NO IORG
Authors Posts by محه‌مه‌د چه‌لكي

محه‌مه‌د چه‌لكي

محه‌مه‌د چه‌لكي
268 POSTS 0 COMMENTS

6

محه‌مه‌د چه‌لكی
“ئازادی د هه‌ر بیاڤه‌كێ دا، ئه‌گه‌ر نه‌ مرن باشتر و جاویدانیتره‌” بێرنز
كێشێن ده‌ڤه‌را رۆژهه‌لاتا ناڤین گرتی، هه‌ر ژ شانشینا مه‌غربێ بگره‌ هه‌تا دگه‌هییه‌ ئیرانا دبن جیهانبینییا چه‌رخێن ناڤین دا ته‌وزی و بۆ گه‌لێن ئیرانێ بوویه‌ ئه‌ژده‌هایه‌كێ حه‌فت سه‌ر و ژ كاروانێ شارستانیێ ڤه‌قه‌تاندی، ته‌ڤ مینا هه‌ڤن و چ جوداهی نینه‌ و سه‌ده‌مێن ڤێ چه‌ندێ ژی نه‌بوونا چ ره‌نگێن ئازادیێ یه‌ و بێی دوو دلی ئازادی ل ڤان وه‌لاتان ب هزار و ئێك هێجه‌تان قه‌یدكرییه‌. نه‌بوونا چ ئاسۆیێن هیڤی به‌خش مامێ عه‌لۆ ئێكجار بێزاكرییه‌ و نه‌خاسمه‌ پشتی به‌لاڤبوونا ئافاتا (په‌تا، وه‌بائا) كۆرۆنا و سه‌ر تیر گه‌هه‌شتییه‌ ئیرانێ و مانێ هوین ژ مامێ عه‌لۆ باشتر دزانن، ته‌ڤ سیاسه‌تمه‌دارێن عیراقێ و هه‌رێما كوردستانێ ژ بن عه‌بایێ ئاخۆندێن ئیرانێ هاتینه‌ ده‌ر و ل عیراقێ بووینه‌ تشت و ته‌با! ئه‌ڤجا دێ چه‌وان كارن ته‌ڤ ده‌روازێن سنووری ل ئیرانێ گرن، پا كی دێ هیرۆئین و متایێن ئێكسپایه‌ر ژ ئیرانێ كێشنه‌ عیراقێ و هه‌رێمێ؟ مامێ عه‌لۆ قه‌ت باوه‌ر ناكه‌ت كو ته‌ڤ ده‌روازێن سنووری ل كه‌رخه‌سپالێن ئیرانێ بگرن.
ترسا من ئه‌و ترسه‌ ڤایرۆسێ كۆرۆنا ل عیراقێ په‌یدا ببت و مانێ هوین یێ سه‌كته‌رێ ته‌ندروستیێ دبینن چه‌ندێ رێنگزه‌ و یێ سێلانا ئێكسپایه‌ر دده‌نه‌ نساخان و ئێك نابێژته‌ به‌رپرسه‌كی دوو موویێن خار یی ل پشت چاڤێن ته‌! وه‌ك به‌ری نوكه‌ من گۆتی: جیهانبینییا ته‌ڤ ده‌سته‌هلاتدارێن ڤێ ده‌ڤه‌رێ مینا هه‌ڤن و یێن هاتین و ب كورسیكێن ده‌ستهه‌لاتێڤه‌ خوه‌ ب چه‌سپا دووقۆل و ستۆركا كوردی به‌ستینه‌، ژ به‌ر هندێ هندی ملله‌ت خوه‌نیشاندان و بداجرهنه‌ سه‌ر جاددان ده‌ستهه‌لاتدار موویه‌كی ژ خوه‌ شاش ناكه‌ن و دێ بێژن: “هه‌ر بهه‌لپه‌ڕن”! ئه‌مژی دێ هه‌ر وێ كه‌ین یا دلێ مه‌ دخوازت. سه‌یره‌ ده‌ستهه‌لاتدارێن رۆژئاڤا هه‌ما ملله‌ت ل دژی بریاره‌كا وان هاته‌ سه‌ر جادێ، ته‌ هند دیت بزوترین ده‌م چاره‌ بۆ وێ بریارێ دیتن و لێ په‌شیمان دبن.
ل گۆڕه‌ی به‌رهه‌مێن خوه‌نیشاندانێن ڤێ رۆژهه‌لاتێ، مامێ عه‌لۆ ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتێ و ملله‌تی دبێژت:
ـ خوه‌نیشاندان ل دژی هه‌ر نه‌دادی و بریاره‌كا ده‌ستهه‌لاتێ سفرا ل پشت ژمارێیه‌!
ـ سۆزێن ده‌ستهه‌لاتێ بۆ چاره‌سه‌ریا كێشێن وه‌لاتیان، سفرا ل پشت ژمارێیه‌!
ـ چاره‌سه‌ركرنا كێشا گه‌نده‌لیێ، سفرا ل پشت ژمارێیه‌!
ـ ده‌زگه‌هكرنا حوكمه‌تێ و نه‌هێلانا هه‌موو ره‌نگێن عه‌شیره‌تگه‌ری و مرۆڤكانێ، سفرا ل پشت ژمارێیه‌!
ـ سه‌روه‌ریا قانوونێ، سفرا ل پشت ژمارێیه‌!
ـ ده‌ره‌هیركرن و دیاركرنا هاتنوچوونا ده‌رامه‌تی ب ره‌نگه‌كێ رۆهن، سفرا ل پشت ژمارێیه‌!
ـ ده‌ستی ده‌ستی كرنا ده‌ستهه‌لاتێ ب ره‌نگه‌كێ ئاشتیانه‌، خه‌ونا چیویچاكایه‌ و سفرا ل پشت ژمارێیه‌!
ـ دامه‌زراندن ل سه‌ر بنیاتێ شاره‌زایی و ژێهاتیبوونێ، سفرا ل پشت ژمارێیه‌!
و …. گه‌له‌كێن دن، هیڤی خازم یێن دن هوین بخوه‌ هزرا خوه‌ تێدا بكه‌ن و دێ بۆ هه‌وه‌ دیار بت كو ئه‌م وه‌لاتی ژی ل جه‌م ده‌ستهه‌لاتێ سفرا ل پشت ژمارێینه‌ و بووینه‌ بارگرانی ل سه‌ر نه‌خشێ وان بۆ فه‌رهود كرنا سه‌رعه‌رد و بن عه‌ردێن وه‌لاتی، چونكو ئه‌م ده‌ڤ گازنده‌نه‌ و ناهێلین ئه‌و ب دلێ خوه‌ نه‌خشێ خوه‌ بدومینن، ئه‌م سفرا ل پشت ژمارێینه‌! وه‌ی خوه‌زیا مه‌.

32

محه‌مه‌د چه‌لكی
پشتی به‌فرێ خوه‌ دادای و ده‌ڤ گازندێن كوردستانێ تبل و دفن لێ سۆركرین و كێشا غازێ، مۆچه‌ی و چیرۆكا سیسه‌بانا چاكسازیان ژبیرێ برین و خه‌م هه‌موو بووی كانێ دێ چاوا بۆتله‌كێ غازێ و گه‌له‌نه‌كێ گازا سپی بده‌ست خوه‌ ئێخت، جادێن باژێری سستیه‌ك یا كه‌فتیێ و ئه‌ڤه‌ جارا ئێكێ یه‌ مامێ عه‌لۆ دهێته‌ بازاری و ل سه‌ر شۆسته‌یان داوه‌تا ملانێ لێ نینه‌، پیچه‌كێ گرنژی و ئێكسه‌ر چوو كافێیا قۆبه‌هانێ.
كافێ و په‌رتووكخانا قۆبه‌هان ژ جهێن نه‌وازه‌یێن باژێرینه‌ چونكو هه‌م قه‌وه‌خانه‌یه‌ و هه‌م په‌رتووكخانه‌یه‌ و بوویه‌ جهێ خرڤه‌بوونا عاشقێن په‌رتووكان.
ل سه‌ر كورسیه‌كی روونشته‌ خارێ و ئێكسه‌ر كاڤڕێن هزرێن وی دوور چوون و بێی حه‌زا وی تزبیێن د ده‌ستان دا وه‌كو حوكمه‌تا كوردستانێ هه‌ر ل دوور خه‌و زڤڕین و هه‌ما ته‌ پرسیار ژێ كربایه‌، تزبیێن ته‌ چه‌ند ل بن؟ به‌رسڤ نه‌دزانی… سه‌روبه‌رێ مامێ عه‌لۆ یێ دیاره‌ كو گه‌له‌ك یێ دوور چووی و شه‌پرزه‌یی لێ دیاره‌، ئها د ڤێ ره‌وشێ دا هه‌وارێ مه‌لای كاردا ژوور و قه‌ستا مامێ عه‌لۆ كر و ئێكسه‌ر گۆتێ:
ـ هه‌چكو تۆ نه‌چوویه‌ سه‌را غازێ؟
• هه‌رده‌ما سه‌را نه‌مان ئانكو وه‌لات یێ ب خۆدانه‌.
ـ ته‌ خێره‌ ل ڤێ سه‌قه‌مێ دفه‌لسفینی!
• فه‌لسه‌فه‌ ل ڤێ جیهانا دبێژنێ رۆژهه‌لات ب دوو عانێن قه‌لپێن سۆر نائینت!
ـ پا ته‌ خێره‌ هو كویر داچووی!
• ته‌ دڤێت سوحبه‌تێ ب من بكه‌ی و هه‌ما ئێكسه‌ر پرسیارێن خوه‌ یێن خاجۆكانی بكه‌!
ـ پرسیارێن خاجۆكی ژی هه‌نه‌!
• هه‌ر پرسیاره‌كا به‌رسڤ بۆ نه‌هێت دیتن و پیچه‌كێ دبه‌لافش بن!
ـ به‌لافش چییه‌!
• وه‌كو سۆزێن حوكمه‌تێ و چیرۆكێن وێ و ئۆپۆزسیۆنێ!
ـ ته‌ كه‌یفا من ئینا!
• خۆنه‌ به‌یارێ زاویته‌ی* نویترین نوكته‌ بۆته‌ ڤه‌گێرایه‌، مامۆ یێ دبێژم چیرۆكا ده‌ستهه‌لاتێ و ئۆپۆزسیۆنێ یه‌، هۆسا ته‌ ل تریقێنا دا، ما یا بكه‌نییه‌؟
ـ مانێ دبێژن هه‌ر وه‌لاتێ ئۆپۆزسیۆن لێ هه‌بت، ل وێرێ دیمۆكراتی هه‌یه‌، ڤێجا ئه‌گه‌ر ئه‌ڤا ل كوردستانێ دیمۆكراتی بت، دیكتاتۆریه‌ت بخێر بێت!
• ئها … مه‌ره‌ما ته‌یه‌ بێژی: مه‌ ل كوردستانێ ئۆپۆزسیۆن نینه‌ و به‌لكو هنده‌ك كه‌سێن …
ـ عه‌ینه‌ن مه‌ره‌ما من ئه‌وه‌.
• بۆ ڤێ ئه‌ز ل گه‌ل ته‌ مه‌ و ئۆپۆزسیۆنا نه‌شێت سه‌ركرده‌كێ خوه‌ بگوهۆڕت و ئه‌و ژی پشتاو پشت كرنا سه‌ركردێن خوه‌ بكه‌ن چ دار نه‌شێن ره‌خنێ ل ده‌ستهه‌لاتێ بكه‌ن و شاشیێن ده‌سته‌هلاتێ راستڤه‌كه‌ن.
ـ ژ مویێن ره‌ش هه‌تا یێن سپی ئه‌ڤه‌ جارا ئێكێیه‌ تو ل گه‌ل من هه‌ڤڕا بی!
• هه‌موو ده‌ما ئۆپۆزسیۆنی ژی نه‌یا باشه‌!
ـ ئۆپۆزسیۆن و ده‌ستهه‌لات روویێن دراڤه‌كینه‌ و هه‌ڤ تمام دكه‌ن!
• نه‌ ل كوردستانێ و ڤێ رۆژهه‌لاتا كمباخ.

23

محه‌مه‌د چه‌لكی
بێزه‌وقیێ و بێ هیڤیێ دلێ مامێ عه‌لۆی ژ كار و كۆكێ به‌رپرسێن ڤێ سه‌یرستانێ یێ ڕه‌مداندی، ئێدی به‌رێخوه‌دانا تیڤی، رۆژنامه‌ و ڤه‌دانا مالپه‌رێن تۆرێن جڤاكی ژ گوهداریا سۆزێن سیاسی و پارتیێن ڤێ سه‌یرستانێ نه‌خوه‌شتر لێ هاتیه‌ و مشتی سویشكاندن و مۆڕالێ تاكێ كوردن، دێ بێژی ته‌ڤ بوونه‌ پالێن داگیركه‌رێن كوردستانێ بۆ شكاندنا سوی و مۆڕالێ تاكێ كورد.
به‌ری چه‌ند سالان ده‌یبابێن مه‌ و هه‌ر كه‌سێ خێرا مرۆڤی دڤیا دگۆتن هه‌ڕن خواندنگه‌هێ دا فێری ره‌وشتبه‌رزی و مرۆڤ حه‌زیێ ببن و پاشی دابۆ خوه‌ و ملله‌تێ خوه‌ ببن وه‌ج و كه‌سێن بكێر هاتی، مخابن ئه‌ڤرۆ رۆلێ خاندنگه‌هان د پێگه‌هاندنا زارۆكێ كورد دا مریچۆ بوویه‌ و ئه‌گه‌ر نه‌بێژین هه‌ر نه‌مایه‌ و ئه‌ڤه‌ ژی دزڤریت بۆ پشتدانا ده‌ستهه‌لاتا كوردی و بهه‌ند وه‌رنه‌گرتنا رۆلێ په‌روه‌ردێ د ئاڤاكرنا تاكێ كورد دا و ته‌نێ پویته‌دان ب سكته‌رێ په‌ترۆلێ بوویه‌ خه‌ما ده‌ستهه‌لاتدارێن ڤێ سه‌یرستانا مه‌، ب هزار حه‌یف و مخابنیڤه‌ وی سكته‌ری ژی وه‌كو پێدڤی برێڤه‌ نابن و گه‌نده‌لیا هه‌ری مه‌زن دبن هنگلێن وه‌زاره‌تا سامانێن سروشتی ڤه‌یه‌(ئه‌ڤه‌ ل گۆر گۆتنا حوكمه‌تێ بخوه‌یه‌ و كو هه‌تا نوكه‌ نه‌شیانه‌ وه‌زیره‌كێ بن هنگل پاك بۆ په‌یدا بكه‌ن) و پرێزا به‌لاڤكرنا غازا مالان دیاره‌ و نه‌ك ته‌نێ قه‌یرانه‌كا دن ل پرێزا سه‌یرستانێ زێده‌كرن، به‌لكو هۆشداریا زیندیكرنا دو ئیداره‌یێ ئینانه‌ڤه‌ رۆژه‌ڤێ. هوین بێژن ئه‌ڤێن ڤێ سه‌یرستانێ برێڤه‌ دبن سیاسی بن؟ مامێ عه‌لۆ باوه‌ر ناكه‌ت و دبێژت، گه‌ر ئه‌ڤه‌ سیاسی بن و هه‌رۆ گه‌فێن دو ئیداره‌یێ و بكه‌ن و ل سه‌ر ته‌نده‌ركێ بازرگانیێ شه‌رێ ناڤخوه‌ زیندی بكه‌ن، قه‌ت سیاسی نینن به‌لكو مافیا و زڕته‌كن و ب زڕته‌كان چو وه‌لات ئاڤا نه‌بوونه‌، د ڤان خوركومانان دابوو هه‌كو هه‌ڤالێ وی هه‌وارێ مه‌لای سلاڤدایێ و گۆتێ:
ـ دیساڤه‌ كاڤرێن ته‌ ل كیش ئاریشێ دچه‌ورن!
• ئاریشا وی زارۆكێ ئه‌ڤه‌ سه‌رێ 6 سالانه‌ دچیت خواندنگه‌هێ، شونیكا یی دبێژنێ: مانێ شاشیه‌كا چێبووی و تۆ ژ پوولا سیێ و هێرڤه‌ هه‌ر سال ده‌رنه‌چووی و دڤێت ب ڤه‌گه‌ری پوولا سیێ!
ـ ئاسایی یه‌ شاشی هه‌ر روو دده‌ن!
• كۆرۆۆۆۆ مامۆۆۆۆ ئه‌ڤه‌ نه‌ شاشییه‌، ئه‌ڤه‌ هه‌تكبه‌رییه‌، هه‌تكبه‌ری!
ـ ما ئه‌ڤه‌ هه‌تكبه‌رییه‌ بتنێ هه‌یه‌؟
• ژ ڤێ مه‌زتر نینه‌، چونكو خواندنگه‌ه چهێ په‌روه‌ردا مرۆڤیه‌ و هه‌رده‌ما بێمه‌رێزی و كرمێ نه‌پاكی و بێسه‌روبه‌ریێ گه‌هشته‌ كه‌رتێ په‌روه‌ردێ، فاتحێ ل وی وه‌لاتی بخوینه‌!
ـ ما ئه‌م ملله‌تك ساخین؟
• ئه‌گه‌ر په‌روه‌ردامه‌ ب ڤی ره‌نگی بت، ئه‌م مریێن نه‌ڤه‌شارتینه‌!

11

محه‌مه‌د چه‌لكی

“زك برسی تێر دبت، چاڤ برسی تێر نابت” په‌ندا كوردی ژ به‌رده‌ست ده‌ركه‌فتنا په‌تا (وه‌بایا) كورۆنا كو هنده‌ك چینێ‌ پێ‌ گونه‌هبار دكه‌ن كو ژ تاقیگه‌هێن وێ‌ ده‌ركه‌فتیه‌، ئه‌ڤ تۆمه‌ته‌ هه‌تا چه‌ندێ‌ ڕاسته‌ هه‌تا نوكه‌ هه‌ر گۆمانه‌. هه‌ر چاوا بت نۆچه‌یێن ڤێ‌ په‌تایێ‌ سه‌رێ‌ ژ هه‌ر نۆچه‌یكا دن ستاندیه‌ و جیهان ته‌ڤ پێڤه‌ مژووله‌ و پرانیا ده‌وله‌تان نه‌فیرعام ڕاگه‌هاندییه‌ و هه‌تا حوكمه‌تا كوردستانێ‌ ژی ژ ڤێ‌ نه‌فیرعامێ‌ بێبه‌هر نه‌بوویه‌! مامێ‌ عه‌لۆ ڤێ‌ چه‌ندێ‌ ب ئاسایی دبینت و دبێژت: ئه‌ز باوه‌رناكه‌م ئه‌ڤ په‌تایه‌ مه‌ترسیا وێ‌ وه‌كو گه‌نده‌لیا به‌ربه‌لاڤا ڤێ‌ سه‌یرستانا مه‌ زیان هه‌بت، چونكو هه‌موو زانا و حوكمه‌تێن جیهانێ‌ بۆ چاره‌كرنا په‌تا كرۆنایێ‌ دكێفه‌راتێدانه‌ و ب ده‌مه‌ك نێزیك دێ‌ چارێ‌ بۆ بینن، لێ‌ پرسا گه‌نده‌لی و شاش بكارئینانا ده‌ستهه‌لاتێ‌ ل ڤێ‌ سه‌یرستانێ‌ پرسه‌كه‌ هه‌موو لێ‌ دنه‌بانه‌ و هه‌كه‌ هنده‌ك جامێر د ده‌ستهه‌لاتێ دا هه‌بن ژی بۆ نه‌هێلانا ئافاتا گه‌نده‌لیێ‌ (كو ب پشتڕاستی یێن هه‌ین) لێ‌ وه‌كو دبێژن: “كونا ژ پاته‌ی مه‌زتر لێهاتی” و یابوویه‌ گرێهشكه‌كا مه‌ترسیدار و چاره‌سه‌ری پێدڤی ب نشته‌رگه‌ریه‌كا بژانه‌ و ل گۆڕه‌ی ده‌رفه‌تێن نوكه‌ ئه‌ڤ پێنگاڤه‌ دێ‌ یا بزه‌حمه‌ت بت، چونكو مرۆڤ دكارت بێژت گه‌نده‌لكار پرن و جهێن ئاسێ‌ د ده‌ستهه‌لاتێدا د ده‌ست وان دانه‌ و ب ساناهی ده‌ستان ژ گه‌نده‌لیێ‌ به‌رناده‌ن، ژ به‌ر هندێ‌ كارێ‌  ئه‌وان خوه‌ش جامێران هندی بێژی گرانه‌ ل مه‌یدانێ‌ سوارێن ب ته‌نێنه‌ و “سوارێ‌ بتنێ‌ تۆزێ‌ ڕاناكه‌ت! بۆ ڤێ‌ ئاڵۆزیا ل سه‌ر ئاڵۆزیێن حوكمه‌تا مه‌ زێده‌بووی، ئاڵۆزی و مه‌ترسیا په‌تا كڕۆنایێ‌ ل سه‌ر وه‌لاتیێن هه‌رێما مه‌ باش بوو حوكمه‌ت هه‌ر زوی ب به‌رسڤ هات، وه‌ی مال و مه‌زه‌لێن هه‌وه‌ دئاڤا، ب ڕاستی جهێ‌ دلخۆشیێ یه‌ كو هۆسا زویكا ل ڤێ‌ په‌تایێ‌ خودان ده‌ركه‌فتن و رێنمایێن خوه‌ پاراستنێ‌ به‌لاڤكرن كو ئه‌ڤه‌ جارا ئێكێیه‌ حوكمه‌ت چ لژنان بۆ كێشه‌كا هۆ گرنگ نادامه‌زرینت، ئه‌ڤه‌ ژی نیشانا خێرێیه‌، چونكو لژنێن به‌رێ‌ هه‌موو كێس و ئاریشه‌ ب ڤالیۆمان خه‌واندنه‌، له‌و لژنه‌ دانان ل ده‌ف خه‌لكی بوویه‌ جهێ‌ ترانه‌ پێكرن، وه‌ك دیار حوكمه‌تا مه‌ هزرا د دانانا لژنان دا ناكه‌ت، به‌لكو ئێكسه‌ر ده‌ست ب چاره‌كرنێ‌ دكه‌ت و په‌تا كرۆنایێ‌ گرۆڤه‌ بۆ ڤێ‌ ڕاستیێ‌.

23

محه‌مه‌د چه‌لكی
ژ پێروه‌ره‌ مامێ عه‌لۆ ژ وان نۆچێن ژ به‌غدا و به‌یروتێ دهێن، تۆڕه‌یه‌. نۆچه‌ ته‌ڤ زڕت و زه‌ڤله‌ك دیاركرن و گه‌فێن دۆنكیشۆتینه‌، لێ زڕتێن ژ هه‌موویێ دۆنكیشۆتیتر ئه‌ون یێن میلایشیاتێن حزبوالله و سه‌در و مه‌درێن عیراقێ دكه‌ن، دێ بێژی مفتا ڤه‌كرنا چانتێ چه‌كێ ئه‌تۆمێ ئه‌مریكا و رۆسیا د ده‌ستێن وان دایه‌. مامۆ برویننه‌ سه‌ر كوریا خوه‌، نه‌كه‌ ئه‌وا بسه‌رێ په‌هله‌وانێ ژ به‌فرێ چێكری قاسمێ سلێمانی ئینای ل پێش ئه‌وا بسه‌رێ هه‌وه‌ بینن، ببیته‌ یار گوزه‌ل، ژ خوه‌ هه‌ر به‌حسێ بن لادنی نه‌كه‌ن، چونكو به‌س خودێ دزانت كانێ نوكه‌ تابویتا وی ل كوركا كیش ئقیانۆسێ تۆتی بوویه‌! ئه‌رێ ب حڕحڕ و گه‌فان قازانجه‌ك هاتیه‌ شكه‌فا وان! ژ قه‌ستی نه‌هاتیه‌ گۆتن:”نه‌ عه‌ورێ گڕگڕی، نه‌ مێرێ تڕتڕی”.
كاڤڕێن هزرێن مامێ عه‌لۆ ل چ جها ناهێورن، كۆته‌لا ئاشێ ده‌ڤه‌رێ ژ كێشان مشته‌ و بێهنا بارویتێ سه‌رێ ژ هه‌ر تشتی ساندی، تۆ چه‌ندێ دیمۆكراتخواز و مرۆڤدۆست بی و ب رێكێن ئاشتیانه‌ داخوازا مافێن خوه‌ بكه‌ی، ده‌ستهه‌لاتدارێن شرعیه‌تا خوه‌ و بهێزا چه‌كدارێن تائیفێ دسه‌پینن، دێ چه‌كدارێن كلێتكری و جلك ڕه‌ش ب ته‌ ڕا به‌رده‌ن و وێ ب سه‌رێ ته‌ ئینن یا “قه‌ره‌چێن به‌رێ ب سه‌رێ دارێ دئینا”، هوین یێن ب چاڤێن خوه‌ دبینن كانێ میلیشیاتێن حزبولاها لوبنانی یا تیرۆریست و یێن عیراقی چ ب سه‌رێ خوه‌نیشانده‌رێن ئاشتایخواز دئینن!
ئه‌رێ هه‌وه‌ هزرا خوه‌ كریه‌ كانێ بۆچی خوه‌نیشاندانێن ده‌ڤه‌رێ ته‌ڤ خرش ده‌ردكه‌ڤن و ژ بلی زیانێ تشته‌ك ناهێته‌ شكه‌ڤا خه‌لكێ سه‌رهلدای؟
سه‌ده‌م گه‌له‌كن لێ هه‌ما بۆ دلێ ته‌ دێ چه‌نده‌كا رێز كه‌م و یێن دن بلا خانده‌ڤان ب خوه‌ رێز بكه‌ن و مانێ ژ مێژه‌ هاتیه‌ گۆتن:” هه‌كه‌ ده‌رسه‌، حه‌رفه‌ك به‌سه‌”!
ـ هزرا تۆلڤه‌كرنێ ل پێشیا هه‌ر ئه‌جندایه‌كا ئاڤاكرنێ!
ـ مرۆڤ نه‌بوویه‌ ئارمانج ئانكو دابینكرنا پێدڤیێن وی حوكمه‌ت ب ئه‌ركێ خوه‌ بزانت و مه‌ره‌م ژ ده‌ستهه‌لاتداریێ باشتر لێكرنا ژیانا خه‌لكێ وه‌لاتی بت.
ـ وه‌لاتیبوون ئه‌رك و مافه‌.
ـ حوكمه‌ت برێڤه‌برنا وه‌لاتیه‌ و نه‌ زه‌ڤیا ده‌ستهه‌لاتدارانه‌ كو ل سه‌ر ناڤێن خوه‌ تاپۆ بكه‌ن و ….
ـ سه‌روه‌ریا قانوونێ بێ جوداهی و كه‌س د سه‌ر قانوونێ ڕا نه‌بت.
ـ رۆهنی د هه‌ر كریار و بریاره‌كێ دا …
ـ یا ژ هه‌موویێ گرنگتر سه‌روه‌ركرنا ڤی تێگه‌هی:”دین بۆ خودێ و وه‌لات یێ مه‌ هه‌موویانه‌”. هندی ئه‌ڤ تێگه‌هه‌ ژ كولتۆرێ مه‌ یێ كویڤی بت، سه‌در و حه‌سه‌ن نه‌سروالله و مه‌لا عه‌لیێ كه‌له‌كێ و … تد دێ ئاغایێن فعلی یێن مه‌ بن و وه‌لات دێ گرتیێ حه‌ز و هه‌لچوونێن وان بت.

11

محه‌مه‌د چه‌لكی
“چ ژێ‌ نه‌هاتنی، شوكری خودێیه‌” په‌ندا كوردی
ئاسۆیێن چاره‌سه‌ریا كێشێن ڤێ‌ هه‌رێمێ‌ رۆژ بۆ رۆژێ‌ تاریتر خۆیا دكه‌ن به‌لكو ئاڵۆزتر دبن و ڤێ‌ گرێكا دبێژنێ‌ قه‌یران گه‌هه‌شتیه‌ وی ڕاده‌ی سالا 2020ێ‌ ل ده‌ف خانه‌نشینێن پێشمه‌رگێن كوردستانێ‌ شونیكا هه‌یڤا ئێكی 2019یه‌ (ل گۆرَه‌ی خشتێ‌ وه‌زاره‌تا دارییا هه‌رێمێ‌ به‌لاڤكری)، ده‌ما مامێ‌ عه‌ڵۆی خشته‌ دیتی، بێهنا وی خوه‌ ل سه‌رێ‌ دفنا وی دا و هه‌ما چ نه‌مابوو بێژته‌ چایچی كا ژ سه‌ر وی كه‌نالی نابه‌ی؟ ما ڤان په‌رله‌مانته‌ران وژدانه‌ك هه‌یه‌ هه‌تا به‌حسێ‌ چاكسازیێ‌ بكه‌ن و یا ژ هه‌موویێ‌ قه‌باحه‌تتر به‌حسێ‌ مۆچێ‌ خانه‌نشینان و ڤێ‌ گیرۆبوونا وێ‌ هه‌ر تێدا نینه‌! دیاره‌ براده‌ر یێن ل هیڤیێ‌ بایه‌ك بهێت و خانه‌نشینان هه‌موویان بۆ گۆڕستانان ڕاپێچ كه‌ت! هێشتا بانگی چایچی نه‌كری، هه‌ڤالێ‌ وی هه‌وارێ‌ مه‌لای ده‌ستێ‌ خوه‌ ل ملێ‌ وی دا و گۆتێ‌:
• دیساڤه‌ كاڤڕێن ته‌ ل كیڤه‌ دچه‌وورن؟
ـ ل دوور وان بێووژدانێنێن دبێنێ‌ په‌رله‌مانته‌ر!
• ئها وێ‌ نه‌كه‌ و بۆ خوه‌ ل جهه‌ك دی بگه‌رهه‌.
ـ تو ب خودێ‌ ژ ڤێرێ‌ ب جه‌ههنمه‌ و من تاقه‌تا ته‌ هه‌ر نه‌مایه‌!
• نه‌خێر كێرا گه‌هشتی هه‌ستی!
ـ ما ووژدانه‌ ئه‌ڤه‌ 2020 و شونیكا مۆچێ‌ هه‌یڤا ئێكێ‌ 2019 دده‌ن مه‌، لێ‌ ل وه‌لاتێن دن یا ده‌ست ب به‌لاڤكرنا مۆچێ‌ هه‌یڤا دوو 2020ێ‌ دكه‌ن ئو ئه‌فه‌ندیێن مه‌ یێ‌ به‌حسێ‌ چاكسازیا دكه‌ن، چاكسازیێن نه‌شێن ته‌سێن جاددێن سه‌یرستانێ‌ چاره‌ بكه‌ن چ جای كێشێن دنێن مێژینه‌ یێن خه‌لكێ‌ ڤێ‌ سه‌یرستانێ‌ ئه‌ڤه‌ سه‌رێ‌ هنده‌ سالانه‌ ژ به‌ر دنالن، ڤێجا تو بهێی و به‌حسێ‌ مۆچێ‌ خانه‌نشینیا په‌رله‌نانته‌ران بكه‌ی، تۆ ب خودێ‌ كه‌ی ما ڤی خه‌لكی ماف نینه‌، هه‌ر جهێ‌ ڤان په‌رله‌مانته‌ران لێ‌ بمینن بارانا په‌له‌نداران لێ‌ ببارینن!
• ما مێر ل ڤێ‌ سه‌یرستانێ‌ هه‌نه‌!
ـ برس و نه‌دادپه‌روه‌ری (شاكر فه‌تاحان)(*) ب به‌رهه‌م دئینت!
• ئه‌ز وه‌ك ته‌ هزر ناكه‌م چونكو هه‌ر چ نه‌بت جامێران رێك بۆ چاكسازیێ‌ ده‌شت كر و یێن ل په‌ی دهێن بلا كارێ‌ ڕاستڤه‌كرنێ‌ ب ستۆیێ‌ خوه‌ڤه‌ بگرن!
ـ ڕاسته‌، روینێ‌ ژ ئاڤێ‌ گرتی چێتره‌ كو هه‌موو ب به‌ر ئاڤدا بچت!
(*) شاكر فه‌تاح مافپه‌روه‌ر و قایمقامه‌كێ‌ كوردپه‌روه‌ر بوو ژبلی كو نڤیسه‌ره‌كێ‌ هێژابوو ل سالا 1988 د مه‌جلس ته‌شریعیا حوكمێ‌ زاتیێ كارتۆنی دا (11ـ13ئادارێ‌ هێرشه‌كا تۆند كره‌ سه‌ر حوكمه‌تێ‌ و سه‌ره‌ده‌ریا وێ‌ دگه‌ل ده‌ڤه‌رێن لبن سیهانه‌تا شۆره‌شا كوردستانێ‌ دا و داخازا ڤه‌ژاندنا رێككه‌فتنا 11 ئادارا 1970 كر، ل شه‌ڤا 18 ئادارێ‌ زه‌بانیێن حوكمه‌تێ‌ ئه‌و گرت ل 27/6/1988 هه‌ر چه‌نده‌ ژیێ‌ وی د سه‌ر 70 سالیێ‌ دا بوو، شه‌هیدكر.

31

محه‌مه‌د چه‌لكی
ـ وه‌ی پا ترس چ حه‌یاته‌!
• ئێ مانێ ژ قه‌ستا نه‌هاتیه‌ گۆتن:”چویڤێ ترسێ یێ ژ به‌حه‌شتێ هاتی!”
گوهێن من ئێدێ ته‌حه‌موولا زڕتێن ریه گه‌ڤۆزێن خودانێن جوببا و سیاسه‌تمه‌دارێن ڤێ رۆژهه‌ڵاتێ نه‌مایه‌!
• “هه‌ر دین سزه‌كی، ئیمانسزه‌ك ڤێ دكه‌ڤت”!
ـ ماده‌م هه‌ر ئیمانسز بت، یا ژ خوه‌یه‌ و سۆپێن مه‌ ل زڤستانا دێ ژ ئاوه‌ره‌یێن بۆ خوه‌ ژ به‌ر گه‌رما غه‌زه‌با ده‌ستهه‌ڵاتدارێن ڤێ رۆژهه‌ڵاتێ دره‌ڤن و بۆ خوه‌ ل ئارامگه‌هه‌كا گه‌رم دگه‌رهن، سارتر بت و به‌رویكێن مه‌ هه‌ر دێ چاڤه‌رێی رۆژا به‌لاڤكرنا مۆچێ هه‌تا ده‌جال بهێت، دێ مینیت نۆچه‌، بن!
•چاكسازی فه‌رتره‌ ژ هه‌ر تشتێ دن، ڤێجا بێ ده‌نگ به‌ وه‌كو ڤی خه‌لكی و چاڤه‌رێ به‌ كانێ پاپۆڕا خوه‌نیشاندانێن ده‌ڤه‌ر گرتی دێ ل كیش كه‌ناری ڕاوه‌ستت!
ــ چاكسازی ل ڤێ رۆژهه‌لاتێ ناهێن كرن، تۆ دزانی ئه‌فه‌ندی ژ به‌ر چ!
•هه‌ما تۆ وێ شه‌كرێ بشكێنه‌، مانێ ته‌ یا خوه‌ كرییه‌ ئه‌ڤۆقاتێ بێ چانته‌یێ ڤی زه‌مانی!
ـ چونكو ئه‌ڤ سیسته‌مه‌ ل به‌ژنا مه‌ دهێت!
• ما سیسته‌مه‌ك هه‌یه‌؟
ـ كه‌له‌ك جاران من هزر دكر تۆ كولندێ ده‌ر نه‌ڤه‌كری، لێ دا په‌شیمان بم، به‌س ڤێ جارێ بۆ من دیار بوو كو تۆ ب ڕاستی كولندی!
• “پربێژی داركۆكێ سه‌رێ خودانییه‌!”
ـ ئها ئه‌ڤێ ئه‌ز دگه‌لته‌ مه‌ و نموونه‌ ژی …
• تۆ خودێ تمام نه‌كه‌ و “هه‌كه‌ ده‌رسه‌، حه‌رفه‌ك به‌سه‌”!
ـ ئه‌ڤه‌ بۆ كوردێن ڤی سه‌رده‌می نه‌یا دروسته‌!
•بۆچی ما جوداهیه‌ك د نابه‌ینا كوردێن ڤی سه‌رده‌می و یێن به‌ری مه‌ هه‌نه‌؟
ـ پیچه‌ك یا هه‌ی!
•ئه‌ز باوه‌ر ناكه‌م چونكو هه‌ستیارترین مرۆڤ كو شاعرن ژ ده‌ردێ ڤی ملله‌تی یێن ب قه‌هرا مرین، سه‌یدایێ خانی و مه‌لا ئه‌حمه‌دێ نالبه‌ند و شكۆیێ حه‌سه‌ن كو ڤان هه‌ر دوویان خوه‌ ژ ده‌ردێ بێتفاقیا ڤی ملله‌تی كوشتینه‌!
ـ ب چاڤێ شاعرا ل چ كێش و بێشان مێزه‌نه‌كه‌، ئه‌و دتاگێڕن و ب ته‌بیعه‌ت زارۆكن!
• تۆ رویڤیه‌كێ فێلبازی! خوه‌ ل سه‌ر پرسێن بنگه‌هین ڕا باز دده‌ی.
ـ فێلبازی و دره‌و ل سه‌رده‌مێ نه‌ڤیچڕكێن ئه‌دیسۆنی دو فلسێن سۆر نائینن، ما دهێلن مرۆڤ دره‌وه‌كێ بۆ خوه‌ بكه‌ت!
• وه‌كو ریه گه‌ڤۆزێن حه‌شدا شه‌عبی و ئاخۆندێن ئیرانێ …
– ب خودێ ئه‌گه‌ر ژ ده‌وله‌ت سه‌رێ نه‌ڤیچڕكێن ئه‌دیسۆنی نه‌بایه‌ كو خوه‌ ره‌نگێ بنده‌رپێ وان دزانن یێ چه‌وانه‌، دا ئه‌وا سه‌ددامێ چوینرێژ ب سه‌رێ گه‌لێ مه‌ ئینای یار گوزه‌ل بت و ئاخۆندێن ئیرانی نه‌چار نه‌دكرن، بێژن مه‌ فرۆكا رێڤنگهه‌لگرا ئۆكرانی ب شاشی ئێخستیه‌!
• پا بۆچی هنده‌ك ل ڤێ مه‌مله‌كه‌تا مه‌ هێشتا ب وه‌ریسێ دره‌وان دچنه‌ ئاشی(كه‌ڤری)!
ـ ئه‌وێ پرسێ ژ وه‌زاره‌تا كه‌هره‌با هه‌رێمێ بكه‌، به‌رسڤا ڕاست ل ده‌ف وانه‌!
• ئه‌ز به‌رسڤا وان دزانم و دێ بێژن: زڤستانا بهێت دێ كه‌هره‌ب بیته‌ 24 ده‌مهژمێر و یا زێده‌ دێ فرۆشینه‌ گزیرتا واق واق!

20

محه‌مه‌د چه‌لكی
ل ڤێ رۆژهه‌لاتا هه‌ر تشت رۆژ بۆ رۆژێ گرانتر لێ دهێت و د به‌رامبه‌ر دا بێكاری و قه‌یرانه‌كا نه‌به‌ر هزر به‌رۆكا له‌شكرێ بێكار دگرت، حوكمه‌ت و پارتیێن سیاسی و د گه‌ل مه‌لا و قه‌شا و هنده‌ك كه‌سێن ماستوچی، سه‌ده‌مێن ڤێ ره‌وشێ هه‌موویێ دكه‌نه‌ دستۆكوركا نه‌حه‌زێن ناڤخوه‌ و ده‌ره‌كه‌. ئه‌رێ مه‌عقوله‌ تنێ ده‌وله‌تێن ل ڤێ رۆژهه‌لاتێ نه‌حه‌ز ڤێ ب سه‌ری بینن و نه‌هێلن بۆ ده‌رمانی بچووكترین قه‌یرانێ چارسه‌ر بكه‌ن! ئه‌ڤ نه‌حه‌زه‌ چه‌ند دلڕه‌ق و بێوژدانن! ناهێلن ئاڤه‌كا زه‌لال د شیفكه‌كا وه‌لاتی دا بچته‌ خار! هوین بۆ ڤێ گازندا ده‌ستهه‌لاتێن ده‌ڤه‌رێ چ دبێژن؟ من ب خوه‌ وه‌ك مامێ عه‌لۆ هه‌تا پێر من باوه‌ر نه‌دكر، به‌لێ ژ پێر وه‌ره‌ هه‌موو بۆچوونێن من ده‌رباره‌ی ده‌ستهه‌لاتان هاته‌ گوهۆڕین و مافی دده‌م وان و دبێژم: ب ڕاستی جامێر دمافدارن و ئه‌م وه‌كو خه‌لك د ده‌ڤ گازنده‌ و پشیكێن چاڤ كۆره‌نه‌ و چاكی و قه‌نجیێن وان نابینین، ژ خوه‌ هه‌ر به‌حسێ مه‌ردینی و ده‌ستپاكیا وان هه‌ر نه‌كه‌ن و خوه‌ عیسا پێغه‌مبه‌ر شه‌رم كریێ ده‌ستپاكیا وانه‌! ما هوین پرسیار ناكه‌ن كانێ پێر چ قه‌ومییه‌؟ عه‌رد هه‌ژه‌كا وه‌سایه‌ كو ئێدی سیمایێ ڤێ رۆژهه‌لاتێ ژ وێ رۆژێ و هێرڤه‌ (3/1/2020) دێ نه‌وه‌كو به‌ری پێر بت.
ـ ته‌ چ لێكر مامێ عه‌لۆ!
• ئه‌رێ بیرا ته‌ ل كوشتنا شوینگرێ ئیمپراتۆریا نه‌مسا ـ مه‌جه‌ر دهێت (1914 ل سه‌راییڤۆ)؟
ـ ڤێجا ڤێ چ په‌یوه‌ندی ب پێرڤه‌ هه‌یه‌؟
• چ په‌یوه‌ندی هههههه‌ … مامۆ گه‌ز و مقه‌سێن هه‌ر لڤینه‌كێ د ده‌ستێن قاسمێ سوله‌یمانی دا بوون و ده‌ستهه‌لاتدارێن ده‌ڤه‌رێ خوه‌ ژ به‌ر وی نه‌دوێران بلكۆزن!
ـ یێ گوهداریا خه‌لكێ بكه‌ت و چاڤێ وی ل به‌رژه‌وه‌ندیا وی نه‌بت، چ بهێته‌ سه‌ری، نۆشی جان بت!
• ته‌ ئه‌ڤ سنعه‌تێ خوه‌ نه‌هێلا و هه‌ر تشتی ب فه‌لسه‌فا ده‌ستهه‌لاتداریێ ڤه‌ گرێده‌ی، ل ڤێ رۆژهه‌لاتێ ژمێژه‌یه‌ فه‌لسه‌فا ده‌ستهه‌لاتدارێی ب فه‌توایێن ئۆلی و نۆرمێن جڤاكێ ده‌رگرتی* ل گۆرستانا باژێری هاتنه‌ ڤه‌شارتن!
ـ ئێ قاسمه‌ك چوو و ئێكێ دن دێ شوینێ گرت و ب دیده‌كا هشكتر سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل دوووڤه‌لانكێن خوه‌ كه‌تن و كێش و بێشێن ده‌ڤه‌رێ دێ هه‌ر مینن چاڤه‌رێی سۆپه‌رمانه‌كی!
• نه‌ك سۆپه‌رمانه‌ك، ب تنێ په‌یدابوویه‌، به‌لكو ئه‌ڤرۆ پرانیا خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێ بووینه‌ سۆپه‌رمان و دارژیانه‌ سه‌ر جاددان و یێن ڕاڤه‌ كه‌وێ ب دز، گه‌نده‌ل و دویڤه‌لانكێن قاسمان* دكه‌ن، ژ به‌ر ڤێ یه‌كێ دبێژم: ژ ئه‌ڤرۆ پێڤه‌ جه‌ڕكێ دویڤه‌لانكیا ده‌ستهه‌لاتدارن بۆ ده‌وله‌تێن ده‌ره‌كه‌ ل به‌غدا شكه‌ست و سیمایێ رۆژهه‌لاته‌كا نوی برێڤه‌یه‌!
ـ ئه‌ز نه‌شێم وه‌كو ته‌ یێ خوه‌ش باوه‌ر بم چونكو ماده‌م به‌حسێ تۆلڤه‌كرنێ دكه‌ن، ئه‌و ژی دێ چنه‌ سه‌ر ده‌وسا یێن به‌ری خوه‌ و دێ هه‌ر بێژین: خوه‌زیا پار و ره‌حمه‌ت ل كفن دزی!
• زه‌ڤیێن برنجی هه‌كه‌ نه‌هێنه‌ ئاده‌كرن، جۆتیار دێ به‌رابرنجێ* دوورت و دێ بته‌ پالێ پویشی؟
ـ ب كلۆخێ ته‌ هندی هزرا تۆلڤه‌كرنێ د سه‌رێ ڤی خه‌لكی دا بت، ته‌ نه‌دیت قۆنتوتیك ب ده‌ڤه‌رێ بكه‌ت و كێش و بێش دێ هه‌ر مینن وه‌كو خوه‌ و دێ به‌رده‌وام ل دوور بازنا بۆش زڤڕین.
• نوكه‌ ده‌ڤه‌ر یا دكه‌لت و ترسێ دلێ دویڤه‌لانكێن قاسمان یێ گرتی و خه‌لك یێ ل سه‌ر جاددان و مانێ دبێژن:”ئه‌و ماف نامرت، یێ خودان ل په‌ی دكه‌ڤت و داخواز دكه‌ت”.
ـ ڕاسته‌.
جڤاكێ ده‌رگرتی* هێمایه‌ بۆ تێزا فه‌یله‌سۆفێ نه‌مسایی كارل پۆپه‌ری كه‌ تێدا به‌حسێ جڤاكێن نه‌هێن گوهۆرین دكه‌ت و هه‌ر نشن خوه‌ تێدا دووباره‌ دكه‌ت.
قاسمان* هێمایه‌ بۆ ده‌ستتێوه‌ردانێن ده‌ركه‌ د كاروبارێن وه‌لاتێن دن دا و ده‌ستهه‌لاتدار گوهداریا وان دكه‌ن و ژبن فه‌رمانێن وان ده‌رناكه‌ڤن!

18

محه‌مه‌د چه‌لكى
“چاڤلێكه‌ر هه‌رده‌م یێ لپاش و چاڤ ل ده‌ریێ خه‌لكییه‌”
– ته‌خێره‌ هۆسا سه‌ر ئه‌ڤراز مێزه‌ دكه‌ى؟
• هشیار به‌ من ب سه‌له‌فیان نه‌هژمێره‌!
– ما سه‌له‌فى به‌رێ خوه‌ كیڤه‌ دده‌ن؟
• وێ پرسیارێ ژ مه‌لا عه‌لیێ كه‌له‌كێ بكه‌؟
– باشه‌ به‌س ته‌خێره‌ هۆساى ل سه‌ر شۆسته‌ى جحنى و ئه‌ڤراز دنێرى! ژ خوه‌ جادده‌ و شۆسته‌ ژ بێكاران خمخمینه‌ و ته‌ ژى ریتما هاتنووچوونێ یا تێكداى!
• وێ پرسیارێ ژ وه‌زیرێ پلاندانان و یێ كارى بكه‌ كانێ بۆچى هۆسا رێژا بێكاریێ ساڵ بۆ ساڵێ زێده‌تر لێ دهێت، یا دن ئه‌ز ئه‌ڤراز مێزه‌ بكه‌م یان نزم ب ته‌ چ؟
• مرۆڤى چاڤێن هه‌ین دا پێ سه‌حكه‌ته‌ جوانیا دونیایێ و سروشتى؟
– ڕاسته‌، به‌س ل ڤێ مه‌مله‌كه‌تا دبێژنێ كوردستان ما كى خه‌ما جوانى و سروشتێ وێ دخۆت، ژبلى چ گرێن بلند نه‌هێلاین و بلدوزه‌ر پێ ڕا نه‌به‌رداین و ئولیێن ژ بورجا بیزا بلندتر لێ ئاڤاكرین و ئه‌گه‌ر ئه‌و پارێن ل ئولیێن ل سه‌رێ گران هاتینه‌ ئاڤاكرن بۆ ئاڤاكرنا بن خانا ئابوورى هاتبانه‌ مه‌زاختن نوكه‌ ژ مێژه‌ مه‌ تایوان و سنگاپۆر ل پاش خوه‌ هێلا بانه‌، ژبیر نه‌كه‌ هه‌ر سال هێش باش پویش نه‌به‌هین ئاگر ب سروشتێ كوردستانێ دكه‌ڤت و ئه‌لحه‌مدولیلاه مه‌ هند ئامویرێن ئاگر ته‌مراندنێ نین زیانێن وێ كێم بكه‌تن.
– پا كارێ پێشمه‌رگێن ژینگه‌هێ چییه‌؟
• پێشمه‌رگێن ژینگه‌هێ ژى هه‌نه‌! ب خودێ من ئه‌ڤه‌ نزانییه‌ و من وه‌سا هزردكر پێشمه‌رگه‌ هه‌ما ئێك تۆخمه‌ و هه‌وجه‌ى چ پێناسا ناكه‌ت!
– تۆ چ رویڤیه‌كێ فه‌لتۆى و په‌له‌نداران ب هه‌ر ئالیێ ته‌ بڤێت دهاڤێژى و وه‌كو “موویێ ژ ماستى كێشاى” ره‌پ و رویت ده‌ردكه‌ڤى و خوه‌ ژ به‌رسڤان ڤه‌ددزى، وه‌ى عه‌مفه‌رم بۆ ته‌ مامێ عه‌لۆ!
• ئه‌رێ پرسیارا ته‌ چ بوو؟
– من گۆت: تۆ بۆچى سه‌ر ئه‌ڤراز مێزه‌ دكه‌ى؟
• ئه‌ز یێ ل ناڤێن ڤان تابلۆیان مێزه‌ دكه‌م!
– ئێ تۆ چه‌وان دبینى!
• خوه‌ ل ڤى باژێرى بیانى دبینم!
– بۆچى؟
• ئه‌رێ ما تۆى حۆتمى؟
– حۆتمێ چ مه‌ره‌ما ته‌ پێ چییه‌!
• ئێ ب ئه‌نیا باپیرێ ته‌ یێ ره‌حمه‌تى كه‌م ل سه‌رده‌مێ حوكمێ به‌عسیان من پتر هه‌ستدكر ئه‌ز یێل باژێره‌كێ كوردستانێ ژ ئه‌ڤرۆ، هه‌ما چ نه‌بت ناڤێن زارۆكان ته‌ڤ و تابلۆیێن هه‌موو دكان و خارنگه‌هان ب كوردى بوون، نزا ئه‌ڤ ملله‌ته‌ چ لێ هاتییه‌!
– سه‌رده‌مێ گلۆبالیزمێیه‌ و تۆ مرۆڤه‌كێ كه‌ڤنپارێزى!
• گلۆبالیزما چ، هه‌ڕه‌ هه‌ر باژێره‌كێ وان وه‌لاتێن پێشكه‌فتى سه‌یرى تابلۆیێن سه‌ر جاددان بكه‌ دێ بۆ ته‌ دیار بیت كو ئه‌م به‌روپشت یێن د گلۆبالیزمێ گه‌هه‌شتین، ناڤ و تابلۆیێن باژێران دخه‌ملینن، ناسناما وى وه‌لاتى بۆ بیانییان دیار دكه‌ن.
– ئانكو نه‌ وه‌كو مه‌ و هه‌ر كه‌س ل گۆره‌ى كه‌یفا دلێ خوه‌ تابلۆیان بلند ناكه‌ن.
• به‌لێ ب مه‌رج كو چ په‌یوه‌ندى ب تێكدانا شیرازا پێكڤه‌ژیانێ ڤه‌ نه‌بت و ژ بلى كو نابت ئه‌و ناڤ دووباره‌ بت.
– تۆ بۆ وان چ دبێژى یێن ناڤێن په‌هله‌وانێن زنجیرێن توركى و ئیرانى ل دكان و خارنگه‌هێن خوه‌ دكه‌ن!
• نه‌ گونه‌ها وانه‌ به‌لكو یا ده‌ستهه‌لاتێیه‌ و دڤێت ل جهێن ده‌ستویریێ دده‌ن كه‌سێن زمانزان و ده‌رونناس لێ هه‌بن.
– دیسا ته‌ بادا ده‌ستهه‌لاتێ!
• به‌لێ چونكو ئه‌و به‌رپرسێن سه‌ره‌كنه‌ بۆ هه‌ر سه‌رپێچى و شكاندنا شكۆمه‌ندیا كوردستانیان و ب رێكا قانوونێ دكارن رێ لێ بگرن.
– ئه‌شهه‌دوبیلا ته‌ ئه‌ڤێ جارێ ب دلێ من گۆت چونكو ڤان زنجیرێن توركى ریتما هه‌ر تشتى ل كوردستانێ تێكدایه‌ و ئه‌و نه‌مایه‌ پشته‌ ناڤێن ئوسامه‌ و ئه‌بوبوكران ڤێجا ناڤێن ئه‌رتۆغرۆل و گوكهان ل مه‌ زێده‌ بن!
2019.12.28

17

محه‌مه‌د چه‌لكی
ـ هه‌ر وه‌كو تۆ ئه‌ڤرۆ گه‌له‌ك یێ ب زه‌وقی و له‌وا ته‌ وه‌سا یا خوه‌ تفولف كری!
• هه‌ما تۆ وه‌ نه‌بێژه‌!
– بۆچی ما پرسیار كرن نه‌كاره‌ك باشه‌!
• ل ڤێ مه‌مه‌له‌كه‌تا مه‌ كه‌س پرسیاران ب عانه‌كێ سۆر ناكڕت!
– سه‌رێ ئاخفتنێ و بنێ ئاخفتنا ته‌ هه‌موو په‌له‌ندار وه‌شاندنه‌، مامۆ بۆ خوه‌ ل كاره‌كی بگه‌رهه‌ و ژ ڤان چزی و فزیان ڤه‌به‌.
• دێ ڤێجا وه‌ره‌ ڤی نیڤه‌ مرۆڤی و چكێن ئه‌و ددانت!
– ئه‌ڤه‌ فێلا ته‌ یه‌، هه‌رده‌ما مرۆڤی ڕاستییا ته‌ دا ناڤ چاڤێن ته‌، دبن هنگلێن خوه‌ دچی وشلم كۆرم، كه‌سێ ناپارێزم.
• عه‌زیزێ من ڕاستیا چ و ته‌ڕه‌ماشا چ، ئه‌ز یێ دبێژم پرسیار دوو عانێن سۆر نائینن، تۆ دزانی ژ به‌ر چ؟
– ئێ.
• چونكو كه‌س خوه‌ ب عێسێ ده‌لا ناده‌ن و ته‌ڤ دا سۆكرات و پلاتۆنن(ئه‌فلاتۆنن)، نه‌ هه‌وجه‌ی چ پرسیار كرنانن چونكو ئه‌و كه‌س پرسیاران دكه‌ن، یێن بزانن كو نزانن!
– نه‌خێر ڤێ جارێ تۆ شیایه‌ من!
• ئه‌رێ مه‌سه‌لا كاره‌بێ و كاشێ چلێ هات!
– سوپاس بۆ خودێ كاره‌با ل هه‌یڤا نیسانێ و چریا ئێكێ یێ فیته‌ و بۆ هه‌یڤێن دن ژی لاو یا برێڤه‌ دچت و چیرۆكا كاشێ ژی یا بوویه‌ چیرۆكا ماشێ و به‌لێ باوه‌ر دكه‌م ڤێ جارێ نالێن وان ژ لایێ حوكمه‌تا نوویڤه‌ یێن هاتینه‌ شداندن، خودێ ئانه‌هێ بده‌تێ.
• ئانه‌هێ ب ده‌ته‌ كێ؟
– پا تۆی زك دڕینی، ماكی هندی حوكمه‌تا مه‌ پێدڤه‌ ب ئانه‌ها خودێیه‌! ما هایا ته‌ ژێ نینه‌، حویتێن كه‌فتین وه‌لاتی و ئاده‌كرنا وان چه‌له‌نگ پێدڤێن و حوكمه‌تێ ژی سۆزا دای پاریێن حه‌رام ژ گه‌لالیشكا وان بینته‌ ده‌رڤه‌ و ڤێجا ما نه‌ پێدڤی ئانه‌ها خودێ و مه‌ هه‌میانه‌، شاش تێنه‌گه‌هی!
• ئئئهههها شونی تێگه‌هشتم كانێ بۆچی به‌رپرسێن مه‌ بووینه‌ شیشلتۆك و بلێتێن فرۆكا گران بوونه‌ و ل بره‌هیم خه‌لیلان ژی دبێژن ئێك شه‌ماته‌ و قۆلیزانه‌كه‌ خوه‌ دێ بێژی دووباره‌ داعش زڤرین و … هه‌یله‌ل وی و بابێ وی قه‌ستا توركی و ده‌رڤه‌ی وه‌لاتی بكه‌ت، تۆ نابێژی ترسێ لێڤا لێ گه‌زتی، ئێ بخودێ نه‌ ب ده‌ستێن مرۆڤیه‌ و چ مه‌لاقی نینه‌ مرۆڤ بێژته‌ حوكمه‌تێ وه‌ی هه‌وه‌ سه‌حه‌ت و قۆه‌ت خوه‌ش بن، نێ ڤان چاڤ برسیان روومه‌تا كوردستانێ هه‌رماندییه‌.
– ته‌ نه‌ لبه‌ره‌ بره‌خه‌كیڤه‌ بچی و ژ حره‌ر و جره‌را موولیدان پیچه‌كێ ب دووركه‌ڤی و ژبیر بكه‌ی؟
• ته‌ بیرا من ل بابێ من یێ ره‌حمه‌تی ئینا.
– ئه‌و چاوا؟
• مرۆڤه‌ك ل گوندێ مه‌ هه‌بوو یێ بێ سه‌روبه‌ر و گه‌له‌ك دره‌و دكرن، هه‌موویان گازنده‌ دكرن و دگۆتن بلا ریه سپیه‌ك بێژتێ به‌لكو شه‌رم بكه‌ت و ده‌ستان ژ ڤان كریارن به‌رده‌ت؟ بابێ من دگۆت:” ئه‌و ب ڤان تشتان یێ لاوه‌ و ئه‌گه‌ر كارێ خوه‌ لاو كر و دره‌و نه‌كرن پا كی دێ زانت گونده‌ك یێ بناڤێ چ … هه‌ی، ئه‌ڤجا باوه‌ر بكه‌ هه‌رده‌ما ده‌نگێ مووه‌لیدان نه‌ما ئێدی دێ ل به‌ر ته‌ به‌رزه‌بیت، بنزانی كو تۆ یێ ل كوردستانێ!
– ئه‌ڤ ته‌داره‌كا ته‌ من هزر دكر ته‌ ژی ڤیزه‌ك ل په‌ساپۆرتێ دایه‌، توركیا و ئه‌ورۆپا خوه‌ بگرن ئه‌ڤه‌ ئه‌ز هاتم!
• تۆی شاشی
– بۆچی؟
• چونكو ئه‌ڤرۆ جه‌ژنا برایێن مه‌ یێن ئێزدییه‌ و ئه‌ڤه‌ ئه‌ز دێ چمه‌ ته‌وافا لاله‌ش، ئه‌گه‌ر ته‌ بڤێت فه‌رموو دا پێكڤه‌ بچین و د خزمه‌تا ته‌ دا مه‌!

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com