان‎. ‎ھەردەم‎ ‎پێشمەرگە‎ ‎پرۆژێ‎ ‎جانفیدایێ‎ ‎یە‎. ‎یا‎ ‎مھرەبان‎ ‎و‎ ‎مھرەبین‎ ‎تۆ‎ ‎بۆ‎ ‎مە‎ ‎پارێزی‎ ‎پێشمەرگێن‎ ‎کوردستانێ‎  ‎دابمینیت‎ ‎کوردستان‎ ‎بەحەشتا‎ ‎ھەمیان‎. ‎

17

پشتێ مه‌ پێنج ره‌گه‌زو بنه‌مایێن ده‌وله‌تبوونێ ئاماژه‌پێداین ١ـ ئه‌ردو جوكرافیا كوردستانێ .٢ـ ئامارو ژمارا كوردان .٣ـ زمانێ كوردی .٤ـ قنێتا كوردان . ٥ـ سرودا ئه‌ی ره‌قیب . د ژمارێن بووری دا, یێن رۆژناما مه‌ یا( ئه‌ڤرۆ )یا خه‌باتكه‌ر . ئه‌ڤرۆ دێ ئاماژێ ب ئالایێ كوردستانێ ده‌ین وه‌ك ئێك ژ ره‌كه‌زو بنه‌مایێن ده‌وله‌تبوون ، یێن كاریگه‌رو ئه‌كتیف .ئالایێ كوردستانێ مێژوویه‌كا كه‌ڤنارودرێژ یا هه‌ی، دزڤریته‌ به‌ری هزاران سالان ، هه‌رژ سه‌ر ده‌مێ ( كاوه‌یێ ئاسنگه‌ر )ب بلندكرنا (كافه‌ ) وه‌ك ئالا هاتییه‌ بلندكرن ل ده‌مێ كاوه‌ سه‌ركه‌فتی ل سه‌ر خوین مێژو جه‌لاد ( زوحاكی) و ب ناڤێ ( ده‌رفیشی كافیانی )هاتبوو ناڤكرن ،هه‌روه‌سائالایێ ( میدیا ) ده‌وله‌تا میدیان ئالایێ خو یێ تایبه‌ت هه‌بو یێ پێك هاتی بۆ ژ ره‌نگێ سورو سپی وكه‌سك . كانزانیان ( كانزانی ) ئالایێ خو هه‌بۆ بناڤێ ( شه‌هداد )به‌ری سێ هزار سالان . میرنشینا سوران ب سه‌رۆكاتیا میر محه‌مه‌د ره‌واندوزی ئالایێ وێ یێ سپی وره‌شبۆ ل سالێن ١٨١٦ ـ ١٨٥٦ . ئالایێ ئیمبیراتوریا ساسانیا . وئالایێ سه‌لاح الین ئه‌یوبی ، وئالایێ میرنشینا بوتان ،ول سالا ١٩٢٠ ل باژێری ئسته‌نبولێ كومه‌لا رێكخراوێن كومه‌لایه‌تی یاكوردی رابۆ ب دیزایینا ئالایێ كوردستانێ بۆ چارائێكێ هاته‌ بلندكرن ل سه‌ر ده‌ڤه‌رێن رزگارگرین ده‌مێ شوره‌شا ( ئاگری ) ١٩٢٧ ـ١٩٣٠ ب قومانداریا جینه‌رال احسان نوری پاشا . ل ١٧/٩/١٩٢٢ شێخ مه‌حمودێ حه‌فید ئالایێ شاهێ كوردستانێ بلندكر ل باژێرێ سله‌یمانیێ ل سه‌ر بانێ مزگه‌فتا مه‌زن ب ره‌نگێ كه‌سك لنیڤێ بازنێ سور ول نیڤا بازنی وێنێ هه‌یڤێ . ل ١٧/١٢/١٩٤٥ئالایێ كوردستانێ یێ نوكه‌ ل باژێرێ مهاباد هاته‌ بلنكرن ول ژێرسیبه‌را ڤی ئالایێ پیروز كومارا كوردستان هاته‌ راگه‌هاندن ل ٢٢/١/١٩٤٦. ئالایێ كوردستانێ یێ بوویه‌ دوورشمێ سیما و هه‌یبه‌ت و بلندی و عه‌گیدیا ملله‌تێ كورد ب قاره‌مانیا و فیداكاریا و خه‌باتا ده‌هان سالان. قودسیه‌ته‌كا مه‌زن و جهه‌كێ پاراستی یێ هه‌ی ل جه‌م كوردان، یێ هاتیه‌ دیزایین و ئاماده‌كرن و نه‌خشه‌كرن، ب تبل و داڤان، چێروك و كار و خه‌باتا ملله‌تێ كورد و خوینا هزاران شه‌هیدێن هه‌رده‌م ساخ دیاردكه‌ت ویێ هاتیه‌ پاراستن ب ده‌ستێ خه‌باتكه‌ر و قاره‌مانان دابمینیت یێ به‌رز و بلند وه‌ك بلنداهیا چیایێن كوردستانێ، ل هه‌می ده‌م و جهان، ره‌نگێ سۆر خوینا شه‌هیدێن هه‌رده‌م ساخن، ره‌نگێ كه‌سك سروشتێ ژینگه‌ها كوردستانێ، ره‌نگێ سپی تشكێن ئازادیێ و ئاشتیێ ره‌نگێ زه‌رو سۆر ره‌نگێ ئاگر و خه‌تیر و شه‌مالكێن نه‌ورۆزێ. ل ١٦/١٢/١٩٤٦ ئه‌ڤ ئالایێ پیرۆز یێ هاتیه‌ ته‌سلیمكرن ژ ده‌ستێ پێشه‌وا قازی محه‌مه‌د بۆ ده‌ستێ بابێ روحی یێ نه‌ته‌وا كورد بارزانی مسته‌فا ب په‌یڤه‌كا دلسۆز و دیرۆكێ (ئه‌ز كه‌سێ نابینم وه‌ك جه‌نابێ ته‌ یێ حه‌ڕیس، پارێزیێ سه‌ر ڤی ئالای بكه‌ت). له‌ورا هه‌ر سال ل ١٧ كانوونا ئێكێ یا بوویه‌ رۆژا ئالایێ كوردستانێ و جه‌ماوه‌ری كوردستانێ ب چالاكیان و ئاهه‌نگێن هه‌ژی رادبن، ئالایه‌كێ فه‌رمیه‌ و ل ژێر سیبه‌را ڤی ئالای په‌رله‌مانێ كوردستانێ یێ هاتیه‌ هه‌لبژارتن و پێكئینان ل گه‌ل حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ. و هه‌می د ئاماده‌نه‌ ب رحوگیان بپارێزن و به‌رگریێ لی َبكه‌ن، وه‌كو سه‌رۆك مسعود بارزانی ل رۆژا ١٦/٨/١٩٩٨ كه‌ره‌مكری و ئاماژه‌ دایه‌ ڤێ چه‌ندێ. ئه‌ڤچا كورد ل پێشیا وان ده‌وله‌تانه‌ ئه‌وێن ئالا هه‌ین سه‌ر ئاستێ جیهانێ و دی مینیت هه‌رده‌م ژ ره‌گه‌ز و بنه‌مایێن ده‌وله‌تبوونێ یێن كاریگه‌ر و هه‌ستیار و زندی، وه‌ك سروودا ئه‌ی ره‌قیب، ئالایێ كوردستانێ ملله‌تێ كود د گه‌هینیته‌ ئێك ب ئێك هه‌ست سه‌رانسه‌ری جیهانێ و ئێكرێزیێ موكوم دكه‌ت كو د ئێك سه‌نگه‌ردابن ل به‌رانبه‌ری دوژمنان.

13

مێژوو بۆ مه‌ دسه‌لمینیت كو كوردان، گه‌له‌ك بزاڤێن كرین و كارێن باش یێن ئه‌نجامداین، پێخه‌مه‌ت دانانا پیتێن زمانێ كوردی، هه‌ر ژ ده‌ستپێكا به‌شه‌ریه‌تێ و به‌ری دیاربوونا ئایینێ ئیسلامێ یێ حه‌نیف، زمانێ كوردی هه‌بوو یێ پێكهاتی بوو ژ ٣٧ پیتا و دگۆتنێ پیتێن ماسی سۆرات (masisorat) یێ نڤیسین و خواندنێ. كوردان زمانێ خوه‌یێ ره‌سه‌ن یێ هه‌ی وه‌كو هه‌می نه‌ته‌وا ل جیهانێ، یێ پێكهاتی یه‌ ژ چار زاراڤا (كورمانجیا باكور و كورمانجیا باشۆر و زاراڤێ فه‌یلی و زاراڤێ كورانی) و هنده‌ك زاراڤێن ناڤخوه‌یی ژێ ده‌ردكه‌ڤن وه‌ك به‌هدینی و سۆرانی و زازاكی و شه‌به‌كی و هه‌ورامی. د ڤرنه‌ (اصول) (الانزانی و فارسی ژ وان ئاری) و زمانێ كوردی و سانسگریتیه‌ و فارسی، زمانێ كوردی زمانێ فه‌رمی یه‌ ل هه‌رێما كوردستانێ ب پیتێن كوردی (عه‌ره‌بی)، كو ئه‌و ژی ئه‌ڤه‌نه‌: ئا ـ ئه‌ ـ ب ـ پ ـ ت ـ ج ـ چ ـ ح ـ خ ـ د ـ ر ـ ز ـ ژ س ـش ـ ع ـ غ ـ ف ـ ڤ ـ ق ـ ك ـ گ ـ ل ـ م ـ ن ـ ه ـ و ـ ی. هه‌روه‌سا ژى یێن لاتینی هه‌نه‌.
هه‌ژی گۆتنێ یه‌ د كه‌ڤندا هه‌ولێن مه‌زن یێن هاتینه‌ دان و كرن پێخه‌مه‌ت پاراستن و ره‌سانه‌تیا زمانێ كوردی وه‌ك زمانه‌كێ ستانده‌ر ل سه‌ر ئاستێ كوردستانێ، ئێك ژ ره‌گه‌ز و بنه‌مایێن ده‌وله‌تبوونێ بونمونه‌ ١ ـ وه‌كو هاتییه‌ نڤیسین د پرتوكا الفبا‌و الكوردیه‌ ب پیتێن عه‌ره‌بی و لاتینی. (نشو‌و) و پێشكه‌فتن ١٨٩٨ ـ ١٩٣٢ یا نڤیسه‌ رێ دكتۆر هۆگر تاهر ته‌وفیق و هه‌ولێن وی بۆ كارئینانا هنده‌ك پیتێن دی الاوردیه‌ و الارمنییه‌ بۆ نڤیسینێ، زێده‌باری پیتێن عه‌ره‌بی و فارسی و توركی، نڤیسین ب زمانێ كوردی ب ئه‌لیفبا‌و الاوردو ژ لایێ (مه‌ولانا زاده‌ رفعت) سالا١٩١٣. ٣ ـ گوهۆرینا پیتێن عه‌ره‌بی ژ لایێ گومه‌لا ره‌وشه‌نبیرێن كورد ڤه‌ ل باژێرێ (خویێ) به‌ری شه‌رێ جیهانی یێ ئیكێ ١٩١٤ ـ ١٩١٦. ژ به‌ر بارودۆخێن نه‌ ئارام ئه‌ڤ چه‌نده‌ نه‌هاته‌ جێبه‌جێكرن.٤ـ ل سالا ١٩٢١ هه‌ول هاته‌كرن كو نڤیسینا كوردی ب پیتێن ئه‌رمه‌نی بن ژ لایێ (هاگۆب كازاریان) یێ ب ناڤوده‌نگ (لازو) و ڤه‌كرنا قوتابخانه‌كا كوردی ل باژێرێ (تفلیس) پایته‌ختێ جۆرجیا، ٥ ـ ل سالا ١٩٣٠ ژماره‌كا كوردان ل یێریڤانێ پایته‌ختێ ئه‌رمنیا ب ده‌رخستنا رۆژنامه‌كێ ب پیتێن لاتینی ب زمانێ كوردی ب ناڤێ (ریا تازه‌) و ژوان كوردان حاجی جندی و شاكر و محو و عه‌ره‌بێ شه‌ه‌موو. ٦ـ ل سالا ١٩٣١ حاجی جندی پرتووكه‌ك چاپكر ب ناڤێ (ئه‌لیفبا‌و زمانێ كوردی)، ل سه‌ر بنیاتێ پیتێن لاتینی و یێن رۆسی و فره‌نسی پێكڤه‌. ٧ ـ رۆلێ مالباتا به‌درخانیان یێ كاریگه‌ر و مێژوویی و ب تایبه‌تی یێ میر جه‌لاده‌ت به‌درخان، د بیاڤێ دانان و ئاماده‌كرنا پرتووكا (ئه‌لیفبا كوردی ب پیتێن لاتینی، كو تانوكه‌ ژێده‌رێ نڤیسینێ یه‌ ل كوردستانا باكۆر و هنده‌ك ده‌ڤه‌رێن دی. ٨ ـ پیته‌دان دووڤچوونا نڤیسه‌ر و رۆژنامه‌نڤیس و جهێن په‌یوه‌ندیدار بۆ به‌ر ب زمانه‌كێ كوردی یێ ستانده‌ر و به‌رده‌وامبوونا ده‌رخستن و چاپكرنا پرتووكان و فه‌رهه‌نگێن زمانێ كوردی، پێخه‌مه‌ت پاراستنێ دابمینیت زمانێ كوردی ئێك ژ ره‌گه‌ز و بنه‌مایێن ده‌وله‌تبوونێ یێ ئه‌كتیڤ.

7

ئه‌ڤرۆ كورد ژ بلی ژمارا وان ل هه‌ر چار پارچێن كوردستانێ، ژماره‌كا باش یا هه‌ی ل سه‌رانسه‌ری جیهانێ ژی، د ناڤبه‌را هه‌ڤوه‌لاتی و په‌نابه‌ر و ره‌ڤه‌ندێ. ژمارا وان زێده‌بوو ل ده‌ستپێكا چه‌رخێ نوكه‌ ویێ بیستێ، ژ ئه‌گه‌رێ مشه‌ختبوونێ بۆ ده‌وله‌تێن جیهانێ، ره‌ڤین و خۆخلاسكرن ژ سیاسه‌تێن سته‌مكار و دكتاتۆر و شۆفینی و ره‌گه‌زپه‌رست و هه‌ستێ وان یا دژاتیا كوردان و بارودۆخێن ناڤخوه‌یی و یێن نه‌ ئارامیا ده‌ڤه‌را رۆژهه‌لاتا ناڤین، ئه‌ڤرۆ كورد چاره‌مین نه‌ته‌وایه‌ ل ده‌ڤه‌رێ پشتی تورك و عه‌ره‌بان و فورسان و ئه‌ڤێن ل خوارێ ژمارا كوردانه‌ ل دووڤ ئامارێن به‌رێ و نوكه‌ یێن به‌رده‌ست:
1ـ ل سالا 1925 ژمارا كوردان سێ ملیۆن كه‌س بوون. ل دووڤ په‌رپرسێ (عصبه‌ الامم المتحده‌). ملیۆن و نیڤ ل توركیا و 700 هزار ل ئیرانێ و 500 هزار ل عیراقێ و 300 هزار ل سووریایێ.
2ـ ل سالا 1945 ژمارا كوردان نه‌ه ملیۆن بوون.
3ـ ل سالا 1970 و ل دووڤ راپۆرتا ڤه‌كۆله‌ر مارتن فۆن بروینسین ئێك ژ ژێده‌رێن پێ باوه‌ركری یێ كاروبارێن كوردان (145000000) چارده‌ ملیۆن و 500 هزار كه‌س. ل عیراقێ دو ملیۆن و نیڤ توركیا حه‌فت ملیۆن، ئیران چار ملیۆن، سووریا 500 هزار، ئێكه‌تیا سۆڤێتی یا به‌رێ 500 هزار.
4 ـ ل سالا 1992 ژمارا كوردان (30) ملیۆن بوو ل دووڤ راپۆرتا ڤه‌كۆله‌ر (دێڤد ماكداول)، د پرتووكا خوه‌دا.
ل توركیا 10 ملیۆن 800 هزار و ل عیراقێ چار ملیۆن و 100 هزار، ل ئیرانێ شه‌ش ملیۆن و 500 هزار و ل سووریا ملیۆنه‌ك. كوردستانا سۆر نیڤ ملیۆن، ل ئورۆپا رۆژئاڤا و ئه‌مریكا ملیۆنه‌ك و 700 هزار و پێنچ ملیۆن و 400 هزار ل ده‌وله‌تێن دی یێن جیهانێ. ئه‌ڤرۆ پێزانینێن میدیایی و خه‌به‌ری ئاماژێ ده‌نه‌ هندێ كو ژمارا (نفوس) كوردان دگه‌هیته‌ (50) ملیۆنان و دوایی ژمار ئه‌وا هاتیه‌ به‌لاڤه‌كرن یا ئنسكلۆپیدیا ئازاد (ویكیبیدیا) ل سالا 2016 ژمارا كوردان 39، 390، سیه و نه‌ه ملیۆن و سێ سه‌د و هه‌شتێ هزار كه‌سن. ل هه‌ر چار پارچێن كوردستانێ یا باشۆر عیراقێ و یا رۆژهه‌لات ئیرانێ و یا باكۆر توركیا و یا رۆژئاڤا سووریا. پێتر ژ 10 ملیۆنان یێن ڤان ده‌وله‌تان وه‌ك هه‌ڤوه‌لاتی و په‌نابه‌ر و ره‌ڤه‌ند و ئاكنجی و ئه‌و ده‌ولت ژی ئه‌ڤه‌نه‌: كوردستانا سۆر ـ ئه‌لمانیا ـ بریتانیا ـ فره‌نسا ـ سوید ـ نه‌رویج ـ هۆله‌ندا ـ دانیمارك ـ سۆیسرا ـ نه‌مسا ـ ئه‌مریكا ـ ئیسترالیا ـ ئۆزپكستان ـ بلغاریا ـ پرتغال ـ ئسپانیا ـ یونان ـ ئیتالیا ــ به‌لجیكا ـ فله‌ندا ـ ئوكرانیا ـ كه‌نه‌دا ـ ئیسرائیل ـ هند ـ ئه‌فریقیا ـ ئازربیچان ـ جۆرجیا ـ توركمانستان ـ كیرغیزستان ـ رۆسیا ـ كازاخستان ـ ئه‌رمینیا ـ ئه‌فغانستان ـ ئوردن ـ مسرـ لبنان ـ كویت ـ به‌حرین ـ هنده‌ك ژێده‌ر دبێژن ل كوردستانا سۆر نێزیكی ملیۆنه‌ك و 900 هزارن و ل كۆمارا مسرێ یێن قنێتا وانا كورد ملیۆنه‌كن ژ وان 400 هزارن ل ده‌ڤه‌را (سعیدێ) دژین، كارێ وانا چاندنه‌ و كولانا بیرێن ئاڤێ و دانان و نووژه‌نكرنا ماتۆرێن وان بیران، و نێزیكی 190 هزاران قوتابینه‌ ل زانكۆیێن مسرێ و ئه‌لمانیا نیزیكی ئێك ملیۆن و 200 هزارن. له‌ورا جهێ داخێیه‌ كورد تاكه‌ نه‌ته‌وانه‌ ماشا الله‌ ب ڤێ ژمارێ سه‌رئاستێ جیهانێ هه‌تا نوكه‌ د بێ ده‌وله‌تن، به‌روڤاژی هنده‌ك ده‌وله‌تان كو مه‌ رێزێن بۆ یێن هه‌ین ناگه‌هنه‌ ملیۆنه‌كێ خودان ده‌وله‌تن، كانێ حه‌ق كانێ مافێ ره‌وا، مه‌ پیچكه‌كا ریفراندۆمه‌كا رێكوپێك و ل دووڤ شه‌رعیه‌تا ده‌ولی و په‌یمانا نه‌ته‌ویێن ئێكگرتی كر، ل 25/9/2017 و ب ئیرادا ملله‌تێ خوه‌ ژ كورد و كوردستانیان، ئاگر به‌ربوو هنده‌كا و قیامه‌ت راكر و هێستریێ گرتن، لێ ئه‌م دبێژینێ ژبلی ئیرادا رب العالمین ئیرادا ملله‌تان ژ هه‌می ئیرادان مه‌زنتره‌ و دێ هه‌ر بسه‌ركه‌ڤین.

4

ملله‌تێ كورد خودانێ خوه‌ ژماره‌كا مه‌زنه‌ یا ره‌گه‌ز و بنه‌مایێن ده‌وله‌تبوونێ، یێن دیرۆكی و شارستانی و سه‌رده‌م، نه‌ كێمترن ژ ملله‌تێن دی ل جیهانێ، كو به‌ری هزاران هزار سالان خودان ده‌وله‌ت و ئیمبیراتوریا ومیرنشینان بوو. دێ ب ئانه‌هیا خودایێ مه‌زن دلۆڤان وان ره‌گه‌ز و بنه‌ما، ئیك ئێكه‌ به‌لاڤه‌كه‌ین كو دگه‌هنه‌ نێزیكی ٢٥ هه‌تا ٣٠، لێ یا هه‌ره‌ گرنك و پێدڤی و هه‌ستیار، ئێكرێزی و ئیك گۆتارا سیاسی و رێخستنا مالا كوردی و هه‌می ملله‌ت د ئێك سه‌نگه‌ردا بیت ب ئێك ده‌نگ و ره‌نگ، هه‌ژی گۆتنێ یه‌ كو رێفراندۆما كورد و كوردستانیان ل رۆژا ٢٥/٩/٢٠١٧ مه‌زنترین ره‌گه‌زێ ده‌وله‌تبوونێ یه‌، ده‌نگ و ئیرادا ملله‌تێ كوردانه‌، بۆ سه‌ربه‌خوه‌یێ، ب رێژا ٩٣٪، لێ خودێ مالا ره‌گه‌زپه‌رست و شۆفینیان و نه‌یار و نه‌حه‌زا و رژێمێن سیته‌مكار و دكتاتۆر خرا بكه‌ت، یێن بووینه‌ رێگر و مانع به‌رانبه‌ری ئیرادا گه‌لێ كوردستانێ و ستری شوژن د بن پێتمه‌را و دێ ده‌ستپێكه‌ین ب ڤی ره‌گه‌زی.
(١) (ئه‌ردو جوكرافیا كوردستانێ)
كورد د كه‌ڤن دا به‌ری هزاران هزار سالان ل سه‌نته‌رێ رۆژهه‌لاتا ناڤین دژین، وه‌ك ئێك ژ ملله‌تێن ئاری، ل ده‌ڤه‌ره‌كا چیایی و پر رووبارێن ئاڤێ یێ مه‌زن بچووك، ب توخیبه‌كێ به‌رفره‌ه، د ناڤبه‌را پلا فره‌ه ٣٤و ٣٩ و پلا درێژ ٣٧ و ٤٦ ب ناڤێ كوردستان (بلاد الكورد) د ناڤبه‌را دو خالێن سه‌ره‌كی، ئه‌و ژی چیایێن ئارارات و گزیرتا ئه‌سكه‌ندرۆنه‌ ب ئێك گومتلێ پێكڤه‌ ب چار گوپیتكا (قمم) كوری ل باكۆر و جۆله‌مێرگێ ل باشۆری و شووشه‌ ل رۆژهه‌لاتێ و بایبۆرت ل رۆژئاڤایێ، ب رووبه‌رێ ٥٠٠٠٠٠كم٢ ل دووڤ ته‌قدیرا ڤه‌كۆله‌را و ته‌قدیرا كا دی یاڤه‌كۆله‌را یا نووی، رووبه‌رێ كوردستانێ ٤٠٩٦٥٠ كم٢ كوردستانا توركیا ١٩٤٤٠٠كم٢ كوردستانا ئیرانێ ١٢٤٩٥٠كم٢ كوردستانا ئیراقێ ١٧٢ هزاركم٢ كوردستانا سووریا ١٨٣٠٠كم٢. درێژاهیا كوردستانێ ل باكۆر تا باشۆر ١٠٠٠كم و تێكرای فره‌هیێ ٢٠٠كم ژ لایێ باشۆری و به‌ر ب زێده‌بوونێ بۆ باكۆری هه‌تا دگه‌هیته‌ ٧٥٠ كم. كو به‌ری رێكه‌فتنا ساكسپیكۆ ١٩١٦ و په‌یمانا لۆزان یا ره‌ش ١٩٢٣ ئه‌وێن كوردستان دابه‌شكری سه‌ر چار پارچا، ل ژێر حوكمێ چار ده‌وله‌تا، ئیران و توركیا و عیراق و سووریا. كوردستان ئێك پارچه‌ بوو، جهێ ژماره‌كا مه‌زن یا ئیمبراتوریا و ده‌وله‌تا و میرنشینان بۆ و نه‌خشێ خوه‌ یێ تایبه‌ت هه‌بوو، نموونێ وی نه‌خشه‌ی یێ ل هه‌می جیهانێ هه‌ی و مۆزه‌خانا و ل مۆزه‌خانا نیشتیمانی ل دیمه‌شقێ پایته‌ختێ كۆمارا سووریا، مه‌ یێ دیتی یێ ل سه‌ر دیواره‌كێ ٣م ب ٤م هاتیه‌ نیگاركرن هه‌می جه و باژێر و باژێرك یێن سه‌ردیارن و ب نڤیسینه‌كا مه‌رن یێ نڤیسی (كردستان). ب شێوه‌كێ گشتی توخیبێن كوردی یێن دولی ل گه‌ل ئیرانێ و توركیا و سووریێ و عیراقێ، ده‌ستپێدكه‌ت ژ ره‌خێ رۆژهه‌لاتێ ڤه‌ ل ئیرانێ ب باژێری ئیلام ـ ده‌ره‌ شه‌هر ـ برۆجرد ـ قروه‌ ـ بیجار ـ رووبارێ سفید ـ رووبارێ جغتور ـ میامدواب ـ ده‌ریا ورمی ئورمیێ ـ سلماس ـ رووبارێ ئاراس ـ ئارالیك ـ ئێریڤان ـ قارس ـ ئه‌رزرۆم ـ ئیشقه‌لا ـ جایرلی ـ حه‌كیم خان ـ داره‌منده‌ ـ ئالستان ـ مرعش ـ ئوسمانییه‌ ـ ئه‌سكه‌نده‌رییه‌ ـ سه‌رده‌ریا ناڤین یا ئاسپی ـ كلیس ـ غازی عه‌نتاب ـ ئۆرفا ـ سوریچ ـ قاجه‌قه‌لا ـ وه‌یران شه‌هر ـ گرێ نه‌مر ـ كۆبانێ ـ عه‌فرین ـ قامشلۆ ـ حه‌سه‌كه‌ ـ گرێ سپركێ ـ شه‌نگال ـ ته‌له‌عفه‌ر ـ تلكێف ـ ره‌خێ چه‌پێ یێ مووسل ـ قه‌ره‌قۆش ـ كه‌ركووكێ ـ تۆزخرماتۆ ـ كفری ـ شه‌هره‌بان ـ كه‌لار ـ خانقین ـ مه‌ندلی ـ به‌دره‌ و جه‌سان ـ میهران ـ ده‌هلۆران ـ هه‌تا چاره‌كا دی ب گه‌هینه‌ ڤه‌ بۆ باژێرێ ئێكێ ئیلام و ده‌ره‌ شه‌هر، ل په‌ی نه‌خشێ كوردستانێ ب مقیاس٢٠٠٠٠٠: sc:1 كو ڤان باژێر و باژێركا ڤه‌ دگریت سه‌ر ئاستێ هه‌ر چار پارچێن كوردستانێ، كه‌رمنشاه‌ ـ سنه‌ ـ سلیمانی ـ كه‌ركووك ـ هه‌ولێر ـ ئۆرمیێ ـ مووسل ـ دهۆك ـ هه‌كاری ـ ماردین ـ سرت ـ بدلیس ـ وانێ ـ ئامه‌د ـ موشێ ـ قه‌ره‌ كوسه‌ ـ قارس ـ ئه‌رزروم ـ بینگول ـ ئالازیغ ـ ئارزنجان ـ دێرسم ـ سیواس ـ مه‌لاتیا ـ مرعش ـ یامان ـ ئوورفا ـ غازی عه‌نتاب ـ ئه‌سكه‌ندرۆن… هه‌ژی گۆتنێ یه‌ كو سه‌دان باژێرو باژێركێن دی یێن هه‌ین سه‌رب پارێزگه‌هاڤه‌نه‌ ومێژوو شارستانیا خو یێن هه‌ین دبیاڤێ رێبازا رزگاری خوازیا كوردی و ب ناڤوده‌نگن، وه‌كو مهاباد (سه‌بلاغ) ـ قامشلو ـ كۆبانێ ـ دێركێ ـ شنۆ ـ قه‌سر شرین ـ زێوه‌ ـ ئامێدیێ ـ زاخۆ ـ ئاكرێ ـ حه‌ له‌پچه‌ ـ جه‌مجه‌مال ـ كویێ ـ رواندۆزێ ـ رانیا ـ چومان ـ مووشێ ـ جوله‌مێرگێ ـ باتمان ـ عه‌فرین ـ جزیرێ ـ شه‌رنه‌خێ ـ… هتد. ژ باژێرو باژێركا و ده‌ڤه‌ر و ناڤچان. ئه‌ڤجا كوردستان ئێك پارچه‌یه‌ ب ئێك جوكرافیێ ب ده‌شت چیا و ته‌حت و نهال و رووبار و شیفكا و ئه‌ردو ئه‌سمانان وه‌ك ره‌گه‌ز و بنه‌مایه‌كێ ره‌سه‌ن و خورت یێ ده‌وله‌تبوونێ ئه‌ردێ بابوبابیران.

26

ب كورت و كرمانجی وژدانا هنده‌كا هه‌تا ئه‌ڤرۆ یا بێده‌نگه‌ ل به‌رانبه‌ری ره‌گه‌زپه‌رستی و شۆفینیا حوكمه‌ت و په‌رله‌مانێ عیراقێ، ئه‌و په‌رله‌مانێ حزبی و مه‌زهه‌بی و تائیفی. شویژنێ د چاڤێ خوه‌ دا نابینن، لێ ده‌رزیكێ د چاڤێ مرۆڤی دا دبین، ئه‌رێ یا دستووری بۆ و ره‌وا بۆ ملله‌تێ كورد بهێته‌ كیمیابارانكرن و ئه‌نفالكرن و گۆرێن كۆم كۆم و ب ساخی ڤه‌ ژن و مێر و ته‌فال بنئاخ كه‌ن و زریپۆشا ل سه‌رابینن و بلقێن خوینا وان یا پاك ل سه‌ر ئه‌ردی بكه‌ڤن و وێرانكرنا ٤٥٠٠ گوندان و هزاران كه‌س بێ سه‌روشوونن، هه‌روه‌سا ده‌هان كارێن دی یێن نه‌مرۆڤاتی و سته‌مكاری، خه‌لكینا یا دستووری یه‌، نانێ ملله‌تی و بودجه‌ و مووچان ببڕن، پێشمه‌رگێن قاره‌مان پشتگوهێن خوه‌ بهاڤێژن نه‌ مووچه‌ و نه‌ ته‌قه‌مه‌نی… هتد، ژ كارێن چه‌په‌ل…، به‌لێ یا دستووری و یاسایی نینه‌ و نابیت ملله‌ته‌ك پشتی سه‌دان سالان یێن پر خه‌بات و كار و رۆژێن سه‌خت و دژوار و بزاڤ وه‌ك بزاڤا رزگاریخوازیا كوردی یا پڕ قوربانی و رووبارێن خوینا خورته‌ مێر و عه‌گیدان شه‌هیدێن سه‌فه‌راز سه‌ربلند. داخوازیا مافێ خوه‌یێ ره‌وا بكه‌ت و ده‌ڕبرینێ ژ هه‌ستێ خوه‌ یێ نه‌ته‌وه‌ی بكه‌ن و ب پرۆسێسه‌كا دیمۆكراسی ریفراندۆمێ بكه‌ت ل سه‌ربخوه‌یا كوردستانێ. ل په‌ی دستوور و یاسا و شه‌رعیه‌تا ده‌ولی و ئیرادا ملله‌تێ كورد و په‌یمانا نه‌ته‌ویێن ئێگرتی یا سالا 1969 كو 145 ده‌وله‌تان موهركربوو، عیراق ئێك بوو ژ وان ده‌وله‌تان. ئه‌وێن دبێژنێ په‌رله‌مانێ عیراقێ وه‌ك دوژمنه‌كێ راوه‌ستیا (13) بریارێن نه‌ شه‌رعی و دستووری ل دژی ئیرادا گه‌لێ كوردستانێ و هه‌رێما كوردستانێ ده‌رخستن ل رۆژا 27/9/2017، كو دێ بنه‌ 13 شه‌همزاری و رووره‌شیا وان ئه‌وێن په‌سه‌نكرین، لێ به‌رسڤ و به‌رگری بۆ وی په‌رله‌مانی و سه‌رۆك وه‌زیرا ن حه‌یدر ئه‌لعه‌بادی، سه‌ركه‌فتنا ئیرادا كورد و كوردستانیانه‌ و سه‌ركه‌فتنا ریفراندۆمێ یه‌ ب ئه‌نجامێن سه‌رفه‌راز و دیرۆكی و دلسۆزانه‌ و شۆره‌شگێری ب رێژا (92,73%) كو ئه‌و پێل و شلقێن مرۆڤان ب سه‌دان هزارن ئاماده‌بووین ل یاریگه‌ه و گۆره‌پانا كه‌رنه‌ڤالێن ئاشتیێ و ئازادیێ و سه‌ربه‌ستیێ بوون بۆ سه‌ركه‌فتنا ریفراندۆمێ، بۆ پێشوازیا سه‌رۆكێ كوردستانێ مسعود بارزانی و گوهداریا گۆتارا جه‌نابێ وی بكه‌ن و ئه‌و گرنیژینا ل سه‌ر لێڤا هه‌میان ب په‌یڤێن هه‌ستیار یێن پر ڤینا خاك وه‌لات نیشتیمان و ڤینا سه‌رۆك بارزانی و سه‌ربخوه‌یا كوردستانێ و ئه‌و شه‌قام و جه و دیمه‌نێن سه‌رنجكێش و قه‌شه‌نك و ل رۆژا 25/9/2017 رۆژا ریفراندۆمێ جه‌ژنا كورد و كوردستانیان ب جلوبه‌رگێن كوردی ئه‌و پیره‌مێر و پیره‌ژن ب گۆپالی و ل سه‌ر عه‌ره‌بانێ و ل سه‌ر داربه‌ستێ و پشتا زه‌لاما و گه‌نج و لاوان و كچان قه‌ستا بنگه‌هێن ده‌نگدانێ دكرن ب ئالایێ كوردستانێ و سروودا نیشتیمانی (ئه‌ی ره‌قیب) و ب ده‌هۆل و زڕناڤه‌ و شه‌هیان وگوڤه‌ندان ڤه‌ و به‌لاڤه‌كرنا شرینیان ڤه‌ (به‌لێ بۆ سه‌ربه‌خویا كوردستانێ) كو زه‌میر و وژدانا خه‌لكێ مه‌ و یێ پرانیا جیهانێ هه‌ژاند. پیرۆزبیت ئه‌ڤ سه‌ركه‌فتنه‌ ل ملله‌تێ مه‌ ژ كورد و تركمان و كلدوئاشۆر و ئه‌رمه‌ن و عه‌ره‌بان ب هه‌می ئایین و ئۆلێن خوه‌ڤه‌ و ب ئانه‌ها خودایێ مه‌زن و دلۆڤان و ب هیمه‌ت و ئێكرێزی و ئێك گۆتارا سیاسی دێ ئه‌م هه‌می د ئێك سه‌نگه‌رێ خورستی و موكوم دابین بۆ راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردی.

13

ریفراندۆم پرۆسێسه‌كا دیمۆكراسییه‌ د ڤان خالێن ل خوارێ دا وه‌ك ئه‌رك و رامان و ئارمانج و ماف دهێته‌ دیاركرن:
1ـ مافێ گه‌لانه‌ ل جیهانێ، كورد ژی ئێكه‌ ژ مه‌زنترین گه‌لان، مافێ خوه‌ یێ ره‌وا نه‌وه‌رگرتی یه‌.2ـ به‌رێ بنیاتێ سه‌ربخوه‌یێ یه‌ و ده‌نگێ گه‌لانه‌. 3ـ رێیا دروسته‌ بۆ سه‌ربه‌خوه‌یێ و راگه‌هاندنا ده‌وله‌تێ.4ـ ملك و ده‌ربرینا ئازاد یا ملله‌تی یه‌، مولكێ چ لایه‌ن و پارتان نینه‌. 5ـ كارته‌كا ب هێزه‌ و باوه‌رنامه‌كا ره‌سه‌نه‌ د ده‌ستێ ملله‌تی دا. 6ـ جێبه‌جێكرنا په‌یمان و یاداشتنامه‌ و نه‌ته‌وه‌یێن ئێكگرتی یه‌. 7ـ به‌رهه‌مێ رووبار و چۆیێن خوینا هزاران هزار شه‌هیدێن سه‌ربلند و هه‌رده‌م ساخ. 8ـ به‌رهه‌مێ شۆره‌ش و داستان و سه‌رهلدان و بزاڤارزگاریخوازا كورد و كوردستانیانه‌. 9ـ به‌رهه‌مێ رۆژێن سه‌خت و دژوار وكاره‌ساتانه‌ ژ كارێن نه‌ ره‌وا ژلایێ رژێمێن سته‌مكار و ره‌گه‌زپه‌رست و شۆفینی. 10ـ كاره‌كێ دیرۆكی یه‌ ب سه‌دان سالان خه‌ونا ملله‌تی یه‌.11ـ وه‌فاداری یه‌ بۆ خوینا شه‌هیدێن كورد و كوردستانێ. 12ـ بیرئانینه‌كا زیندی یه‌ یا ده‌وله‌ت و میرنشینێن كوردی.13 ـ ده‌نگڤه‌دانا ده‌نگێ تاكه‌نه‌ته‌وایه‌ ل جیهانێ د بێ ده‌وله‌تن. 14ـ ئیرادا ملله‌تێ كورده‌ و به‌رهه‌مێ قوربانیێن مه‌زنن و خه‌باته‌كا دوور و درێژه‌. 15 ـ كوردان پێتر نێزیكی ئێك دكه‌ت ب ئێك ده‌نگ و ئێك گۆتارا سیاسی و هه‌لویست. 16ـ وه‌رچه‌رخانه‌كا ب هێزه‌ د بزاڤا رزگاریخوازا كوردی دا. 17ـ شۆره‌شه‌كا سه‌رده‌مه‌ پێشمه‌رگێن ڤێ شۆره‌شێ كورد و كوردستانینه‌ 18ـ چاره‌سه‌ریه‌ بۆ پاراستنا خاك وه‌لات و نیشتیمانی كوردستان و مافێ ره‌وا. 19ـ شارستانی و مێژوویا كوردی دیار و نوو دكه‌ت. 20ـ ده‌نگێ ده‌وله‌تبوونێ یه‌ یا میر محه‌مه‌د ره‌واندۆزی، میر به‌درخان پاشا، شێخ عوبه‌یدوللایێ نه‌هری. شێخ عه‌بدولسه‌لام بارزانی، سمكۆ شكاك. شێخ مه‌حموود حه‌فید. شێخ سه‌عید پیران. جه‌نه‌رال ئیحسان نووری پاشا. سه‌ید ڕزا، شێخ ئه‌حمه‌د بارزانی. بارزانیێ نه‌مر مسته‌فا. پێشه‌وا قازی محه‌مه‌د، ئدریسێ جانه‌مه‌رگ. 20ـ رادگه‌هینیت.21ـ ده‌نگێ كوردێن موسلمانان، ئێزدی، مه‌سیحی، جوهی، كاكه‌یی، شه‌به‌ك، فه‌یلی، زه‌راده‌شتی و كوردستانیان ژ كلد و ئاشۆر و ئه‌رمه‌ن و توركومان و عه‌ره‌بان.22ـ ده‌لیڤه‌كا مێژوویه‌ بۆ رێخستنا مال و ناڤمالیا كوردان و سه‌لماندنه‌ بۆ دوژمن و نه‌یاران و جیهانێ، ئه‌م ملله‌ته‌كێ ئێكگرتینه‌. 23ـ چاره‌سه‌ریا ئاریشه‌ و ناكۆكیانه‌ و موكومكرنا ته‌ڤایێ و په‌یوه‌ندیانه‌. 24ـ ئه‌ختوباریه‌كا مه‌زنه‌ بۆ خوینا شه‌هیدان ب په‌یڤا به‌لێ و سه‌ربخوه‌یا كوردستانێ. 25ـ په‌یامه‌كا ره‌سه‌ن و دلسۆزه‌ بۆ خه‌لكێ جیهانێ.
ئه‌ڤجا بلا ئه‌م هه‌می پێكڤه‌ ب په‌یڤا (به‌لێ) رۆژا 25 قه‌ستا سندۆقێن ریفراندۆمێ بكه‌ین. وه‌ك ئه‌ركه‌كێ نیشتیمانی و نه‌ته‌وه‌یی و داخوازكری. بۆ سه‌ربخوه‌یا كوردستانێ.

12

ریفراندۆم ٢٥/٩/٢٠١٧ شۆره‌شه‌كا كوردی یه‌ یا سه‌رده‌مه‌، ده‌لیڤه‌كا گرنگه‌ بۆ ملله‌تێ كورد، بۆ بریارا چاره‌ نڤیسێ خوه‌، وه‌ك مافه‌كێ ره‌وا ل دووڤ شه‌رعیه‌تا دوه‌لی و یاداشتنامه‌یێن نه‌ته‌ویه‌یێن ئێكگرتی، زڤرین بۆ هنده‌ك په‌یمانان، وه‌ك سیڤه‌ر 1920 و مه‌نتۆقێ بریتانی و عیراقی یا مه‌له‌كی 1922 و په‌یمانا نیڤده‌وله‌تی یا نه‌ته‌وه‌یێن ئیكگرتی یا سالا1970، رێكه‌فتنا11 ئادارێ1970..هتد، ژ په‌یمان و رێكفتن و مه‌ یاداشتنامێن ژبلی یا سایكسپیكۆ1916 و لۆزان 1923 كو دژی ئیرادا ملله‌تێ كوردبوون و مافێ سه‌ربه‌خوه‌یێ. له‌ورا ژبۆ سه‌ركه‌فتنا ریفراندۆمێ، یا فه‌ر و پێدڤیه‌ هه‌می بزاڤ و شیان بهێنه‌ ته‌رخانكرن دهێلێن كار و به‌رنامێن ته‌رخانكرین بۆ ڤێ پرۆسێسێ پێخه‌مه‌ت بده‌ستڤه‌ ئینانا ئه‌نجامێن بلند وه‌ك كارته‌كا ب هێز یا ده‌نكێ كورد و كوردستانیان بۆ به‌ر ب سه‌ربه‌خوه‌یێ و راكه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردی. ئه‌ڤچا ئه‌م هه‌موو داخوازكرینه‌ ب ڤان كاران رابین هه‌ر ئێك ل دووڤ بسپۆرایا خوه‌ و جهێ كارێ خوه‌ پێگه‌هێن سازی و میری. 1ـ هۆشه‌مه‌ندیا هه‌می هه‌ڤوه‌لاتیان كو چوونا مه‌ بۆ سه‌ر سندۆقێن ریفراندۆمێ یا فه‌ره‌ و ئه‌ركه‌كێ نیشتیمانی یه‌ په‌یوندێ ب چ حزب و لایه‌نان ڤه‌ نینه‌ مافێ گه‌لانه‌، ده‌ربرینه‌كا دلسۆز و هه‌ستیاره‌ ژ مافێ خوه‌ یێ ره‌وا و پاشه‌رۆژه‌كا گه‌ش. 2ـ هه‌بوونا ژۆرا كارى (غرفه‌ العملیات) ل هه‌ر پاژێرگه‌هه‌كێ، بۆ كارێ پێدڤی و داخواركری، و دووڤچوونا كارێ رێفراندۆمێ و شیره‌تكاریێ . 3ـ ئه‌كتیڤكرنا كارێ میدیایێ رۆژانه‌ یا سه‌ر ب ریفراندۆمێ ڤه‌، ل ته‌له‌فزیۆنا و رادیۆیا و رۆژناما و كۆڤارا و كور و سمیناران، هه‌ر دلیڤه‌كا دی ل هه‌می ده‌م وجهان. 4 ـ به‌ر ب میدیایا كوردی ڤه‌ ب زمانێ ده‌وله‌تێن جیران، توركی و فارسی و عه‌ره‌بی و ئینگلزی ب ته‌رخانكرنا ده‌مژمێره‌كێ ل هه‌می كه‌نالێن ئه‌سمانی و رادیۆیان بۆ ڤێ چه‌ندێ زێده‌باری به‌رپه‌ره‌كی یێ كۆڤار و رۆژنامه‌ و رۆژانه‌ بابه‌تێن سه‌ر ب كوردان ڤه‌ د هه‌می بیاڤ و واران دا زێده‌باری ره‌گه‌ز و بنه‌مایێن ده‌وله‌تبوونێ بهێنه‌گۆتن و نڤیسین و نه‌مایشكرن ب مه‌ره‌ما ئه‌وا هاتی یه‌ ژێبرن و قه‌ده‌غه‌كرن ژ لایێ رژێمێن سته‌مكار زڤریته‌ ڤه‌ و ئه‌وا نزانن دا بزانن، وه‌ك حق و ماف كه‌لتۆر و شارستانى و دیرۆكا كوردان . 5 ـ رێكخراوێن پیشه‌یی و جه‌ماوه‌ری ب ئه‌ركێ خوه‌ یێ دیرۆكی رابن به‌رانبه‌ری ریفراندۆمێ .6ـ چێكرن و بلندكرنا تابلۆیا و لافیتا یێن ب درووشمێن ریفراندۆمێ ل هه‌می جه و باژێر و باژێرك و ده‌ڤه‌ر و ناوچا ژلایێ هه‌میان ڤه‌، وه‌ك پێكهاتیێن كارگێری و حزبی ورێكخراوا و كه‌رتێ تایبه‌ت ..هتد ژ جه ولایه‌نان. هه‌روه‌سا سه‌باره‌ت كه‌ره‌ستێن جوانیێ (معالم الزینه‌)، بۆ خه‌ملاندنا وان جهان و پۆسته‌ر وڤۆلده‌ران ب زمانێ كوردی و یێن بیانی . 7ـ هه‌می كورد و كوردستانی د ئێك سه‌نگه‌ری دابن، دژی نه‌حه‌ز و و دوژمن و ره‌گه‌زپه‌رست و شۆفینیان، و ئه‌وێن هه‌لۆیستێ وانا نه‌رێنی ودژاتی. پێخه‌مه‌ت پاراستن و سه‌ركه‌فتنا ریفراندۆمێ وه‌ك ده‌ستكه‌فتیه‌كێ دیرۆكی. 8 ـ دانانا ئامیرێن ( داتاشۆیا) ل جهێن تایبه‌ت و ده‌ست نیشانكری و گۆره‌پانا بۆ نه‌مایشكرنا پێزانینا و فلمێن دكیۆمێنت بۆ خه‌لكێ مه‌ یێ شه‌رفمه‌ند، ل سه‌ر هه‌ر بابه‌ته‌كێ پێدڤی و ب مفا بۆ ریفراندۆمێ. ئه‌ڤچا گه‌له‌ك باشه‌ به‌ری 25/9 ئه‌و هه‌ر هه‌شت خالێن ل سه‌ری و ئه‌گه‌ر هه‌ر بزاڤه‌كا دی هه‌بیت ب ١٥ رۆژان بهێنه‌ جێبه‌جێكرن و خودایێ مه‌زن و دلۆڤان هاریكاره‌.

24

ئه‌ڤ بابه‌ته‌ ب رامان و ئه‌گه‌ر و شلۆڤه‌كرن و دووڤچوون، نه‌یێ ئاسانه‌، به‌لكو پێدڤی كه‌سانێن سیاسه‌تمه‌دار و شاره‌زا و دیرۆكنڤیسایه‌ د ڤی بیاڤی دا، كو بۆچی ئه‌م كورد بێ ده‌وله‌تین، سه‌ره‌رایی هه‌بوونا هه‌می ره‌گه‌ز و بنه‌مایێن ده‌وله‌تبوونێ، دا ڤی بابه‌تی شلۆڤه‌كه‌ن و هه‌لسه‌نگینن و خالان دانینه‌ سه‌ر پیتان و دیاركرنا راستیان و پێزانینان، وه‌ك سه‌ربوره‌كێ جهێ مفایێ بیت د هه‌می بیاڤ و مه‌ره‌مان دا، بابه‌ته‌كێ گرنگ بیت بۆ پرۆسیا ریفراندۆمێ، كو دیرۆك بۆ مه‌ هه‌میان دسه‌لمینیت. به‌ری هزاران سالان كورد خودان ئیمبراتۆری و ده‌وله‌ت و میرنشینان بوون، بۆ نموونه‌ به‌ری زایینی ب 2500 سالان ده‌وله‌تا كوردی هه‌بوو ب ناڤێ (لۆلۆ)، ژ ده‌ڤه‌را هه‌لمان و زه‌هاو حه‌تا هه‌كاریا حوكوم دكر و بۆ ماوێ 140 سالان ڤه‌كێشا، باشی ده‌وله‌تێن دی هاتن وه‌ك زنجیره‌كا ده‌وله‌ت و میرنشینان وه‌كو یا دیار ل خوارێ پشتی ده‌وله‌تا لۆلۆ، ب شارستانیه‌كا دوور و درێژ كو2500 سالان به‌ری زایینی 1946 ز دووایی ده‌وله‌ت كۆمارا كوردستان ل مهاباد دبنه‌ 4446 سال) ئه‌گه‌ر حه‌تا ئه‌ڤ ساله‌ بیت 2017 دبنه‌ 4517 سال ژ دیرۆكه‌كا دوور و درێژ یا ملله‌تێ كورد. ئه‌و ژی حوكمه‌تا جۆدی ئان گۆتی 70 سالان حوكم كر ـ كاشانی ـ نایری ـ میتانی ـ سۆباری ـ خلدی ئان گالدی ـ المیدیه‌ میدیا هه‌تا دیاربوونا ئایینی ئیسلامێ یێ پیرۆز. حوكمه‌تا الهمزانییه‌ هه‌مزانی ل 906 م ـ الدوسته‌كییه‌ دۆسته‌ك 990ـ 1096ـ م ـ الارده‌لانییه‌ 617ـ 1284 م ـ حوكمه‌تا شاهێن كورد الكرت 642ـ 785 م ـ الزندیییه‌ 1167ـ 1202 م ـ البراخونییه‌ 1172ـ1300 م ـ كۆمارا كوردستان ل مهاباد22/1/1946 ز، سه‌باره‌ت میرنشینێن كوردی میرنشینا عیشانی919 ـ 960 رۆژئاڤا هه‌رێما چیایێن نه‌هاوه‌ند هه‌تا میرنشینا بابان 1649 ـ 1851 ز، وه‌ك زنجیره‌كا درێژ وه‌كو ده‌وله‌تێن كوردی روادی ـ شدادی ـ حسنوبیهی ـ مه‌روانی ـ عنازی ـ هزبانی ـ هه‌كاری ـ بدلیس ـ به‌هدینان ـ بۆتان ـ سۆران ـ وییه‌ ـ ل سه‌ر عه‌هدێ ئیسلامێ مێرنشینا جزیرێ ـ خیزان ـ شێروان ـ ساسۆن ـ سویدیه‌ ـ جه‌مشكزك ـ حه‌سه‌ن كیف ـ سیلیڤانی ـ زراكی (زریكی ـ زرقی) ـ كلس و اعزاز ـ مه‌حمودی ـ پنیانیش ـ دنبلی ـ برادۆست ـ مكری ـ ئاستوونی ـ داسنی ـ بانه‌ ـ كلباخی ـ كلهر ـ سیاه‌ مه‌نسۆر ـ جه‌نكی ـ زه‌نگه‌نه‌ ـ خۆره‌سان ـ قوچان ـ چیایێ لوبنان (جبل لبنان). لێ ئه‌م دا بزڤرینه‌ بابه‌تێ خوه‌ (بۆچی ئه‌م كورد ب تنێ ل سه‌رانسه‌ری جیهانێ د بێ ده‌وله‌تین؟؟) ئه‌ڤ ئه‌گه‌ر و خالێن ل خوارێ یێن ب وێنه‌ ئه‌گه‌ر و ده‌لیڤه‌ بۆ ڤێ چه‌ندێ . (1) به‌ری 350 سالان شاعرێ مه‌زن ئه‌حمه‌دێ خانی ب هۆزانێن خوه‌ ئاماژه‌ دایه‌ گرنكیا هه‌بوونا (ئیتیفاقێ) (ئه‌گه‌ر مه‌ هه‌بوو ئیتفاقه‌ك بۆ دانانا ده‌وله‌تاكوردی. (2) هنده‌ك شۆره‌شێن كوردی یێن پیرۆز سه‌ركه‌فتن بده‌ستخوه‌ڤه‌ نه‌ئینایه‌ بۆ ڤێ مه‌ره‌مێ، شه‌رێ رژێمێن سته‌مكار و دكتاتۆر دژی وان شۆره‌شان راوه‌ستاینه‌، زێده‌باری كارێن نه‌مرۆڤایه‌تی و ره‌گه‌زپه‌رستی، ژبلی هه‌ردو شۆره‌شێن ئیلۆن و گولانێ ب سه‌رهلدانا ئاداررا 1991. (3) په‌یمانا سایكسپیكۆ 1916 و په‌یمانا لۆزان 1923، رێكه‌فتنا جه‌زائر یا ره‌ش 1975 (4) داگیركه‌رێن كوردستانێ و ده‌ستڤه‌دانا دیرۆك و شارستانیا كوردستانێ، هه‌ر ژ جوگرافیا ده‌ڤه‌رێ حه‌تا ره‌وشه‌نبیریا گشتی و لاوازكرنا هۆشه‌مه‌ندیا نه‌ته‌وایه‌تی و نیشتیمانی و كارێن چه‌په‌ل (5) ته‌تریك و ته‌عریب كو باژێر و هنده‌ك باژێركێن كوردستانێ شاهد و دیده‌ڤانن وه‌ك مووسل و كه‌ركووكێ و شه‌نگالێ و ده‌ڤه‌رێن مادێ140 (6) په‌یمانا سیڤه‌ر1920 بڕگه‌یێن 62ـ 63ـ 64 به‌یانا بریتانی و عیراقی یا شاهی 1922و بریارا نه‌ته‌وه‌یێن ئیكگرتی (په‌یمانا دوه‌لی یا تایبه‌ت ب مافێن مه‌ده‌نی و سیاسی یا سالا 1970 ب ئاماده‌بوون و ئیمزاكرنا 145 ده‌وله‌تان كو عیراق ئێك بوو ژ وان ده‌وله‌تان، به‌یانا11 ئادارێ 1970، ئه‌ڤنه‌ هه‌مینه‌ هاتنه‌ جێبه‌جێكرن بۆ دانانا كیانه‌كی بۆ كوردان. (7) لاوازیا ئێكرێزی و رێخستنا مالا كوردی (8) هه‌ستێ دژاتیا ده‌وله‌تا ئۆسمانیان و سیاسه‌تا كه‌مالیزم به‌رانبه‌ری كوردان (9) ته‌ماكاریێن ده‌وله‌تێن مه‌زن ل سه‌ر ده‌ڤه‌رێ ب تایبه‌تی ب هه‌بوونا پترۆلێ و بابه‌تێن ستراتیژی، هه‌ماهه‌نگیێ ل گه‌ل رژێمێن وان حوكمه‌تان بۆ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌.(10) خه‌پاندن و نه‌ جێبه‌جێكرنا سۆز و په‌یمانێن ل گه‌ل كوردان هاتینه‌ گۆتن ژ لایێ هنده‌ك ده‌وله‌تان ڤه‌ وه‌كو په‌یمانا سیڤه‌ر و لۆزان، هه‌روه‌سا ئه‌وا ب سه‌رێ كۆمارا كوردستان ئیناندی سالا 1946 و رێكه‌فتنا جه‌زائر یا ره‌ش 1975.(11) تورك و عه‌ره‌بان ئاین و ده‌وله‌تێن خوه‌ برێڤه‌بر و موكومكرن و حوكمه‌تێن خوه‌ به‌رفره‌هكرن، مه‌ كوردان ب خوه‌ چ پێنگاڤ نه‌ هاڤێتن د ڤی بیاڤی دا. (12) كورد ملله‌ته‌كێ ئاشتیخوازه‌ ب دله‌كێ پاك و زه‌لال و باوه‌ری و براینی سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل هه‌میان دكه‌ت. (13) . هه‌بوونا دو ئیمبیراتۆریێن مه‌زن ل ده‌ڤه‌رێ یا عه‌باسی و ئۆسمانی، به‌ری جه‌نگێ ئێكێ و ئینتیدابا بریتانی و فره‌نسی پشتی جه‌نگێ ئێكێ . (14) دستوورێن ده‌وله‌تێن كوردستان داگیركری ب تنێ د به‌رژه‌وه‌ندیا نه‌ته‌وا خوه‌ دانه‌، وه‌ك یێ توركیا دبێژیت ئێك نه‌ته‌وا ئێك زمان ئێك ئالا. یێ سووریا چ ئاماژه‌ نه‌دایه‌ نه‌ته‌وا كورد و كورد پلا دوویێ نه‌ و بێ ناسناما نیشتیمانی نه‌. یێ ئیرانێ هه‌ر چ به‌حس بۆ كوردان نین. یێ عیراقێ یێ باشه‌ ب دستووری ڤه‌ وه‌ك كورد عه‌ره‌ب شریكن د عیراقێ دا، زمانێ كوردی یێ فه‌رمی یه‌ پشتی یێ عه‌ره‌بی، حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و پشكداری د په‌رله‌مان و چڤاتا وه‌زیران دا.. هتد. لێ نه‌ باوه‌ری و بێ ئۆمێدی و پێگیری ب دروستاهی و دله‌كێ زه‌لال ب دستوورێ ناڤهاتی ناهێته‌كرن. (15) چ ژێرخانه‌ بۆ ده‌ڤه‌را كوردی نه‌ هێلایه‌ و ئێك پرۆژێ ستراتیژی یێ پیشه‌ساز ویێ چاندنێ و یێن هه‌مه‌جۆر نه‌هاتینه‌ دانان ل كوردستانێ، به‌روڤاژی ده‌ڤه‌رێن خوه‌ ب سه‌دان یێن داناین و یێن هه‌ین. (16) چ مه‌نفه‌زێن مه‌زن و نێزیك ل سه‌ر ده‌ریا نینن، ژ بلی ل كوردستانا رۆژئاڤا ل دووڤ نه‌خشێ كوردستانێ یێ نوكه‌. (17). ده‌وله‌تا كوردی، حه‌تا چ راده‌ د به‌رژه‌وه‌ندیا ده‌وله‌تێن مه‌زن دا بیت و وان ده‌وله‌تان چ هزر و پلان بۆ ڤێ چه‌ندێ هه‌نه‌. (18) راگه‌هاندنا كوردی دگه‌ل دبلۆماسیا كوردی ب قه‌ید و زنجیران یا گرێدای بوو،رژێمێن به‌رێ یێن ره‌گه‌زپه‌رست بۆ به‌رژه‌وه‌ندیا خوه‌ بكاردئینا چ ده‌رفه‌ت نه‌ دهێلان كو راگه‌هاندن د خزمه‌تا دۆزا كوردی دا بیت (19( نوكه‌ ژی و ل سه‌رڤی ده‌می دلێ حوكمه‌تا عیراقێ دا .. ناچیت كورد ریفراندۆمێ بكه‌ن و داخوازیا سه‌ربه‌خوه‌یێ بكه‌ن وه‌كو دهیته‌ گۆتن ل سه‌ر زارێ سه‌رۆك وه‌زیران عه‌بادی و ژماره‌كا سه‌ركرده‌یان، هه‌ر یێن ل سه‌ر شێواز و سیسته‌مێ رژێمێن به‌رێ سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل كوردان دكه‌ن، دژی دستووری و سیسته‌مێ عیراقا نوو یا فیدرال. ئه‌ڤێن مه‌ ده‌ست نیشانكرین هه‌ر19 خالێن ل سه‌ری ب كورتی نه‌، به‌لكو ژماره‌كا ئه‌گه‌رێن دی هه‌بوون، هیڤیدارین چ شوونوار نه‌مابن، ئه‌ڤرۆ ئه‌وا به‌رێ چوو ئێدی به‌ڕك ژ بن كوردان ناهێته‌ كێشان ب ئانه‌هیا خودایێ مه‌زن و دلۆڤان و خه‌مخۆریا سه‌ركردایه‌تیا كوری و دلسۆزیا سه‌رۆكێ هه‌رێمێ مسعود بارزانی و قاره‌مانیێن پێشمه‌رگێن كوردان پارێزه‌رێن خاك وه‌لات و نیشتیمان، سیمایێن ئاشتیێ و ئازادیێ و سه‌ربه‌ستیێ و خوینا خورته‌ مێر و عه‌گیدان شه‌هیدێن هه‌رده‌م ساخ و خه‌باتا ملله‌تی وخه‌لكێ مه‌ یێ شه‌ره‌فمه‌ند و ره‌گه‌ز و بنه‌مایێن ده‌وله‌تبوونێ. دێ بێژین ده‌م هات په‌یڤا (بۆچی سه‌رانسه‌ری جیهانێ كورد ب تنێ بێ ده‌وله‌تن؟) نامینیت و رۆژا 25/ 9/ 2017 به‌ر ب سندۆقێن رێفراندۆمێ ڤه‌بچین ب هزر و بیر و كراسه‌كێ نه‌ته‌وایه‌تی ب په‌یڤا (به‌لـێ) وه‌ك مافه‌كێ ره‌وا و شه‌رعێ یێ ملله‌تێ كورد و ئه‌نجام دێ بینه‌ (كارته‌ك، باورنامه‌ك، هێزه‌ك، ده‌ربرینه‌ك، ب ده‌ستێ ملله‌تێ كورد)، چ ده‌مێ دیت یێ باش و گونجایه‌ دێ بكارئینن بۆ راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردى.

24

ریفراندۆم مافێ ملله‌تێ كورده‌، وه‌ك هه‌موو ملله‌تێن جیهانێ، ده‌ربرینه‌كا هه‌ستیار و زێندی دكه‌ت ژ مافێ خوه‌یێ ره‌وا و هه‌ستێ نه‌ته‌وا كورد ب ته‌ڤایی و گشتی. یا دوور ژ لایه‌نیێ و حزبایه‌تیێ، ب ئیرادا گه‌لێ كوردستانی وه‌ك به‌رهه‌مێ ره‌نج و خه‌باتێ و رۆژێن سه‌خت و دژوار، هه‌می پێكڤه‌بێژن (به‌لێ) بۆ ریفراندۆمێ و راگه‌هاندنا ده‌له‌تا كوردی، كو بۆ ڤێ چه‌ندێ و مه‌ره‌مێ و خه‌ونێ ب سه‌دان سالان مه‌ خوه‌ یێ لێگرتی و چاڤه‌رێبوون، هه‌ر وه‌سا ئه‌ڤه‌ سه‌رێ سه‌دان سالانه‌ ملله‌تێ كورد ریبار و جۆیێن خوینا هزاران هزار شه‌هیدێن نه‌مر یێن رێتین، ژخوینا خورته‌ مێر و عه‌گیدان، ب ده‌هان شۆره‌ش و داستان و سه‌رهلدانان و كاره‌ساتان و رۆژێن قه‌رسی و ب ترس و سه‌هم و كه‌لیژان، یێن سته‌مكاریێ و زۆرداریێ ژ كارێن تیرۆرێ و مشه‌ختكرن و عه‌ره‌بكرنێ و ئه‌نفالێن ره‌ش و كیمیا بارانكرنێ و هه‌وێن گرتنێ و سێداره‌دانێ و گۆرێن ب كۆم و ده‌رڤه‌ده‌ریێ و كارێن ره‌گه‌زپه‌رستیێ و شۆفنیێ ب پلان و دووڤچوونان و چاندن و به‌لاڤه‌كرنا ره‌وشت و تیتال و كه‌لتۆری و ره‌وشه‌نبیریا بیانی یێن رژێمێن ده‌ستهه‌لات و حوكمدار ژداگیركه‌رێن كوردستانێ، ناڤ ته‌خوچینێن ملله‌تی و به‌رب بهۆژاندنا ناسناما كوردی و ده‌ستڤه‌دانا جوگرافیا وار و مه‌سكه‌نێ كوردان كو ئه‌ڤ كاره‌ و كارێن دی دهێن ب قركرنێ و جینۆسایدا كوردان بوو، له‌ورا ئه‌ڤ هه‌می چه‌نده‌ بزاڤا رزگاریخوازیا كوردی یه‌ وه‌ك خه‌بات و شۆره‌شه‌كا به‌رده‌وام بۆ دژی وان كار و زۆرداریان، ب پارت و رێكخراو و ته‌خوچینێن ملله‌تی ڤه‌ و تانوكه‌ ژی ئه‌و بزاڤا پیرۆز یابه‌رده‌وامه‌، بێخه‌مه‌ت ده‌ست ڤه‌ئینا مافێ خوه‌ یێ ره‌وا و سه‌ربه‌خوه‌یێ، ئه‌ڤچا بلا ئه‌وا مه‌گۆتی ئه‌وا ب سه‌رێ مه‌كورداهاتی ب مه‌ه و سال و چه‌رخان بزانین بۆ رۆژه‌كا ئه‌ڤرۆ بۆ رۆژا (٢٥/٩/٢٠١٧ ) رۆژا ریفراندۆمێ بلا ب وێ ئیرادێ بیت ئه‌وا، ب ملیۆنان مشه‌ختبووین ل ٢٨/٣/١٩٩١ كو وژدان و زه‌میرێ جیهانێ هه‌ژاندی وه‌ك مه‌زنترین ریفراندۆم بوو بۆ سه‌ربه‌خویێ، ریفراندۆم نه‌ ملكێ حزبه‌كێ یه‌ ئان لایه‌نه‌كی یه‌ ده‌نگێ هه‌موو ملله‌تی یه‌ بابه‌ته‌كێ نه‌ته‌وایه‌تی یه‌، وه‌ك ئالایێ كوردستانێ هه‌تا سروودا نیشتیمانی (ئه‌ه‌ى ره‌قیب)، چ په‌یوه‌ندی ب حزب و لایه‌نان ڤه‌ نینن، نه‌ پرۆسێسا هه‌لبژارتنا یه‌ كا دێ كی سه‌ركه‌ڤیت ب ده‌نگان، وكی دێ بیته‌ به‌رپرس ئان وه‌زیر، ئه‌گه‌ر هنده‌ك بێژن (نه‌) پا ئه‌وا ب سه‌رێ مه‌هاتی و ئه‌و خه‌بات بۆ چ ئارمانج و ژ به‌ر چ بوو، هیڤیخوازین و ئۆمێده‌وارین ئه‌ڤ چه‌نده‌ نه‌بیت، چنكو ئه‌م كورد ل ده‌مێ پرسێ و بابه‌تی په‌یوه‌ندی ب به‌رژه‌وه‌ندیا گشتی و نه‌ته‌وا و چاره‌نڤیسێ ڤه‌ هه‌بیت، ئه‌م كورد هه‌می پێكڤه‌ به‌رپسیارین، بۆ زانین جوهی هه‌تا بووینه‌ ده‌وله‌ت حه‌فت سالان ل بن ته‌نه‌كێن چینكۆی و چادرا بوون هه‌تا بووینه‌ ده‌وله‌ت، له‌ورا یا گرنك پێدڤی و بێ هۆڤه‌ وێ ڤه‌ و ململانێ و ركمانیێ، رۆژا ٢٥/٩/٢٠١٧ئه‌م هه‌می پێكڤه‌، قه‌ستا بنگه‌هێن ده‌نكدانێ ب كه‌ین و ب په‌یڤا (به‌لــێ) ده‌نكێ خوه‌ بده‌ین، دا ئه‌نجامێن ریفراندۆمێ ببته‌ به‌لگه‌نامه‌ كا ب هێز و ئیراده‌ و ده‌ربرینه‌كا دژوار و هه‌ستیار ب ده‌ستێ مه‌ دا ل دووڤ شه‌رعییه‌تا ده‌ولی و یاداشتناما نه‌ته‌وێن ئیكگرتی و پلانا سه‌ركردایه‌تیا كوردی و سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ، خه‌مخۆر و دلسۆزێ ده‌وله‌تا كوردی سه‌رۆك مسعود بارزانی، بۆ قووناغا پشتی ریفراندۆمێ و ده‌ستنیشانكرنا ده‌م و ژڤانا گونجای، بۆ راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردی ب ئانه‌هیا خودایێ مه‌زن و دلۆڤان و ئێكرێزیا كوردان د هه‌می وار و بیاڤان دا و بشته‌ڤانیا هه‌می لایه‌نگه‌ر و دۆستێن كوردان ل سه‌ر ئاستێ جیهانێ، دێ ده‌نگێ ده‌وله‌تا كوردی وه‌ك بنگه‌هێ ئاشتیێ و ئازادیێ و سه‌ربه‌ستیێ و پێكڤه‌ژیانێ و لێبۆرینێ و دیمۆكراسیێ و سازی و بێگه‌هێن حوكمرانیێ، ڤه‌ده‌ت و ژه‌نێن بۆ هه‌موو ره‌خ و لایێن جیهانێ. كو ئه‌م كورد ئاشتیخوازین، ب گه‌ل و پێشمه‌رگه‌ی ڤه‌ جهێ رێز و ڤینا پرانیا خه‌لكێ جیهانێ نه‌، سه‌ره‌رایی ئه‌وا رژێمێن عیراقێ ل گه‌ل مه‌كری و ب سه‌رێ مه‌ ئیناندی، وه‌كو مه‌ دیاركی ل سه‌ری، رۆژه‌كێ كورد ل به‌رانبه‌ر نه‌بوونه‌ تیرۆرست، كه‌س نه‌كوشت ئاڤاهی نه‌ په‌قاندن، د شه‌راندا ئێخسیر نه‌ كوشتن، زۆرداری نه‌كر و نه‌بوونه‌ سیته‌م كار ب تنێ به‌رگری ژ جان و مافێ خوه‌ دكر، كو سه‌خله‌ت و شیمه‌ت و ره‌شت و تتیتال و بیروباورێن كوردان، دره‌سنن و مه‌زنترن ژ هه‌میان، ئه‌ڤرۆ مافێ مه‌ كوردانه‌ خودان ده‌وله‌تبین، كورد دیرۆك و شارستانی نه‌ ب هزاران سالان، هه‌ژی ده‌وله‌تبوونێ نه‌، حه‌قێ مه‌یه‌، وارێ مه‌یه‌ (والحق یعلى و لایعلى علیه‌).

website security
Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com