NO IORG
Authors Posts by محه‌مه‌د چه‌لكي

محه‌مه‌د چه‌لكي

محه‌مه‌د چه‌لكي
148 POSTS 0 COMMENTS

13

چه‌ند ئه‌م نێزیكى 25.09.2017 دبین، دۆزا كوردى د ناڤ كێش و بێشێن جیهانێ دا و د هۆلێن زلهێزێن جیهانێ و بانگخوازێن مافێن مرۆڤى و پشته‌ڤانێن دیمۆكراتیێ دا یا دبیته‌ كێشا هژماره‌ ئێك. ل چ ده‌مان وه‌كو ئه‌ڤرۆ دۆزا كوردى نه‌گه‌هه‌شتیه‌ ڤێ قۆناغێ و ببیته‌ مژارا هه‌رى گه‌رم ل جه‌م دۆست و دوژمنێن سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ، ژبلى رژدیا سه‌ركرداتیا سیاسى بۆ گه‌هاندنا پاپۆرا خه‌ون و هیڤیێن هه‌ر كورده‌كى بۆ وێستگه‌ها ده‌وله‌تبوونێ.
به‌رى هه‌ر ژدایك بوونه‌كێ ژانێن پرى ئێش و بكۆڤان گه‌ودێ مرۆڤى دگرن، راده‌ستبوون ل ده‌مێ ژانگرتنێ دا ئانكو رووبروو بوونا مرنه‌كا مسۆگه‌ره‌، دۆزا كوردى یا ل به‌ر ژانێن ده‌وله‌تبوونێ و خوه‌ڕاگریا گه‌ودێ مه‌ ل به‌ر ڤێ ژانێ دێ خه‌ونێن مێژینه‌یا مه‌ كه‌ته‌ راستى، ئاسن بگه‌رمى بهێته‌ قۆتان دێ ئه‌و تشت ژێ دروست بیت، ئه‌وێ دلێ ته‌ بخوازیت.
ژمێژه‌یه‌ كوردستان ده‌وله‌ته‌ك دیفاكتۆیه‌، هه‌ر ژبه‌رهندێیه‌ د شه‌رێ تیرۆرستێن ئیسلاما سیاسى دا زلهێزێن جیهانێ و به‌ره‌یێ ئه‌نتى تیرۆر ئێكسه‌ر و بێى به‌غدا هاریكاریێن سه‌ربازى دگه‌هاندن هێزێن پێشمه‌رگه‌ێن كوردستانێ، ژبلى د قادا شه‌رى دا هێزا هه‌رى باوه‌رپێكرى و سه‌هم و ئه‌فسانا تیرۆرستێن داعش شكاندى. نوكه‌ شه‌رێ تیرۆرێ یێ به‌ره‌ف داویێ دچیت و هه‌ر هێزه‌كا پشكدار ل به‌ندا پاداشتێ خوه‌نه‌ ژ وى شه‌رێ مالوێرانكه‌ر. هه‌لبه‌ت كورد ژى چاڤه‌رێى پشكا خوه‌نه‌ و پشكا كوردان ژى دیاره‌ ئه‌وژى ده‌وله‌تا سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێیه‌!
ل به‌ر سیبه‌را ڤه‌خاندنا ره‌وشا ئه‌و ده‌وله‌تێن ژ ڤه‌رێژا كێشێن ناڤنه‌ته‌وى په‌یدا بووین مینا شه‌رێ ئێكێ و یێ دوێ یێ جیهانى، ب داوى بوونا شه‌رێ سار، هلوه‌شیانا سۆڤیه‌تا به‌رێ و یۆگسلافیا ب تایبه‌ت ره‌وشا ڕاگه‌هاندنا ده‌وله‌تا ئیسرائیلێ وه‌كو ره‌وشا نوكه‌ یا هه‌رێما كوردستانێ بوو. ل وى ده‌مى ئه‌مریكا، سۆڤیه‌ت و بریتانیا داخاز ژ ملله‌تێ ئیسرائیلى كرن كو ب دانوستاندنێ ل گه‌ل عه‌ره‌بان بگه‌هنه‌ رێككه‌فتنه‌كێ و ل دژى سه‌ربه‌خۆیا ئیسرائیلێ راوه‌ستان چنكو ل گۆڕه‌ى ڤه‌خاندنا وان هێزان دێ شه‌ره‌كێ مه‌زن روو ده‌ت و به‌لكو دێ هولۆكۆسته‌كا دن بسه‌رێ گه‌لێ ئیسرائیلى هێت! ئه‌ڤجا باشتره‌ ده‌ستان ژ سه‌ربه‌خۆیا ئیسرائیلێ به‌رده‌ن ب هندێ ژى نه‌ڕاوه‌ستان گه‌ف لێكرن كو دڤێت ده‌ستبه‌ردارى سه‌ربه‌خۆیێ ببن چنكو ره‌وشا جیهانێ وێ یه‌كێ دخازیت و شیانێن شه‌ره‌كێ دن نینه‌ ژبلى نه‌ڕازیبوونا ده‌وله‌تێن عه‌ره‌بى و ئیسلامى و ئه‌گه‌ر ملله‌تێ ئیسرائیلى ل سه‌ر خوه‌سته‌كا خوه‌ یێ رژد بیت، هنگى ئه‌و پشته‌ڤانیێ لێناكه‌ن! لێ ملله‌تێ ئیسرائیلى گوه نه‌دان وان گه‌ف و داخازیان و ده‌وله‌تا خوه‌ ڕاگه‌هاندن و ل داویێ هه‌ر ئه‌و زلهێز بوون یێن دانپێنان ب ئیسرائیلێ كرن و ئه‌ڤرۆ ئیسرائیل تاكه‌ ده‌وله‌ته‌ یا دیمۆكراتى ل ده‌ڤه‌را رۆژهه‌لاتا ناڤین و هه‌ڤپه‌یمانا به‌ره‌یێ دیمۆكرات و سیكولار.
ئه‌ڤرۆ هه‌ر ئه‌و هێزن یێ داخازێ به‌لكو گه‌فان ل سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردستانێ دكه‌ن كو ده‌ستبه‌ردارى ریفراندۆم پرسا سه‌ربه‌خۆیێ ببن و ئه‌ڤێ پرسێ پاش بیخن بۆ پشتى بداوى بوونا سه‌رێ تیرۆرێ و هه‌روه‌سا رێكا دانوستاندێ بگرن ل گه‌ل عێراقێ بۆ هه‌رپرسه‌كێ! چنكو دێ شه‌ره‌كێ دن ل ده‌ڤه‌رێ په‌یدا بیت و كارڤه‌دانێ ل شه‌رێ تیرۆرێ كه‌ت! ژ خوه‌ ئه‌گه‌ر سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردى یا رژد بیت، ئه‌و هینگێ پشته‌ڤانیێ ل كوردان ناكه‌ن! راسته‌ دانوستاندن باشترین بژاره‌یه‌ بۆ چاره‌سه‌ركرنا هه‌ر پرسه‌كێ لێ دگه‌ل كێ!! جارێ عێراق و ده‌وله‌تێن داگیركه‌رێن كوردستانێ زمانێ دیالۆگێ دگه‌ل كوردان هه‌ر نزانن و تنێ بزمانێ گه‌فان دئاخڤن و چ جارا دانێپێنانێ بمافێن كوردان ناكه‌ن. دانوستاندن لگه‌ل وێ عه‌قلیه‌تێ “ئاسن قۆتانه‌ بسارى” یا دن داگیركه‌رێن كوردستانێ هه‌تا كولۆڤانكا سه‌رى دكێشاندا نۆقۆ بوونه‌ و دڤێت هێزا كوردى ل هه‌رچار پارچێن كوردستانێ و ڕه‌ڤه‌ندا كوردى ل ده‌رڤه‌ى وه‌ڵاتى نه‌هێت ژبیركرن كو ته‌ڤ دێ خوه‌دى ل سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ ده‌ركه‌ڤن.
ریفراندۆم و بریارا سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ پرسه‌كه‌ نابیت لبن چ گه‌ف و پێشنیازا بهێته‌ پاشخستن چنكو بژاردێن دن دێ دبه‌رژه‌وه‌ندا داگیركه‌رێن كوردستانێ داشكێت و بیته‌ سه‌ده‌م خوه‌ رێكبێخن و بۆ مه‌ ژ ده‌ستدانا ڤێ فه‌رسه‌ندێیه‌.

13

من به‌رى نوكه‌ ژى گۆتیه‌: په‌یداكرنا كۆده‌نگیێ ل سه‌ر هه‌ر پرسه‌كێ د ناڤ جڤاكى دا خوه‌ ئه‌و پرس چه‌ندا جڤاكى، نیشتمانى، ئۆلى، سیاسى… و نه‌ته‌وى بیت، پتر نێزیكى خه‌یالێیه‌ ژ راستیێ. ئه‌ڤجا بۆ پرسه‌كا چاره‌نڤیسساز وه‌كو ریفراندۆمێ و سه‌ربه‌خۆییێ ده‌هبارى سه‌ختتتره‌. ژبه‌رڤێ ئێكێ ژ لایه‌نێن سیاسى یێن كوردستانێ ناهێت خواستن سه‌رێ خوه‌ و جڤاكا كوردستانێ ب په‌یداكرنا كۆده‌نگیێ بۆ پرسا ریفراندۆمێ ل گه‌ل به‌ره‌یێن دژى ریفراندۆمێ بئێشینیت به‌لكو ته‌ڤ شیانێن هه‌یین بۆ بانگه‌شا وێ بمه‌زێخن.
لێ ل گۆر باوه‌ریا من، پرسا ریفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیێ ل ده‌ف پرانیا كوردستانیان ژمێژه‌یه‌ ئێكلا بوویه‌ و نه‌جهێ گۆمانیێه‌، چنكو به‌رهه‌مێ عێراقیبوونێ: وه‌ڵاتیێ پله‌ دوو، زمانه‌كێ پله‌دو، كولتۆره‌كێ پله‌ دو و پێدا وه‌ره‌، ل هنده‌ك مافان پله‌ پێنج ژى نینه‌؛ ژبلى هه‌رده‌م ب چاڤێ گۆمانێ لێ دهێته‌ مه‌یزاندن و گونه‌هباره‌ بێی بریارا دادگه‌هێ چنكو كوردستانییه‌.
داگیركه‌رێن كوردستانێ ڤێ چه‌ندێ باش دزانن و دزانن به‌رهه‌مێ داگیركه‌ریا وان چه‌ند زیان گه‌هاندیه‌ كوردستانێ. ته‌ڤ پرۆسسه‌ێن پێشداچوونێ و شارستانیێ ل كوردستانێ خه‌تماندنه‌ و كوردستان كریه‌ میرَگا دارژتنا هه‌موو كینا خوه‌، نه‌ دار، نه‌ به‌ر، نه‌ سرۆشت، نه‌ گیاندار و نه‌ژى مرۆڤێن كوردستانێ ژ وێ كینێ قۆرتال نه‌بووینه‌ و هه‌وجه‌ى چ نموونا نینه‌ چنكو پرێز دیاره‌.
پرسا شه‌رێ تیرۆرێ كو كورد هژمارا هه‌رى بسه‌نگن و چۆك لێ فشاندین ل ده‌مه‌كى له‌شكرێن عێراق و سووریێ كۆم كۆم سه‌نگه‌ر چۆل دكرن و توركیا و ئیرانێ ژى راسته‌وخۆ و نه‌راسته‌وخۆ پشته‌ڤانى ل هێزێن تیرۆرست دكر هه‌ر ئێكى ل گۆره‌ى به‌رژه‌وه‌ندیین خوه‌ ب تایبه‌ت توركیا كو ب دۆژمنێ سه‌رهشكێ پرسا كوردى دهێته‌ هه‌ژمارتن؛ سنۆرێ خوه‌ بۆ تیرۆرسیتان هێلا ل تاق و ب وێ چه‌ندێ ژى نه‌ راوه‌ستا ب هێجه‌تا ئاواره‌یان به‌رێ تیرۆرستان دا ئه‌ورۆپا (2015)، دا بكارت ب ڤێ رێ لیستا خواسته‌كێن خوه‌ بۆ ئه‌ندامبوونێ د مالباتا ئه‌ورۆپى دا به‌رژوور ببه‌ت. ل گۆر هه‌موو ره‌نگێن ڤه‌خاندنا ره‌وشا ئه‌ڤرۆ یا ده‌ڤه‌را رۆژهه‌ڵا ناڤین تێرا ده‌رباز دبیت و وان كێش و بێشێن قركا داگیركه‌رێن كوردستانێ گرتین نوكه‌ باشترین ده‌مه‌ كو كورد بریارا خوه‌ بده‌ن، هه‌ر ئه‌ڤ ڤه‌خواندنیه‌ كو سه‌ركرداتیا كوردى رژد دكه‌ت بۆ بریارا ریفراندۆم و سه‌رخۆبوونێ و داكۆكى و پاشه‌ڤه‌ نه‌ڤه‌گرهت ژبرایرا ریفراندۆمێ ل بن چ پاساوان ژبلى مسۆگه‌ریا پشته‌ڤانیا كوردستانیان ل ڤێ بریارێ كو پاڵپشتێ هه‌رى ب هێزه‌ و ب كارتا سۆرا دژى داگیركه‌ران دهێته‌ هه‌ژمارتن.
كاره‌كێ نه‌چاڤه‌رێكرى بوو كو دسه‌ر وان كاره‌ساتێن ب سه‌رێ گه‌لێ كوردستانێ هاتین، هێشتا هنده‌ك مابن ل دژى خوه‌سته‌كا گه‌لێ كوردستانێ د به‌ره‌یه‌كى دا خرڤه‌ ببن ب (به‌ره‌یێ نه‌خێر له‌ ئێستادا) و بانگه‌شێ بۆ وێ چه‌ندێ بكه‌ن و بێژن: نوكه‌ نه‌ده‌مێ ڤێ پێنگاڤا دیرۆكییه‌! هه‌رچه‌نده‌ ئه‌ڤ به‌ره‌یه‌ گه‌له‌ك یێ بێهزه‌ و چ باندۆرێ ل سه‌ر ئه‌نجامێن ریفراندۆمێ ناكه‌ت لێ دیسا پێدڤیه‌ مرۆڤ هنه‌كى ل همه‌به‌ر براوه‌ستیت، سه‌ده‌مێن ئه‌و پالداین ئه‌ڤێ پێنگاڤا نه‌چاڤه‌رێكرى بهاڤێژن ب تایبه‌ت د ئه‌ڤى ده‌مى دا كو هه‌رێما كوردستانێ پێگه‌هه‌كى ناڤنه‌ته‌وى هه‌یى و پرسا كوردى ل ئاستێن هه‌رى بلنده‌.
به‌ره‌یێ نه‌خێر چ ئه‌رگۆمێنتێن بهێز دده‌ستدا نین و ئه‌و پرسێن ئه‌و دئازرینن هه‌مان ئه‌و پرسن یێن ده‌ستهه‌لاتا كوردى گازندا ژێ دكه‌ت و بزاڤێن چاره‌سه‌ریا وان دكه‌ت: گه‌نده‌لى، خزمه‌تگوزارى، په‌روه‌رده‌، كریزا ئابوورى، هه‌لبژارتن، پرسا سه‌رۆكاتیا هه‌رێمێ … و هتد ئانكو ئه‌ڤ به‌ره‌یه‌ هه‌مان قه‌وانا ده‌ستهه‌لاتا كوردى لێدده‌ت جوداهى تنێ ده‌ستهه‌لات بزاڤێن چاره‌سه‌ریێ دكه‌ت و باندۆرا وان ئاریشه‌یان ل سه‌ر وه‌ڵاتیان كێم بكه‌ت لێ ئه‌و تنێ پرسان دئازرینن. ئازراندنا پرسان چ ژ كێشێن وه‌ڵاتیان كێم ناكه‌ت ژبلى كێمكرنا بهایێ به‌ره‌یێ نه‌خێر د چاڤێن وه‌ڵاتیان دا و خزمه‌تكرنه‌كا بهه‌روه‌یه‌ بۆ داگیركه‌رێن كوردستانێ. باوه‌ر ناكه‌م، ئه‌ڤه‌ نه‌خاسته‌كا ڤى به‌ره‌ى بیت به‌لكو نازن ل حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ دكه‌ت، دا مجدتر چاره‌سه‌ریان بۆ كێشێن به‌رووكا هه‌رێمێ گرتین، ببینیت.
د ڤێ ره‌وشێ دا كو داگیركه‌رێن كوردستانێ كێلبێن خوه‌ قیچ كرنه‌ و بارانا گه‌فان دبارینن بۆ سكركرنا ریفراندۆما كوردستانێ د سه‌ر فه‌راهمبوونا ره‌وشا سه‌ركه‌فتنا ریفراندۆمێ كو داگیركه‌رێن كوردستانێ ئه‌ڤێ باش دزانن له‌وا هۆسان هار و حێچ بوونه‌، نه‌ده‌مێ هندێیه‌ به‌ره‌یێ نه‌خێر نازێن خرش بكه‌ت به‌لكو ده‌مێ هه‌ڤگرتن و ئێكرێزیێ یه‌.

77

من ل به‌ربوو ئه‌ڤێ جارێ ل سه‌ر كاره‌ساتا ئه‌نفالێ بنڤیسم چنكو د رۆژه‌كا وه‌كو ئه‌ڤرۆ دا (27 ـ 28) ل سالا 1988 پێخته‌كا پسمامێن من ل گه‌ل خه‌لكێ كورێمێ ل كورێمێ ب ئاوایه‌كێ هۆڤانه‌ هاتنه‌ شه‌هیدكرن و گه‌له‌كێن دى ژى هه‌تا نوكه‌ د به‌رزه‌نه‌ و چاره‌نڤیسێ وان نه‌دیاره‌. د ئه‌ڤێ رۆژا خه‌مگین دا سه‌رێ خوه‌ بۆ شه‌هید و بێسه‌ر و شوونێن ئه‌نفالێ و ته‌ڤایا شه‌هیدێن رێیا ئازادیا كوردستانێ دچه‌مینم. ئه‌نفال د سه‌ر كاره‌ساتا ب خوه‌ را ئینایى یا بوویه‌ پشكه‌ك ژ پێناسا نه‌ته‌وا كورد لێ چ تۆڤ پێناسه‌! پێناسا برینه‌كا چ جار سارێژ نه‌بیت، د هه‌مان ده‌م دا خالا وه‌رچه‌رخانێ د گه‌هاندنا دۆزا نه‌ته‌وا كورد بۆ جیهانا ده‌رڤه‌ وه‌ك نه‌ته‌وكا بێ پشت، ب دوژمنان چه‌مبه‌ركرى (عێراق، توركیا، سوریا و ئیران).
ژ ده‌ستووریا ئه‌نفالبوویان و مالباتێن وان دێ ڤه‌گه‌رم سه‌ر مژارا ده‌وله‌تا كوردى كو ئه‌ڤرۆ بوویه‌ مژاره‌كا گه‌رم ل مه‌یدانا سیاسه‌تا ده‌ڤه‌رێ و جیهانێ. هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ پێشكه‌فتنا كه‌فتیه‌ دۆزا كوردى و ناڤداربوونا وێ ل جیهانێ كو ئه‌ڤرۆ بوویه‌ مژارا هه‌رى گه‌رم، نه‌به‌رهه‌مێ خه‌باتا پارته‌كێ، لایه‌نه‌كێ سیاسى یان پارچه‌كا كوردستانا داگیركرى بتنێ یه‌ به‌لكو یا ته‌ڤایا خه‌لكێ كوردستانێ یه‌، خودان لێ ده‌ركه‌فتنا ڤێ دۆزێ ئه‌ركێ هه‌ر تاكه‌كێ كوردستانێ یه‌، بازرگانیكرن ب ڤێ دۆزێ یان ب كه‌سۆكیكرن، فهێتیه‌كا مه‌زنه‌، دێ بیته‌ سه‌ده‌م بۆ ژناڤبرنا ڤێ ده‌رفه‌تا زێرین.
ده‌رفه‌تا راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردستانێ د به‌رهه‌ڤن، سه‌ده‌م ددیارن، یا ژهه‌موویێ به‌رچاڤتر خوه‌ ئێكلاكرنا سه‌ركرداتیا سیاسییا كوردستانێ یه‌ بۆ پرسا سه‌رخوه‌بوونێ و لاوازبوونا داگیركه‌رێن كوردستانێ كو هه‌تا قڕكێ یێن كه‌فتینه‌ د ئاریشان دا و بێر و بوونا وان ل سه‌ر ئاستێ جیهانێ ب تایبه‌ت توركیا و ئیران كو ب دوو زلهێزێن هه‌رمى دهێنه‌ هه‌ژمارتن، لێ ئه‌ڤرۆ د قه‌فه‌سا پشته‌ڤانیكرنا تیرۆرێ دا دگونه‌هبارن و د كۆمبوونێن زلهێزان دا به‌حسێ پارڤه‌كرنا وان ب ئاشكرایى دهێته‌كرن. خوه‌ نه‌قۆله‌كرنا وان ده‌رمافێ ریفراندۆم و سه‌رخوه‌بوونا كوردستانێ ئه‌وا ب سه‌رێ ئه‌فغانستان، سووریا و عێراقێ ئیناى، چاره‌نڤیسێ وان یێ باشتر نابیت.
هه‌لبه‌ت توركیا ـ ئیران ئه‌ڤێ باش دزانن، هه‌ر ژبه‌رهندێ هۆسان یێن هاربووین و چاڤسۆریێ و گه‌فان دكه‌ن دا سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردستانێ ل بریارا خوه‌ پاشگه‌ز ببیت!! ب تایبه‌ت توركیا، سه‌رۆكێ وێ ئه‌ردۆغان كو ئه‌ڤرۆ ل جیهانێ بوویه‌ پێترانك و ژ هه‌ر ئالى ڤه‌ ته‌نگ یێن لێ دهێنه‌ شداندن و ب پشته‌ڤانێ تیرۆرێ و ئه‌نتى دیمۆكرات دهێته‌ تاوانباركرن، گه‌فێن وه‌سا دكه‌ت دێ بێژى جیهان ته‌ڤ یا ل بن ركێبا سه‌گلاڤیا وى. ل ده‌مه‌كى توركیا به‌رێ و یا نوكه‌ ژى پاشبه‌ندا ئابوورا رۆژئاڤا بوویه‌ و ب تایبه‌ت یا ئه‌لمانیا و چاوا په‌یوه‌ندیێن وان تێكچوون، بهایێ لیرێ توركى پتر ژنیڤه‌كێ بهایێ خوه‌ ژ ده‌ستدا، ئابوورێ توركیا پاشڤه‌ دهێت ل سه‌ر گڤاندا هلوه‌شیانێ یه‌. د نوكه‌ دا په‌یوه‌ندیێن توركیا و ئه‌لمانیا گه‌هشتنه‌ وى ئاستى، ئه‌لمانیا گه‌فان ڤه‌كشیانا كارگه‌هێن خوه‌ دكه‌ت كو ل گۆر داخۆیانیا وه‌زاره‌تا ئابوورا ئه‌لمانیا پتر ژ 7000 كارگه‌هن، هه‌رده‌ما ئه‌ڤه‌ بوو راستى (ژ نه‌قۆله‌یا ئه‌ردۆغانى دیار دبیت كو دێ بیته‌ راستى) هینگى توركیا ئه‌و هه‌ژموونا هه‌ى ل ده‌ڤه‌رێ دێ ژده‌ستده‌ت، ژبلى پێشڤه‌چوونا كێشا كوردى ل توركیا كو بێهن لێ ته‌نگ كریه‌ و ب ماكا هه‌موو ئاریشێن توركیا دهێته‌ هه‌ژمارتن.
ل پێش چاڤێن توركیا و ئیرانێ پرسا ده‌وله‌تبوونا هه‌رێما كوردستانێ یابوویه‌ پرسا ده‌مى و پشته‌ڤانێن ڤێ كۆمارا نوو دزۆرن تنێ ل سه‌ر ده‌مى شیره‌تان ل كوردان دكه‌ن وه‌كو دن ئه‌ڤ پرسه‌ ئێكلا بوویه‌ د هۆلێن كۆمبوونێن زلهێزان دا، بێیكو شیانێن هندێ هه‌بن ئه‌ڤێ پرۆسێ براوه‌ستینن. ژبه‌ر هندێ چ د ده‌ستێن سۆڵتان ئه‌ردۆغانى دا نه‌مایه‌ ژبلى رۆندكێن تیمساحان بۆ كوردان ببارینیت هه‌لبه‌ت نه‌ ژدلپێڤه‌ مانێ، چنكو ره‌وشا باكۆرێ كوردستانێ ل بن سیهانه‌تا ئه‌ردۆغانى دیاره‌ خوه‌ زارۆكێن كوردان ژى ژ غه‌زه‌با وى قۆرتال نه‌بووینه‌ و زیدان ژێ خمخماندینه‌، هه‌تا مافێ شیره‌تان هه‌بیت ل سه‌ركرداتیا كوردان بكه‌ت و ده‌وله‌تبوونێ د خێرا كوردان نه‌بینیت.
سه‌یدایێ ئه‌ردۆغان ژبیركریه‌ كوردان ژمێژه‌ قه‌وانێ برایه‌تیا سه‌خته‌ یا داگیركه‌ران تۆردایه‌ به‌ر لنگێن وان، كاره‌ساتێن ل دژى كوردان ئه‌نجامداین ژ گه‌لیێ زیلان بگره‌ هه‌تا هه‌وا ئه‌نفالان، نه‌هاتنه‌ ژبیركرن، هه‌ر ئه‌ڤ سه‌خته‌چیه‌ و بنپێ كرنا مافێن كوردانن بوونه‌ هۆكارێن ڤێ یه‌كێ كو ئێدى كورد ژبلى ده‌وله‌تبوونێ پێڤه‌ ب چ ره‌نگێن دن قایل نه‌بن.
ده‌وله‌تا كوردى تنێ نه‌ د خێرا ئه‌ردۆغانى و ریه گه‌ڤۆزێن ئیران و عێراق و دراكۆلایێ دیمه‌شقێ دایه‌.

45

ئه‌وه‌ عێراق وه‌ك جۆگرافیا ل نه‌خشێ ده‌وله‌تێن جیهانێ (مسته‌ر سایكس ـ پیكۆى) ب دارێ زۆرێ زێده‌كرى و كوردستان بێى خوه‌سته‌كا خه‌لكێ وێ پێڤه‌ په‌رچوومه‌ كرى هه‌تا ئه‌ڤرۆ چ جاران كوردان دانپێنان ب ڤى نه‌خشێ بیژى نه‌كریه‌ و به‌رده‌وام د خه‌باتێ دا بوویه‌ داڤى نه‌خشى بڤه‌گه‌رینیته‌ سه‌ر بنگه‌هێ وى یێ راسته‌قینه‌ و شۆره‌شێن شێخ مه‌حموودێ نه‌مر و بارزان و هه‌تا دگه‌هیته‌ رۆژا ئه‌ڤرۆ باشترین نموونه‌نه‌ كو خه‌لكێ كوردستانێ نه‌خاستیه‌ ببیته‌ پشكه‌ك ژ وى نه‌خشێ ب زۆرێ داتراشتى و باجا ڤێ خه‌باتێ ژى دیاره‌ ئه‌نافال، عه‌ره‌بكرن، كیمایا باران، كاڤل كرنا كوردستانێ تا كار گه‌هشتیه‌ بڕینا بۆدجا هه‌رێما كوردستانێ. ژبلى دروستكرنا ئاریشان بۆ دابرینا هه‌رێما كوردستانێ ژ جیهانێ ژ لایێ ئابوورى و كولتۆریڤه‌، دا هه‌ر یا نه‌چار بیت چاڤه‌رێى دلۆڤانیا به‌غدا بیت، ئه‌و به‌غدایا هه‌یا ئه‌ڤرۆ ژبلى نه‌خشێن تاوان و عه‌ره‌بكرنا كوردستانێ ژێ نه‌هاتیه‌، چ ل سه‌رده‌مێ پاشاتیێ بیت یان كۆمارى بیت.
كوردستانا باشوور ئه‌زموونه‌كا پرى نه‌خوه‌شى و ده‌رده‌سه‌رى ل گه‌ل عێراقێ هه‌یه‌، د گه‌له‌ك گه‌هێن خه‌باتێ دا سه‌ركرداتیا كورد شاند بۆ دانوستاندنا هنارتینه‌ به‌غدا بۆ چاره‌سه‌ركرنا كێشان و رێكگرتن ل په‌یدا بوونا شه‌رى چنكو شه‌ر ژبلى مالوێرانى و سه‌تماندنا پرۆسه‌سا پێشكه‌فتن و پێكڤه‌ژیانا جڤاكى و كوورتر لێهاتنا كێشان پێڤه‌تر ناهێته‌ شكه‌فا چ لایه‌نان و براوه‌ دشه‌راندا نین، هه‌ر لایه‌نك ل گۆڕه‌ى سه‌نگا خوه‌ زیان دگه‌هیتێ، ژبه‌ر هندێ سه‌ركرداتیا كوردى هه‌رده‌م یا ئاماده‌ بوویه‌ بۆ دانوستاندنێ و ل چاره‌ رێكان گه‌رهایه‌ دا مالوێرانیا شه‌رى ژ كوردستانێ و عێراقێ دوور بێخیت و چ جاران ل به‌ندا بیڤان نه‌مایه‌ دا بكه‌ته‌ كارتا فشارێ ئانكو ده‌ما عێراق د گێژه‌ڤانكا كێشان دا دنالى مینا ئینقلابا ره‌شید عالى گه‌یلانى، شه‌رێ 1948ێ ل دژى ئیسرائیلى، كوده‌تایا به‌عسیان ل دژى عبدالكریم قاسمى 1963ێ، شه‌رێ 1967ێ هه‌ر دیسا دژى ئیسرائیلێ و كوده‌تایا به‌عسیان یا دووێ 1968ێ كو د وان ده‌مان دا عێراق گه‌له‌كا بێهێز بوو لێ دیسا سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردى نه‌خاستیه‌ ئه‌ڤان بیڤان بكار بینیت دا بگه‌هیته‌ ئارمانجێن خوه‌. د به‌رامبه‌ر دا حوكمه‌تێن ئێك ل په‌ى ئێكێن عێراقێ چ ته‌خسیرى نه‌كرینه‌ د لێدانا خوه‌سته‌كێن كوردى دا و هه‌ر بیڤه‌ك ل دژى كوردان بكار ئینایه‌ و هه‌رده‌ما سه‌نگا هێزى بۆ لایێ وان داگێرا بیت ل هه‌موو رێككه‌فتنێن ل گه‌ل كوردان مۆهركرین پاشگه‌ز بوونه‌ و رێككه‌فتنا 11.03.1971 باشترین نموونه‌یه‌ و كاراكته‌رێن ئه‌ڤ رێككه‌فتنه‌ مۆهركرین گه‌له‌ك ژ وان هێشتا دساخن، ده‌ما حوكمه‌تا به‌عس جهێ خوه‌ كرى هێرشه‌كا هۆڤانه‌كره‌ سه‌ر گوردستانێ ل 11.03.1974.
ئه‌ڤ شاندێ نوویێ حوكمه‌تا هه‌رێمێ هنارتى بۆ به‌غدا بۆ هه‌مان مه‌ره‌مێیه‌ ئانكو نه‌هێلانا روودانا شه‌ریه‌ و رێكگرتنه‌ ل به‌ر نه‌حه‌زێن هه‌ردوو ملله‌تان عه‌ره‌بـكورد دا ده‌ستێن خوه‌ نه‌كه‌نه‌ دناڤ كاروبارێن عێراقێ دا كو ب سایا شاشیێن ده‌ستهه‌لاتدارێن تائیفى ل به‌غدا ئه‌ڤرۆ عێراق بوویه‌ چاهێرا ده‌ستتێوه‌ردانێن توركیا، ئیران، سعودیه‌، قه‌ته‌ر و … تادگه‌هیته‌ زلهێزێن جیهانى و لۆبییێن چه‌كفرۆش.
ئه‌گه‌ر رایه‌دارێن به‌غدا ب سینگه‌كێ فره‌ه و حه‌زا چاره‌سه‌ریێ بۆ كێشان هه‌بیت، چاره‌نڤیسێ ڤێ شاندێ دێ ژ یێن به‌رى خوه‌ باشتر بیت و سه‌ده‌م دبه‌رهه‌ڤن بۆ راستكرنا وێ شاشیا عێراق ب ڤى ره‌نگێ هه‌ى ل نه‌خشێ جیهانێ زێده‌كرى.
ژ ئه‌نجامێن وان دانوستاندنێن شاندێ هه‌رێمێ و حوكمه‌تا عێراقێ هه‌تا نوكه‌ هاتینه‌ ئه‌نجامدان ددل خوه‌شكه‌ر نینن و زڤرینه‌ ل هه‌مان قه‌وانێ به‌رێ: پاراستنا ئێكپارچه‌یا عێراقێ یه‌. وه‌ك دیار حوكمه‌تا عێراقێ نه‌یا به‌رهه‌ڤه‌ كێشێن نابه‌ینا هه‌رێمێ و به‌غدا چاره‌سه‌ر بكه‌ت ب تایبه‌ت پشتى ئه‌مریكا و ئێكه‌تا ئه‌ورۆپى داخواز ژ سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردى كرى بۆ پاشخستنا ریفراندۆمێ هه‌تا شه‌رێ دژى تیرۆرێ ب دووماهى دهێت. حوكمه‌تا عێراقێ ڤێ داخوازیێ ب فشار ل سه‌ر حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ دزانیت ژبلى نه‌رازیبوونێن توركیا ـ ئیرانێ كو دراستیدا هه‌ردوو ده‌وله‌ت ژ باسكێ فشارێ ل سه‌ر هه‌رێمێ ناهێنه‌ هه‌ژمارتن چنكو ئه‌و ب خوه‌ ل بن فشاره‌كا مه‌زنن ژ هێلا ئه‌مریكا و ئه‌ورۆپا ڤه‌ و نابیت ئه‌م هێزا كوردان ل وێده‌رێ ب هه‌ند وه‌ربگرین به‌لكو كارته‌كا فشارێیه‌ ل سه‌ر ناڤخوه‌یا وان و پشته‌ڤانێن سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ نه‌.
ڤه‌خواندنا ره‌وشا سیاسیا جیهانێ د به‌رژه‌وه‌ندیا نه‌ته‌وا كورد دانه‌ و هه‌ر بریاره‌كا كورد بده‌ن دێ ته‌ڤ جیهان ژبلى ده‌وله‌تێن عه‌ره‌بى، توركیا و ئیرانێ دانپێنانێ ب بریارا سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردى كه‌ن. باوه‌ر دكه‌م كو جه‌نابێ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ باش د ره‌وشا سیاسیا جیهانیا ئه‌ڤرۆ گه‌هشتیه‌، له‌وما هۆسا بباوه‌رى ئه‌ڤ بریاره‌ دایه‌ ژبلى پشته‌ڤانیا نه‌ته‌وا كورد ل هه‌موو جیهانێ كو ئه‌ڤه‌ رنگترین پشته‌ڤانیه‌ و هۆكارا سه‌ره‌كیا سه‌ركه‌فتنێیه‌.

20

(ژن و مێر ببن تفاق، جهه‌ك نابت موقابل
وه‌ك راست نه‌بن بان و تاق، دێ وان هه‌رێفن دوو تل) مه‌لا ئه‌حمه‌دێ نالبه‌ند
په‌یداكرنا كۆده‌نگیێ ل سه‌ر هه‌ر پرس، كێشه‌كا جڤاكى، نه‌خشه‌ رێیه‌كا سیاسى، ئابوورى، ره‌وشه‌نبیرى و …هتد هیڤیه‌كا خرش و مه‌حاله‌ ڤێجا گه‌ڕ بگه‌هیته‌ پرسێن نه‌ته‌وى و بۆ ره‌وشه‌كێ مینا ره‌وشا نه‌ته‌وا كورد كو بێى خاسته‌كا وى و ب دارێ زۆرێ ل سه‌ر چار ده‌وله‌تێن ژ هه‌ڤ جودا پارڤه‌كرى، گه‌له‌ك یا سه‌خته‌ و ئه‌گه‌ر نه‌بێژین خه‌یاله‌، چنكو ل ڤێره‌ به‌رژه‌وه‌ندى و ره‌وشه‌نبیریا ڤه‌چغاندیا داگیركه‌رى رۆلى دبینیت.
ل گۆڕه‌ى ره‌وشا ئیرۆ یا هه‌رێما كوردستانێ و ده‌ڤه‌را رۆژهه‌ڵاتا ناڤین تێدا ده‌رباز دبیت و به‌رخۆرێ ژ شه‌رێ دژى تیرۆرێ دهێته‌ شكه‌فێ، گه‌له‌ك مینا ره‌وشا به‌رى ب داوى بوونا شه‌رێ ئێكێ یێ جیهانى(1914-1918) یه‌ ژ لایێ دارشتنا نه‌خشه‌یێن نوو بۆ دیزایین كرنا ده‌ڤه‌رێ. هه‌لبه‌ت ب نهێنى و دوورى دیبلۆماسیا ئاشكه‌را ئانكو زلهێزێن جیهانێ(رۆسیا و ئه‌مریكا) لێ دواقعیدا ئه‌مریكا ب تنێ بێى هه‌ڤڕك ل سه‌ر ته‌حتێ زلهێزیێ روونشتیه‌ و بریار و فه‌رمانان ل سه‌ر جیهانێ په‌خشان دكه‌ت و رۆسیا ژى ب هه‌ر پێنج تبلان مۆهر دكه‌ت، نه‌خشه‌یێن تازه‌ دادرێژیت ل گۆڕه‌ى به‌رژه‌وه‌ندیێن بلندێن ئه‌مریكا.
نه‌خشه‌یێ سایكس-پیكۆى ژبلى مالوێرانى و سه‌رهلدانا تیرۆرێ و شه‌رێن تائیفى و پاكتاویا نه‌ته‌وى-ڕه‌گه‌زى بۆ ده‌ڤه‌رێ نه‌ئینایه‌ یا ژ هه‌موویێ گرنگتر كو بوویه‌ سه‌ده‌م ئه‌مریكا گرنگیێ ب رۆژهه‌ڵاتا ناڤین بده‌ت نه‌ك به‌رژه‌وه‌ندیێن ئابوورى بتننێ نه‌ به‌لكو ئاسایشا نه‌ته‌ویا ئه‌مریكایه‌ كو تیرۆرستێن ئیسلاما سیاسى ل 11.09.2001ێ دلێ ئه‌مریكا و سمبۆلا زلهێزیا وێ كره‌ ئارمانج و بۆرجێن نیویۆركێ هه‌رفاندن. ژ هنگى وه‌ره‌ ئه‌مریكا ب هه‌موو شیانێن خوه‌ داكه‌فتیه‌ كۆربه‌قا تژى كێش و بێشا رۆژهه‌ڵاتا ناڤین و نه‌خشه‌یێن پشتى سایكس-پیكۆى بۆ ده‌ڤه‌رێ دیزاین كرینه‌ و رۆسیا ژى مینا گه‌لێن ده‌ڤه‌رێ شنوى ب ڤێ دیزاینێ زانیه‌ و كه‌فتیه‌ كه‌فته‌له‌فتا په‌له‌قاژیێ دا ژ وێ كێكێ بێ بار نه‌مینیت و كێشا سووریێ و رۆلێ رۆسیا ڤێ چه‌ندێ پشت راست دكه‌ت.
ئه‌ڤ دیزایینا نه‌په‌ن بۆ ده‌ڤه‌رێ توركیا و ئیران هار كرنه‌ چنكو دزانن كێرا(كیسنجه‌ر-لافرۆڤ) دێ ژ چه‌نگێن وان گریت و قۆت كه‌تن، له‌وما هۆسا جامێ غه‌زه‌با خوه‌ ل حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ درێژن و ده‌ست ب ئۆینێن ده‌م ب سه‌رڤه‌ چووى دكه‌ن(ژێكڤه‌كه‌-بسه‌ركه‌ڤه‌)، ژبلى گه‌فێن وان یێن هه‌ڕۆ و تۆپباران كرنا هه‌رێما كوردستانێ ب هێجه‌تێن بێ بنه‌ما!!
هه‌لبه‌ت توركیا-ئیران باش دزانن كو حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ده‌وله‌ته‌ك دیفاكتۆیه‌ ها ئه‌ڤرۆ ها سۆبه‌هى دێ دانپێنانه‌ك ناڤنه‌ته‌وى ب ده‌ستڤه‌ ئینیت(به‌لكو نوكه‌ ئه‌و دانپێنان هه‌یه‌ و پشكداریا حوكمه‌تا هه‌رێمێ وه‌ك هێزه‌ك متمانه‌ پێكرى د شه‌رێ تیرۆرا دا ڤێ چه‌ندێ پشت راست دكه‌ت). هه‌لبه‌ت حوكمه‌تا هه‌رێمێ ژى ئه‌ڤ ره‌وشا نوو یا سیاسه‌تا زلهێزان بۆ ده‌ڤه‌رێ به‌رچاڤ گرتیه‌ و ل به‌ر ره‌وشه‌نیا وێ بریارا ریفراندۆمێ گرتیه‌ و ب رژدى بزاڤا سه‌ركه‌فتنا وێ دكه‌ت و جه‌نابێ سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ب راشكاوانه‌ دبێژیت: ل بن چ گه‌فان ئه‌م ده‌ستبه‌ردارى بریارا ریفراندۆمێ نابین. ئه‌ڤه‌ ب خوه‌ په‌یامه‌كا ئێكلاكه‌ره‌ بۆ داگیركه‌رێن كوردستانێ و ده‌ستودارێن وان ل ناڤخوه‌یا كوردستانێ كو به‌ره‌یه‌ك پێك ئینایه‌ ل دژى خوه‌سته‌كا خه‌لكێ كوردستانێ بناڤێ: نه‌خێر له‌ ئێستادا. ئه‌ڤ به‌ره‌یه‌ خوه‌دى دیده‌كا چه‌وان بیت و هێجه‌تێن وان چه‌ند دڕه‌وا بن، كال فه‌همیا وان یا سیاسى دیار دكه‌ت. هه‌رچه‌نده‌ وه‌ك مه‌ ل ژوور گوتى: سه‌خته‌ كۆده‌نگى په‌یداكرن بۆ هه‌ر پرسه‌كێ د ناڤ جڤاكى دا لێ بۆ نه‌ته‌وه‌كێ كو به‌رده‌وام گه‌فێن ژ هۆلێ راكرنێ ل سه‌ر بن و ئاخا وى یا داگیرگربیت و فه‌رسه‌ندا شكاندنا نیركێ داگیركه‌ریێ به‌رهه‌ڤ بن وه‌كو ئیرۆ بۆ بریاردانێ، نه‌بوونا كۆده‌نگیێ فهێتیه‌ چنكو ئه‌ڤه‌ بریاره‌كا نه‌ته‌ویه‌ و ژ ده‌ستدانا ڤێ فه‌رسه‌ندێ دێ گران ل سه‌ر سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردستانێ راوه‌ستیت و باوه‌ر ناكه‌م ل بن چ گه‌فان سه‌ركرداتیا سیاسى و ب تایبه‌ت جه‌نابێ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ ژ ڤێ بریارێ پاشگه‌ز ببیت چنكو جه‌نابێ وى باش دزانیت نه‌ته‌وا كورد ل هه‌رچار پارچێن كوردستانێ پشته‌ڤانێن بریارا وى نه‌. به‌لێ بۆ ریفراندۆمێ و سه‌دجار به‌لێ.
12.08.2017

15

سه‌ربۆرێن حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ تێرا هندێده‌ دكه‌ت كو بێی زیانه‌كا مه‌زن ژ هه‌ر ئاریش و گرفتێن ڕوو ب ڕوویێ وێ ببن، ده‌رباز ببیت. هه‌لبه‌ت ئه‌گه‌ر حه‌زا چاره‌سه‌ركرنێ ل جه‌م هه‌بیت.
كێش و گرفتێن حوكمه‌تا هه‌رێمێ چ گوهۆرینێن مه‌زن ب سه‌ردا نه‌هاتینه‌ ژبلێ گوهۆرینێن جڤاكی و خوه‌سته‌كێن وی كو ئه‌ڤه‌ ژی پرۆسه‌كا سروشتیه‌، ئانكو هوكمه‌تا هه‌رێمێ چه‌مبه‌ر كریه‌ ب داگیركه‌رێن كوردستانێ و هندی ژ وان بهێت ناهێلن سه‌رێ حوكمه‌تێ ته‌نا ببیت، ب ڕه‌نگه‌ك دن هه‌موو كێش و ئاریشێن ڕوو ب ڕووی هه‌رێما كوردستانێ دبن ژبن كۆلاڤێ وان ده‌ر دكه‌ڤن یان ژی ب زووخاندنا وانن سه‌رهلددن. لێ ل ڤێره‌ پرسیاره‌ك دهێته‌ شكه‌فێ: ئه‌رێ كه‌نگی داگیركه‌ران چارا وه‌لاتێن داگیركری ڤیایه‌؟!
د ڤان سالێن بۆرین ژ ته‌مه‌نێ حوكمه‌تا هه‌رێمێ دیار دبیت كو حوكمه‌تێ ب زانستی و دوور ژ كێش و بێشێن د نابه‌ینا پارت و لایه‌نێن سیاسی دا سه‌ره‌ ده‌ری نه‌كریه‌ به‌لكو پشكه‌كه‌ بوویه‌ ژ وان كێشه‌یان بوویه‌ن دلا ململانێ یا سیاسیا ناڤخوه‌یی و نه‌كاریه‌ ببیته‌ حوكمه‌ته‌كا نیشتمانی كو به‌رژه‌وه‌ندیێن بلندێن نیشتمانی و وه‌لاتیێن هه‌رێمێ بپارێزیت ب ڤی ڕه‌نگی وه‌لاتی هه‌ست نه‌كریه‌ن حوكمه‌ت پارێزڤانیێ ژ به‌رژه‌وه‌ندیێن وی دكه‌ت. هه‌ر ئه‌ڤه‌یه‌ سه‌ده‌مێ كه‌له‌كه‌ بوونا ئاریشێن حوكمه‌تێ و نه‌رازیبوون و گازندێن خه‌لكی بگه‌هته‌ ناڤ پرانیه‌ مالان ل كوردستانێ. گه‌ره‌كه‌ خوه‌سته‌ك و به‌رژه‌وه‌ندیێن وه‌لاتیان ل به‌رچاڤ بهێته‌ وه‌رگرتن، چنكو بۆ وه‌لاتی كێشێن نابه‌ینا لایه‌نێن سیاسی دگرنگ نینن یا گرنگ ل جه‌م وه‌لاتیان چاره‌سه‌ر كرنا ئاریشێن ویه‌ ئوون چاره‌سه‌رنه‌بوونا كێشێن وی، ئه‌وی ئۆتۆماتیك دكه‌ته‌ ئۆپۆززسۆینا بێده‌نگ و هه‌رده‌ما ئۆپۆزسیۆنا بێده‌نگ ئێدی شیانا خوه‌ ل به‌ر گرتنا وان ئاریشه‌یان نه‌ما، نه‌چاره‌ بۆ خوه‌ ل شوونگره‌كی (ئه‌لته‌رناتف) ب گه‌رهت و هێدی هێدی خوه‌ تێك دخه‌ و نمووه‌ د مشه‌نه‌: سۆڤیه‌تا به‌رێ، ته‌ڤایا وه‌لاتێن ئه‌ئورۆپا ڕۆژهه‌لات و ئه‌زموونا هه‌ری نێزیك بهارا ئه‌ره‌بی.
ژ ئه‌نجامێ ڤێ بێخه‌میا حوكمه‌تا هه‌رێمێ كو ب هه‌موو پیڤه‌ران شكه‌ستن د هه‌ر بیاڤه‌كی دا ئانیه‌ و چاره‌سه‌رنه‌كرنا ڤان هه‌موو كێشێن وه‌لاتیێن هه‌رێمێ ژبه‌ر دنالن، مه‌ترسیا دوباره‌بوونا وان ئه‌زموونێن ته‌هلێن وه‌لاتێن مه‌ ل سه‌ری دیار كرین.
كێشێنن وه‌لاتیێن هه‌رێمێ گه‌له‌كن و حوكمه‌تێ چ پلانێن ته‌كۆز كو ببیته‌ جهێ باوه‌ریا وه‌لاتیان نینن یانژی هێشتا نه‌هاتینه‌ ڕاگه‌هاندن و ته‌ڤ سۆزێن (مووچه‌ نه‌مینیت نووچه‌) هه‌موو خرش ده‌ركه‌فتن.
ئه‌ڤرۆ سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردستانێ برایه‌ره‌كا نه‌ته‌وی و نیشتمانی دایه‌ ئه‌و ژی ڕیفراندۆم و پرسا سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ یه‌. بۆ سه‌ركه‌فتنا ڤی پرۆژێ نه‌ته‌وی و نیشتمانی فه‌ره‌ حوكمه‌تا هه‌رێمێ ل خوه‌ مكۆر بهێت و ژ چلخانا پشته‌گوهكرنا كێش و گرتێن وه‌لاتیان هشیار ببیت و ل گۆره‌ی ده‌رفه‌تێن هه‌یین كو نه‌ دكێمن، چاره‌سه‌ریا وان بكه‌ت و یان هه‌ر چ نه‌بیت، بزاڤێن رژد بكه‌ت بۆ چاره‌سه‌ر كرنێ؛ دا باوه‌ری بۆ وه‌لاتیان دروست ببیت و پشته‌ڤانیێ ل ڤی پرۆژه‌ی بكه‌ن. ڕازی كرنا وه‌لاتیان بۆ پشته‌ڤانیا پرۆسه‌سا ڕیفراندۆمێ و سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ گه‌له‌كا گرنگه‌ و نابیت بهێته‌ پشته‌گوه كرن چنكو به‌ره‌یێ دژی ڕیفراندۆمێ یێ ڕێكخستیه‌ و چه‌كه‌كێ ئاریشێن وه‌لاتیان دده‌ستدایه‌ و ژبلی درێژ بوونا ماوێ قه‌یرانا ئابووروو دارایی. ژ بلی نه‌ ئێكگرتیا به‌ره‌یێ ناڤخوه‌یی، گه‌فێن داگیركه‌رێن كوردستانێ ژبۆ پاشگه‌زبوونێ ژ ڤی پرۆژێ نه‌ته‌وی و نیشتمانی.
مخابن هه‌تا نوكه‌ حوكمه‌تێ چ گرۆڤێن باوه‌رپێكری نه‌داینه‌ ده‌ست كو وه‌لاتی پشتراست ببیت دێ كێشێن وی ئێنه‌ چاره‌سه‌ركرن دا ب باوه‌ریه‌كا كوردانه‌ به‌رسینگێ هه‌ر كریاره‌كا ژ ئه‌نجامێ ڕیفراندۆمێ په‌یدا دبیت ژ لایێ داگیركه‌رێن كوردستانێ ڤه‌.
یا ژ هه‌موو ب كۆڤانتر ئه‌وه‌ ل به‌رڤ چاڤێن حوكمه‌تێ بازرگانێن چلێس و بێ ڕه‌وشتێن كوردستانێ گۆتگۆتكێن ب ترس به‌لاڤ دكه‌ن كو پرسا ڕیفراندۆمێ وێ ئه‌مبارگۆیا ئابووری ب خوه‌ ڕا ئینیت و بهایێ هه‌ر تشتی گران كریه‌ و بارگرانیه‌كا دن ل وه‌لاتی زێده‌ كریه‌. به‌رامبه‌ری ڤێ بێ ڕه‌وشتیێ حوكمه‌ت یا بێده‌نگه‌. پشتدانا حوكمه‌تێ بۆ خوه‌سته‌كێن وه‌لاتیان مه‌ترسیێ ل سه‌ر پرۆژێ ڕیفراندۆمێ دروست دكه‌ت، زێده‌باری به‌ره‌یێ دژی ڕیفراندۆمێ بهێز دكه‌ڤیت و مه‌ترسیێ ل سه‌ر سه‌ركه‌فتنا ڕیفراندۆمێ په‌یدا دكه‌ت و دڤێت ژبیر نه‌كه‌ین كو ل گه‌له‌ك وه‌لاتان ژ كه‌ربێن حوكه‌متێ دا ب ده‌نگێ نا ده‌نگادنه‌ و پرۆژێ سه‌ربه‌خۆیێ شكه‌ست پێ ئینایه‌ سكۆتلاند باشترین نموونه‌یه‌.

16

من دخوازت ل ستوونا گڤاندێ ڤێ جارێ چ نه‌ نڤێسم و ب ڕه‌نگێ ڕه‌ش بیت وه‌ك هه‌لویسته‌كێ توند به‌رامبه‌ری به‌ره‌یێ دژی ڕیفراندۆما كوردستانێ، لێ چنكو ل بامه‌ هێشتا هه‌لویست نیشانادان ب ڕه‌نگ و بێده‌نگیێ نه‌بوویه‌ تیتال، نه‌چارم بنڤیسم. ناهێت مه‌ندال كرن كو ل سه‌ر پرسێن نه‌ته‌وی، نیشتمانی، مرۆڤ و … هه‌تا داویێ هندی بێژی كۆده‌نگی یا فه‌ره‌ داكو سه‌ركه‌فتن ب ساناهی بهێته‌ شكه‌فا خه‌باتێ یان هه‌ر چ نه‌بیت بۆ كێم كرنا زیانان گرنه‌ لێ په‌یداكرنا كۆده‌نگیێ بۆ هه‌ر پرسه‌كێ خه‌یاله‌ چنكو لڤێره‌ دید، جیهانبینی و به‌رژه‌وه‌ندی ڕۆله‌كێ بنگه‌هین دبینینن و ل به‌ندا په‌یداكرنا كۆده‌نگیێ بۆ هه‌ر پرسه‌كێ وێ ڕامانێ دگه‌هینیت كو ئه‌و پرس قه‌ت ناهێته‌ چاره‌سه‌ر كرن! بۆ پرسا ڕیفراندۆما كوردستانێ ب هه‌مان ڕه‌نگ مه‌هاله‌ ئه‌م بكارین كۆده‌نگیا نیشتمانی په‌یدا بكه‌ی، باشه‌ په‌یدا ببیت لێ ئه‌گه‌ر په‌یدا نه‌بیت ژی ئه‌سمان ناهه‌رفیت و دڤێت هه‌ر بهێته‌ كرن و كاروانێ پشته‌ڤانێن ڕیفراندۆمێ دڤێت پشتا خوه‌ بده‌ته‌ ڤان كۆم و گرۆپێن دژبه‌رێن ڕیفراندۆمێ وه‌كو دبێژن: “سه‌گ دره‌ویت، كاروان برێكا خوه‌ دچیت. به‌ره‌یێ دژی ڕیفراندۆمێ دبیت هنده‌ك بۆچوونێن وان دراست بن و فه‌ره‌ به‌ره‌یێ ڕیفراندۆمخواز سینگێن خوه‌ بۆ پێشنیارێن وان ڤه‌كه‌ت و تووانجێن نه‌ژ ڕه‌نگ ڕه‌وشت لێ ببارینن وه‌كو هنده‌ك كاسۆیێن ئازادیێ دكه‌ن، براستی ئه‌ڤه‌ كاره‌ك فهێتیه‌ و نه‌ ژ ڕه‌وشتێ بلندێ كوردایه‌تیێ یه‌، لێ ب گشتی دید و ده‌ربرینێن به‌ره‌یێ دژ ڕیفراندۆمێ دووری ڤه‌خواندنه‌كا بابه‌تیانه‌ یا ڕه‌وشا سیاسیا جیهانیه‌ و ئاسته‌نگ كرنا ڤێ ده‌لیڤا زێرینه‌ یا بۆ كوردان هه‌لكه‌فتی ئه‌و ژی داگیركه‌رێن كوردستانێ چ ده‌ما وه‌كو نووكه‌ نه‌كه‌فتینه‌ ته‌نگه‌زاریان و زلهێزێن جیهانی و به‌ره‌یا ده‌مۆكرات پشتا خوه‌ دانه‌ ڤان داگیركه‌ران و سه‌ده‌م ژی ددیارن: ته‌رۆر و پشته‌ڤانیا ته‌رۆرێ و سیسته‌مێ ئه‌نتی ده‌مۆكارتیك و داخوازێن كوردان د ده‌مۆكراتیكن و ژ بلی ڕۆلێ كوردان د به‌رهنگار بوونا ته‌رۆرێ دا. جهێ داخێ یه‌ كو به‌ره‌یێ دژی ڕیفراندۆمێ ئه‌ڤێ ڕه‌وشێ و هه‌لومه‌رجان ل به‌ر چاڤ وه‌ر ناگرن. یا ژ گشتێ ب كۆڤانتر ئه‌وه‌ ژ بلی هنده‌ك پارتیێن كوردستانێ كو هێشتا ب فه‌رمی هه‌لوێستێ دژی ڕیفراندۆمێ ڕانه‌گه‌هاندیه‌، هنده‌ك كه‌س و كۆمێن دو فلس دبه‌رووكێدا (شاسوار ئه‌بدولواهید بۆ نموونه‌) ب فه‌رمی و بێ شه‌رمانه‌ به‌رهه‌ڤیێن كه‌مپینا دژی ڕیفراندۆمێ ڕادگه‌هینن، ئه‌رێ گه‌لۆ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل كووڤه‌یه‌، گه‌لۆ د گوهێ گای دا نڤستیه‌ ئه‌و ژی چوونه‌ پا كا داواكارێ گشتی؟ ئه‌ڤا ئه‌ڤ كه‌س و گرۆپه‌ دكه‌ن ب هه‌موو واته‌یا خوه‌ دژی سه‌روه‌ریا یاسێیه‌، چنكو ئه‌گه‌ر حوكمه‌ت و داواكارێ گشتی بۆ پرسێن هۆسا گرنگ دبێ هه‌لوێست بن، باوه‌ر بكه‌ن ڕه‌وشا ناڤخوه‌یا هه‌رێمێ دێ به‌ره‌ف ئاقاره‌كێ مه‌ترسیدا چیت و دێ ژ كوردستانێ بیته‌ جه‌گه‌لستان.
به‌ری هه‌رتشتی فه‌ره‌ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و داواكارێ گشتی ب هه‌ستیاری سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل ڤان پرسان بكه‌ن و سنۆره‌كی بۆ ڤێ به‌ره‌داییێ دانن دا مرۆڤ هه‌ست بكه‌ت مه‌ حوكمه‌ته‌ك یا هه‌ی و پارێزڤانیێ ژ به‌رژه‌وه‌ندیێن مه‌ دكه‌ت.

21

(تال كو بێته‌ فورسه‌ت موهله‌ت ل نك حه‌رامه‌
من ئه‌مرێ نۆحی نینه‌، ساقی و وه‌ره‌ ب له‌ز خوه‌ش) مه‌لایێ جزیری.
په‌یداكرنا كۆده‌نگیێ ل سه‌ر پرسێن نه‌ته‌وه‌یی، جڤاكی، ئاڤه‌دانی، سیاسی و هه‌ر نه‌خشه‌ڕێیه‌كا په‌یوه‌ندیه‌كا ئێكسه‌ر ب جڤاكێ ڤه‌ هه‌ی، خه‌یاله‌ و دیده‌كا هه‌لبه‌ستڤانیه‌، چونكو ل ڤێره‌ به‌رژه‌وه‌ندی سه‌ری ژ هه‌ر تشتی دستینیت و ته‌رازیێ بۆ لایێ خوه‌ دادگێریت!! هه‌ر بزاڤه‌كا بهێته‌كرن بۆ په‌یداكرنا كۆده‌نگیێ تنێ ده‌م كوشتنه‌ و درێژكرنا ماوێ چاره‌سه‌رنه‌كرنا وێ كێشێ یه‌ یا بزاڤ بۆ دهێته‌كرن.
پرسا ڕیفراندۆمێ ئه‌وا ئه‌ڤرۆ ل هه‌رێما كوردستانێ سه‌ر ژ هه‌ر كێشه‌كا دن مینا مووچه‌، كێمیا كه‌هره‌با گشتی، خزمه‌تگۆزاری، كه‌رتێ ساخله‌میێ و كێشێن دن یێن جڤاكێ كوردستانێ ژ به‌ر دنالیت، ستاندیه‌ و سه‌ده‌مێن ڤێ سه‌ر ژێ ستاندنێ ددیارن، ئه‌و ژی سه‌ركرداتیا سیاسیا هه‌رێما كوردستانێ ب ڕژدی ل پرسا ڕیفراندۆم و ئاكامێن ژ وێ ڕیفراندۆمێ دهێنه‌ ڕۆژه‌ڤێ ده‌ركه‌فتیه‌ و ئاماده‌یه‌ بۆ هه‌ر ئانكۆیه‌كا نه‌خواستی. ئه‌ڤ ڕژد بوونه‌ هه‌لبه‌ت ژ ڤاله‌هیێ نه‌هاتیه‌ وه‌كو دژبه‌رێن ڕیفراندۆمێ دده‌نه‌ خۆیا كرن به‌لكو ڤه‌خاندنا ڕه‌وشا سیاسیا ده‌ڤه‌را ڕۆژهه‌لاتا ناڤین و وان گوهۆرینێن پشتی 11/9/2001 ب خوه‌ ڕا ئینایی مینا شه‌رێ ته‌رۆرێ، ئێكجه‌مسه‌ریا جیهانێ ب سه‌رۆكاتیا ئه‌مریكا، شۆره‌شا ئاگه‌هیان كو بوویه‌ سه‌ده‌ما ب گۆندبوونا جیهانێ و ئازادی و مافێ مرۆڤی و بنپێ كرنا ڤان هه‌ردو تێگه‌هان پیرۆزیا سنۆران نه‌هێلان. ب ڕه‌نگه‌ك گشتی ئه‌و سنۆرێن پۆلایینێن ده‌وله‌تان و ده‌ستبه‌رداییا ده‌وله‌تێ د كریارێن بنپێ كرنا ئازادی و مافێ مرۆڤی دا جیهان لێ خۆشنابیت و مرۆڤ دكارت ب هه‌ڤساربوونا كریارێن ده‌وله‌تان بناڤ بكه‌ت. ب هه‌ڤسار بوونا ده‌وله‌تان ب تایبه‌ت بۆ ڕه‌وشا كوردستانا داگیركری باشترین ده‌لیڤه‌یه‌ بۆ دیاركرنا چاره‌نڤیسێ خوه‌، چنكو هه‌ر سه‌رپێچیه‌كا ده‌وله‌ته‌كا داگیركه‌را كوردستانێ بكه‌ت ژ لایێ زلهێزێن جیهانی ده‌وله‌تێن ده‌مكۆرات ب هه‌روه‌ ناچیت و نموونێن مینا دانانا هێلا 36 ب دژی حوكمه‌تا سه‌ددامێ خوونرێژ و یا كۆسۆڤۆ و بۆسنا و هرسكۆڤینا.
ڕه‌وشا ئه‌ڤرۆ یا هه‌رێما كوردستانێ كو مینا ده‌وله‌ته‌كا دیفاكتۆ سه‌رده‌ری ل گه‌ل دهێته‌ كرن، ب تایبه‌ت پشتی حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ شیای خوه‌ دووری شه‌رێ تاییفی بگریت و ل هه‌مبه‌ری ته‌رۆرێ ژی خودان پێگه‌هه‌كێ باش و ڕۆله‌كێ دیار هه‌یی، ئانكو حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ خودان سه‌نگه‌كه‌ك ناڤده‌وله‌تیه‌ و هه‌ر بریاره‌كا بده‌ت ل داویێ جیهان دێ ڕێزێ لێ گریت. یا ژ هه‌موویێ گرنگتر یا كو باسكێ ئه‌نتی ڕێفراندۆمێ هزرا خوه‌ تێدا نه‌كری یان ژی ناخوازن هزرا خوه‌ تێدا بكه‌ننه‌ ڤه‌خاندشنا ڕه‌وشا هه‌رچار ده‌وله‌تێن داگیركه‌رێن كوردستانێیه‌ كو ئه‌ڤه‌ ب خوه‌ گونه‌هه‌كا سیاسیه‌ ئه‌و دكه‌ن و خه‌لكێ تێهنیێ دیتنا ده‌وله‌تا كوردستانێ پێ تێزێن بێ بنه‌ما سه‌ردا دبه‌ن.
ڕه‌وشا ده‌وله‌تێن داگیركه‌رێن كوردستانێ د خرابترین ڕه‌وش دا ده‌رباز دبن ب تایبه‌ت هه‌ردو ده‌وله‌تێن خوه‌ مینا زلهێزێن هه‌رێمی دده‌نه‌ ناسكرن توركیا و ئیران. مێزه‌ی ڕه‌وشا ده‌وله‌تا توركیا بكه‌ین: په‌یوه‌ندیێن وێ ل گه‌ل ئه‌مریكا و ئه‌لامنیا هه‌ما ئه‌وه‌ ناگه‌هت قۆتبوونێ و ل گه‌ل ئێكه‌تیا ئه‌ئورۆپی گه‌هشتنه‌ بن به‌ستێ و ژبلی تێكچوونا بارێ ناڤخوه‌یێ توركیا و گه‌هه‌شتیه‌ سه‌ر گڤاندا شه‌رێ ناڤخوه‌.
ئیران ژی د ڕه‌وشه‌كا خرابتر دا ده‌رباز دبیت و هه‌وجه‌ی هندێ ناكه‌ت مرۆڤ ل سه‌ر باخڤیت و ڕه‌وشا ئێراق و سووریێ دیاره‌ و هه‌ما ده‌وله‌ته‌ك نه‌مایه‌ ب ناڤێ ئێراق و سووریا. ئه‌ڤجا گه‌ف و نره‌ نرا توركیا، ئیران، ئێراق و سوریا هلوه‌شیای هه‌موو تڤه‌نگێن داوه‌تیا و هه‌ورا په‌ی گورگیه‌.
ئه‌ڤه‌ باشترین ده‌مه‌ كو داگیركه‌رێن كورستانێ نۆقمی كۆمه‌كا كێشانه‌ و نكارن ب ساناهی خوه‌ ژێ قۆرتال بكه‌ن و به‌رهه‌ڤیا هه‌لوومه‌رجێن سیاسیێن ناڤده‌وله‌تی بۆ هه‌ر بریاره‌كا كورد بده‌ن و دێ پشته‌ڤانیا ویستا كوردان بكه‌ن. گه‌له‌ك سه‌یره‌ كو به‌ره‌یێ ئه‌نتی ڕێفراندۆمێ ڤان هه‌لوومه‌رجان و ڕه‌وشا ناڤخوه‌یا داگیركه‌رێن كوردستانێ ل به‌ر چاڤ وه‌رناگرن و ل داویێ فه‌ره‌ بێژین كو ماف دهێنه‌ ستاندن نه‌ك به‌خشین.

44

د ڕۆژنامه‌گه‌ریا ئیراق و كوردستانێ دا گه‌له‌ك ل سه‌ر پۆست داعشێ هاتیه‌ نڤیسین و گه‌نگه‌شه‌ كرن، ئه‌ڤه‌ وێ چه‌ندێ دیار دكه‌ت كو داعش دێوه‌كێ ب مه‌ترسیه‌ و هزار ڕوویه‌ و مینا هه‌ربایێ ڕه‌نگێ خوه‌ دگوهۆرت!! یا سه‌یر ئه‌وه‌ هه‌ر لایه‌نه‌ك د گۆشه‌نیگایا به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ ڕا لێ مێزه‌ دكه‌ت كو ئه‌ڤه‌ ب خوه‌ كۆده‌نگیێ ل سه‌ر نه‌خشێ پۆست داعشێ په‌یدا ناكه‌ت و دوباره‌ زه‌مینه‌یێ خوه‌ش دكه‌ت بۆ وه‌رارا داعشێ و هشكنه‌كرنا زه‌مینه‌یا داعش هه‌بوونا خوه‌ ژێ وه‌ردگرت.
به‌ری هه‌ر تشتی داعش هه‌بوونا خوه‌ ژ پرتووكا پیرۆزا ئیسلامێ و فه‌رمۆده‌یێن پێخه‌مبه‌ری وه‌ردگرت هه‌لبه‌ت، ل گۆره‌ی خوه‌ندنا خوه‌ بۆ وان تێكستێن پیرۆز، ژ به‌ر هندێ داعش مینا هه‌ربایێ دكارت ته‌ڤی خه‌لكێ وه‌لاتی ببت و خوه‌ مینا وه‌لاتیه‌كی پیشا بده‌ت و ل ده‌مێ ڤیا ژی كریارێن ته‌رۆرستی ئه‌نجام بده‌ت ئانكو ب داوی بوونا داعشا نوكه‌ داعشه‌ك دن د ڕێ دایه‌. ڕاگه‌هاندنا ب داویبوونا داعشێ ژ لایێ سه‌رۆكوه‌زیرێن ئیراقێ ڤه‌ دووره‌ ژ ڕاستیێ و بازدانه‌ ل سه‌ر زه‌مینه‌یا داعشان په‌یدا دكه‌ت.
تێكدانا زه‌مینه‌یا داعش ژێ په‌یدا دبت ژ كارێن فه‌رێن ڤی سه‌رده‌میه‌ و لێ وه‌ك دیار چ پێنگاڤێن ژدل بۆ تێكدانا وێ زه‌مینه‌یێ نه‌هاتنه‌ هاڤێتن و ئه‌گه‌ر چ بن یا گرنگ نینه‌، لێ یا گرنگ بۆ هه‌رێما كوردستانێ كو یا پێنگاڤێن داویێ دهێڤێژت بۆ ڕیفراندۆم و ڕاگه‌هاندنا ده‌وله‌تا سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ زه‌مینه‌یا په‌یدابوونا داعشێ ل كوردستانێ نه‌هێلیت ب تایبه‌ت د پرسا ئاواران دا دڤێت گه‌له‌ك یا مجد بیت كو زووكا وان ئاواره‌یان بۆ جهێن ژێهاتی بڤه‌گه‌رینن، هه‌لبه‌ت برێكا ئون و حوكمه‌تا ئیراقێ، چنكو مانا ئاواران ل هه‌رێما كوردستانێ ژبلی بارگرانیا ئابووری و كێمكرنا هه‌لێن كاری بۆ بێكارێن هه‌رێما كوردستانێ گه‌فه‌كن ل سه‌ر ئاساییشا نه‌ته‌وی.
ده‌م هاتیه‌ ڤه‌كری ل سه‌ر هه‌موو كێشه‌یان ب ڕاشكاوی باخڤین دا مه‌ترسیان ل سه‌ر ڕێكا ڕیفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ ناس بكه‌ین. ده‌ڤه‌رێن داعش لێبووی ده‌ستهه‌لاتدار هه‌ر ئه‌و ده‌ڤه‌رن یێن پتره‌ ژ50 سالان بانگه‌شا نه‌ته‌وه‌په‌رسیا ئه‌ره‌بی لێ دهێته‌ هه‌لدێران و پرانیا خه‌لكێ وێ ده‌ڤه‌رێ پشكداری د هه‌وێن ئه‌نفال و كاڤلكرنا كوردستانێ دا ڕۆل دیتیه‌ و چ تێگه‌هشتن بۆ مافێن مه‌ یێن نه‌ته‌وی نینن و ب هشكی دوژمناهیا خوه‌سته‌كێن مه‌ یێن نه‌ته‌وی دكه‌ن و چ دانپێنان پێ ناكه‌ن. ڕاسته‌ ژ ئه‌نجامێ شه‌رێ داعشێ ده‌ڤه‌رێن وان كاڤل بوونه‌ و زیانه‌كا ئێكجار مه‌زن گه‌هشتیه‌ وان، لێ سه‌رارای هندێ كو كوردستانێ سینگێ خوه‌ بۆ ڤه‌كر و حه‌واندن، ب جدی و سه‌رگه‌رمیه‌كا هشك هه‌چكو نه‌با دیتی نه‌باران ل دژی پرسا ڕیفراندۆمێ ب تایبه‌ت ده‌ڤه‌رێن ل به‌ر به‌زه‌یا ماددێ140 مایین، ده‌ردكه‌ڤن و بهێلێن سۆر ناڤ دكه‌ن!! ئانكو سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ ل جه‌م وان هێله‌كا سۆره‌ و نابیت ئیراق بهێته‌ پارچه‌كرن!!
زه‌مینه‌یا پۆست داعش نه‌ ژ لایێ حوكمه‌تا ئیراقێ ڤه‌ و نه‌ ژی ژ هێلا سوننێن ئیراقێ ڤه‌ چ سینارۆیێن هه‌لته‌كاندنا وێ زه‌مینه‌یێ نه‌هاتنه‌ كێشان و كار بۆ نه‌هاتیه‌ كرن هه‌لبه‌ت هه‌تا پێنگاڤێن رژد بۆ نه‌هێلانا وێ زه‌مینه‌یێ نه‌هێنا هاڤێتن، ته‌ناهی مه‌هاله‌ بهێته‌ شكه‌فا ئیراقیان؛ پرسیار ئه‌وه‌ بۆچی چ پێنگاڤ بۆ نه‌هێلانا وێ زه‌مینه‌یێ نه‌هاتنه‌ هاڤێتن؟، ب دیتنا من هه‌ردو باسكێن ئیسلاما شیعی و سوننی وێره‌كیا ده‌ستدان و ڤه‌خواندنه‌كا دی بۆ تێكستێن پیرۆزێن ئیسلامی نینن كو ل گۆره‌ی ڤی سه‌رده‌می سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل بكه‌ن، چنكو هه‌ردو باسك ڕه‌وتیا هه‌بوونا خوه‌ ژ وان تێكستان وه‌ردگرن ژبلی چاره‌سه‌رنه‌كرنا پرسێن جڤاكی یێن گرنگێن مینا هه‌لێن كاری، نه‌هێلانا جوداهیێن تایفی و ب دامه‌زراو كرنا ده‌ستهه‌لاتێ و هتد.
چ ڕاستی بۆ بداویهاتنا داعشێ نینه‌ و نه‌ ل ده‌مێن پێشیا مه‌ بداوی دهێت، لێ بۆ كێشا كوردی خوه‌دی یه‌ك هه‌لوێستن و ل دژی پرسا ڕیفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ ئێك ده‌نگن. خوه‌ بادان ژ پرسا ڕیفراندۆمێ و خه‌ون دیتن ب ئیراقه‌كا فیدرال و ده‌مۆكراتیك ڤه‌، تنێ ڕه‌ڤینه‌ ژ به‌رخۆردێن پشتی ڕیفراندۆمێ چنكو پێنه‌ڤێت دێ هه‌رێما كوردستانێ باجا سه‌ربه‌خۆیا ده‌ت و ما گه‌لۆ ماف دهێنه‌ ستاندن یان هه‌ما ب هه‌روه‌ دهێنه‌ وه‌رگرتن!! پۆست داعش ئانكو ئیلا ئه‌لوه‌را دوڕ، ئه‌رێ پشتی ڤان نه‌هامه‌تیان هه‌موویان گه‌لێ كورد یێ ئاماده‌یه‌ بچیته‌ڤه‌ دبن نیركێ ئیراقه‌كا پۆست داعش دا؟

31

درێژبوونا كێشا سووریا و تراژیدیا وێ بالا خوه‌ ل سه‌ر ته‌ڤ كێشێن جیهانێ دا شێشایه‌ و بوویه‌ كێشه‌كا جیهانی یا ژماره‌ ئێك. چاره‌سه‌ریا وێ و نه‌هێلانا سه‌ده‌مێن هلپژینا وێ ب ڤی ڕه‌نگێ دراماتیكی خالا هه‌موو دانووستاندن و كۆمبوونێن نهێنی یێن زلهێزێن جیهانیه‌.
ڤه‌خواندنا ڤان دانووستاندن و كۆمبوونێن نهێنی یێن زلهێزێن جیهانی ل سه‌ر كێشا سووریێ دوور ژ چاڤێن مه‌دیایێ وه‌ك وان كۆمبوونێن ل سه‌ر ده‌مێ شه‌رێ ئێكێ یێ جیهانێ(194-1918) دهاتنه‌ كرن ل سه‌ر لێكڤه‌كرنا ئاخا زه‌لامێ نه‌خوه‌ش( ئیمپراتۆریا ئۆسمانی) و ژ ئه‌نجامێ وان هه‌ڤدینن و كۆمبوونێن نهێنی په‌یمانناما سایكسـ پیكۆ هاته‌ ئه‌نجام. ب هه‌مان ڤه‌خاندن و لێكچوونه‌كا ڤان كۆمبوونێن نهێنی یێن زلهێزێن جیهانی یێ ئاماده‌كاریا نه‌خشه‌كی دكه‌ن كو ژ یێ سایكسـ پیكۆی جوداتره‌ چنكو به‌رهه‌مێ وێ په‌یماننامێ زۆرداریه‌كا سۆر و سۆر و بێ وێنه‌ ل گه‌له‌ك نه‌ته‌وه‌ و په‌یگرێن ئۆلێن دن یێن ل ڕۆژهه‌لاتا ناڤی دژین، هاته‌ كرن ژ وان نه‌ته‌وان كورد كو بۆ سه‌ده‌مێ پارچه‌كرنا كوردستانێ و بێبه‌هر كرنا نه‌ته‌وا كورد ژ ستاتۆیه‌كا سه‌ربه‌خوه‌، بۆ مڵه‌تێن نه‌ ئیسلام ژی ژ،بلی كوشتن و تالانكرنێ نه‌چار كرنا ئاخا باب و كالان بجه بهێلن و كۆچبه‌ری جیهانێ ببن و یێن مایین ژی دبێ به‌هرن ژ كێمترین مافێن مرۆڤی و تراژیدیا مه‌سیهی، ئێزدی، درۆز، قۆپتی و ئه‌له‌ویان دیاره‌ و هه‌وجه‌ی چ نموونان ناكه‌ت و ڕه‌وشا وان یا دیاره‌.
چوونا هنری كیسنجه‌ری بۆ موسكۆ ل 29.06.2017 و كۆمبوونا وی دگه‌ل سه‌رۆكێ ڕۆسیا ڤلادیمیر پۆتین دوور ژ پرۆتۆكۆلێن سیاسی و دیپلۆماتیك د ڤی ده‌می دا كو لایه‌نێن پشكدار د كۆربه‌قا سووریێ دا ژ كاس كه‌فتنه‌ و چ لایه‌نان شیانێن سه‌پاندنا ڕۆژه‌ڤا خوه‌ ب سه‌ر لایه‌نێن دن دا نینه‌ و شه‌ر هه‌ر یێ درێژ دبیت و چ ئاسۆیێن ل هه‌ڤهاتنێ دیار نینن و ئه‌و بزاڤێن دهێنه‌ كرن ژ لایێ ده‌وله‌تعێن هه‌رێمی ڤه‌ ب تایبه‌ت توركیا و ڕۆسیا بۆ ب داوی هاتنا كێشا سووریێ هه‌موو ب هه‌روه‌ چوون و دێ چن و دبێ نه‌جامن چنكو سه‌ده‌مێن بووینه‌ هلپژینا ڤێ كێشێ ل به‌ر چاڤ ناهێنه‌ گرتنب تایبه‌ت توركیا چنكو ژ وێ ئێكێ دترسیت كو ستاتۆیه‌كا كوردی وه‌كو یا باشورێ كوردستانێ ببیته‌ ده‌وله‌ته‌كا دیفاكتۆ و دوور نینه‌ دپاشه‌رۆژێدا هه‌ردو ده‌وله‌تێن دیفكاتۆ هه‌ڤ بگرن و ببیته‌ ده‌وله‌ته‌كا سه‌ربه‌خۆ، هنگی دێ باندۆره‌كا نه‌رێنی ل ئێكتیا ئاخا توركیا هێلیت.
ڕۆژ بۆ ڕه‌ئۆژێ ترسا توركی ژ ستاتۆیا كوردی یا زێده‌ دبیت ب تایبه‌ت پشتی باشورێ كوردستانێ پرسا ڕیفراندۆمێ كریه‌ ڕۆژه‌ڤ و مه‌ودایێ پاشگه‌زبوونێ نه‌هێلای و پشته‌ڤانیا ئه‌مریكا بۆ په‌یه‌دێ بڤێ هێزێ و چوونا كیسنجه‌ری بنهێنی و بێیكو ڕۆسیا یان ژی ئه‌مریكا ڤێ چه‌ندێ ئاشكه‌را بكه‌ت، دده‌ت خوویاكرن كو په‌یماننامه‌ك برێڤه‌یه‌ بناڤێ كیسنجه‌رـ پۆتین بۆ ڕۆژهه‌لاتا ناڤین ل شوونا په‌یمانناما سایكسـ پیكۆ.
به‌ری ب داوی بوونا كێشا سووریا و چه‌سپاندنا نه‌خشێ پشتی سایكسـ پیكۆ چنكو دیار نینه‌ كانێ ئه‌وه‌ نه‌خشه‌ دێ یێ چاوا بیت و كانێ دێ د به‌رژه‌وه‌ندا مڵه‌تێن ڕۆژهه‌لاتا ناڤین دابیت بۆ نه‌هێلانا وان تراژیدیێن ژ ئه‌نجامێ وێ پایمانناما نه‌گریس ب سه‌ر گه‌ل و نه‌توه‌ و ئۆلێن ده‌ڤه‌رێ دا هاتین یان ژی ل گۆر به‌رژه‌وه‌ندێن زلهێزان دابیت و ده‌ڤه‌ر به‌ر ب شه‌ره‌كێ دژوارتر ژ یێ نوكه‌ ڤه‌ بچیت.
ژبه‌ر هندێ هندی زووتره‌ هێزێن كوردستانیته‌ڤ شیانێن خوه‌ بكه‌ن ئێك و پشكداری ڕیفراندۆمێ ببن و ده‌وله‌تا دیفاكتۆی كوردستانێ بڤه‌گوهێزن بۆ ده‌وله‌تا سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ و باشو و ڕۆژاڤا هێزێن خوه‌ بكه‌ن ئێك لبن چ ئالا و ناڤ دا بیت نه‌گرنگه‌ یا گرنگ ده‌ڤه‌ر یا به‌ره‌ف گوهۆرینێن مه‌زن ڤه‌ دچیت و بهیڤیا زلهێزێن جیهانێ و ئه‌و نه‌خشێ د ڕێدا نه‌ دیاره‌ تشته‌ك بهێته‌ شكه‌فا كوردی، تنێ ب ئێك هه‌لوێستێ نیشتامانی ئه‌م دكارین بگه‌هینه‌ ئارمانجێن خوه‌ یێن نه‌ته‌وی.

website security
Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com