NO IORG
Authors Posts by عومه‌ر سندي

عومه‌ر سندي

عومه‌ر سندي
34 POSTS 0 COMMENTS

21

عه‌مه‌ر سندى
ل گۆره‌ى پێناسا ستانداردا جیهانى (حوكمه‌ت) سازیه‌كه‌ ب كه‌ڤنترین سازیێن سیاسى د جیهانێ دا دئێته‌ ژمارتن و حوكمه‌ت ره‌نگه‌كه‌ ژ ره‌نگێن بجهئانینا ده‌ستهه‌لاتێ و مرۆڤ د كاره‌ په‌یڤا حوكمه‌ت ل رێڤه‌به‌ریا هه‌ر گرۆپه‌كێ بكه‌ كو یا ژ هه‌میان ژى بچویكتر خێزانه‌ و هه‌ر د كه‌ڤنترین چه‌رخ ژی دا مرۆڤان یان جڤاكێ پێدڤى ب ده‌ستهه‌لاتداران هه‌بوویه‌ ژبۆ رێڤه‌برن و رێكخستنا ژیانێ. د كه‌ڤن ژی دا ژبۆ ره‌وا دانه‌كا ره‌ها ب حوكمه‌ت و ده‌ستهه‌لاتێ دگۆتن حوكمه‌ت هێزا ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ ژ خوداى وه‌ردگره‌، ئه‌ڤه‌ ژى پتر ژبۆ وێ ئێكێ دهات كو هه‌ركه‌سه‌ك ملكه‌چى ده‌ستهه‌لاتێ ببه‌ و فه‌رمانان بێ سێ و دو بجه بینه‌ ئه‌گه‌رنه‌ وى فه‌رمانا خوداى بجهنه‌ئانیه‌، دڤیا بێته‌ سزادان و سزادانا وى ره‌وایه‌, لێ د نها دا و ل وه‌لاتێن دیمۆكراتخواز و رێزگرێن مافێن مرۆڤان و ئازادیێ دبێژن گه‌ل ژێده‌رێ هێزا حوكمه‌تێ یه‌ و ره‌وابوونا خوه‌ ب رێیا هه‌لبژاتنێن پاقژ و نه‌په‌نى و ئازاد ژ گه‌ل وه‌ردگرن هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ ژى ژبۆ ره‌وا دان ب ده‌ستهه‌لاتا حوكمه‌تێ یه‌ پتر ژ ده‌ه جۆرێن حوكمه‌تان هه‌نه‌ ژ وان: (شاهانه‌ یاره‌ها/ شاهانه‌ یا دستوورى/ ئه‌رستوكراتى/ كوالیسیۆن/ ئوتوكراتى/ فیدرالى/ دیكتاتۆرى/ كۆمارى/ ته‌كنۆكراتى تیۆكراتى…هتد)، لێ ل ڤێره‌ شولێ مه‌ ب ئه‌ڤان هه‌موویان نینه‌ تنێ دێ ل سه‌ر حوكمه‌تا كوالیسیۆن (coalition government) راوه‌ستین كو هه‌ر تم وتم حوكمه‌تا كوردستانێ ژ ئه‌ڤى چه‌ندین پارتیێن سه‌ركه‌فتى ل هه‌لبژارتنان هه‌ریه‌ك ل گۆره‌ى شایستێ خوه‌ یێ هه‌لبژارتنان و ژمارا كورسیان و قه‌بارێ خوه‌ ب هه‌ڤره‌ حوكمه‌تێ ئاڤا دكن و دكه‌ڤنه‌ د قووناغا ئه‌نجامدانا خزمه‌تێ ژبۆ وه‌لاتیان، لێ هه‌لبه‌ت هنك پارتى خوه‌ ته‌ڤلى حوكمه‌تێ ناكن و پشكدار نابنه‌ تێدا و دمینن ژ ده‌رڤه‌ى حوكمه‌تێ وه‌كو ئوپوزسیۆن the opposition)) ئه‌ڤێن هه‌نێ ل وه‌لاتێن دیمۆكراسى بچویكترین و مه‌زنترین شاشیێن حوكمه‌تێ دده‌یننه‌ به‌ر سینگ و چاڤێن وه‌لاتیان و ده‌ما حوكمه‌ت دكه‌ڤته‌ شاشیان ئه‌ڤ ئوپوزسیۆنه‌ حوكمه‌تێ رسوا دكه‌، چ ب رێیا ده‌زگه‌هێن خوه‌ یێن راگه‌هاندنێ یانژى ب رێیا ئۆرگانیزه‌كرن و رێكخستنا خوه‌نیشاندانان (demonstration) و هاندانا وه‌لاتیان و بێ به‌هاكرن و سڤككرنا ده‌ستهه‌لاتداران یانژى حوكمه‌تێ هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ كاره‌كى هه‌رى ره‌وایه‌ و مافه‌كى ره‌وا یێ ئوپوزسیۆنێ یه‌، چونكى ناڤێ وێ ئوپوزسیۆنه‌، لێ ل هه‌مبه‌ر دا پارتیێن كو پشكدار د ئاڤاكرنا حوكمه‌تێ دا ب هه‌مى هێزا خوه‌ به‌رگرى و به‌ره‌ڤانیێ ژ حوكمه‌تا خوه‌ دكن ل هه‌مبه‌ر ئوپوزسیۆنێ پێكۆلێ دكن ئوپوزسیۆنێ ب دره‌وین و نه‌راسنه‌راست ده‌ربێخن و داخۆیانیێن وان بێ بها بكن. هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ رێكه‌ك و كاره‌ك ره‌وایه‌ ژبۆ هه‌ردو ئالیان ئانكو ره‌وایه‌ ئوپوزسیۆن ره‌خنێ ل كاروبار و كریار و پلان پرۆژێن حوكمه‌تێ بگره‌ و حوكمه‌ت به‌ره‌ڤانیێ ژ خوه‌ و پرۆژه‌ و پلانێن خوه‌ بكه‌ و بۆ رایا گشتى خۆیا بكه‌ كو خوه‌دى ئارمانج و پلان و پرۆگرامه‌ و ئوپوزسیۆن راست ناكه‌ و دخوازه‌ ژ بهایێ پرۆژه‌ و پلانێن وان كێم بكه‌، هه‌لبه‌ت ل هه‌موو جیهانێژى سیسته‌م ئه‌ڤه‌یه‌ و هه‌ر ب ئه‌ڤى ئاواى حوكمه‌تا كوالیسیۆنا هه‌ڤپه‌یمان دئێته‌ ئاڤاكرن و ب ئاوایێ مه‌ خۆیا و ئه‌شكه‌ره‌كرى ئوپوزسیۆن كارێن خوه‌ ئه‌نجامدده‌ وه‌كو چاڤدێر ل ئورۆپا و و رۆژئاڤا حوكمه‌ت دخوازه‌ ئوپوزسیۆن ب هێزبه‌ داكو ب هێز ل هه‌مبه‌ر حوكمه‌تێ راوه‌سته‌ و حوكمه‌ت ژى ژ نه‌چارى بكه‌ڤه‌ بن بارى و باشترین خزمه‌ت پێشكێشى وه‌لاتیێ خوه‌ بكه‌، لێ دیسا دێ وه‌كى گه‌له‌ك جاران مه‌ گۆتى بێژین ژبۆ ڤى جۆرێ سیاسه‌تێژى وه‌لاتێ مه‌ (دئێنه‌) ئانكو حوكمه‌ت و ده‌ستهه‌لات و حوكمدارى و ئوپۆزسیۆن ژى نه‌وه‌كى چ وه‌لاتانن سیته‌مه‌كێ تایبه‌ت بخوه‌ڤه‌ یێن هه‌ین ب مخابنیڤه‌ سیسته‌مه‌كێ شاش و خوه‌هر و نه‌راست سیسته‌مه‌ك كو كێم وێنه‌یه‌ ل جیهانێ دبێژم كێم وێنه‌یه‌ ل جیهانێ چونكى ما كێ دیتیه‌ مرۆڤ پشكدارى حوكمه‌ته‌كێ به‌ و وه‌زیر و رێڤه‌به‌رێن گشتى و پارێزگار تێدا هه‌بن و د هه‌مان ده‌می دا دژاتیا وێ حوكمه‌تێ بكه‌ و ملێ خوه‌ بده‌ ملێ ئوپوزسیۆنێ و تۆمه‌تێن وان ب په‌ژرینه‌ نێزیك ده‌ه ساله‌ حوكمه‌تا كوردستانێ ب ئه‌ڤى ئاواى رێڤه‌ دچه‌، له‌وماژى هه‌ر تم حوكمه‌ته‌ك شه‌له‌ل گرتى و سست بۆیه‌ و نه‌كاریه‌ وه‌كو پێدڤى خزمه‌تا خه‌لكێ خوه‌ بكه‌ چونكى پشكدارێن حوكمه‌تێ بخوه‌ ل هه‌رته‌نگاڤیه‌كێ پشتا خوه‌ داینه‌ حوكمه‌تا خوه‌ و ئالیه‌ك تنێ هێلاینه‌ د گۆره‌پانێدا و هه‌موو كێماسى ئاڤێتینه‌ سه‌ر ملێ وى ئالى بتنێ و پرێزه‌ژى یا خۆیایه‌ كانێ ب چ ئاوایه‌ و ره‌وشا خه‌لكێ د چ ئاستێ ژیانێ دایه‌ راسته‌ د سالێن ده‌ربازبووی دا هنده‌ك پێشهاتێن نه‌ چاڤه‌رێكرى په‌یدابوون كو حوكمه‌تێ ژبۆ چاره‌سه‌ریا وان پلانه‌كا زه‌لال نه‌بوو یانژى ژ شیانێن وێ ده‌ربوو وه‌كو برینا بۆدجێ ژ ئالیێ حوكمه‌تا فیدرال ڤه‌ هه‌روه‌ها به‌رپابوونا شه‌رێ ده‌وله‌تا ئیسلامى یا تیرۆرست لێ د پێكولا چاره‌سه‌ركرنا پرسێن دنژى وه‌زیر هن ئالیێن پشكدار د حوكمه‌تێدا نه‌ ئالیكاربوون و هه‌رتم دخواستن حوكمه‌ت سست و بێ هێز و سه‌رنه‌كه‌فتى و خرشبه‌، داكو ل هه‌مبه‌ر وه‌لاتیێن كوردستانێ بێ بها ببه‌ و ل داویێ شه‌رمزارببه‌ و خوه‌ ژ ئه‌ڤێ شه‌رمزاریێ بێ به‌هر بكن ل ڤێره‌ دخوازم وه‌كو پێشنیاره‌كێ ژبۆ حوكمه‌تا داهاتى بكم ب راستی ژى دڤیا كو ئه‌ڤه‌ مه‌رجه‌كێ پشكداربوونێ به‌، ئه‌و پارتیا پشكدارى ئاڤاكرنا حوكمه‌تێ به‌ و وه‌زیر و گزیر و ریڤه‌به‌ر تێدا هه‌بن دڤیا حوكمه‌تێ ب حوكمه‌تا خوه‌ بزانه‌ و به‌ره‌ڤانیێ ژێ بكه‌ و ب حوكمه‌تا ئالیه‌كێ ب تنێ نه‌ده‌ ناسكرن بهاى بده‌نێ ئاخفتنا منژى نایێته‌ وێ واته‌یێ كو دناڤخوه‌دا، ئانكو ل میتینگ و جڤینێن جڤاتا وه‌زیران پێداچوون و ره‌خنه‌ ل پلان و كارو چاكیێن حوكمه‌تێ نه‌ هێ گرتن یان ئوپوزسیۆنه‌كا كارابه‌ یانژى حوكمه‌ته‌كا كارابه‌، چونكى ل هیچ جهه‌كێ نه‌بوویه‌ پێ یه‌ك ل ناڤ حوكمه‌تێ و پێ یه‌ك ل ناڤ ئوپوزسیۆنێ ب هیڤیا ئاڤاكرن و پێكئانینا حكومه‌ته‌كا كارا و ب هێز بكاره‌ خزمه‌تا وه‌لاتیێن كوردستانێ بكه‌ و هه‌مى وان هه‌ڤركى و ئاسته‌نگان ده‌ربازبكه‌ بێكارى و هه‌ژاریێ ل وه‌لاتى بنبربكه‌

2

عه‌مه‌ر سندى
كورد دبێژن ئه‌ز چیا و تو چیا گولك ما بێ گیا، ڤێجا گولكێ كوردان نه‌ تنێ ما بێ گیا، ئه‌ز دبینم وێ ژ برسێ بمره‌, دیرۆكا هه‌ڤركیێن كوردان دوور و درێژه‌، لێ ئه‌م ناخوازین بچینه‌ ناڤه‌رۆكێن وان ئه‌گه‌ر بخوازین بچین ژى، نكارین چونكى ب گۆتاره‌كێ و سه‌دان و ب پرتووكه‌كێ و ده‌هان ب داوى نابن تنێ دێ ل سه‌ر لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى (strategicagreement) یا د ناڤبه‌را هه‌ردو پارتیێن خوه‌دى ده‌ستهه‌لات ل هه‌رێما باشۆرێ كوردستانێ راوه‌ستم ل تیرمه‌ها سالا 2007ێ و ب سپۆنسه‌ریا ئه‌مه‌ریكا لهه‌ڤهاتنا ستراتیجی دنێڤبه‌را پارتى دیمۆكراتى كوردستان و یه‌كه‌تیا نیشتیمانیا كوردستان و ل بلندترین ئاست هاته‌ ئیمزا كرن ئانكو ژ ئالیێ سه‌رۆك و سكرتێرێ گشتى هه‌لبه‌ت هه‌ر كه‌سه‌كێ خوه‌ ب كورد ببینه‌ ب نێزیكبوونا ئالیێن سیاسی یێن كوردى كه‌یفخوه‌ش و دلگه‌ش دبه‌ سه‌ره‌راى نێگاتیفێن ڤێ لهه‌ڤهاتنێ باشیێن خوه‌ هه‌بوون، چونكى پشتى هه‌ڤركیه‌كا دژوار و رشتنا خوینا ب ده‌هان كوردان هه‌ردو ئالى رازیبوون كو ب هه‌ڤرا ڤێ هه‌رێمێ برێڤه‌ ببن یاراستژى خه‌لكێ هه‌رێما كوردستانێ ب درستى ناڤه‌رۆكا ڤێ لهه‌ڤهاتنێ نه‌دزانین، لێ هه‌ر چاوابه‌ خه‌لك ب لهه‌ڤهاتنا دو پارتیێن هه‌ڤدژ شاد دبن هه‌رتشت د ناڤبه‌را واندا هاته‌ لێكڤه‌ كرن ژ پله‌ و پۆست و پایه‌یان پێشیێن كوردان گۆتیه‌ (شه‌ڤێن تارى ژهنگۆران خۆیانه‌) سه‌رنه‌گرتنا ڤێ لهه‌ڤهاتنێ ژ ده‌سپێكێ خویا بو ده‌ما هه‌ریه‌كێ ژ وان نێزیكى سه‌دهزار پێشمه‌رگێن تایبه‌ت بۆ خوه‌ هێلاین سه‌ره‌راى هه‌بوونا وه‌زاره‌تا كاروبارێن پێشمه‌رگه‌ ژبلى گه‌له‌ك خالێن دن یێن گرنگ لێ ئه‌ڤه‌ خاله‌كا هه‌رى زه‌ق و دیاربوو و هه‌ر وه‌لاتیه‌كێ هه‌رێما كوردستانێ هه‌ست پێ دكر مه‌زنترین مه‌ترسی ل سالا2014 ب سه‌ر هه‌رێما كوردستانێ داهات كو ئه‌وژى ئێریشا ریكخراوا ده‌وله‌تا ئیسلامى ل ئێراقێ و شامێ یا تیرۆرست بى لێ ڤێ مه‌ترسیا مه‌زنژى نه‌كارى پێشمه‌رگێ هه‌رێما كوردستانێ بكته‌ یه‌ك كو هه‌ریه‌كێ ژوان ئه‌نیێن شه‌رى یێن تایبه‌ت هه‌بوون راپێچان و سه‌روبه‌رێن وانژى ژ هه‌ڤ جودابون دیسا خاله‌كا دن كو ئه‌وژى ئه‌گه‌ره‌كا كوشنده‌ و كۆژه‌ك بۆ و لهه‌ڤهاتن به‌ر و مرنێ دبر ئه‌وبوو ل ده‌ما كو هه‌ردو ئالیان ته‌ڤدا حوكمه‌ت دامه‌زراندى وه‌كو ئه‌ته‌كێته‌ك دبلوماسى دڤیا هه‌ردو ئالى ل ئه‌ڤێ حكومه‌تێ خوه‌دى ده‌ركه‌ڤن و بپارێزن به‌روڤاژى ڤى ئه‌ته‌كێتى ئالیه‌ك یێ كو ل سه‌ر لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى ئیمزاكرى دژى حوكمه‌تا خوه‌ رادوه‌ستا و مل ب ملى ئوپوزسیونێ خالێن لاوازێن حوكمه‌تێ ئه‌شكه‌ره‌ دكرن هه‌روه‌كو نه‌ خوه‌دى به‌هر یانژى شریك د وێ حوكمه‌تێدا كو ئه‌وژى براده‌رێن یه‌كه‌تیا نیشتمانیا كوردستانبوون هه‌م د په‌رله‌مانی دا هه‌مژى دحوكمه‌تێدا دژاتیا ئه‌زمۆنا هه‌رێما كوردستانێ ب گشتى دكرن و په‌رله‌مه‌نته‌رێن سه‌ر ب یه‌كه‌تى نیشتیمانى كوردستان ب هه‌موو ڤێ ئێكێ نه‌راوه‌ستان و ملدانه‌ ملێن پارتیێن ئوپوزسیۆن و بچیك كو قانوونه‌ك نوه ده‌ربكن ل گۆره‌ى وێ قانوونێ (صلاحیاتێن) سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ سنۆردار بكن ئه‌و سه‌رۆكێ كو هه‌ڤپشكێ وان یێ لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى یه‌ ئه‌ڤه‌ژى وێ یه‌كێ ناگه‌هینیت كو ئالیێ به‌رامبه‌ر ژ سه‌دێ سه‌د پێگیرى ب لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى كربیت له‌وماژى ئه‌ڤه‌ یازده‌ سال بسه‌ر ئیمزاكرنا ڤێ لهه‌ڤهاتنێ را ده‌ربازبوون، لێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ یا كو پایته‌ختێ وێ هه‌ڤلێر نه‌كاریه‌ تنێ دو سعه‌تان ژى خوه‌دى ده‌ستهه‌لاتبه‌ ل زۆنا كه‌سك و هله‌بجه‌ و ده‌ڤه‌را راپه‌رین ئه‌ڤه‌ راستیه‌كه‌ بلا ئه‌م ژێ نه‌ره‌ڤین و ئه‌ڤه‌ دوورهێله‌كه‌ دڤیا ئه‌م دانپێدانێ پێ بكین وه‌ك خۆیا و ئه‌شكه‌ره‌ یه‌ك حوكمه‌ت و یه‌ك سه‌رباژار (پایته‌خت) لێ دوو له‌شكر دو ئاسایش دوو دژه‌ تیرۆر دو په‌یوه‌ندى هه‌تانى دو ئارمانجێن ژ هه‌ڤ جودا هتد…..ب وه‌غه‌ركرنا مام جه‌لالى كو ئیرو ساله‌ك ده‌رباز دبه‌ ئێدى لهه‌ڤهاتن كه‌فته‌ به‌ر سه‌كه‌راتا مرنێ چق و بال و شه‌پێل و شاپه‌ر د ناڤ یه‌كه‌تى نیشتیمانى كوردستانده‌ په‌یدابوون هه‌رچه‌نده‌ به‌رێژى هه‌بوون لێ مام جلال مینا سێهوانه‌یه‌كێ بوو ل سه‌ر سه‌رێ وان رۆژ بۆ رۆژێ پێگیرى كرن ب ئه‌ڤێ لهه‌ڤهاتنێ و رێزگرتنا وێ لاواز دبوو، لێ ژبه‌ركو نێزیكبوونا دو مرۆڤێن كورد لهه‌ڤ بۆ مرۆڤى جهێ دلخۆشیێ یه‌ له‌وماژى سه‌ره‌راى زانینا مه‌ بۆ ڤى دوورهیلێ ته‌حل لێ مه‌ وه‌كو ده‌ستكه‌فته‌ك ددایه‌ نیاسین ب تایبه‌ت د مه‌دیایێ دا، به‌لێ ئیرۆ كون یا ژ پاته‌ى مه‌زنتر لێ هاتى ورم (تیر) د كوارانده‌ نائێنه‌ ڤه‌شارتن و چاڤێن ر‌وژێ ب بێژینڤێ نائێنه‌ نخامتن هه‌ر تشته‌ك یا به‌روڤاژى لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى برێڤه‌ دچه‌ ب دیتنا من وه‌كو چاڤدێره‌كێ بۆیه‌ران لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى ل بۆیه‌رێن كه‌ركووكێ یێن ئوكتوبه‌را سالا پار2017 مربوو هه‌تا هه‌تایێ و كه‌ته‌ د تابویتێ دا و به‌رى دوهى ل ده‌مێ هه‌لبژارتنا سه‌رۆك كۆمارێ ئێراقێ بسمارێ داویێ ل تابیتا لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى هاته‌ قوتان تنێ یا ماى بنئاخ بكین و دوورهیلێ دو ئیداره‌یێ دیسا ببه‌ دیفاكتۆ و ئه‌م دانپێدانێ پێ بكین.

ئه‌رێ هوون دێ كه‌نگێ مرنا وێ رێككه‌فتنا ستراتیجى یا د كۆكا خوه‌ دا به‌راڤێتى راگه‌هینن؟
2ـ2 عومه‌ر سندى
من ل ده‌سپێكێ ئاماژه‌ ب وێ یه‌كێ كربوو كو ناڤه‌رۆكا ڤێ لهه‌ڤهاتنێ (رێككه‌فتنێ) ژبۆ وه‌لاتیێ كورد ل هه‌رێما كوردستانێ یا مژه‌ویه‌ نه‌ رۆهنه‌، لێ تشتێ رۆهن و ئاشكه‌رایه‌ هه‌ردو ئالى ل سه‌ر وێ ئێكێ دكۆكن كو ب هه‌ڤرا هه‌رێمێ برێڤه‌ ببن و پله‌ و پۆستان ب سازان لێكڤه‌ بكن و حوكمه‌ته‌كا هه‌ڤپشك ئاڤابكن و ل حوكمه‌تا خوه‌ خوه‌دى ده‌ربكه‌ڤن داكو بكارن ب رێیا ڤێ حوكمه‌تێ هنده‌ك خزمه‌تگوزاریان پێشكێشى وه‌لاتیان بكن ئه‌گه‌ر وه‌ مێزه‌ كربیت پشتى سالا 2009 كو بزاڤه‌ك په‌یدابوو ب ناڤێ گۆران و ژ دل و هناڤێن ئێكه‌تیا نیشتیمانى ده‌ركه‌ت و وه‌كو بزاڤه‌كا ئوپوزسیۆن هاته‌ مه‌یدانێ و خوه‌ مینا فریشته‌ ددایه‌ نیاسین و ده‌ستهه‌لاتدارژى گه‌نده‌ل و نه‌زان و نه‌لێ هاتى كارین تا راده‌یه‌كێ بزاڤێن حوكمه‌تێ سنۆردار بكن یان هیچ نه‌بت له‌كه‌دار بكن و حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل به‌ر وه‌لاتیێ كورد بكته‌ جهێ پرسیارێ لێ ئه‌گه‌ر كادر و په‌رله‌مه‌نته‌رێن ئێكه‌تیا نیشتیمانیا كوردستان كو هه‌ڤبه‌شێن سه‌ره‌كى یێ رێككه‌فتنا ستراتیجیكن مل نه‌دابا ملێ ئوپوزسیۆنێ وان نه‌ دكارین هیچ كاریگه‌ریه‌كێ بكن، هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ لڤینا هه‌نێژى ل گه‌ل پره‌نسیپێن رێككه‌فتنێ ناگونجیت و هه‌ڤدژه‌ ئه‌ز وه‌كو كه‌سه‌ك قه‌ت دژى هه‌بوونا ئوپوزسیۆنێ نینم به‌روڤاژى هه‌بوونا ئوپوزسیونه‌كا ب هێز و پاقژ دیارده‌یه‌كا هه‌رى ساخله‌مه‌ ل هه‌موو وه‌لاتان ب تایبه‌ت ل رۆژهه‌لاتا ناڤین ئوپوزسیۆن هه‌ر گه‌ره‌كه‌ لێ پارتى دیمۆكراتى كوردستان گه‌له‌ك گرنگى نه‌دایه‌ ڤى بابه‌تى چونكى نێزیكى 60% ژ هه‌رێمێ هه‌رتشت د بن كونترۆلا واندابوو هه‌مى كاروبارێن حكومى و حزبى و زۆنا كه‌سكژى ب شێوه‌یه‌ك دن دهاته‌ رێڤه‌ برن هه‌روه‌ك ده‌ڤه‌ره‌كا یاخیبووى نه‌ ل ژێر كونترۆلا حوكمه‌تا هه‌ڤلێرێ و ئه‌ڤه‌ژى راستیه‌كه‌ هه‌رچه‌نده‌ یا ته‌حله‌ لێ دۆرهێل ئه‌ڤه‌ پێشێلكرنا ڤێ رێككه‌فتنێ به‌رده‌وامه‌ و دكۆمبوونێن هه‌ردوو پۆلیتبیرویان دا ئاخفتن ل سه‌ر پێشێلكاریان نه‌دهاته‌ كرن، چونكى هه‌رئالیه‌كێ بۆ خوه‌ دگۆت بلا ب ئه‌ڤى ره‌نگى ده‌ربازببه‌ من ئالیێ هه‌مبه‌ر سه‌ردا بریه‌ ئانكو ئه‌ز مفادارم ب ئه‌ڤى شێوه‌ى دو ئیداریه‌كا نه‌راگه‌هاندى هه‌بوو ل رێككه‌فتنا ستراتیجكدا ل سه‌ر پرسا سه‌رۆك كۆماری ژى ئاخفتن هاتبووكرن كو پشكا كوردایه‌ ب سازان دێ بۆ ئێكه‌تى بیت، لێ ده‌ما به‌رى هه‌فتیه‌كه‌ پارتى كه‌سایه‌تیه‌ك كاندید كرى .. ..

.. وه‌كو هه‌ڤرك هه‌مبه‌ر كاندیدێ ئێكه‌تى دڤیا مرۆڤ باش بزانه‌ كو ئێدى رێككه‌فتن ب داوى هاتیه‌ تنێ مایه‌ ل مه‌دیایێ راگه‌هینن ئه‌ز بخوه‌ دبێژم راگه‌هاندنا ڤى دۆرهێلى باشتره‌ ژ ڤه‌شارتنا وى ئه‌رێ چما مرۆڤ ل گه‌ل گه‌لێ خوه‌ راستگۆ نه‌بیت؟ یان بلا رێككه‌فتن ژ سه‌دێ سه‌د بكه‌ڤه‌ د وارێ پره‌كتیكێدا یانژى هلوه‌شه‌ نها پشتى كو د بابه‌تێ سه‌رۆككۆماریدا یه‌كه‌تى كه‌تیه‌ لێهب و لیتان و ئه‌و پۆسته‌ بده‌ستخوه‌ڤه‌ ئانیه‌ و پشتى كو پارتى ل هه‌لبژارتنێن هه‌رێما كوردستانێ ب سه‌ركه‌تى دڤیا ل گه‌ل بالێ خوه‌دى ده‌ستهه‌لات ل ناڤ یه‌كه‌تیدا روونته‌ خوار و ب ئه‌شكه‌ره‌ و راشكاوانه‌ بۆ بێژیت ئه‌ڤه‌ مه‌رجێن مه‌نه‌ ل گه‌ل وه‌ ژبۆ به‌رده‌وامیدان ب ئه‌ڤێ رێككه‌فتنێ ئه‌گه‌رنه‌ راگه‌هاندنا مرنا وێ باشتره‌ ژ به‌رده‌وامیدان ب ئه‌ڤێ ره‌وشێ ئه‌گه‌ر هوون ژ جیهانێ و ده‌رو دۆرا و دوژمنان شه‌رم دكن ئه‌ڤه‌ نه‌ ژ شه‌رێ براكوژیێ شه‌رمتره‌ نه‌ ژپه‌ككه‌فتنا په‌رله‌مانى شه‌رمتره‌, نه‌ ژ 16 ئوكتوبه‌رێ و ژ ده‌ستدانا نیڤا خاكا هه‌رێما كوردستانى 2017مه‌زنتره‌ گه‌لێ كورد ل ناڤخوه‌یا هه‌رێمێ ڤێ راستیا ته‌حل د زانن وه‌لاتێن رۆژئاڤا ئه‌وێن خوه‌ ب دۆستێن مه‌ دزانن ئه‌وژى دزانن و دوژمنێن مه‌ژى دزانن كه‌واته‌ كى ما نزانیت؟ بخوازین و نه‌خوازین دیفاكتۆیه‌كه‌ دڤیا دانپێدان پێ وه‌ره‌ كرن و ل گۆره‌ى وى كاروبارێن هه‌رێمێ بێنه‌ رێڤه‌برن ژبلى كو مرۆڤ دۆرهێلى ببینیت و چاڤێن خوه‌ لێ بنقینت و بێژیت من نه‌ دیتیه‌ ئه‌گه‌رنه‌ مرۆڤ تشته‌كێ نابینیت كو پێ دلگه‌ش ببه‌ ب هه‌رێمه‌ك هه‌ڤگرتى و یه‌ك رێڤه‌به‌رى هه‌لبه‌ت وه‌كو گه‌له‌ك جاران مه‌ ئانیه‌ زمان ئه‌ڤ بۆیه‌ره‌ ژى دێ كه‌ڤنه‌ ناڤ رۆپه‌لێن دیرۆكێ و دیروكژى دێ راستیان تۆماركت بێ كو شه‌رمێ ژ هیچ كه‌سه‌كێ بكه‌ و ل داویێ دخوازم بێژم د هه‌ر شه‌راكه‌ت و هه‌ڤپشیه‌كا هه‌بت ده‌ما دو ئالیان ژ سه‌دێ سه‌د باوه‌رى نه‌ دانه‌ هه‌ڤدو پرێزه‌ دێ وه‌كو پرێزه‌ و ڤه‌رێژا رێككه‌فتنا ستراتیجیكا پارتى دیمۆكراتى كوردستان و یه‌كه‌تیا نیشتیمانیا كوردستان بیتكو ل جهێ شینوار و ئاسه‌وارێن ئه‌زمۆنا هه‌رى ته‌حل (فیفتى فیفتى) بێ رامالین ونه‌مینن ب مخابنیڤه‌ رێككه‌فتنا ستراتیجیك هێزه‌كا دى دایێ و فیفتى فیفتى گه‌شه‌ كر و ته‌لهه‌دا كو ئه‌گه‌رێ هه‌رى سه‌ره‌كى یێ شه‌رێ ناڤخوه‌ى و مالێرانیا كوردان بوویه‌

14

عومه‌ر سندى/ فریسلاند
ئه‌م ناچینه‌ دیرۆكا رۆژنامه‌گه‌ریا كوردى و ناخوازین قووناغێن سه‌ختێن ئه‌ڤ كاروانه‌ تێدا ده‌ربازبووى بینینه‌ زمان، چونكى ب گۆتاره‌كێ و ده‌هانژى ژ ده‌رهه‌ق ده‌رناكه‌ڤین ئه‌م نكارین ب گۆتاره‌كێ یانژى پرتووكه‌كێ ژ ده‌رهه‌ق رۆلێ به‌درخانیان ده‌ربكه‌ڤین. ما دێ چاوا د گۆتاره‌كا كورت دا كارین رۆلێ رۆژنامه‌ڤانێ كورد میقداد مدحت به‌درخان خوه‌دیێ ئێكه‌مین رۆژناما كوردى بینینه‌ زمان و بێخینه‌ پێش چاڤێن خوینده‌ڤانان؟ یان هه‌ڤكارێن وى دكتور كامه‌ران به‌درخان و عه‌بدولره‌حمان به‌درخان و سوره‌یا به‌درخان و ئوسمان سه‌بڕی و قه‌دریجان…. هتد تنێ ب ناڤ ئانینا وان دخوازین وان ل بیر بینین نه‌ زێده‌تر كو مرۆڤێن خوه‌دى هه‌ژموون و جامێرینه‌ ل سه‌ر مه‌دیا و رۆژنامه‌ڤانیا كوردى و ئه‌و بوونه‌ به‌رێ بنیاتێ دانیه‌ و كارینه‌ ناڤێن خوه‌ ب تیپێن زێرین د دیرۆكێ دا بنڤیسن. كارینه‌ ببن خوه‌دى ناڤێن هه‌رى بها و پیرۆز و خوه‌دى كاریگه‌رى و گرانى كورد ئیرۆ و پشتى بۆرینا 120 سالان ب سه‌ر ده‌ركه‌فتن و چاپكرنا ئێكه‌مین چاپه‌مه‌نیا كوردى كورد خوه‌دى حوكمه‌ت و په‌رله‌مانن و خوه‌دى ب ده‌هان رۆژنامه‌ و كۆڤار و ته‌له‌ڤزیۆنێن لۆكال و سه‌ته‌لایت و سایت و مالپه‌رن ژبلى سۆسیال میدیا …كورد ئیرۆ خوه‌دى پێگه‌هه‌كى هه‌رى گرنگه‌ د رۆژهه‌لاتا ناڤین دا دیسا له‌یستكڤانه‌ك ب هێزه‌ د هه‌موو هه‌ڤكێشان دا. ل ده‌مێ ئێكه‌مین رۆژناما كوردى ب ناڤێ ((كوردستان)) ده‌ركه‌فتى ئارمانجا سه‌رنڤیسكارێ ڤێ رۆژنامێ چه‌ند خاله‌ك بوون ژوانان:
كورد فێرى زمانێ زكماكیێ خوه‌ ببن ئانكو ب كوردى بئاخڤن و بنڤیسن چونكى د هه‌بوونا گه‌لانده‌ زمان مه‌رجه‌ك سه‌ره‌كیه‌, ب زمانێ خوه‌ داخوازا مافێن خوه‌ بكن كو زمانێ وان ئازادبه‌ كورتیا وێ كورد ب كوردى بژین, دیسا ئه‌و سته‌م و زولم وزورا ل سه‌ر وان ژبه‌ر هه‌بوونا وان كو كوردن رابه‌ و نه‌مینه‌ و وه‌كهه‌ڤى د جڤاكیدا هه‌به‌ ژڤان هه‌مووانژى گرنگتر رۆژناما كوردستان ژ رژێما ئوسمانلیان دخواست كو كورد وه‌ك نه‌ته‌وه‌ بێنه‌ ژمارتن نه‌كو وه‌كو وه‌لاتیێن تورك, دیسا ژ كوردان د خوه‌ست خوه‌ كێمى هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌ك دن نه‌ ده‌ینن كو ژ كه‌سێ كێمتر نینن و كورد خوه‌دى مافن و مافێن وان هاتینه‌ بنپێكرن، دڤیا ئه‌ڤ یه‌كه‌ راوه‌سته‌، گه‌ره‌كه‌ كورد ب تایبه‌ت زارۆكێن كوردان بخوینن داكو ب ئارمانجان را بگه‌هن كو ئارمانجا هه‌رى داوى رزگاركرنا كوردستانه‌ و راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردیه‌ دیسا ئه‌گه‌ر ئه‌م رۆپه‌لێن هه‌موو ژمارێن ڤێ رۆژناما خێڤه‌ لابدین دێ بینین كا چه‌ند دلبێشه‌ ژبۆ هه‌ڤگرتنا كوردان، كورد ل كیڤه‌ دبه‌ بلا ببه‌ گرنگ ئه‌وه‌ كوردبه‌ و هه‌ڤ بگره‌ خوه‌دى یه‌ك ئارمانجبه‌ ئه‌و ژى رزگاركرنا كوردستانێ به‌ ژ داگیركه‌ران، سه‌ربه‌خویا كوردستانێ ژ ئارمانجێن هه‌رى سه‌ره‌كى یێ ڤێ رۆژنامێ بۆ ئارمانجا رۆژناما كوردستانا دایك، رزگاركرنا هه‌رچارپارچێن كوردستانێ بوو، له‌ورا ئێكه‌تیا كوردان دخواست سه‌رنڤیسكار میقداد میدحه‌ت به‌درخان هه‌رتم داخوازیا یه‌كره‌نگى و ئێكده‌نگى و تفاقا كوردان دكر دیسا رۆژناما كوردستان گرنگى ددایه‌ فێربوونا زمانێ زكماكى كو زمانێ كوردیه‌ و دخواست مرۆڤێ كورد بتایبه‌ت خوینده‌ڤانێ كورد ب زمانێ خوه‌ بزانه‌ بخوینه‌ و بنڤیسه‌ به‌روڤاژى به‌روڤاژى شه‌رم و فه‌دیه‌كا مه‌زنه‌، رۆژناما كوردستان د گۆتارێن خوه‌دا ب تایبه‌ت گۆتارێن سه‌رنڤیسكار مه‌دحه‌ت به‌درخان دا گرنگى ددایه‌ ڤى ئالى. ل چاخێ ده‌ركه‌ڤتنا رۆژناما كوردستان چ ل كایرۆ یانژى ڤیه‌نا یانژى لوندن و جنێڤ و ڤولگستون داوى ژماره‌ 30 ـ 31 ل جنێڤ ده‌ركه‌ت ب كول و كوڤان و رۆندك ب داوی هات ل وى چاخى مه‌دحه‌ت به‌درخان مینا مریه‌كێ دهاته‌ دیتن خه‌ونێن قووناغه‌كێ بداوى هاتن، لێ ئۆمێد نه‌مرن دێ چیرۆكا رۆژنامه‌گه‌ریا كوردى و ده‌ستپێكا وێ لڤر بجه هێلین. دێ ئێنه‌ سه‌ر سفرا حازر و رۆژنامه‌ڤانیا ئیرۆ پشتى 120 سالان مه‌ كاریه‌ چه‌ند ڤێ پرۆسێسا مه‌دیایێ پێشڤه‌ ببین 120 سال ئانكو چه‌رخ و چارێكه‌ك 120 سال ژ ژیانا رۆژنامه‌گه‌ریا هه‌ر نه‌ته‌وه‌ و وه‌لاته‌كێ ئانكو پێشكه‌فتنه‌كا گه‌له‌ك مه‌زن. تنێ وه‌لاتێ من نه‌بت كو رۆژنامه‌ڤانى ل وه‌لاتێ من ئیرۆ ژچارچوڤێَ حزبێ ده‌رناكه‌ڤه‌ هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ داخه‌كا هه‌رى مه‌زنه‌ كو به‌ریا 120 سالان رۆژنامه‌ڤان و نڤیسه‌رێ كورد داخوازا وه‌لاتپارێزیێ دكر، ئیرۆ سوخته‌ و شاگردێن وێ رێبازێ داخوازا حزب پارێزیێ بكن نڤێسینێن وان ل سه‌ر پرت به‌لاڤه‌یا گه‌لێ كوردبه‌، ل ڤێره‌ ئه‌م دكارین بێژین هشیارى و ڤینا وه‌لاتى ل جه‌م ره‌وشه‌نبیرێ كورد به‌رى 120 سالان ژ یا نها بهێزتربوو كو ئه‌ڤه‌ بخوه‌ژى كاره‌ساته‌كا مه‌زنه‌ باوه‌رناكم ل هیچ وه‌لاته‌كێدا هاتبیت روودان ئه‌ز دخوازم ره‌وشه‌نبیرێ كورد رۆژنامه‌ڤان و نڤیسه‌رێ كورد مه‌دیاڤانێ كورد تنێ هزرا خوه‌ د خالا رابهۆریدا بكت داكو قه‌بارێ پاشڤه‌چونا خوه‌ بزانه‌ و بزانه‌ كانێ ئه‌و چیا یان و كه‌ڤر چه‌ندا بلنده‌ یا ئه‌و ژێكه‌تى و هاتیه‌ بنێ ئه‌ڤرازى بىێكو ئه‌و هه‌ست ب وێ كه‌تنێ بكه‌ داكو بزانه‌ چه‌ند ئه‌و ژ وه‌لاتى و ڤیانا وه‌لاتى و وه‌لاتپارێزیێ دوور كه‌فتیه‌ ئومێدامن ئه‌وه‌ ره‌وشه‌نبیرێ كورد تنێ سوباهى یان دوسبه‌ یان هه‌ر رۆژه‌كێ ژڤان رۆژێن ئه‌م ده‌رباز دكین سپێده‌هیه‌كێ دومێ خوه‌ ته‌رخان بكه‌ ژبۆ ڤه‌دانا رۆپه‌لێن رۆژنامێن كوردى یێن وێ رۆژێ و ل سایت و لاپه‌رێن كوردى یێن وێ رۆژێ مێزه‌ بكه‌ و گوهداریا مه‌دیایا كوردى بكه‌ داكو بزانه‌ چه‌ند ژ هێلا وه‌لاتى و وه‌لاتپارێزیێ دوور كه‌تینه‌ و كانێ چ گرێدان ب وه‌لاتێ دایكڤه‌ ماینه‌.

22

عومه‌ر سندى /فریزلاند
ده‌مه‌كێ درێژه‌ ئاخفتن ل سه‌ر وێ یه‌كێ هه‌بوو عه‌بدولله گول سه‌رۆك كۆمارێ به‌رێ یێ توركیا هه‌ڤالبه‌ندێ نێزیكێ ئه‌ردوغانى سه‌رۆك كۆمارێ توركیا یێ نها و یه‌ك ژ ئاڤاكه‌رێن پارتیا داد و ه‌رارێ دیسان ڤه‌گه‌ره‌ ژبۆ ناڤ جیهانا پوله‌تیكێ لێ نها بابه‌ت ژ ئاخفتنێ ده‌ركه‌تیه‌ و بوویه‌ كریار و ڤه‌گه‌ریانا گولى بۆ ناڤا پوله‌تیكێ یا رۆهن بووى ل ده‌مێ بهۆرى عه‌بدولله گول ل گه‌ل ئه‌حمه‌د داود ئوغلو و عه‌لى باباجان و جمه‌یل چیچه‌ك كو هه‌موو ژى ئاڤاكه‌رێ پارتیا داد و وه‌رارن ل گه‌ل نێزیكى پێنجى په‌رله‌مه‌نته‌رێن به‌رَ یێ هه‌مان پارتى كۆمبوونه‌ك ساز كربوون. ئه‌ڤه‌ ژى گرۆڤه‌ و نیشانێن جودابوون و پارچه‌بوونا پارتیا ناڤهاتینه‌ ئه‌ڤا ل سه‌رى ئاخفتنا رۆژنامه‌ڤان و شرۆڤه‌كارێ تورك نیهاد گه‌نجه‌، هه‌لبه‌ت توركیا وه‌لاته‌ك گرنگه‌ د ده‌ڤه‌رێدا وه‌كو وه‌لاته‌ك ب هێز ژ ئالیێ ئابوورى و له‌شكرى و جوگرافى، لێ ژبۆ مه‌ كوردان ژ هه‌موو كنارانڤه‌ گرنگه‌ له‌وماژى نڤێسینژى ل سه‌ر پوله‌تیك و پێشهاتێن ڤى وه‌لاتى گه‌له‌ك گرنگه‌ ڤى وه‌لاتى یانژى رژێما سیاسى ل ڤى وه‌لاتی بۆ ماوێ 100 سه‌د سالانه‌ د ده‌ستێ ده‌ینایه‌ سه‌ر مه‌زنترین پارچه‌ ژگوردستانا چارپارچه‌ ئه‌و ژى باشۆرێ كوردستانێ یه‌، هژمارا كوردان ل ڤى وه‌لاتى ژ 35 سیه و پێنج ملیۆنان ده‌ربازبوویه‌ بێكو ساده‌ترین ماف هه‌بن ئه‌ڤه‌ ژى بلا بۆ گۆتاره‌كا دنبه‌. ئه‌گه‌ر مێزه‌ى دیرۆكا وه‌لاتێ تركیا بكین، دێ بینى وه‌لاته‌كه‌ قه‌ت ئارامیا سیاسى لێ په‌یدانه‌بوویه‌ د ماوێ كێمتر ژ سه‌د سالان سێ دستوور هاتینه‌ گوهۆرین، ژبلى راستڤه‌كرنا ڤێ داویێ چار (ده‌ربه‌) كۆده‌تایێن له‌شكرى ژبلى یا پێرار 65 شێست و پێنج حوكمه‌ت و دستوورێ نها ژى هه‌ر به‌رمایكێ وى دستووریه‌ یێ كه‌نعان ئێڤرین و گرۆپه‌ك گه‌نه‌رالێن له‌شكرى پشتى كۆده‌تایا سالا 1980 ده‌یناى هه‌موو پارتیێن توركى د په‌رله‌مانیدا داخواز دكن كو دستووره‌ك نوو وه‌ره‌ ده‌ینان، لێ پشتى دو سالان ژ دیالۆگ و دانوستاندنان ل سه‌ر ڤى بابه‌تى لیژنا دستوورى د په‌رله‌مانیدا نه‌كارى ڤێ داخوازێ بجه بینه‌، تشتێ بالكێش ژبۆ شرۆڤه‌كاران و یێن پسپۆر د كاروبارێن توركیا دا كو پشتی پشتى پارتیا داد و وه‌رار هاتیه‌ ئاڤاكرن ل سالا 2001 ب سه‌رۆكاتیا سه‌رۆك كۆمارى نها ره‌جه‌ب ئه‌ردوگان و ل سالا 2002 ێ ده‌ستهه‌لات وه‌رگرتى ئوپوزسیۆنا توركى د هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانى و شاره‌داریاندا سه‌ركه‌فتن بده‌ستڤه‌ نه‌ ئانینه‌ هه‌ر تم و تم پارتیا داد و وه‌رار سه‌ركه‌فتى بوویه‌ و ده‌ستهه‌لات بوویه‌, ئه‌ڤه‌ بوویه‌ 16 سال د ده‌ستهه‌لاتێ دا لێ ئه‌ڤ پارتیه‌ قه‌ت جاره‌كێ هنده‌ حێج و حه‌مه‌ر و گۆرخوه‌ش نه‌بوویه‌ وه‌كى جارا ل 16 ى ئه‌پریلا ده‌ربازبووى 48.59% ل رێفراندۆمێ ئیناى، چونكى به‌ره‌یه‌ك ب هێز به‌رسینگێ وێ گرتبوو و ژ ئالیك دن ریفراندۆمه‌ك چاره‌نڤیسسازبوو ژبۆ كه‌سایه‌تیا ئه‌ردۆگانى بخوه‌ ژبه‌رهندێژى ب سه‌ره‌ك بلند و سینگه‌ك به‌رفره‌ه یێ خوه‌ ئاماده‌ دكه‌ ژبۆ هه‌لبژاردنێ داهاتی ل سالا 2019 ێ ئوپه‌راسیۆنێن له‌شكری ژى ل باكۆرێ كوردیتانێ دژى پارتیا كاركه‌رێن كوردستانێ و قه‌ندیلى، هه‌روه‌ها هێرشێن ل دژى رۆژئاڤایێ كوردستانێ ب تایبه‌ت عه‌فرینێ پشكه‌كه‌ ژ هه‌وا هه‌لبژارتنان ل داوى گۆتارێن خوه‌دا دوهى 16/01/2018 ل هه‌مبه‌ر فراسیۆنا ئاكه‌پێ ئه‌ردوگانى سوزا هه‌رفاندنا ئه‌فرینێ دایه‌ ده‌نگده‌رێن خوه‌ و گه‌ف ل ئه‌مریكاژى كرن و ئه‌و ل سه‌ر تێلا دژاتیا ئه‌مه‌ریكا كوردان ئاوازان لێ دده‌ ژبۆ مه‌ره‌ما ده‌ستڤه‌ ئینانا ده‌نگێن ره‌گه‌زپه‌رستێن تورك كو پرانیا وان دژى ئه‌مه‌ریكا و كوردانن ژبه‌ر ڤێ پشتراستی سه‌روكێ پارتیا داد و وه‌رار (ئاك پارتى) هه‌موو ئالیێن ئوپوزسیونێ ب (جه‌هه‌په‌) و (مه‌هه‌په‌) و(هه‌ده‌په‌) ڤه‌ژى كوكن ل سه‌ر وێ یه‌كێ كو دكاندیده‌ك زور بهێز ل هه‌مبه‌ر ئه‌ردوگانى هه‌به‌ ئاماژێن ده‌ستپێكێ به‌ره‌ڤ ناڤێ سه‌رۆكێ به‌رێ یێ كۆمارا توركیا و هه‌ڤالبه‌ندێ به‌رێ یێ ئه‌ردوگانى دچن هه‌لبه‌ت ناڤێن دنژى هه‌نه‌ لێ ئوپوزسیۆن ل نا ڤه‌ك بهێز دگه‌رن كو سیاسیه‌ك لێهاتى و خوه‌دى باگره‌وه‌نده‌كى پاقژبه‌ و ژ ئالیێ كوردانژیڤه‌ نه‌خواز نه‌به‌، چونكى هه‌رتم ده‌نگێن كوردان بالانسێ ل هه‌لبژاردنان دگوهۆرن ب دیتنا من عه‌بدوللا گول د ناڤ كورداندا سیمایه‌كى خوازیاره‌ دده‌مێ سه‌روكاتیا ویدا پروسێسا ئاشتێ ده‌ستپێكر و خوه‌دى و ناڤداره‌ ب نه‌رمیا پۆله‌تیكا خوه‌ ئه‌گه‌رێ دووه‌م هه‌رى نێزیكێ وى مروڤ دكاره‌ بێژه‌ راوێژكارێ وى داوود ئوغلۆیه‌ كو ره‌فتار و پۆله‌تیكا وى ل هه‌مبه‌ر دۆزا كوردى ڤه‌كریبوو دووركرنا ویژى ژ ئه‌گه‌رێ شه‌رێ ئاكپارتیێ بۆ ل دژى كوردان كو ئه‌و نه‌رازیبوو گرۆپا گولى هه‌موو ژى ژبلى داود ئوغلو باباجان و ئه‌ته‌لایژى ل هه‌مبه‌ر كوردان نه‌رمبوون، دیسا دبه‌ هه‌ده‌پێ بخوه‌ژى كاندید هه‌به‌ هه‌ر د ناڤا ئوپوزسیۆنێدا ناڤه‌ك دنژى ب ئه‌شكه‌ره‌ دبێژه‌ ئه‌ز ل هه‌لبژاردنێن داهاتى هه‌ڤركا ئه‌ردوگانیمه‌ ئه‌و ژى وه‌زیرا ناڤخویا توركیا یا به‌رێتر (میرال ئاكشنار)ه‌ كو به‌رى ده‌مه‌كێ كورت ژ ئیسال پارتیه‌ك نوو ب ناڤێ (ئیێ پارتى) ئانكو پارتیا قه‌نج یانژى باش ئاڤاكر ل كۆنفرانسێ پارتیا خوه‌دا خانما ئاكشنار ئاماژه‌ دایه‌ كاندیدبوونا خوه‌ ژبۆ سه‌رۆكاتیا كۆمارى ل هه‌لژارتنێن 2019 ێ ل توركیا. هه‌تانى نها ب فه‌رمى گولى نه‌گۆتیه‌ ئه‌زكاندیدم, لێ سه‌رۆكێ به‌رێ یێ پارتا گه‌لا كۆمارى ده‌نیز بایكال د دیداره‌كێدا ڤێ داویێ ل گه‌ل كه‌نالێ سی ئێن ئێن داخواز ژ سه‌رۆكێ پارتیا خوه‌ كمال كلیچدار ئوغلو كر كو یان بلا خوه‌ كاندید بكه‌ یانژى بلا مه‌یدانێ ژبۆ عه‌بدوللا گول چۆل بكه‌ و گۆت دبه‌ گول ببه‌ كاندیدێ 49% ژ ده‌نگان كو ئاماژه‌یه‌ ژبۆ وان ده‌نگێ ئوپوزسیونێ راستڤه‌كرنا دستوورى ل داوى ریفراندۆم بده‌ستڤه‌ ئانینه‌ دیتنا شرۆڤه‌كاران و رۆژنامه‌ڤانان و پسپوران د كاروبارو پوله‌تیكا توركیا دا ئه‌وه‌ كو تاكه‌ كاندیدێ بهێز و سیمایه‌ك خوازیار ژبۆ هه‌موو جڤاكێ توركیا عه‌بدوللا گوله‌ ل هه‌مبه‌ر ته‌یب ئه‌ردوگان وه‌ك خواندنا من ژبۆ سیاسه‌تا توركیا هه‌ر كاندیده‌كێ بڤێت سه‌ركه‌فتنا مه‌زن ژبۆ سه‌رۆكاتیا كوماكومارێ بده‌ستگه‌ بینیت دڤیا ده‌نگێن كوردان مسۆگه‌ر بكت و ره‌وشا سه‌روك كوۆارێ نها ل گه‌ل كوردان ره‌وشه‌ك ئالۆزه‌به‌.

27

عومه‌ر سندى /فریزلاند
قه‌ت بیرامن نائێت كو من ل سه‌ر سه‌رسالێ و ده‌ربازبوونا ساله‌كێ و پێشوازى ل یا نوو نڤیسیبیت ژ بێ ئۆمیدى و هه‌ر سال خوه‌زى ل سالا پار لێ ئه‌ز پشتراستم ژبۆ گه‌لێ كورد ل باشۆرێ كوردستانێ نێزیك 40 ساله‌ سالێن ژ سالا 2017 پیستر و شوومتر و ره‌شتر ده‌رباز نه‌بووینه‌، قه‌تژى من باوه‌رى نینه‌ ل پێشه‌رۆژێ ژى سالێن هۆسا به‌ش وه‌رن ل زێ سالا سه‌ركرینك كو ئه‌م د رۆژێن دووماهیا وێ داین ب روویه‌ك ره‌ش و ستویه‌ك شكه‌ستى بچیت و سالێن مینا وێ ب سه‌ر گه‌لێ مه‌دا نه‌ڤه‌گه‌رن كو ب راستى سالا بێ ئومێدبوونێ بوو، تشتێن به‌رچاڤ د ڤێ سالێدا رووداین رێفراندۆم ل باشۆرێ كوردستانێ هاته‌ ئه‌نجامدان, ل دووڤدا جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى رویێ خوه‌ یێ راسته‌قینه‌ نیشا مه‌ دا و ب یه‌كجارى پشتا خوه‌ دایه‌ گه‌لێ كورد كو نه‌ ل گۆرى هیچ پیڤه‌ره‌ك ئه‌خلاقى بوو و چ پیڤه‌ران نكارین وێ بێ ئه‌خلاقیێ بپیڤن, هه‌ر ل په‌ى وێ كوردان ل باشۆرێ كوردستانێ دلێ خوه‌ و نیڤه‌كا ئاخا خوه‌ یا خۆشه‌ڤى ژ ده‌ستدا و قه‌یرانه‌كا هه‌رى دژوار سه‌رهلدا و هه‌موو رێك و رێبار ل مه‌ هاتنه‌ گرتن ته‌ڤایا داڤێن رۆناهیێ هاتنه‌ تاریپۆشكرن و هه‌ر ل ڤێ سالێ بۆ مه‌ ئه‌شكه‌ره‌بوو كو مه‌ یه‌ك دوستژى د جیهانێده‌ نینه‌ و ئه‌م بخوه‌ژى نه‌ دۆستێ هه‌ڤین، لێ تشتێ كو ژ ڤان كاره‌ساتان هه‌میان مه‌زتنر و مرۆڤى ب دروستى بریندار دكه‌ خالا داویێ یه‌ كو ئه‌م بخوه‌ژى نه‌ دۆستێ هه‌ڤین ئه‌م نه‌ هه‌ڤگرتى و یه‌كگرتینه‌, نه‌ یه‌ك گۆتارین, نه‌ یه‌ك هزرین, نه‌ یه‌ك هێزا پێشمه‌رگه‌ینه‌، پشتى بۆیه‌ران سه‌ركردێن كوردان ل باشۆر یێن هه‌موو ئالى و پارتیان داخۆیانى ددان و ئه‌و په‌یڤا ناڤدار دوباره‌ و ده‌ه باره‌ دكرن، (بۆ مه‌ خۆیا بوو كو تنێ چیا دۆستێن مه‌نه‌) باشه‌ سه‌رچاڤان مالا خوداى ئاڤا كو سه‌رێ وه‌ به‌ردا مه‌ستیا وه‌ و خوه‌شباوه‌ریا وه‌ ب داوى هات و وه‌ زانى دیمۆكراسی و مافێن مرۆڤى و كۆما گه‌لان و نه‌ته‌وێن هه‌ڤگرتى و كۆمكارا وه‌لاتێن موسلمانان و…هتد. هه‌موو دره‌ون و هه‌تانى نها كه‌سه‌كێ ب دیتن یان چاڤێ (پۆله‌تیك یان كیان)، مێزه‌ى مه‌ نه‌كریه‌ تنێ چیایێن كوردستانێ یێن سه‌ربلند نه‌بن، لێ باوه‌ر بكن رێبه‌ر و سه‌ركردێن كورد چیا ژى ل گۆره‌ى ڤى ده‌ستوداره‌ و ئه‌ڤێ پرێزێ و ڤێ شه‌پلینێ وێ خوه‌ ژ پشتا وه‌ باڤێن، چونكى ب ئه‌ڤى ئاواى و ئه‌ڤێ ره‌وشێ ئه‌وژى ل هه‌مبه‌ر جیهانێ خوه‌ شه‌رمزارى وه‌ ناكن,ئه‌ز دخوازم ل ڤێرێ تشته‌ك زۆر ئنتیكه‌ و نه‌په‌نیه‌ك سه‌یر بۆ خوینده‌ڤانێن برێز ئه‌شكه‌ره‌ بكم: ل هه‌موو جیهانێ و د ناڤا هه‌موو گه‌لانده‌ ده‌ما مه‌ترسیێن ده‌ره‌كى په‌یدا دبن به‌ره‌یێ ناڤخوه‌ى خورت دبن و یه‌كگرتن په‌یدا دبه‌ و ژ هه‌ڤ هه‌زكرن زێده‌ دبه‌، تنێ ئه‌ڤه‌ د ناڤ كوردێن مال كلێزدا رویناده‌ و رویناده‌, پا نه‌ سه‌یره‌ ل دارستانێ ئه‌فریكا ژى مێزه‌ بكه‌، هه‌رده‌ما مه‌ترسی ل سه‌ر شامبازى په‌یدابوون دێ خوه‌ كنه‌ كۆم و ل هه‌ڤ جڤن پشتا خوه‌ دنه‌ هه‌ڤ و ژبو به‌رگریێ خوه‌ به‌رهه‌ڤ دكن ئێ باشه‌ ما ئه‌م ژ قووناغا شامبازى ده‌رباز نه‌بووینه‌؟؟ ته‌ڤایا جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى ب هێزێن بوكه‌ڤه‌ ب هه‌موو وه‌لاتێن عه‌ره‌بى و ئیسلامیڤه‌ ل گه‌ل هه‌رچار گاورێن داگیركه‌رێن كوردستانێ ل دژى كوردێن باشۆرێ كوردستانێ و خه‌ون و هیڤیێن وان راوه‌ستیاینه‌, ئه‌و بخوه‌ژى یێن ل دژى هه‌ڤ راوه‌ستیاینه‌ و كه‌تینه‌ گیانێ هه‌ڤ و به‌ریكانا گرێدانا هه‌ڤبه‌ندیان تاك لایانه‌ ل گه‌ل دوژمنان یا ده‌ ستپێكرى ,ئه‌زبه‌نى سه‌رى ئوپوزسیۆن یا خورت دبه‌ و خوه‌ ژ حوكمه‌تا خوه‌ ڤه‌ دكێشه‌ خوه‌نیشاندان ده‌ست پێ دكن و ملك و مالێ گشتى دسۆژن… مرۆڤ ڤان چیرۆكان بۆ كێ بێژه‌ ژ مرۆڤى باوه‌ر ناكه‌ و وێ بێژه‌ قه‌ت لۆژیك نینه‌ گه‌له‌ك, ملله‌ته‌ك ب ئه‌ڤى ئاواى ل سه‌ر گوێ زه‌مین هه‌به‌ و ئه‌گه‌ر هه‌به‌ژى نه‌ هه‌ژى ژیانێ یه‌ ئه‌زژى وه‌ دبێژم ئه‌و گه‌ل و سه‌ركرده‌ و رێبه‌رێرێن ئه‌نفالێن ره‌ش و كه‌مپێن مووش و ئامه‌د و مێردین و مشه‌ختبوونا ملیۆنى و بۆیه‌رێن 16ى ئۆكتوبه‌را 2017ێ ژ بۆ خوه‌ نه‌ كربن وانه‌ ما مرۆڤ چ ژێ چاڤه‌رێ دكه‌؟ ئه‌ز هه‌رتم گه‌شبین و ب ئۆمێدم و ب وێ یه‌كێژى تێمه‌ نیاسین د ناڤ دۆست و هه‌ڤالانده‌، لێ دوورهێلژى ئه‌ڤه‌یه‌ و پرێزه‌ ژى ل پێشچاڤه‌ خوه‌زكا بۆیه‌ران روو نه‌دابا لێ خوه‌زكا پشتى رووداین، مه‌ گۆتبا باشبوو روودان مێزه‌ بكن چاوا هێزێن سیاسی ل باشۆرێ كوردستانێ به‌رژه‌وه‌ندیێن تایبه‌ت دانه‌ ئالیه‌كێ و ل هه‌ڤ هاتن و بینه‌ یه‌ك دل و یه‌ك گۆتار و یه‌ك هێز و یه‌ك ئارمانج .ب مخابنیڤه‌ و جهێ داخه‌كا كویره‌ كو ئه‌ڤه‌ ته‌وشه‌كا دۆمدرێژه‌ د ناڤ گه‌لێ كورددا، ته‌وشا ژوێژى كلێزتر سه‌ركردێ كورد یان كه‌ره‌كته‌رێ كورد به‌رهه‌ڤه‌ سازشێ ژبۆ دوژمنێ خوه‌ بكه‌ و ب هیچ ره‌نگه‌كێ به‌رهه‌ڤ نینه‌ ژ وێ ساژشێ كێمتر ژبۆ برایێ خوه‌ بكه‌، یان تنێ رازى ببمه‌ ك ژ وى كێمتره‌ ئه‌ڤه‌ ژى هه‌ردو ده‌ردێن بێ ده‌رمانن و كۆلكا په‌نجه‌ شێرێنه‌ د له‌ شێ كه‌ره‌كته‌رێ كورد ده‌، ئه‌ز له‌وما دبێژم ئه‌ ته‌وش و ئێش د ناڤ كوردانده‌ كه‌ڤنن ئه‌گه‌ر نه‌ ما حه‌زره‌تێ خانی ل بۆیه‌ر و شۆرسێن كوردانده‌ یێن ڤان سه‌د سالێن داویێ ئاماده‌ بۆ ما نه‌ ئه‌ڤه‌ ژ 300 سلان پتر چوویه‌ به‌ر دلۆڤانیا خوه‌داى ل داویێژى دێ گازیا حه‌زره‌تێ خانى ئینمه‌ بیرا هه‌موو رێبه‌ر و سه‌ر كردێن كورد و هه‌ر تاكه‌كێ كورد:
گه‌ردى هه‌بوا مه‌ ئیتیفاقه‌ك….ڤێكرا بكرا مه‌ ئنقیاده‌ك
روم و ئه‌ره‌ب و ئه‌جه‌م ته‌مامى…هه‌موویان ژ مه‌ره‌ دكر خولامى
ته‌كمیلى دكر مه‌ دین و ده‌وله‌ت…ته‌حسیل دكر مه‌ علم و حیكمه‌ت

31

عومه‌ر سندى/ فریزلاند
خوه‌نشاندان (Admonstraition)، ئانكو داخوازكرنا هنده‌ك مافان و پێداویستیان ژ ده‌ستهه‌لاتداران یا جهه‌ك ده‌ستنیشانكر ب شێوه‌یه‌ك ئاشتیانه‌ ئارامانه‌ هێمنانه‌ دور ژ هه‌موو جۆرێن زڤراتى و دژوارى و توندوتیژێ ئه‌گه‌ر ژ ئه‌ڤى چارچووڤه‌ى یا ن ئه‌ڤى په‌روازه‌ی ده‌ركه‌ت نابێژنێ خوه‌ نیشادان و بها و ئارمانجێن خوه‌ ژ ده‌ستدده‌ت و به‌ر ب ئاقاره‌ك دنڤه‌ دچه‌. ناڤه‌ك دن لێ تێ كرن وه‌ك راپه‌رین یانژى سه‌رهلدان یانژى كۆده‌تا و شۆره‌شا چه‌كدارى هه‌تانى دگه‌هه‌ به‌رهه‌لاى و تیرۆرێ خوه‌نیشادانێن ئاشتیانه‌ ل پرانیا وه‌لاتێن جیهانێ دئێنه‌ ئه‌نجامدان, پشتى وه‌رگرتنا موله‌تێ و ده‌ستنیشانكرنا ده‌مى ژ ئالیێ جهێن په‌یوه‌ندیدار داخوازیێن خوه‌ ب شێوه‌یا بیرخستووك و ب ئارامى ژ ئالیێ نوونه‌رێن خوه‌ نیشاده‌ران ڤه‌ پێشكێشى جهێن شۆله‌ژێ و په‌یوه‌ندیدار دئێنه‌كرن و هه‌ردیسا ب شێوه‌ك ئاشتیانه‌ درووشم و سلۆگان دئێنه‌دان هه‌لبه‌ت پشتى كو خوه‌نیشاده‌ر دگه‌هنه‌ خالا ده‌ستنیشانكرى پێشوازیا خوه‌ نیشانده‌ران ژ ئالیێ په‌یوه‌ندیداران ڤه‌ تێكرن ب كورتى تو دكارى بێژیه‌ ڤێ خوه‌نیشادان یان خوه‌پێشاندان. ئه‌گه‌ر ئه‌ڤه‌ خوه‌نشاندانبه‌ ل گۆره‌ى یا پره‌نسیپێن مه‌ ل سه‌رى ئانینه‌ زمان گه‌لۆ پا ئه‌ڤا دوهى و پێر و ئه‌ڤرو ل باشۆرێ كوردستانێ ب تایبه‌تى ل ده‌ڤه‌رێن سلێمانى, هه‌له‌بچه‌, راپه‌رین, گه‌رمیان, كویسنجه‌ق تێ كرن چیه‌؟ ئه‌م دكارین بێژینێ (خوه‌نیشادان)؟؟ بێگومان نه‌خێر و ل گۆره‌ى هه‌موو پیڤه‌ران ئه‌ڤا تێ كرن ژ چارچووڤێ خوه‌نیشادانێن ئاشتیانه‌ ده‌ركه‌تیه‌ و دكارین بێژینێ كارێن توندوتیژى و دژوارى violent acts)) یانژى به‌ر هه‌لاى كو ب مخابنیڤه‌ ئه‌ڤێ دبێژم. خه‌لك هه‌ژاره‌ راسته‌, بێ مه‌هانه‌یه‌ راسته‌, بێ گاز و ئه‌لكتریكه‌ ئه‌و ژى راسته‌. گه‌لۆ ژ مافێن ویه‌ ب رێیا خوه‌نیشادانێ ئاشتیانه‌ و سڤیل داخوازا مافێن خوه‌ بكه‌؟ به‌لێ بێگومان ژ مافێن مه‌ هه‌میانه‌ وه‌لاتى ژ ئاڤا رووبارێن كوردستانێ مافدارتره‌، به‌لێ نزانم چما ئه‌ڤ وه‌لاتیێ به‌لنگازێ خوه‌دى مافێ خوه‌ى ره‌وا خوه‌ ره‌ش و كرێت دكه‌؟ چما بخوه‌ پێكولێ دكه‌ مافێن خوه‌ یێن ره‌وا ژ ده‌ستبده‌ ب راستى سه‌یر و سه‌مه‌ر و ئنتیكه‌یه‌ ئه‌رێ گه‌لۆ چما تو روویه‌كێ خوه‌ یێ شارستانى نیشا جیهانێ ناده‌ى؟ ئه‌رێ چما تو دلۆڤانى و به‌زه‌ییا جیهانێ ژبۆ ئالیێ خوه‌ راناكێشى؟ كو تو كه‌سه‌ك خوه‌دى مافى. یانژى چما تو بهێلى كه‌سانه‌ك كیندار ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتا كوردى ل پێشچاڤێن ته‌ ئاراسته‌یا دروستا خوه‌نیشاندانان بگوهۆرن و مه‌ره‌مێن خوه‌ ل سه‌ر ملێن خوه‌نیشانده‌ران بجه بینن و هه‌ر دیسان ته‌ بكنه‌ قوربانێ كین و مه‌ره‌مێن خوه‌ دڤیا وه‌لاتیێ كورد د ئاسته‌كى مه‌زنێ هشیاریێ دابا تشته‌ك دن دخوازم بینم زمان ب راستى كانێ چه‌ند ب خه‌م كه‌تم ژبۆ كه‌سانێن بووینه‌ قوربان و گیانێ خوه‌ ژ ده‌ستداین و جه‌رگێ دایكێ وان سۆتى ب قاسى وێژى ژبۆ راگرتنا په‌خشێ كه‌نالان و هه‌ر ده‌زگه‌هه‌كێ راگه‌هاندنێ ب خه‌مم و ئه‌ڤه‌ ب چ ره‌نگان كێشه‌یان چاره‌ سه‌ر ناكه‌ به‌لكو ته‌قنێ شلتر لێ دكه‌ بلا ئه‌و ده‌ستهه‌لاتا كه‌نالان رادگره‌ پتر د چاڤێن خه‌لكێ خوه‌دا خوه‌ ره‌شتر لێ نه‌كه‌ ئه‌وا من ژ مرنا خوه‌ پتر نه‌دڤیا رووبده‌ت روودا كو دكتاتۆر و دزێن به‌غدایێ بێژن :(ئه‌مێ چین گه‌لێ خوه‌ ل كوردستانێ پارێزین و ئازادیێ چه‌سپینین) ئه‌ڤه‌ خوه‌شه‌؟ د ره‌وشه‌كا هۆلێ دژوار و نه‌لبارده‌ ده‌ستهه‌لات دكاره‌ ره‌وشا ئاوارته‌ راگه‌هینه‌ و هنك توخیبان ژبۆ ده‌زگه‌هێن مه‌دیا و راگه‌هاندنێ ده‌ستنیشان بكه‌ ل گۆره‌ى به‌رژه‌وه‌ندیا بلندا نیشتیمانى نه‌كو كه‌نالێن راگه‌هاندنێ راگره‌ لێ جهێ داخێ یه‌ ل باشۆرێ كوردستانێ ب تایبه‌ت ل ئه‌ڤێ داویێ هنده‌ك تشت یێ روو ددن نه‌دڤیا، ب هیچ ره‌نگه‌كێ وه‌رن روودان ئانكو كانێ یێ تو كه‌نالان رادگرى ل گه‌ل من پچه‌ك هزرا خوه‌ بكه‌ و بۆ فلاشباكه‌كێ بچین ئه‌رێ ما نه‌ ئه‌ڤه‌ ئه‌و باشۆرێ كوردستانێ یێ هه‌تانى به‌رى ده‌مه‌ك كورتژى چاڤێن جیهانێ ل سه‌ر كو وه‌ك وه‌ك دوه‌مین ده‌ڤه‌را دیمۆكراس پشتى ئیسرائیلى ل رۆژهه‌لاتا ناڤین؟ چما خوه‌ ره‌ش و كریت بكى؟ (نه‌ پیرێ قه‌نجكر و نه‌ژى ئاگرى) خوه‌زى هوون هه‌ردو ئالى مه‌ زێده‌تر كرێت نه‌كن د چاڤێن دوستێن مه‌دا و پتر كه‌یفا نه‌حه‌زان بمه‌ نه‌ ئینن د ئه‌ڤێ گۆتارێده‌ من گه‌له‌ك پرس كرن ئه‌گه‌ر روخسه‌ت هه‌به‌ دێ یه‌كا دیژى كم : ئه‌رێ زه‌حمه‌ت نه‌به‌ كانێ رۆلێ راگه‌هاندنێ؟ كانێ رۆلێ مامۆستایێن ئوولى (هه‌موو ئولێن ل كوردستانێ) كانێ رۆلێ راگه‌هاندنكارێن كورد و مه‌دیاڤانان و رۆژنامه‌ڤان و ره‌وشه‌نبیر و نڤیسه‌ران و رێكخراوێن جڤاكێ سڤیل؟ مانه‌ ئه‌ڤه‌نه‌ ته‌خێن ل هه‌موو ته‌نگاڤى و كاره‌ستان ل وه‌لاتیان ب خوه‌دى ده‌ردكه‌ڤن و ژێرا دبنه‌ سه‌ركێش و به‌ر ب ئاراستێن دروست و ژ هه‌ژى دبن؟ دكارم بێژم ل هه‌موو جڤاكێن جیهانێ ته‌خێن مه‌ ناڤێن وان ئیناین پێشه‌نگن و ئه‌ون ئاراستا دگوهۆرن ئه‌ون رێبه‌ر و سه‌ركێش لێ خۆیا دبه‌ كو هه‌ر تشتێ مه‌ جودایه‌ ژ خه‌لكى.

62

عومەر سندی /فریزلاند

مانشێتەکی ب ترس و تۆمەتە مرۆڤی ژ شەڕەک داھاتی دترسینە، چونکی شەڕ ئانکو کافل و وێرانبوون ئانکو ھەڕفاندن و مالوێرانی، لێ ئەڤ مانشێتە من نەھەلبژارتیە، ئەڤە مانشێتێ گۆتارا نڤیسەرێ رۆسی یێ ناڤدار ئەلیکسەندەر چارکۆڤسکی یە دوھی سێشەمبێ ل رۆژناما (نیزافیسیمایا گازێتا) یا رۆسی دا بەلاڤکریە (و د ڤێ گۆتارێ دا نڤیسکار ئاماژێ ب شەرەکێ دژوار و گران ل دژی ئیرانێ دکە و خۆیا دکە کو ھەوالگیریا ئیسرائیلی ئاماژە یا ب وێ یەکێ کری کو ئیران ناخوازە ژ سووریا دەرکەڤە ئەفسەر و میلیشیاتێن شیعی ژبۆ ماوەیەکێ درێژ ل بنگەھاندا ل دەڤەرا دیمەشق خوە ھەشار داینە کو ئەڤ دەڤەرە تنێ 30 کیلۆمیتران ژ توخیبێ ئیسرائیلی دوورە)، ھەتانی ڤێرە دیتنا نڤیسکارێ رۆسە ھەلبەت دیتنەکا د جھێ خوەدایە و تلئەبیب ھەست ب ڤێ مەترسیا مەزن دکە و دیسا ژی ھەوالگیریا ئیسرائیلی باش دزانە کو میلیشیا و ئەفسەرێن باش پەروەردەکریێن ئیرانی ب نەپەنی یێن تەڤلی سۆپایێ سووریا بووینە و کۆنترۆلا سۆپایێ یا کەتیە دەستێن گەنەرالێن ئیرانی ئەگەر مرۆڤ ب درستی ل داخۆیانیێن ئەڤگیدولیبرمان وەزیرَێ بەرەڤانیا ئیسرائیلی یێن ڤێ داویێ گوھداری بکە، دێ بۆ مرۆڤی خۆیابە کو مەترسیەکا بەر ب رۆژھەلاتا ناڤەراست تێ و چو خواندنەکا کوور ژی ژبۆ داخۆیانیێن وەزیرێ بەرەڤانیا ئیسرائیلی نە ڤێن و پێدڤی راڤەکرنان نینە، چونکی بێ ڤەشارتن و زەلال د ئاخڤە و دیتنا دەولەتا ئیسرائیلی ددە خۆیاکرن، بۆ نموونە یەکشەمبیا دەربازبووی لیبرمانی داخۆیانیەک دا و تێدا گازیەک دایە دەولەتێن ھەرێمێ و رۆژئاڤا و گۆت:(ھەڤپەیمانیا دژی دەولەتا خیلافەتا ئیسلامی ھزر دکە ل گەل ب داوی ھاتنا ڤێ دەولەتێ ئانکو داعش ئەرکێن وە ب داوی ھات؟!. نەخێر ئیرۆ رۆژ ژ ھەموو دەمەکێ پتر مە پێدڤی ب ھەڤپەیمانیەکێ ھەیە دژی ئیرانێ بێتە ئاڤاکرن، چونکی ئیران پشتگیر و لاندالا تیرۆرێ یە)  ئەرێ ما ژڤێ ئاخفتنێ زەلالتر ھەیە؟ ئەڤە پێدڤی ھیچ راڤەکرن و شیکاران نینە و ئیسرائیل داخوازا ئاگاکرنا ھەڤپەیمانیەک بھێز دکە ل دژی کۆمارا ئیسلامیا ئیرانێ و ھە وو ئاماژە ژی نیشاددن کو ئیران بخوژی یا خوە ژبۆ ھەموو ئەگەران بەرھەڤ دکە و یا پێکۆلا پەیداکرنا دۆستان دکە ژبۆ ئاڤاکرنا ھەڤپەیمانیەکا ھەڤدژ ب خواندنا من شەر تنێ نابتە شەڕێ ئسرائیلی و ئیرانێ، بەلکو ئەڤ شەڕە دێ دەربازی دەڤەرێن دەورو بەربن، بۆ نموونە دەولەتێن سنە مەزھەب ل وی چاخی نا میننە تەماشەڤان بەلکو دێ کەڤنە د شەری دا و رۆژئاڤا و ئیسرائیل وێ پشتگیریا سونەیان ل دژی ئیرانێ بکن ئەڤێ ھیچ گومانەک تێدانیە و شەڕەکی ئەتەنی یێ مەزن د ناڤبەرا سونە و شیعاندا وێ دەرکەڤە و بێگومان ئەڤ ھەڤپەیمانیا نھا ل دژی داعشێ رەنگە ل وی چاخی بەرفرەھتر و بھێزتر بکەڤە و مل ب ملی ئیسرائیلی و سونە مەزھەبان ل ئیرانێ بدن بەری ئەز بێمە سەر ھەلویستێ رۆسیا دخوازم بێژم ئەم کورد بخوازین نەخوازین نەکو تنێ چریسکێن ڤی شەڕی وێ وەرن مە، بەلکو ھنک حەسابات وێ ل سەر ئاخا کوردستانێ وەرن ڤاڤێرکرن، لێ ئەز گەشبینم کو کورد دیسا وێ دەڤەرێن کوردستانیێن دەرڤەی کوردستانێ ب کەرکووکڤە ڤەگەرینن ل ژێر کونترۆلا کوردستانێ ب مەرجەکێ کورد یەکدەنگ و یەک پێشمەرگە بن و ل دەما شەڕی دیسا ب دەڤولێڤێن ھەڤڤە نەمینن کو ئەو شەڕ ژی، ب دیتنا من ھەلەکا دی و دەرفەتەکی زێرینە ل پێشیا کوردان و ئەزموونەکا دنە دڤیا ب ژیرانە و ھۆشمەندانە سەرەدەری ل گەل وەرەکرن و یا دن ژی دڤیا کوردان ھەلویستەکی زەلال ژ شەڕێ داھاتی ھەبە و ھەڤالەتیا خوە ل گەل ھەڤپەیمانان تێکنەدن، ژ بەر بۆیەرێن 16 ئۆکتۆبەرێ، دڤیا ھەر پەرە و گرنگی و بھا ب ئەڤان پەیوەندیان وەرە دان ب مەرەما خورتکرنێ دڤیا ئەم وێ یەکێژی ژبیر نەکین کو ھەڤپەیمانیا ئەڤێ جارێ دێ گەلەکا ب ھێز و خورت بیت چونکی ھەموو دەولەتێن عەرەبێن سونە و ھەموو ھێزێن سونە مەزھەب و ئالی و تەڤگەرێن وان دێ ژ دل کەڤنە ل گەل ھەڤپەیمانا نوو و دێ ڤەگەرم و بێژم ئەگەر کورد ئەڤێ جار بزانن ب ژیری و ھۆشمەندی و یەکرێزی دەست ب لەیزتکا سیاسی بکن و وانە ژ سەربۆر و بۆیەرێن بۆری وەرگرتبیت، ئەگا داھاتی دیسا ھەلەک و فرسەندەکا زێرینە بۆ ڤەگەراندنا بھا و شکۆیا کوردان و ھەمژی ڤەگەراندنا خاکا داگیرکری ب کەرکووکڤە و ئەڤا ئەز نھا دبێژم نە تنێ چاندنا ئۆمێدانە، یانژی تنێ ژبۆ بلندکرنا مۆرالانە، نەخێر ئەڤە وێ وەرە ئەنجامدان و دڤیا کورد بۆ ڤێ قووناغێ بەرھەڤبە دەربارێ گەلۆپا رۆلێ رۆسیا وێ چ بە د شەڕێ داھاتی دا؟ ل گۆرەی دیتنا ئەلیکسەندەر چارکۆڤسکی: رۆسیا تنێ دو رێک ھەنە یان بکەڤیتە ناڤ شەرەک دژوار کو زیانەک مەزن وێ بەر مۆسکۆڤایێ بکەڤە یانژی خوە ژ ھەڤپەیمانیا ئیران ـ سووریا ـ حیزبولاە ڤەکێشیت، ب دیتنا من رێیا دوویەم وێ وەرە ھەلبژارتن، ئەو ژی ب زانەبوونا ئەمەریکا و رێیین دبلۆماسی ل ھنک جھان ھنک سازش وێ ژ رۆسیا را بێنە کرن ل ھەمبەر بێ دەنگیا وێ ئەمەرکا نا خوازت بەرۆکێ شەڕی بەرفرەھتر ببە چونکی پشکداربوونا رۆسیا د شەڕی دا نەلۆژیکە چین دەستان داھیلە ل وی چاخی ژی ب شێوەیەک ئوتومات کۆڕیا وێ گورزێ خوە ڤەوەشینە، لەورا ئەمەریکا بەری ھەرتشتی ل گەل ئسرائیل وێ پیکۆلا گرەنتیکرنا بێ دەنگیا مۆسکۆڤایێ بکن، ئەو ژی ب مەرەما کو بەرۆکێ شەڕی بەرفرەە و مەزن نەبە و سەرکەفتن مسۆگەرتر ببە و ئارمانج زویکا وەرە بجە ئانین دەربارێ تورکیا ئەوێ یەک ئارمانج یا ھەی دێ وەکو بێ ئالی خوە پارێزیت تنێ چاڤێ وێ وێ ل تەڤگەرا ئازادیخوازا کوردی بە ل کیڤە لڤی دا لێ بدت یانژی دێ پشکداری ھەڤپەیمانیا دژی ئیرانێ بیت وەکو ھێزەک سونی، لێ ھەر دیسا مەرەما وێ ئەوە پرۆژێ کوردان و خەونێن وان ژناڤببت، ئانکو تورکیا پشکداربە یا ن نە ئارمانج ھەر یەکە ئەو ژی لێدانا پرۆژێ کوردستانێ یە، ھیڤیدارم کوردان وانە ژ بۆیەران وەرگرتبن.

تێبینی: ئەزێ ڤان رێزکا دنڤیسم و سەرۆکێ وەزیرێن لوبنان ژ دەستژکارکێشانا خوە پووشمانبوو ھەلبەت وێژی باندۆرا خوە ل سەر ھەڤکێشێ ھەیە.

34

كیژان پارتیا كوردى یان ئالى و گرۆپ به‌لكو تاكێ كورد ژى ڤه‌لڤینى و بێژیێ چاره‌ ژبۆ ڤێ كریزێ یا رۆژه‌ڤا ئیرۆ چیه‌، یه‌كسه‌ر وێ به‌رسڤ بده‌ و بێژه‌: (گه‌ره‌كه‌ ئه‌م یه‌كده‌نگ بین, یه‌ك ره‌نگ و یه‌ك گۆتار بین, سازشێ و كێماتیێ ژبۆ هه‌ڤدو بكین و تۆمه‌تان نه‌دینه‌ پال هه‌ڤدو نه‌چاخێ وێ یه‌كێ یه‌)، هندى رۆژێ ئه‌ڤ تێكسته‌ دوباره‌ و ده‌ه باره‌ دبه‌، زارۆیێن كوردان ژى وه‌كى ناڤێ خوه‌ ژبه‌ركریه‌ پا ئه‌گه‌ر دا ئه‌م ئه‌و بین كو یه‌كده‌نگ بین ئارێشه‌ ل كیڤه‌یه‌؟ پا ئه‌گه‌ر دا ئه‌م ئه‌و بین چما نه‌بینه‌ ملله‌ت؟ چما نه‌بینه‌ ده‌وله‌ت؟ چما ئالایا مه‌ به‌ژنا خوه‌ ل ناڤ ئالایێن گه‌لان دا نا هه‌ژینیه‌؟ ئه‌ز دزانم گۆتن هێسانیه‌ و خوه‌شه‌ ژى، لێ چه‌ند پارتیێن كوردى ل ڤێ یه‌كێ خوه‌دى ده‌ركه‌تینه‌ یان به‌رهه‌ڤن بكنه‌ كه‌توار ل جهێ گۆتنان و وه‌كو پراكتیك بجه بینن یان چه‌ند كه‌س؟ هیچ هه‌ر ئه‌وێن شه‌ڤ و رۆژ دبێژن گه‌ره‌كه‌ ئه‌م ل هه‌ڤوه‌رین و سازشێ ژ هه‌ڤدورا بكین رۆژه‌ڤ دژواره‌، لێ هه‌ر ئه‌ون دخوازن كه‌وێ خوه‌ ل به‌ر وى ئاگرى ببرێژن یێ ب مالا مه‌ هه‌میان (كوردستانێ) كه‌تى و مه‌رج و به‌ربه‌ستان ژبۆ ل هه‌ڤهاتنه‌كا گشتى دده‌ینن و ب شێوه‌یه‌ك نه‌راسته‌وخوه‌ تۆلا ڤه‌دكن و بۆیه‌ر و كاره‌ساتا رووداى بكنه‌ كارتا فشارێ و گڤاشتنێ ل سه‌ر هه‌ڤدو، ئێ باشه‌ بلا تنێ ئه‌م شه‌رمێ ژ ل هه‌ڤهاتنا سه‌فه‌وى و ئۆسمانیان بكین كو دوژمناتیا سه‌ختا وان بۆ سه‌دان سالان ڤه‌دگه‌ره‌ ده‌ما زانین گه‌لێ كورد بریار ل سه‌ر پێشه‌رۆژا خوه‌ دا ده‌ست دانه‌ هه‌ڤ ته‌ڤایا كێش و بێش و ناكۆكى دانه‌ ئالیه‌كێ و كه‌تن گیانێ مه‌ تنێ دێ ڤێ بێژم باشه‌ ئه‌گه‌ر مه‌ره‌م یه‌كگرتن و هه‌ڤكارى و هه‌ماهه‌نگیه‌ ب ئارمانجا ده‌ربازكرنا ڤێ قووناغا هنده‌ دژوار و ئاسێ، پا داخوازا هلوه‌شاندنا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ چیه‌؟ ئه‌و حوكمه‌تا رزگاریا نیشتیمانى یانژى حوكمه‌تا (قورتالكرنا) نیشتیمانى كو كوردیتره‌ دێ كاركت ژبۆ به‌رهه‌ڤیكرنا هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانى كو كێمتر ژ هه‌شت مه‌هان یێن بۆ ماین ئه‌رێ پرسیار ل ڤێره‌ ئه‌وه‌ گه‌لۆ هه‌ر جارا كابینه‌یه‌كا نوو هاتیه‌ ئاڤاكرن، پشتى هه‌لبژارتنان چه‌ند مه‌هان ڤه‌كێشایه‌؟ چه‌ند كێش و بێش و بگره‌ و بكێش په‌یدابووینه‌؟ ئه‌و ده‌م ل به‌رده‌ست نینه‌ كو نها رابن حوكمه‌تا قورتالكرنا نیشتیمانى ئاڤا بكن، یا دووه‌م دڤیا پچه‌كێ رێز ل بارێ ده‌روونى یێ به‌لنگازێن كوردستانێ وه‌ره‌ گرتن خه‌لكێ مه‌ ئه‌و دل نه‌مایه‌ ژنوى ئۆمێدان ل سه‌ر حوكمه‌تا قورتالكرنا نیشتیمانى ئاڤا بكه‌، ب دیتنا من ئه‌گه‌ر ئارمانج دیتنا چاره‌یه‌كێ یه‌ ژبۆ ڤێ ره‌وشێ و ئه‌گه‌ر وه‌كو دبێژن هه‌موو دخوازن بهه‌ڤره‌ كاربكن باش خراب مه‌ حوكمه‌ته‌ك یا هه‌ى ئه‌م نابێژین سه‌ركه‌فتى بوویه‌ بلا ب زووترین ده‌م ئه‌و وه‌زیرێن ژ سه‌ر كار هاتینه‌ لادان ڤه‌گه‌رن وه‌زاره‌تێن خوه‌ وه‌رگرن مل ب ملێ نێچرڤان بارزانى سه‌رۆكێ جڤاتا وه‌زیران و قوباد تاله‌بانى جهگرێ سه‌رۆكێ جڤاتا وه‌زیران كار بكن و پێكڤه‌ پێكۆلێ بكن، په‌رله‌مانێ كوردستانێ ئه‌كتیڤ بكن و سه‌رۆكێ په‌رله‌مانى ڤه‌گه‌ره‌ سه‌ركارێ خوه‌ پاشێ هه‌م حوكمه‌ت هه‌مژی په‌رله‌مان ده‌ست ل ناڤ ده‌ستان كاربكن و به‌رهه‌ڤیان ژبۆ هه‌لبژاردنێن په‌رله‌مانێ داهاتى بكن داكو ئه‌ڤ قووناغا ئاوارته‌ ده‌رباز ببه‌، هه‌روه‌ها ژى كۆمیته‌یه‌ك نوو و ژ چه‌ندین سه‌رو سیمایێن نوو وه‌ره‌ پێكئانین وه‌كو شاند ژبۆ دیالۆگێ ل گه‌ل به‌غدا، چونكى كێشه‌ ل گه‌ل به‌غدایه‌ و چارسه‌ریژى هه‌ر ل وێرێ یه‌ دستوور ژى هه‌ر ل وێرێ یه‌، گه‌ره‌كه‌ ئیرۆ كورد رژدبن ل سه‌ر بجهئانینا دستوورى ب هه‌موو بڕگه‌ و ئارتیكلانڤه‌ و گه‌له‌ك گرنگه‌ یه‌كه‌مین داخوازا شاندێ كوردى ئه‌وبه‌ كو ئالیێ سێیه‌م چاڤدێرئه‌ڤه‌ دبه‌ ژ خوه‌ دبه‌ ئه‌گه‌رنه‌ ئه‌ڤێن دن هه‌موو مزایدات و پیلانێن سیاسینه‌ و پرۆپاگه‌نده‌كا ئه‌رزانا هه‌لبژارتنایه‌ به‌رى ئه‌ز گۆتارا خوه‌ ب داوى بینم دخوازم تێبینیه‌كا خوه‌ ده‌ینم به‌ر چاڤێن حوكمه‌تا نێچرڤان بارزانى كو شاندێ به‌رى نها وه‌ دشانده‌ به‌غدا ب چو ره‌نگه‌كێ سه‌ركه‌فتى نه‌بوون و دانا و لێزان و دبلۆماتكار نه‌بوون و ل گه‌ل خه‌لكێ خوه‌ ژى زه‌لال نه‌بوون، هه‌موو هیڤى و ئۆمێد ئه‌ون ئه‌و سه‌ر و سیما وه‌رن گوهۆرین و ئه‌و نه‌چنه‌ به‌غدا.

24

16 ئوكتۆبه‌رێ بوویه‌ وه‌رچه‌رخانه‌كا دیرۆكى نه‌ تنێ د دیرۆكا باشۆرێ كوردستانێ دا، به‌لكو د دیرۆكا هه‌موو كوردستانێدا، چونكى ئه‌وێ گۆتى (كه‌ركووك دلێ كوردستانێ یه‌) مه‌ره‌ما وى هه‌موو كوردستان بوویه‌ د وێ به‌روارێ دا ئه‌ڤ باژێرێ دیرۆكى یێ كوردستانێ هاته‌ ژ ده‌ستدان ل گه‌ل چه‌ندین ده‌ڤه‌رێن دن ژ ئه‌وێ شه‌ڤێ و هه‌تانى كو نها ده‌مژمێر 11 سپێدێ یه‌ ل گۆر ده‌مێ فریزلاند (سێ شه‌مب 24/10/2017) لڤینێن سیاسى و كۆڕ و كۆمبوون و ده‌ینانا سیناریۆێین جودا جودا به‌رده‌وامن… لێنانگه‌ها سیاسى ل هه‌ڤلێر ــ ته‌هران ـ ئانكه‌ره‌ ـ به‌غدا ـ واشینتۆن ژ سالا 2003 و هڕڤه‌ قه‌ت ئه‌ڤ گه‌رمبوونه‌ ب خوه‌ڤه‌ نه‌ دیتیه‌, بوویه‌ر وه‌سا بله‌زن نه‌ چاڤدێرینَ سیاسى و نه‌ژى نڤیسه‌ر و رۆژنامه‌ڤان و پۆله‌تیكمان دكارن كونترول بكن، یانژى پێشبینى بكن و دۆرهێلى ب درستى بخوینن مه‌ره‌ما من ژ ڤێ گۆتارێ ئه‌و نینه‌ شیكاره‌كێ بكم، یانژى چ سیناریۆ هه‌نه‌ و كیژان باشه‌ یانژى د پشت په‌ردان ده‌ سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردى مژوولى چ پلانه‌كێ یه‌، لێ سیناریۆیا كودێ سه‌دێ سه‌د قه‌ومه‌ و پێكوه‌ره‌ و ببه‌ دۆرهێل، ئه‌وه‌ كو گه‌لێ كورد وێ ڤێ ژى ب ساناهى ده‌ربازبكه‌ و ب ئۆمێده‌كا مه‌زنترڤه‌ چما؟ چونكى كوردان هژیان و كاره‌سات و شكه‌ستنێن گه‌له‌ك ژ ڤێ مه‌زنتر دیتینه‌، جاران كوردان هیچ نه‌مایه‌ لێ ب زووترین ده‌م ب سه‌رخوه‌ڤه‌ هاتینه‌ و ب هێزتر ژى هاتینه‌ د قادێده‌ هه‌ما هه‌ما بیرا من دئێت ل نسكۆیا سالا 1975 كوردان هه‌ر تشت ژ ده‌ستدان، لێ نه‌كێشا ساله‌كێ شۆره‌شا گولانێ و شۆرشا نوو ب دووڤ خوه‌دا ئانین، لێ باش و باش بیرا من ل ئه‌نفالێن ره‌شێن ب گه‌مار تێ 5000 هزار گوند وێرانبوون ب هزاران كورد ب ساخى ل بیابانێ، (نگره‌ت سه‌لمان)، هاتنه‌ بنئاخكرن لێ سه‌رهلدانا پیرۆزا بهارا 1991 ب دووڤ خوه‌دا ئانى ئه‌و سه‌رهلدانا كاریه‌ د ماوێ تنێ 14 رۆژانده‌ هه‌موو باژارێن سه‌ره‌كى یێن باشۆرێ كوردستانێ ب كه‌ركووك ڤه‌ ژ بن پوستالان رزگار بكن و ژوێ ژى باشتر تێ بیرامن ده‌ما ئه‌م ب ملیۆنان و ب بێ ئۆمێدیه‌كا مه‌زن و چه‌نگ شكه‌ستى ل مشه‌ختبوونا ملیۆنى به‌ر ب توخیبێن توركیا و ئیرانێ چووین، لێ ل ده‌مه‌ك گه‌له‌ك كورت پشتى رژدبوونا فره‌نسا بریاره‌ك دیرۆكى د به‌رژه‌وه‌ندیا گه‌لێ كورد ل نیسانا 1991 ده‌رچوو كو نابه‌ ل هێلا پانیا 36 فرۆكێن رژێما عیراقێ ل سه‌ر بفڕن و دڤیا گه‌لێ كورد وه‌ره‌ پاراستن، ئه‌ڤ بریاره‌ بوویه‌ بنه‌سڕه‌كا موكم كو ته‌ناهى و ئارامى ڤه‌گه‌ره‌ ده‌ڤه‌رێ و یه‌كه‌مین هه‌لبژارتن ل باشۆرێ كوردستانێ هاتنه‌كرن و د ئه‌نجامدا ل گولانا سالا 1992 په‌رله‌مان و حوكمه‌تا هه‌رێما باشۆرێ كوردستانێ بۆ جارا ئێكه‌مین د دیرۆكا كوردستانێ دا هاتنه‌ ئاڤاكرن. من مه‌ره‌م ب ئه‌ڤێ گۆتارێ بلندكرنا مۆرالان نینه‌ و ئه‌ز وێ هژیانا جیۆپۆله‌تیكى و سیاسى و سه‌ربازى و سایكۆلۆژیا رۆژا 16 ئوكتۆبه‌را سالا 2017 ب بچووك نابینم هه‌ژیانه‌كى مه‌زنبوو نێزیك بوو ئۆمێدێن گه‌لێ كورد بگه‌هنه‌ مه‌ترسیێ، لێ سوپاس بۆ خوه‌داى ئۆمێدێن مه‌ مینا جاركێن جاران نه‌هاتن سه‌رژێكرن. لێ دیسا دڤیا مه‌ هیڤى هه‌بن وه‌كو ل ده‌ستپێكێ مه‌ ئاماژه‌ پێ داى چه‌ندین سیناریۆ هه‌نه‌ و ئه‌مه‌ریكا ب هوورى چاڤدێریا ره‌وشێ دكه‌، یه‌ك ژ سیناریۆیێن ئۆمێدبه‌خش ئه‌ڤه‌یه‌: (ئه‌مه‌ریكا رژده‌ ل سه‌ر كو رێڤه‌به‌ریه‌ك هه‌ڤپشك ژبۆ ده‌ڤه‌رێن كوردستانیێن ده‌رڤه‌ى هه‌رێما كوردستانێ وه‌ره‌ پێكئانین و مادده‌یا 140 دوباره‌ وه‌ره‌ ئه‌كتیڤكرن، هه‌روه‌هاژى سه‌روژنوى ژ ئالیێ رۆژئاڤا و ئه‌مه‌ریكا ڤه‌، دیسا پێشمه‌رگه‌ وه‌ره‌ په‌روه‌رده‌ و چه‌كداركرن و ل نێزیكترین ده‌م دیالۆگ د ناڤبه‌را هه‌ڤلێر و به‌غدا ده‌ست پێ بكه‌ یا ژ هه‌موویێ گرنگتر به‌رهه‌ڤى ل پشت په‌ردان دئێنه‌ كرن كو بریاره‌ك دیرۆكى ژ جڤاتا ئاسایشا نه‌ته‌وێن هه‌ڤگرتى ل دۆر وه‌رچه‌رخانا ڤێ داویێ د به‌رژه‌وه‌ندیا كوردانده‌ وه‌ره‌ ده‌ركرن)، ئه‌ڤه‌ نه‌ كو هه‌ما سیناریۆیه‌كه‌ كا سه‌ردگره‌ یانژى نا، به‌لكو ئه‌ڤه‌ بۆچوونا ئه‌مه‌ریكایه‌ و تیله‌رسۆن هاتیه‌ راسپاردن كو بجه بینه‌ خالێن ده‌ربازبووى وێ بێنه‌ ئه‌نجامدان و د ناڤ وان دا مادا 140 ئانكو نه‌خشه‌ كێشانا توخیبێن د ناڤبه‌را هه‌رێما كوردستانێ و ده‌ڤه‌رێن سونه‌نشین ب ئه‌ڤێ پلانا خوه‌رى ئه‌مه‌ریكى ب ره‌نگه‌ك نیمچه‌ ئوتۆماتیكى هه‌رێما سونه‌نشین په‌یدا دبه‌ و ب ره‌نگه‌ك خوه‌زاى عیراق دئێته‌ دابه‌شكرن ژبۆ سێ هه‌رێمان و ل وى چاخى ئه‌ڤ هه‌رێمه‌ دكارن هه‌ڤ بگرن ب ره‌نگه‌ك نیمچه‌ كۆنفیدرالى، یان نا ل گۆره‌ى پلان ژبۆ وى ده‌مى و دیالۆگان دمینه‌، ئه‌ڤه‌ هه‌موو وێ وه‌ره‌ په‌سه‌ندكرن ل هه‌مبه‌ر مانا عه‌بادى وه‌كو سه‌روكوه‌زیرێن عیراقێ ژبۆ چار سالێن دن، ئانكو ل هه‌لبژارتنێن داهاتى ره‌نگه‌ یه‌ك هه‌به‌ ب پرسه‌ پا رۆلێ ئیرانێ ل ئه‌ڤێ سیناریۆیێ كانێ كو خوه‌دى هه‌ژمۆن و باندۆره‌كا هه‌رى مه‌زنه‌ ل عیراقێ؟ هه‌لبه‌ت پرسیاره‌ك د جهێ خوه‌دایه‌ چوونا عه‌بادى ژبۆ عه‌ره‌بستانا سعوودیێ ب ئه‌ڤى بابه‌تیڤه‌ گرێداییه‌ ئه‌مه‌ریكایه‌ ڤى كارى دكه‌ نه‌كو عه‌ره‌بستانا سعوودى ده‌ما عه‌بادى خواستیه‌ سعوودیێ بۆ وێ یه‌كێ بوویه‌ كو ل كه‌نداڤێ نێزیك بكه‌ و نینۆكێن ئیرانێ ل عیراقێ بتراشه‌ و ب سیناریۆیا ده‌ربازبووى ریچالێن وێ ژ كوردستانێ دئێنه‌ بڕین. سیناریۆیێن ب ئۆمێد گه‌شبینتر هه‌نه‌، لێ نها مه‌ ئه‌و گۆت یا كو كار بۆ دئێته‌كرن و دێ سه‌رگرتژى و بلا خوینده‌ڤانێن خۆشه‌ڤى بزانن پلانا مالكى كو سلیمانى كه‌ركووك و هه‌له‌بجه‌ ببنه‌ هه‌رێمه‌ك ئیران و توركیا پێ كه‌یفخۆش بوون، لێ ئه‌مه‌ریكا وه‌ناكت ئه‌ڤ پلانه‌ سه‌ر بگره‌ و عه‌بادی ژى پشتگیرێ ئه‌مه‌ریكایه‌ ژبۆ تێكدانا ڤى پرۆژه‌ى، تنێ مه‌ مایه‌ تشته‌ك كو ژ هه‌موو پلان و سیناریۆیێن دوژمنان گرنگتر ئه‌وژى ئه‌وه‌ ل جهێ بێ ئۆمێدێ باراندنا رۆندكێن سار و بێ مفا و تۆمه‌تباركرنا هه‌ڤدو موكم ده‌ست ل ناڤ ده‌ستبین ب مۆراله‌ك و گۆره‌ك بلند و گه‌شبین یا دوژمنان ژى دڤێ ئه‌وه‌ كو بێژه‌ مه‌ خه‌ونێن وه‌ بوونه‌ پارچه‌یه‌ك ژ رابردوى و ژبیر بكن، لێ خه‌ونێن مه‌ ل جهێ خوه‌نه‌ و ده‌وله‌تا كوردستانێ نه‌خه‌ونه‌ ره‌نگه‌ هنه‌ك دوور بكه‌ڤه‌ و دنیا د هه‌ژه‌، لێ ب سه‌ر هه‌ڤدا نائێ و كاڤلژى نابه‌.

43

1ـ مرۆڤ د كاره‌ ب پتر ژ دیتنه‌كێ ره‌وشا هه‌رێما كوردستانێ یا پاش ریفراندۆمێ ببینه‌ یانژى ب پتر ژ خواندنه‌كێ ئه‌و كه‌ڤالێن په‌یدابووین بخوینه‌ و جارانژى به‌روڤاژیژى دئێنه‌ خواندن و دیتن ئانكو چاڤدێره‌ك جاران ره‌وشێ به‌روڤاژى دیتنا خوه‌ د بینه‌ و به‌روڤاژى خواندنا خوه‌ د خوینه‌ منژى دیتنێنجودا ل دۆر ره‌وشێ هه‌نه‌, نه‌ ئه‌ز به‌لكو هه‌موو چاڤدێرێن ره‌وش هه‌ست ب بێده‌نگیا به‌رپرسێن كوردان دكن پشتى ل 25 سپته‌مبه‌را ده‌ربازبووى هاتنه‌ ئه‌نجامدا و رێژه‌یا 93 ژ سه‌دان ژ خه‌لكێ كوردستانێ ژبۆ چاره‌نڤیسێ خوه‌ گۆتین به‌لێ و خواندنێن جودا جودا بۆ دئێنه‌كرن ب دیتنا من ژ ئالیێ سایكۆلۆژى دیمه‌نێ ڤێ بێده‌نگیێ و هنگ داخویانیێن مژه‌وى دوژمنان هه‌م د ترسینه‌ هه‌مژى گێژ دكه‌ و ئه‌ڤ ره‌فتاره‌ ژى سه‌ركه‌فتیه‌ ل ده‌ما مرۆڤ دكه‌ڤه‌ قادا شه‌ڕێ سایكۆلۆژى یا ن شه‌ڕێ ساردا ئالیێ به‌رامبه‌ر دخوازه‌ تشته‌كێ بزانه‌ كا ل ناڤ ژۆرێن تارى ل هه‌رێما كوردستانێ و ب تایبه‌ت ل لێنینگه‌ها سیاسیدا كیژان خوارن تێ ئاماده‌كرن و ژبۆ كو سیاسه‌تمه‌دارێن كوردان بده‌نه‌ ئاخفتن داكو بزانن داوى ره‌وش گهایه‌ چ ئاست و وێ چ لێ وه‌ره‌ رۆژانه‌ هه‌ریه‌ك ژ تركیا عیراق ئیران داخویانیێن گه‌رم و دژوار و ئستیفزازى ددن كو داكو به‌رسڤه‌ك ژ ئالیێ به‌رپرسێن كوردانڤه‌ هه‌به‌ و ئه‌و بكارن ب وێ به‌رسڤێ پاسڤوردى بزانن و بكه‌ڤنه‌ ناڤ ژۆرا تارى یا هه‌رێمێ یان لێنانگه‌ها سیاسى لێ ل ئالیه‌ك دن هه‌ر ئه‌ڤ بێده‌نگیه‌ هنده‌ك ئه‌نجامێن دن ل په‌ى خوه‌ دهێله‌ بۆ نموونه‌ وه‌لاتیێ كورد یێ ساده‌ و كو ب گه‌رم و گورى چوویه‌ ده‌نگ ب به‌لێ دایه‌ بۆ وى ئه‌ڤ بێ ده‌نگیه‌ گرانه‌ نه‌خوه‌شه‌ یێ پیچ پیچه‌ تووشى بێئۆمێدیه‌كێ دبه‌، چونكى وى خه‌ونێن مه‌زن ل سه‌ر ریفراندۆمێ ئاڤاكربوون وى هزر دكر ریفراندۆم ئانكو سه‌رخوه‌بوون و ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا كوردستانێ لێ ئه‌و نزانت یێ د ناڤ چار دیوارێن كۆنكریتی دا هه‌تا ژناڤ ده‌ركه‌ڤت پێدڤى ده‌مى و هێزێ یه‌ ئاخر ئه‌ڤه‌ بۆ ڤى وه‌لاتیێ دلبێش نه‌هاتیه‌ رۆهنكرن ژبۆ كو هنك ئۆمێد ل جه‌م په‌یدا ببه‌, دیسا خاله‌كا دن یا نێگاتیڤ ل سه‌ر بێده‌نگیا هه‌رێمێ پشت ریفراندۆمێ جاران دوژمنێن كوردان گورێخ و گورخوه‌ش دكه‌ وه‌لێ هزردكه‌ كو ب ئه‌نجامدانا پرۆسێسا ریفراندۆمێ كورد كه‌تینه‌ ریسیكه‌كێ و قه‌یرانه‌ك و كریزه‌كا سیاسى نزانن وێ چاوا خوه‌ ژێ ده‌رینن ژ به‌ركو مه‌ دوژمنه‌كى سته‌مكار و نه‌ هوشمه‌ند و به‌ربه‌رى هه‌یه‌ ل گۆره‌ى ئه‌قلیه‌تا دوژمنكارانه‌یا خوه‌ داخویانیان ددن هه‌تا نها هنك زانه‌بوون و هوشمه‌ندى تنێ ب داخۆیانییًن به‌رپرسێن پایه‌ بلندێن ئیرانێڤه‌ دیاره‌ به‌روڤاژى داخۆیانیێن هه‌ردو دوژمنێن دن ترك و عه‌ره‌ب میناك گۆتارا ئه‌ردوگان یا ئیرو07/10/2017 ل باژێرێ ئه‌فیۆنێ كوتێدا سڤكاتى ب ئالایا پیرۆزا كوردستانێ دكر ووه‌كو (كنجر) ئانى زمان د هه‌مبه‌ردا بهایه‌ك و گرانیه‌ك ددایه‌ ئالایا تركان و دگۆت چاوان ئه‌ڤه‌ هه‌ردو وێ ببنه‌ یه‌ ئاست هه‌روه‌ها درووشمێ (ته‌ك زمان ته‌ك ئالا ته‌ك وه‌لات) ب درووشمه‌ك پیرۆز ل قه‌له‌مدا داخۆیانیێن ب ئه‌ڤى ئاواى دو رامانان دده‌ن یه‌كه‌م بێده‌نگیا كوردان و پرۆسێسا ریفراندۆمێ باندۆره‌ك مه‌زن ل سه‌ر سایكۆلۆژیه‌تا وان په‌یداكریه‌ و ئا ددوان دخوازن ب ئه‌ڤان داخۆیانیێن كرێت و ئیستفزازى كوردان بده‌نه‌ ئاخفتن داكو بزانن ل پشت په‌ردان چ هه‌یه‌. 2ـ راگه‌هاندنا كوردى جهێ داخه‌كا مه‌زنه‌: ئه‌ڤه‌ 12 رۆژ ب سه‌ر پرۆسێسا ریفراندۆما كوردستانێدا ده‌ربازبوون من د ڤان 12 رۆژاندا ب درستى مه‌دیا و رۆژنامه‌ڤانى و راگه‌هاندنا كوردى خواند راگه‌هاندنا كوردى ب شێوه‌یه‌ك گشتى ل هه‌رێما كوردستانێ خوه‌دیك و ره‌نگڤه‌دانا ره‌وشا سیاسیا هه‌رێما كوردستانێ یه‌ راگه‌هاندنه‌كا حزبى ژ 100سه‌دێ 100 نه‌ كه‌ناله‌ك نه‌ ژى رۆژنامه‌ و كۆڤاره‌ك نه‌ ژى سایته‌ك نه‌ژى سوسیا میدیایه‌ك سه‌ربخوه‌ یان نیشتیمانى من نه‌دیت د ڤان چه‌ند رۆژێن ده‌ربازبوویدا مه‌دیایا كوردى ل سه‌ر سێ ئالیان هاتبون پشك و دابه‌شكرن و رول د له‌یزین مخابنى رۆلێ نێگاتیف بوون وه‌كى چاڤێ رۆژا گه‌ش ل وه‌لاتێ رۆژێ خۆیابوو، هنه‌كان داخۆیانى و كرێتاهى و سڤكاتیا ژ ئالیێن به‌رپرسێن ئێراقێڤه‌ كو ب كوردان دهاته‌ كرن پاته‌ دكرن و ڤه‌ دشارتن و هنه‌كان یێن تركان و هنه‌كان یێن ئیرانێ. مه‌دیایا كوردى ب مخابنیڤه‌ ل گه‌ل وه‌لاتیێ كوردێ دلبێش و وه‌لاتپارێز و د هه‌مان ده‌مدا به‌لنگاز راستگۆ نه‌بوو و ئه‌ڤه‌ ژى هه‌نه‌ك و یاریپێكرنه‌ ب هه‌ستێن ڤێ خه‌لكێ سه‌یر و سه‌مه‌ر و ئه‌نتیكه‌یه‌ د وه‌لاته‌ كیده‌ تو نه‌ ده‌زگه‌هه‌كی مه‌دیایێ و مه‌دیاكاره‌كێ نه‌ژى رۆژنامه‌یه‌كێ و رۆژنامه‌ڤانه‌كێ بێ ئالى و سه‌ربخوه‌ نه‌بینى هه‌لبه‌ت پرانیا كه‌سانێن د مه‌دیا و رۆژنامه‌ڤانیا كوردی دا كاردكن ژ به‌تالى بوونه‌ راگه‌هاندنكار و میدیاڤان و جۆرنالیست، له‌وما ژى نزانن بایه‌خ و داخبارى و باندۆرا راگه‌هاندنێ ل سه‌ر بۆیه‌ران و ل سه‌ر وه‌لاتیان چه‌نده‌، له‌وما ژى دێ بینى هه‌ر تم و تم وه‌لاتیێ كورد ل كوردستانا باشۆر مرۆڤه‌كى گوهشیه‌.

website security