NO IORG
Authors Posts by ته‌حسين ناڤشكى

ته‌حسين ناڤشكى

ته‌حسين ناڤشكى
49 POSTS 0 COMMENTS

19

ته‌حسین ناڤشكى
هه‌چیێ ب هوورى ل ره‌وشا نها یا هه‌رێمێ ته‌ماشه‌بكه‌ت و ئه‌قلى ل سه‌ر سۆزێ بسه‌پینت، دێ ژێرا دیاربت كو كاكلا راستیا ره‌وشا هه‌رێما كوردستانێ تێدا گه‌له‌ك ژ وى شكلێ به‌رچاڤ مه‌زنتره‌؛ هه‌كه‌ ب له‌زوبه‌ز ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ چاره‌كرنا ره‌وشێ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كێ هه‌یى نه‌سه‌پینت، ره‌نگه‌ هه‌رێم د مه‌هێن كێمێن داهاتى دا تووشى شۆكه‌كا (صدمه‌كا) ئابۆرى، سیاسى، جڤاكى و له‌شكه‌رییا ببت و ئێدى چاره‌كرنا وێ دێ گه‌له‌ك ب زه‌حمه‌تكه‌ڤت، ره‌نگه‌ هنده‌ك پرنسیپ و پیرۆزیێن دى ببنه‌ قوربان، هه‌تا كو قه‌ربۆكرنه‌ك په‌یدادبت یان په‌یدا نه‌بت!
یار و نه‌یار وه‌ك رۆژا نیڤرۆ دبینین، ئه‌ڤه‌ دو مه‌هـ ده‌ربازبوون ب سه‌ر كاره‌ساتا 16 ئوكتۆبه‌را ره‌شڤه‌، هێشتا هه‌ر تشته‌ك وه‌ك خوه‌ مایه،‌ هه‌كه‌ كامباختر نه‌بیت، ژبلى كو هه‌لوه‌ستێ هنده‌ك هێزێن به‌رژه‌وه‌ندخواز وه‌ك ئه‌مریكا و فره‌نسا؛ هه‌تا راده‌یه‌كى تركیا كو وان ژى پێخه‌مه‌ت به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌یه‌ كو ره‌نگه‌ ڤیتۆیه‌ك ل سه‌ر ئیراقێ هه‌یه‌ پتر سه‌روه‌رییا هه‌رێمێ تێكنه‌دن، وه‌ك دى ژ ئالیێ ناڤخوه‌ییڤه‌، هندى هه‌رێما كوردستانێ هه‌یه‌ نه‌كه‌ڤتیه‌ د ڤان جۆره‌ قه‌یرانێن دژواردا و چو سیناهى ل ئاسۆیێ د دیارنینن كو ژ ڤان ره‌شه‌ قه‌یرانان ل ده‌مه‌كى نێزك رزگارببن، ژبه‌ر كو بازاڕێ سیاسى هه‌ر بازاڕێ به‌ریا دو سێ سالانه‌ و سمبێلبادانه‌ و كه‌س خوه‌ ب كه‌سێ ناده‌ت.. واته‌ (نه‌پارتى و نه‌گۆڕان) وه‌ك هه‌ڤڕكێن سه‌ره‌كى د مه‌یدانا سیاسییا هه‌رێمێ دا، كه‌س دوڤبه‌ردانێ بۆ ئالیێ دى ناكه‌ت و هێشتا ل دووڤ سیسته‌مێ بابكالكان ((ئه‌ز چیا و تو چیا و گۆلك مان بێ گیا)) سه‌ره‌ده‌ریێ ب هه‌ڤرا ل گه‌ل دیفاكتۆیى دكه‌ن و چو هزران ژى بۆ وى خه‌لكى ناكه‌ن ئه‌وێن ده‌نگێن خوه‌ داینێ و چو تشت ب ناڤێ حوكمه‌تا مه‌ده‌نى نینه‌ ژ بلى ده‌ستهه‌لاتا حزبێن هه‌ر د ئه‌زل دا د هه‌ڤركیه‌كا نه‌شه‌رعى دا.
ره‌نگه‌ ده‌ستهه‌لاتا به‌غدایێ ژ ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ باشتر ره‌وشا هه‌یى بزانت، ژ به‌ر هندێ ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ هند یا خوه‌ ل به‌ر وان سڤككرى خوه‌ ئێدى به‌رسڤا وان بۆ گفتوگۆكرنێ ژى ناده‌ن. ژبه‌ر كو به‌غدا دڤێت ئه‌و هه‌یبه‌تا به‌رێ هه‌رێمێ ل ده‌ڤ وان هه‌یى نه‌هێلن و وه‌ك ده‌ستهه‌لاتا هه‌ر پارێزگه‌هه‌كا دن ل ئیراقێ لێبكه‌ن و خوه‌دیێ به‌رپرسێن هه‌رێمێ ژى وه‌ك هه‌ر فه‌رمانبه‌ره‌كى مووچه‌یێ خوه‌ ب سیسته‌مێ بانكى وه‌ربگرت؛ هه‌كه‌ هات و جاره‌كێ ژ جاران پێكهاتن و گه‌هشتنه‌ رێكه‌ڤتنه‌كێ.
ئه‌ڤ پێكهاتنه‌ ژى نها زۆرا ب زه‌حمه‌ت و پڕ ئاسته‌نگه‌، ژ به‌ر كو ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ وه‌سا دیاره‌ نه‌ئاماده‌یه‌ ژێده‌رێن دارایى و سه‌روه‌ریێ وه‌ك خالێن سینۆرى و ده‌رازینكێن هاتنوچۆنێ راده‌ستى ده‌ستهه‌لاتا ئیراقێ بكه‌ت. ژ به‌ر كو پرانییا داهاتیێ خالێن سینۆرى تایبه‌ت بۆ حزبێن ده‌ستهه‌لاتدار دچن و ژ وان پێڤه‌ كه‌س دى چو ژێ نزانت. پرانییا حزبێن هه‌رێمێ وه‌سا دبینن كو راده‌ستكرنا ده‌رازینك و كێلكێن سینۆرى بنپێكرنا سه‌روه‌ریا هه‌رێمێیه‌.
راستیا وێ بڕینا دزیێن حزبانه‌، هه‌كه‌ داهاتیێ ده‌رازینكێن سینۆرى و فرۆكه‌خانه‌یان و جهێن دى بۆ به‌غدایێ چۆن، واته‌ حزب نه‌شێن ئێدى باره‌گه‌هێن خوه‌ ب رێڤه‌ببن و ئه‌ڤ لایه‌نگرێن ماین ژى دێ ژ ده‌ست چن. ژ به‌ر هندێ هندى نینۆكێن ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ ئاخێ بگرن؛ هه‌كه‌ خه‌لكێ وان ژ برسان ژى دا بمرن، تنێ خوه‌دیێ وان حزبان مرنا خوه‌ نه‌بینن، ئه‌و نه‌به‌رهه‌ڤن ده‌رازینكێن سینۆرى و فرۆكه‌خانه‌یان و جهێن دى راده‌ستى به‌غدایێ بكه‌ن.
واته‌، هه‌كه‌ هات و هه‌ر ره‌وش ب ڤى ره‌نگى ما و ئه‌و بودجه‌یا به‌غدا پشتى رێكه‌ڤتنێ بۆ هه‌رێمێ دهنێرت ژى تێرا مووچه‌یێن پارێزگه‌هه‌كێ نه‌كر، وه‌ك ئه‌و دبێژن؛ ئه‌رێ پا ئه‌ڤا دى چییه‌ ڤان هیڤیا ژ به‌غدایێ دكه‌ن و هنده‌ خوه‌ بۆ دشكێنن! واته‌ ماده‌م ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ ب ناڤێ شكاندنا پیرۆزى و سه‌روه‌ریان مه‌رجێن به‌غدایێ نه‌شێت ب جهبینت و ژ ئالییه‌كێ دى ئه‌و شیان ژى نینن كو ب هیڤیا (250) به‌رمیلێن پترۆلا ناڤخوه‌ییڤه‌ و داهاتیێ هه‌رێمێ ژیڤه‌ ئه‌ڤ چارێك مووچه‌یێ نها بده‌ن، كاغه‌زا د ده‌ست هه‌رێمێ دا مایى كو گڤاشتنێ ل سه‌ر هه‌ڤالێن هه‌ڤپه‌یمان و ئیراقێ بكه‌ت و خوه‌ ژ پرۆسێسا سیاسى بڤه‌كێشت.. به‌لێ، ره‌نگه‌ ئه‌ڤ خوه‌ڤه‌كێشانه‌ ببته‌ ئه‌گه‌ر كو ئه‌مریكا و فه‌ره‌نسا خورتتر بهێنه‌ سه‌ر خه‌تى و گڤاشتنێ بێخنه‌ سه‌ر حوكموتا عه‌بادى كو بگه‌هنه‌ رێكه‌ڤتنه‌كێ كو پرانییا ئالیا پێرازیبن.
راسته‌ ره‌نگه‌ ئه‌ڤ پێنگاڤه‌ ژى نه‌هندا ب ساناهى بت، وه‌ك مرۆڤ ب ده‌ڤى‌ دبێژت؛ لێ وه‌سا دیاره‌ ژ پرێزا ده‌ستهه‌لاتا سیاسى یا هه‌رێمێ وان هه‌مى كاغه‌زێن گڤاشتنێ د سێچوار مه‌هێن ده‌ربازبوویدا سۆتنه‌ و تنێ كاغه‌زا خوه‌ڤه‌كێشانێ ژ پرۆسێسا سیاسى د ده‌ستان دا مایه‌، هه‌كه‌ بشێن شه‌هره‌زایانه‌ بكاربینن و حزبێن كوردستانێ تایبه‌ت ئێكه‌تى و پارتى چاڤێن خوه‌ ژ هه‌مى ناكۆكیێن كه‌ڤن بگرن و ب ئێك ده‌نگ ل به‌غدایێ بریاڕا خوه‌ بده‌ن و ده‌ست ب نه‌هێلانا قه‌یرانان بكه‌ن.

39

راسته‌ به‌رى 16ى ئوكتۆبه‌را ره‌ش ژى هه‌رێما كوردستانێ گۆتارێن دو (پارتى) و دو (ئێكه‌تیان)، هه‌كه‌ پتر نه‌بن هه‌بوون؛ لێ نۆكه‌ ئه‌ڤ گۆتارا پتر ژ حزه‌بكێ د هه‌یكه‌لێ سه‌ره‌كى یێ حزبه‌كا مه‌زن دا زێده‌تر دیاربوویه‌ و ئێدى ناهێته‌ ڤه‌شارتن و ب ئاشكرایى، تایبه‌ت د تۆڕێن په‌یوه‌ندیێن جڤاكى دا هه‌ر ئالییه‌كێ خوه‌ ب ئه‌لهۆیێن حزبێن خوه‌ نیاسن، ئالیێ دى ب خیانه‌تێ و دوبه‌ره‌كیێ و خوه‌فرۆشیێ تاوانباردكه‌ت. به‌رامبه‌را بالێن دن د هه‌ردو حزبان دا كۆترێن ئاشتیخوازن و ب شێوازه‌ك دبلۆماسى و سه‌رده‌مانه‌، ب هه‌ڤرا داخوازییا دانوستاندنێ دگه‌ل به‌غدایێ و هه‌موو لایه‌نان دكه‌ن؛ پێخه‌مه‌ت زڤڕاندنا ره‌وشا جاران و راستڤه‌كرنا شكه‌ستكا ده‌ستهه‌لاتێ كرى كو هه‌ر وه‌ك دو حزبێن جودا و نه‌ دگه‌ل بالێن دن یێن ئه‌لهۆ كو تنێ باوه‌رییا د ناڤبه‌را وان دا مایى باوه‌رییا به‌رژه‌وه‌ندیێن به‌رته‌نگن!
ئه‌ڤ ره‌وشه گه‌له‌ك جاران ژ تۆڕێ، جڤاكى ده‌ردكه‌ڤت و‌ ب رێكا ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنێ دیاردبت، ده‌مێ داخویانییا ئالییه‌كێ حزبه‌كێ یان هه‌ردو حزبان پێكڤه‌ به‌لاڤدبت كو داخوازێ ژ حوكمه‌تا به‌غدایێ دكه‌ن دانوستاندنان دگه‌ل بكه‌ن و ئه‌و رێزێ بێجوداهى ل هه‌مى بڕیارێن دادگه‌ها فێدرالى دگرن. لێ ئالیێن دى یێن هه‌مان حزبان ل سه‌ر گۆتارا خوه‌ یا دژوار یا به‌رى 16ى ئوكتۆبه‌رێ به‌رده‌وامن و هه‌مان گۆتارێ به‌لاڤه‌دكه‌ن؛ هه‌ر وه‌ك هه‌رێما كوردستانێ بۆ چوار گۆشه‌یا ڤالا نه‌زڤڕى و ئه‌ڤ كاره‌ساتا مه‌زن ب سه‌رى نه‌هاتى!.
هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ دوگۆتاریا د حزبه‌كێ دا، ب دیتنا یار و نه‌یاران، نها خزمه‌تا چاره‌سه‌ركرنا ئاریشه‌یێن ناڤخوه‌یى و دگه‌ل به‌غدایێ ناكه‌ت، به‌لكى دێ پتر ئالۆزیان په‌یدا كه‌ت و بیاڤێ فێلبازى و ئالۆزكرنا كێشه‌یان ب ده‌ست به‌غداڤه‌ به‌رده‌ت، ژ به‌ر كو ئه‌و نها سه‌ره‌ده‌رییا سه‌ركه‌ڤتى دگه‌ل شكه‌ستى، د گه‌ل هه‌رێما كوردستانێ بكاردئینن و ئارمانجا وان ئه‌وه‌ هه‌رێما كوردستانێ هه‌كه‌ بشێن وه‌ك هه‌ر ده‌ڤه‌ره‌كا ئیراقێ لێبكه‌ن و سه‌ره‌ده‌ییا پارێزگه‌هان دگه‌ل بكه‌ن و هه‌یبه‌تا وان هزر ژێدكر وه‌ك جاران نه‌هێلن.
به‌رده‌وامییا سیاسه‌تا دو حزب د حزبه‌كێ دا و تاوانباراكرنا هه‌ڤدو ب خیانه‌تێ، ره‌نگه‌ ئه‌ڤا مایى ژى ژ ده‌ست حزبێن هه‌رێمێ بچت و ئێدى په‌شێمانى فایده‌ ناكت.. راسته‌ زیان دێ گه‌هته‌ هه‌مى حزبان، لێ زیانا مه‌زن ئه‌وه‌ كو ب خه‌لكێ نه‌هشیار و بێئیراده‌ دكه‌ڤت؛ ژ به‌ر كو د زنجیرا روودان و قه‌یرانێن به‌رده‌وامێن هه‌رێمێ دا، د درێژییا 26 سالان دا، گه‌له‌ك كێم ده‌نگێ خه‌لكى بلند دبت، هه‌كه‌ ئالییه‌كێ سیاسى بۆ خوه‌ مفاى ژێ نه‌بینت، وه‌ك خوه‌پیشاندانێن به‌رییا چه‌ند سالان ل سێلمانیێ دهاتنه‌ كرن كو گۆڕانێ و كۆمه‌لێ پترییا وا دلڤاندن، وه‌كى دى ڤى خه‌لكى ئه‌و ده‌ستپێشخه‌رى نینه‌ پرسیارا مافێن خوه‌ بكه‌ت و به‌رهه‌ڤبن قوربانییان بده‌ن.
مه‌ره‌ما من بهتر ژ نڤیسینا ڤان رێزكان ئه‌وه‌: تنێ هه‌ڤگرتنا گۆتارا كوردى همبه‌ر یارونه‌یاران د به‌رژه‌وه‌ندییا كوردان دانه‌، تایبه‌ت د ڤێ ره‌وشا نها هه‌رێما كوردستانێ تێدا ده‌ربازدبت. بڕیار هه‌ر بریارا حزبانه‌، بلا ب ئێك ده‌نگ نها دانوستاندنان دگه‌ل به‌غدایێ بكه‌ن دا كو ب كێمى بشێن ژ ژۆرا چاڤدێریا چڕ ده‌ربكه‌ڤن، یان ژى سه‌ره‌رایى هه‌میێ، بێژنه‌ به‌غدایێ و جیهانێ: مه‌ ریفراندۆما كرى و بڕیارا گه‌لێ مه‌ بوویه‌ و ئه‌م لێڤه‌ نابین و هوین چ دكه‌ن وه‌ بكه‌ن و د كووده‌رێ را زراڤه‌ بلا د وێرێ را بقه‌تیێت؟! هه‌كه‌ چو ژ ڤان هه‌ردو هه‌لوه‌ستان نه‌بن، ئه‌ڤ هه‌لوه‌ستێ نها هه‌ر بالێ حزبه‌كێ بۆ خوه‌ داخویانیان دده‌ت و كه‌س ب كه‌سێ نه‌كه‌ت، دبت ئه‌ڤ ره‌وشا هه‌یى ژى به‌ره‌ڤ ئاقاره‌ك وه‌سا بچت كو د خه‌یالان ژى دا خه‌لكه‌ك باوه‌رنه‌كه‌ت؛ چونكى مه‌ هه‌میا دیت چاوا ئه‌مریكا ل كه‌ركووكێ و ده‌ڤه‌رێن دى رۆناهییا كه‌سك بۆ (حه‌شدێ و هێزێن ئیراقێ) هه‌لكر ب پشته‌ڤانیا ئیرانێ؛ هه‌تا 51% ژ ئاخا كێشه‌ ل سه‌ر داگیركرى.

14

تەحسین ناڤشکی

جڤاکناسێ ناڤدارێ ئیراقی (عەلی الوردی) د  پرتووکێن خوە دا، تایبەت پرتووکا ((شیرەتێن سولتانان) دا گەلەک ب ھووری بەحسێ شیرەت و گۆتارێن وان سولتانان کریە، ئەوێن گەلەک دمیننە ل سەر کورسیێ و پەیوەندی ل ناڤبەرا وان جڤاکی، ھەکە ھەبن ژی گەلەک لاواز دبن. ژبەر ھندێ، ئەو جۆرە سولتان ل جیھانەکا یۆتۆبیایی دژین و جڤاک ل جیھانەکا ب ھیڤیا خودێڤە دژیت.

 ژبلی دیرۆکا ئیسلامێ کو ب سەدان سولتانێن ھۆسا ھەتا نھا ژی تێدا حوکمداریێ دکەن، وسا دیارە، رۆژئاڤا ژی بەری ئاگرێ شۆڕشا فەرەنسایێ یا ناڤدار ل سالا 1789 ھەلببت د ھەمان رەوشێ دا بوو. گۆتنا شاھژنا لویسێ شازدێ شاھێ وی وەلاتی ((ماری ئیتوانێت))ا د دیرۆکا جیھانی دا ناڤدارە؛ دەمێ خەلکێ فەرەنسایێ ئەنجامێ کولب و خەلایا وەلات ڤەگرتی چووینە بەر دەرێ ((قەسرا ڤارسای)) و خوەنیشاندان کرین و شاھژنێ گۆتییە شاھی: ((بلا خەلک بچت کێکان بخۆت!)). واتە ئەنجامێ گەرتیبوونا شاھژنێ ب مالباتا خوەڤە د خوەشییا بورجێن عاجی دا و دوور ژ دەردەسەریێن خەلکی، یا ژوێڤە خەلک ھەمی وەک وان د ژیانەکا یۆتیۆبیای دا دژیت!

راستە ھێشتا کوردان ئەو حوکمدارییا سەربەخوە نەکرییە کو باشی و خرابییێن خوە دیاربکن، لێ ئەڤ ئەزموونا زڕخۆسەرا (شبە مستقل) د درێژییا 26 سالان دا ل دەڤەرەکێ ب ناڤێ ((ھەرێما کوردستانێ)) دھێتە کرن، ئەم دکارین وەک سومپلەک (عینە) بۆ حوکمدارییا خۆسەرییا کوردان دیاربکەین کو ئەو ژی وەک ھەر گەلەکێ جیھانێ ژ سینۆرێ خوە زێدە بمیننە ل سەر کورسیێ دێ گەنی بن و دوماھیێ دێ باجا وێ گەنی بوونێ دەن و دوور نینە تەروھشک ب بەھڤرا بسۆژن.

ئەنجامێ مانا حزبێن کوردی یێن کلاسیکی لسەر کورسیێ و سەردەریکرن ب ھەمان ئەقلیەتا بەری 50-60 سالان، ((ھەرێما کوردستانێ)) گەھاندنە ڤێ خوەلیسەرییا نھا ئەم ھەمی دبینین! ناخوازتە ھندێ ئەم دەھبارە بکەین کو کی گۆرگە و کی میھە، د ڤێ ھەڤکێشا مالوێران دا؟! واتە ب رێژەیی، چو ئالی ژ ڤێ شکەستنا دیرۆکی د بێگوننەھـ نینن. ھەتا خوەدیێ جڤاک ژی نیڤەکا بەرپرسیارییا ڤێ شکەستنێ وەردگرت. ژ بەر کو ب ھەر رەنگێ ھەیی ڤی جڤاکی ئەو ئیرادە و ھشیاری نەبوویە، سەرەرایی ئەنجامدانا گەلەک پرۆسەیێن ھەلبژراتنان د ڤان 22 سالێن داویێ دا؛ وەک پێدڤی نوونەرێن حزبێن خوە ب ھێجەتا دیفاکتۆیێ ھەیی بگوھۆڕن و پرانییا دەنگدەران کەتینە ژێر کارتێکرنا ئایدیۆلۆجیا مالباتێ و ئەشیرێ و بەرژەوەندییا گشتی یا وەلاتی ل بەر چاڤ وەرنەگرتییە.

شەڕەنیخا پتر ژ 26 سالێن رەبەق لسەر کورسیێ و پارەی و پلەداریێ، بەربەلاڤبوونا گەندەلیێ د ناڤ ھەمی سازی و دەستەیێن دەستھەلاتێ و جڤاکی دا، وە ل دەستھەلاتێ کر کو مللەتی ژ بیربکەت و تنێ مانە ب پارازتنا بەرژەوەندیێن خوە یێن بەرتەنگڤە و دوماھیێ ئێدی نەشێن چو بۆ خەلکی بکەن و فەشەلەکا سۆرا سۆر بدەستڤەھینا.. ژ بوو راستڤەکرنا شکەستکا خوە، ئەو بوو دەستھەلاتا ھەرێمێ، رابوون تێلا ھەستا نەتەوەیی ب ناڤێ ریفراندۆمێ و سەربەخوەیا کوردستنانێ لێدا، وەک وەرەقەکا ئێکانە د دەستان دا کو خەلکی پێ بێدەنگ بکەن و یێ نەرازی ژی ب خائین و خوە فرۆش لقەلەمبدەن! ھەلبەت ھەر دیوارەک لسەر بەفرێ بھێت دانان چارەنڤیسێ وی ھەر ھینگێ دەردکەڤت کو دێ ب زووترین دەم ھەڕفت.

ھەڕفتنا دیوارێ راگەھاندنا دەولەتا کوردی بەری بھێت راگەھاندن، نە تنێ ھەمی خەونێن خەلکەکی سۆتن، رەنگە ھەمی پیڤەرێن ھەڤکێشێ ھاتنە گوھەڕتن و ھەرێما کوردستانێ ھمبەر یارونەیاران 180 نومریان پاشڤە زڤڕی و گەھشتە وی راددەی کو ئێدی شۆڤینیێن بەغدایێ ھەمان گۆتارا ((سەددام حسێنی)) ھمبەر کوردان بکاربینن! خەلکەک رۆژانە یێ دبینن کو ((حەیدەر ئەلعەبادی)) وەک سەرۆکوەزیرێن ئیراقێ یێ چویڤێ خوە دھینتە دەرێ و فەرمانا دەستھەلاتا ھەرێمێ دکەت؛ ھەکە ھوین ھوونە کەنە ئەز دێ ھۆکەمە! دەستھەلات ژی ب ھەر رەنگێ ھەیی یا داگێڕانا بۆ دکەت و ھەمی بزاڤێن وێ ئەون تنێ دا ئاڤا چاڤێن خوە بپارێزن.

راستە د ڤێ ھەڤکێشێ دا رۆژئاڤا ب سەرۆکاتییا ئەمریکایێ نیڤەکا داری ھمبەر ھەرێمێ و حوکمەتا ناڤەندی گرتییە، لێ بلا بۆ مە ئاشکرابت؛ ھەکە نھا ئەو نیڤا داری ژی نەمینت، رەفتارا ئیراقێ کو پھتر ب (چەتەیێن حەشدا شەعبی) دخۆڕت چو ژ رەفتارێن رژێما دکتاتۆرییا ژ ناڤچۆیی جودا نابت. سەرەرایی کارەساتا د ڤان دو ھەیڤێن داویێ دا ب سەرێ ھەرێمێ ھاتی، لێ ھێشتا گەلەک زەلامێن دەستھەلاتا ھەرێمێ ب رێڤەدبن ژ بورجێن خوە یێن عاجی دەرنەکەڤتینە و خەتەرا واقعێ ھەیی نابینن، کانێ دێ رەوش چ لێھێت و بەرەڤ کیڤە چیت؟!

ژ بوو پاراستنا ئاڤا چاڤان و مفا وەرگرتن ژ شاشیێن دیرۆکی و ستراتیجی، دەرکەڤتن ژ بورجێن عاجییە، دیتنا ژیوارێ ھەییە و ئێکرێزییا ناڤمالییا کوردییە ب ھەر بھایەکی ھەیی، نھا ژ ھەر دەمەکی دی گرنگترە.. واتە ((پەشێمانێ نیڤەکا رێکێ ژی یێ باشە)). نھاژی حزبێن ھەرێمێ داگێڕانێ بۆ ھەڤدو بکەن و دەستھەلاتەکا ب ھێز بھێتە دانان داکو بشێن دانوستاندنان دگەل یارونەیاران بکەن و ئەڤا مایی وەک (( دوھنێ ژ ئاخێ گرتی)) نەھێتە ژ دەستدان کو جارەکا دی کالکوشرۆخە بۆ شۆڕشا پارتیزانیێ نەھێنە گرێدان!

14

دیرۆكڤانێ گریكى ((یۆهۆمیرۆس)) وه‌سا د پرتووكا خوه‌ یا ب ناڤێ ((دیرۆكا پیرۆز)) دا دبینت: ((هه‌موو خوداوه‌ند د چه‌رخێن كه‌ڤن دا كه‌سانێن ب هێز و خودان شیان و به‌رچاڤ بووینه‌ و جهێن بژاره‌ د ناڤ خه‌لكێ خوه‌ دا هه‌بووینه‌.. ب بهۆرینا ده‌مى، پاشى ئه‌و سه‌ركێش بووینه‌ زه‌لامێن پیرۆز و خه‌لكه‌كى په‌راستینه‌!)). ل دووڤ گۆتنا وى فیلۆسۆفێ كو (فراس السواح د پرتووكا خوه‌ یا ناڤدار ا ب ناڤێ دین الانسان ل رووپه‌لێ 2.4 ) ئاماژه‌دایێ؛ واته‌ هزرا سه‌ره‌كى یان دینى ژ پیرۆزكرنا مرۆڤان و په‌ر‌سڤانییا وان په‌یدابوویه‌. راسته‌ ژیێ ڤێ گۆتنێ ره‌نگه‌ پتر ژ 3 هزار سالان بت‌، لێ كاكلا وێ یا فه‌لسه‌فى هه‌ر نه‌مر مایه‌‌. كه‌واته‌، هه‌كه‌ نها جڤاكێن پێشكه‌ڤتى ژ قۆناغا په‌راسنا كه‌سان ده‌ربازببن و بهتر تاكى وه‌ك هێزا پێشخستنا مرۆڤینیێ د خزمه‌تا گشتى دا بنرخینن؛ لێ جڤاكێن رۆژهه‌لاتا ناڤین و پاشڤه‌مایى؛ هێشتا د ڤێ قۆناغێ دا دنالن، ملله‌تێ كورد ئێك ژ وان ملله‌تانه‌ كو د درێژییا دیرۆكێ دا باجا ڤێ ساخله‌تێ دده‌ت.
هه‌كه‌ ئه‌م ل ره‌فتارێن ئالیگرێن راسته‌قینه‌ یێن حزبێن كوردستانى بنێڕین دێ بینین كو سه‌ركێشێن وان حزبێن ب رێڤه‌دبن؛ وه‌سا ب نه‌رێنا هنده‌ك ئه‌ندامێن وان پیرۆزن؛ هه‌تا كو هنده‌ك ژ وان وه‌ك خوداوه‌ند زه‌لامێ ئێكێ ل گوپیتكا هه‌ره‌مێ هه‌یكه‌لێن ته‌ڤگه‌رێن خوه‌ یێن سیاسى دبینن كو ژ شاشییا دپارزتینه‌ و چو كێماسى ل ده‌ڤ وان نینن! ئه‌ڤ جۆره‌ ئه‌ندامێن ئایدیۆلۆژپه‌رس‌ ئه‌ون یێن كو باوه‌رداریێ ب رێبازا حزبێن وان ئه‌و وه‌سا هێڕكرین كو تنێ ساخله‌تێن ئه‌فسانه‌یى و خوداوه‌ندى ل جه‌م پێشه‌وایێن خوه‌ دبینن و ب دیتنا وان (به‌ر په‌نیره‌ – بیابان به‌هه‌شتا به‌رینه… هتد‌). ل دووڤ وان گوتنێن ژ ده‌ڤێ پیشه‌وایێ پیرۆز ده‌ردكه‌ڤن!
ئاها ئه‌ڤ دیمه‌نه‌یه‌ د درێژییا دیرۆكێ دا بوویه‌ فاكته‌ركى سه‌ره‌كى یێ ناڤخوه‌یى كو كورد هه‌رده‌م باجا ڤێ ره‌فتارێ بده‌ن و كێشه‌یا كوردى ب نێرینا ئێك مه‌ژى ئه‌و ژى مه‌ژیێ سه‌ركێشێ حزبێبیه‌ برێڤه‌ بچت و هه‌رده‌م ببت قوربان و نه‌گه‌هته‌ ئارمانجێن د درێژییا دیرۆكێ دا ژ ده‌ست داین.
تنێ هه‌كه‌ هزرا خوه‌ د حزبه‌كێ ژ وان دا بكین، وه‌ك نموونه‌ كو ئێكه‌تى نیشتیمانى كوردستانه‌، مه‌ ددیت ده‌مێ ره‌حمه‌تى (مام جه‌لال) د گه‌رمه‌گه‌رما خه‌باتا خوه‌ دا، هه‌ر ئاریشه‌یه‌كا ئاسێ و ئالۆز مابایه‌، وى بریار لسه‌ر دابایه‌ ساناهى ڤه‌دبوو، لێ پشتى نه‌ساخییا وى و مرنا وى، ژ پارچه‌پارچه‌بوونا وێ حزبێ دیاره‌ كو هه‌تا نها ناڤبرى چو شوو‌نگر نینن كو ئالیگرێن وى ب پیرۆزى ببینن و هه‌موو كێموكاسیێن وى به‌روڤاژ ببینن، ژ به‌ر هندێ نها هه‌ر ئالییه‌كێ وێ حزبێ بۆ خوه‌ دئاخڤت و ره‌فتارێ دكه‌ت. ئه‌وێ نه‌شاره‌زا دێ هزر كه‌ت كو ئه‌ڤ حزبه‌ ل وه‌لاتێن رۆژئاڤا دژیت، وه‌سا ئه‌ندامێن وێ هه‌ر ئێك ده‌مۆكراسییانه‌ ده‌ربرینێ ژ هزر و بیرێن خوه‌ ئازادانه ‌ دكه‌ت! ئه‌ڤه‌ ژى د گه‌وهه‌رێ خوه‌ دا گه‌له‌كا ب زه‌حمه‌ته‌ حزبه‌ك وه‌ها ڤه‌كرى و دوور ژ گیانێ دكتاتۆرى ل رۆژهه‌لاتا ناڤین، ژ بلى ده‌وله‌تا ((ئیسرائیلێ)) هه‌تا نها گه‌شه‌ بكت و به‌رده‌وامیێ ب خه‌باتێ بده‌ت.. هه‌ژى ئاماژه‌دانێیه‌ كو ئه‌نجامێ مانه‌ ڤالایا شوونا رابه‌رێ پیرۆزێ وێ حزبێ ب زه‌لالى ل روودانێن 16ى ئوكتوبه‌را بۆهرى دیاربوو، ده‌مێ لایه‌نه‌كى به‌رگیرى ژ كه‌ركووكێ كرى و لایه‌نێ دى كه‌ركووك راده‌ستى بیانییان كرى!

45

پرانییا زانایێن ده‌روونناسى وه‌ها دبینن كو ژێبوونا كۆره‌ بۆ هه‌ر گرۆپه‌كى جڤاكى دبته‌ ئه‌گه‌رێ په‌یدابوونا هاریكارییا كۆره‌ د ناڤ هه‌یكه‌لێ وێ كۆمبه‌ندێ دا. هه‌كه‌ ئه‌م بهێن و ڤێ دیتنێ لسه‌ر جه‌ماوه‌رێ پالپشتییه‌كا ب هێز بۆ وان حزبێن كوردستانێ دكر ئه‌وێن ده‌ستهه‌لاتا وان ب هێز و پرۆژه‌یێ ئه‌نجامدانا ریفراندۆمێ بۆ سه‌رخوه‌بۆنا كوردستانێ په‌یروه‌كرى، پرانییا ان ئه‌و جه‌ماوه‌ر بوو یێ كو ژێبوونا وان لسه‌ر بناغه‌یێ ژێبوونه‌كا كۆره‌یا ڤى لایى و لایێ دى هه‌یى ب ئارمانجا حه‌زژێكرنا نه‌ته‌وه‌یا خوه‌ هه‌تا سه‌رهه‌ستى هه‌یى.

هه‌كه‌ ئه‌م بهێن و پێناسییه‌كا كورت گۆره‌ى دیتنا ده‌روونناسان ب ده‌ینه تێگه‌هێ‌ ده‌مارگیریێ، دێ هۆسا خویابت: ده‌مارگیرى دۆخه‌كه‌ كو هه‌لچۆن كۆنترۆلێ لسه‌ر لۆژیكێ ئه‌قلى دكه‌ت و ئه‌نجامێن وێ پرانیا جاران ریسك و خوه‌ هاڤێژتنا مرنێیه‌ (مغامره‌)! هه‌چیێ نێزیكى ژیوارى و خواندنا وى بۆ پرۆژه‌یێ ریفراندۆمێ و كارتێكرنا فاكته‌رێن ده‌رانى و خۆیانى لسه‌ر ئه‌نجامێن وێ پێشبینى دكر كو ئه‌ڤ شه‌رمزارى و شكه‌ستنا نها ب سه‌رێ هه‌رێما كوردستانێ دهێت دێ نێزیك ب سه‌رى هێت. لێ ئاریشه‌ ئه‌و بوو، راسته‌ ئه‌ڤ رێژه‌یه‌ دبت پتر بت ژ رێژه‌یا كه‌سانێن گیانێ ده‌مارگیریێ گرتین، لێ هنده‌كا ژ وان ژ به‌ر به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ یێن به‌رته‌نگ، تایبه‌ت ته‌خه‌یا ره‌وشه‌نبیران و خودان شیانێن جۆراوجۆر، باشترین هه‌لوه‌ست، بێده‌نگى دپاراست و هه‌لوه‌ستێ گه‌له‌كا ژ وان هه‌تا نها ژى كێمترین باوه‌ردارییه‌.. ئه‌ڤێن دئاخڤن ژى تایبه‌ت ل ده‌ڤه‌را زه‌ر گه‌له‌ك جاران ئه‌و ژى دگه‌هشتنه‌ سینۆره‌كى و د دولدبوون كو وێڤه‌تر بچن، ژ به‌ر كو ئالیێ ده‌مارگیرى ب وه‌رقه‌یا ناسیۆنالزمێ دخۆرین و هه‌ر كه‌سێ لۆژیكى و ب ئه‌قلى ئاخاڤتبا ب خیانه‌تێ و ده‌سكیسیا دژمنێن ملله‌تى ل قه‌له‌مدا و د وێ گاڤێ دا نۆرمال بوو گرۆپه‌ك ژ وان گه‌نجێن ب هێڤێنێ ده‌وله‌تێ هاتینه‌ په‌روه‌رده‌كرن، ژیانا كه‌سێ راستگۆ بێخته‌ د خه‌ته‌ره‌كا سۆر دا؛ هینگێ گه‌له‌ك ژ پشته‌ڤانێن وان دا بۆ ده‌ستان قوتن كو خائین ب مافێ گه‌ل را گه‌هشتن!
هۆسا رۆژاهاتن و هه‌یڤ بۆهرین و سه‌ره‌رایى نه‌رازیبوونا ته‌ڤ دۆست و نه‌یاران كو ئه‌ڤ ریفراندۆمه‌ د به‌رژه‌وه‌ندییا ملله‌تێ كورد دا نینه‌ نها بهێت ئه‌نجامدان، لێ ئه‌و كه‌سێن ده‌ست بۆ لیژنا ریفراندۆمێ د قوتان و ب هه‌ر ره‌نگێ هه‌یى یاریگه‌هێن ته‌پانێ تژى مرۆڤ دكرن و بێ مه‌ى سه‌رمه‌ست دبوون، وه‌ ل ده‌سته‌یا ریفراندۆمێ كر كو هه‌لچۆن پرانییا ئه‌قلێ وان بگرت و ل ژێر سیهوانا ئازراندنا باده‌كا نه‌ته‌وه‌یى رژدبن كو چ بقه‌مت، ئه‌و ڤێ خه‌ونا نه‌ته‌وه‌یى بجهبینن و ئه‌و به‌رهه‌ڤبن پاشى باجا وێ بده‌ن!
((سلاڤ ل سفرا حازره‌)) یا چۆیى چۆ، من گرتى خه‌لكه‌ك هاته‌ خاپاندن یان ته‌خمینێن وان دروستده‌رنه‌كه‌تن یان دژمنان وه‌ك هه‌ر جار خیانه‌ته‌ كر…. هتد. ب هه‌ر ره‌نگێ بت، ریفراندۆم هاته‌ كرن و هه‌ر ئالییه‌كى باجا وێ دا تایبه‌ت خه‌لكێ دلسۆزێ نه‌ته‌وه‌یا خوه‌ و ره‌وشا دانا باجێ هێشتا به‌رده‌وامه‌… راسته‌ د هه‌ر یارییه‌كێ دا پهتر ئالییه‌ك سه‌ركه‌ڤتییه‌ و ئالیێ دن دۆراندییه‌. من گرتى كورد ڤێ جارێ ژى هاتینه‌ دۆراندن، لێ رامان ژێ ئه‌و نینه‌ خوه‌ راده‌ستى قه‌ده‌را مرنێ بكه‌ن؛ ژ به‌ر كو ئه‌ڤه‌ نه‌جارا ئێكێ یه‌ د درێژیا دیرۆكێ دا ئه‌ڤه‌ ب سه‌رێ ملله‌تێ كورد دهێت. پرسیارێن دهێن: ئه‌رێ‌ ئه‌م نها چ بكه‌ین. راده‌ستى دیفاكتۆیى ببین و د دستوور و په‌رله‌مانێن ئیراقێ دا ل دووڤ مه‌رجێن ئیراقێ دانوستاندنان بكه‌ین. یان ئێكرێزیێ مكوم بكه‌ین و شه‌ڕێ خوه‌ بكه‌ین و چ لێدهێت بلا وه‌لێ بهێت، مه‌ هه‌ر یا كرى. یان بهێلین هه‌رێم ب كریار دو پارچه‌ و سێ پارچه‌ ببت و ئه‌و بۆیاغا هنده‌ ساله‌ ب ناڤێ هه‌رێما هه‌ڤگرتى ژ سه‌ر راكه‌ین.
واته‌ ئه‌ڤا هه‌تا نها هاتییه‌ سه‌رێ مه‌ ئه‌نجامێ وێ ده‌مارگیرییه‌ خوه‌ ب سه‌ر ئه‌قلى و لۆژیكى دادیه‌ و ره‌نگه‌ هێشتا سه‌رێ گه‌له‌ك خه‌لكێ مه‌ تایبه‌ت سه‌ركێش و رێبه‌رێن ڤى ملله‌تى به‌رنه‌دابت. ئه‌ز وه‌سا دبینم، هه‌كه‌ هات و ئه‌ڤ ره‌وشه‌ به‌رده‌وام بوو، تنێ وه‌لاتێن زلهێز نیڤه‌كا دارى گرت و و سه‌ركرداتییێن هه‌رێمێ ژى هه‌ر ئێكى وه‌ ك خوه‌ كر، بێده‌را ره‌هه‌ند و (ته‌داعیاتێن) كاره‌ساتا ژ 16-10-2017 ده‌ستپێكرى دێ به‌رفره‌هتر لێ هێن و باجه‌ دێ هێشتا مه‌زنتر بت و دوماهیێ دێ هه‌ر زڤرنه‌ وى دیفاكتۆیێ ئیمام خومه‌ینى ل سالا 1988 ده‌رباره‌ى ره‌وشا راوه‌ستیانا شه‌ڕێ هه‌شت سالى دگه‌ل ئیراقێ گۆتى: ((راوه‌ستاندنا شه‌ڕى وه‌ك ڤه‌خوارنا فنجانه‌كا ژه‌هرێیه‌))! هه‌ر وه‌سا ده‌مێ پشتى هینگێ ب سێ سالان ((سه‌ددام))ى ژى د جه‌نگا كه‌نداڤى یا دووێ دا شكه‌ستن هیناى، ل بن چادرا ناڤدارا باژێركێ ((سه‌فوانێ)) ل ناڤبه‌را سینۆرێ ئیراقێ و كوێتێ، رێكه‌ڤتنا راوه‌ستاندنا شه‌ڕى لسه‌ر كاغه‌زا سپى دگه‌ل هه‌ڤپه‌یمانان ب سه‌رۆكاتییا ئه‌مریكا ئیمزا كر. ئه‌ڤجا دڤێت هندى زووتره‌ باشتره‌ ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ ژى هه‌كه‌ چو ئالترناتیڤێن باشتر نه‌بن، هه‌لوه‌سته‌ك هۆسا وه‌ربگرن و سه‌ر ژ نوو به‌رده‌وامیێ ب گیانه‌كێ نوو ب كاروانێ بزاڤا رزگاریخوازییا كوردى بده‌ن؛ هه‌كه‌ نه‌‌و، دوور نینه‌ ره‌وش به‌ره‌ڤ ئاقاره‌كى مژدار بچت و ئه‌ڤا هه‌یى ژى نه‌مینت!

365

ره‌نگه‌ پترییا خه‌لكێ مه‌ ب دیتنه‌كا دینى و میتۆلۆجى ل ئه‌مریكا و وه‌لاتێن دى یێن زلهێزێن یێن جیهانێ ته‌ماشه‌ دكه‌ن كو ده‌مێ دكه‌ڤنه‌ د ته‌نگاڤییان دا كو ئه‌و وه‌ك ((محه‌ممه‌د ئه‌لمه‌هدیێ)) چاڤه‌ڕێكرى د هه‌وارێ بهێن! ره‌نگه‌ ئه‌ڤ دیتنه‌ وه‌هما ده‌روونێن بێ ده‌ستهه‌لاته‌ كو هه‌ر ده‌م ب هیڤییا خه‌لكه‌كی دن ڤه‌نه‌ كو بهێن وان ژ ته‌نگاڤییان رزگار بكه‌ن، مینا دایكوباب زارۆكێن خوه‌ په‌روه‌رده‌ دكه‌ن و ل ته‌نگاڤییان ده‌ربازدكن!
سیاسه‌تا ئه‌مریكا و رۆژئاڤا سیاسه‌ته‌كا براگماتییه‌ و به‌رژه‌وه‌ندخوازه‌‌ د خزمه‌تا نه‌ته‌وه‌یێن وان دا كو هه‌رده‌م درووشمێ وان دیار دكه‌ت كو وان چو هه‌ڤال و نه‌یارێن به‌رده‌وام نینن؛ لێ‌ وان به‌رژه‌وه‌ندیێن به‌رده‌وام هه‌نه‌. ئه‌وێ هشیارییه‌ك سیاسى هه‌بت دڤێت ئه‌ڤێ هه‌رده‌م ل به‌ر چاڤوه‌ربگرت.
د درێژییا دیرۆكێ دا، كوردان ژى مینا پرانییا جڤاكێن جیهانى خوه‌ دایه‌ د گه‌ل بلۆكه‌كێ زلهێزێ سیاسه‌تا جیهانێ ب رێڤه‌دبه‌ت. واته‌ هه‌كه‌ د درێژییا سه‌د سالێن ده‌رباز بووى دا هنده‌ك كوردان خوه‌ ب بلۆكێن ئیسلامى و ماركسى و پاشى ئمپریالیڤه‌ گرێدابت، نها ژى ئه‌و بازار به‌رده‌وامه‌‌ و كورد هه‌موو ده‌ما د ڤێ هه‌ڤكێشێ دا رۆلێ دووڤه‌لانكیێ وه‌ردگرن‌. كه‌واته‌ ئه‌وا ئه‌مریكا بۆ هه‌ر گه‌له‌كێ جیهانێ دكه‌ت، ل پێشیێ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ ل به‌ر چاڤ وه‌ردگرت؛ ڤێجا هه‌كه‌ به‌رژه‌وه‌ندیێن گه‌لێن دى ژى كه‌ڤتنه‌ دگه‌ل یێن وان، هینگێ‌ شه‌نسێ وان گه‌لێن بنده‌سته،‌ فه‌ره‌ مفاى بۆ خوه‌ ژ ده‌رفه‌تێ ببینن و ب هشیارى ئه‌و گه‌ل ژى ئارمانجێن خوه‌ ب ده‌ستڤه‌بینن.
د ڤێ شه‌ڕه‌نیخا به‌رده‌وام دا، هه‌تا نها كورد نه‌شیاینه‌ كو بشێن وى شه‌نسى ب ده‌ستڤه‌ بینن كو وه‌ك ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ ئارمانجێن خوه‌ بپارێزن. راسته‌ هه‌كه‌ ئه‌م تنێ تێكه‌لیێن كوردان ل ڤان 26 سالێن دوماهیێ بكه‌ینه‌ نموونه‌ دگه‌ل ئه‌مریكا و رۆژئاڤا، دێ بینین وان د گه‌له‌ك ته‌نگاڤییان دا ئه‌م پارازتینه‌. ئه‌ڤه‌ ژى دزڤڕته‌ وان به‌رژه‌وه‌ندیێن مه‌ كه‌تینه‌ دگه‌ل به‌رژه‌وه‌ندییێن وان، ڤێجا چ دژى رژێما ((به‌عسا سه‌ددامى)) بن یان دژى ((داعشێ)) و گرۆپێن دن یێن تیرۆرى بن. هه‌لوه‌ستێ ئه‌مریكا و رۆژئاڤا یێ به‌رژه‌وه‌ندخواز ل ڤێ دوماهیێ باشتر رۆهن بوو، ده‌مێ هنده‌ك حزبێن كوردستانى ل هه‌رێمێ درووشمێ ده‌وله‌تبوونێ بلن دكرى كو ب رێكا ئه‌نجامدانا ریفراندۆمێ بهێت راگه‌هاندن، لێ ئه‌مریكا دگه‌ل هه‌ڤپه‌یمانێن خوه‌ پشته‌ڤانى لێ نه‌كر و هه‌لوه‌ستێ وێ ژى مینا ده‌وله‌تێن دراوسى (ئیرانێ – تركیێ و ئه‌ره‌بان) لێهات كو نابت كورد د ڤى بارودوخى دا ببن ده‌وله‌ت ژ به‌ر كو دێ به‌رژه‌وه‌ندیێن وێ تێكده‌ن.
راسته‌ د ڤى ده‌مى دا ده‌وله‌تبوونا كوردان دێ به‌رژه‌وه‌ندیێن زلهێزان دژى نه‌هێلانا داعشێ و گرۆپێن دى یێن توندره‌و تێكده‌ن؛ ژ به‌ر كو سیاسه‌تا پرانییا هه‌ڤپه‌یمانان ب درێژییا سالێن ده‌ربازبووى؛ هه‌ردم دگه‌ل ئیراقه‌كا دیمۆكراسى هه‌ڤكرتى فیدرالى بوویه‌ كو گه‌لێن ئیراقێ پێكڤه‌ تێدا بژین، ڤێجا هه‌كه‌ گه‌نده‌لیێ و سیاسه‌تا شاشا حزبێن مه‌ وه‌لێكربن كو خوه‌ تێنه‌گه‌هینن ئه‌و تشته‌كێ دیه‌ كو هه‌رده‌م كوردان باجا وێ دایه‌.
هه‌تا ساتێن به‌رییا ریفراندۆم ل 25-9-2017 بهێت ئه‌نجامدان، ئه‌مریكا، فره‌نسا و بریتانیا دگه‌ل نوونه‌رێ نه‌ته‌وه‌یێن هه‌ڤگرتى دگه‌ل ده‌سته‌یا بلندا ریفرانۆمێ بووینه‌ و داخواز ژێ كرییه‌ كو نها ریفراندۆمێ نه‌كه‌ن، د به‌رژه‌وه‌ندیا كه‌سێ دا‌ دانینه‌ و ئه‌و دترسن سه‌رباركێن كرنا وێ ژ ده‌ست وان ژى ده‌ركه‌ڤن؛ لێ ئالیێ ب هێزێ ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ داخوازییا دۆست و هه‌ڤپه‌یمان رتكر و رژد بوون كو ب هه‌ر بهایه‌كێ هه‌بت دڤێت ریفراندۆمێ بكه‌ن و ئه‌و به‌رپرسن ژ هه‌ر تشته‌كى ددوڤرا بهێت!
واته‌ هه‌كه‌ ئه‌مریكا ل سالا 1975 و ل سالا 1988 خیانه‌ت كربت و چاڤپۆشین ژ كیمیاباران و ئه‌نفال و تاوانێن دى یێن دژى ملله‌تێ كورد هاتینه‌ كرن ژ به‌ر به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ گرتبت، لێ ل سالا 2017 خیانه‌ت ب وى ره‌نگى ل كوردان نه‌كرییه‌، ژ به‌ر كو ب كێمى هه‌ر ل ده‌ستپێكێ هوشدارییه‌ دایه‌ كوردان نابت ئه‌ڤێ (مغامر)ێ بكه‌ن، ره‌نگه‌ سۆز ژى دابتێ كو هه‌كه‌ نه‌كه‌ن ئه‌و دێ پتر كێشه‌یا كوردى ل نه‌ته‌وه‌یێن هه‌ڤگرتى ئازرینن كو مافێن وان بهێن پارازتن د دووستۆرێ ئیراقا هه‌ڤگرتى دا.
واته‌ كوردان چو تشتێ وسا لسه‌ر ئه‌مریكا نه‌ما كو ب خیانه‌تێ تاوانبار بكه‌ن. ئه‌ڤ گۆتارا نها یا كو ئه‌مریكا و رۆژئاڤا پێ دهێته‌ تاوانباركرن گۆتارا كه‌سێ كه‌تى و لاوازه‌ كو هه‌مى ده‌مان هیجه‌تان بۆ شكه‌ستنێن خوه‌ دگرت و خه‌لكه‌كى دى سووچبار دكه‌ت. هه‌لبه‌ت د ڤێ ره‌وشێ دا تنێ دێ میننه‌ ب هیڤییا دلپێڤه‌یا خه‌لكه‌كى كو د هه‌وارا مه‌ بهێن، ئه‌ڤه‌ ژى وه‌همه‌كه‌ د كیستێ كه‌سێ شكه‌ستى دمینت و چاره‌یا وێ تنێ رابوونه‌ و دان پێدان ب شاشیانه‌ دا كو به‌رده‌وامیێ ب هاژۆتنا كاروانێ گه‌هشتان ئارمانجان بده‌ت.

18

سه‌رباركه‌ك ژ سه‌رباركێن چاڤه‌رێكریێن سه‌ره‌كى یێن پشتى پرۆسێسا ریفراندۆمێ ل رۆژا 25 ـ 9 ـ2017 ل هه‌رێما كوردستانێ هاتییه‌ ئه‌نجامدان، تگژینا حوكمه‌تا ناڤه‌ندى یا ئیراقێیه‌ كو هه‌ر ژ وێ رۆژێ وه‌ره‌ هه‌تا ئه‌ڤرۆ سه‌ره‌ده‌رییا فه‌له‌یێ ل دێرێ حه‌رامكرى دگه‌ل هه‌رێما كوردستان ب ته‌ماشه‌ڤانییا ئه‌مریكا و ئالیێن دى دكه‌ت و رژده‌ كو حوكمه‌تا هه‌رێمێ ژ هندى ئه‌وا ژ سالا 2014 وه‌ره‌، ل گه‌ل هاتنا داعشێ ب ده‌ستڤه‌هیناى لێڤه‌ ببت دا كو ژ نوو دانوستاندنان ل دووڤ دستوورى ده‌گه‌ل بكه‌ت.
ره‌نگه‌ هه‌ڤكێش گه‌له‌ك ئالۆزه‌‌ و ژ چوارچۆڤه‌یێ ل هه‌ڤهاتنا سیاسى ده‌ركه‌ڤتییه‌، تایبه‌ت ب هه‌بوونا رۆلێ دژوارێ گرۆپێن (حه‌شدا شه‌عبى) كو ئێكێ تنێ دزانن، ئه‌و ژى گرێدایى لێڤه‌گه‌ڕێن دینى یێن شیعینه‌ ل ئیراقێ و ئیرانێ. واته‌ دێ وێ كه‌ن یا وان بڤێت و بۆ وان باشبت، نه‌ ئاریشه‌یه‌ چ لێدهێت وه‌لێبهێت، گرنگ ئایات و الله‌ رازیبن. ل ڤێره‌ هه‌ڤكێشه‌یه‌ك ژ سێكوژیێن سه‌ره‌كى (ئه‌مریاكا ـ ئیراق هه‌ڤگرتى ـ هه‌رێما كوردستانا ئیراقێ) پێكهاتى دهێته‌ هۆلێ، پشتى رۆلێ (داعشێ) و گرۆپێن دن یێن توندره‌و د هه‌ڤكێشێ دا كز بووى. ل دووڤ داخویانى و هه‌لوه‌ستێ ئیداره‌یا ئه‌مریكى وان وه‌سا دڤێت كو كورد و ئه‌ره‌ب و هه‌موو پێكهاته‌یێن دى د ئیراقه‌كا فیدرالى ـ دیمۆكراسى ـ هه‌ڤگرتى و هه‌ڤپشك پێكڤه‌ بژین و ئاریشه‌یێن خوه‌ بێى مایتێكرنا وه‌لاتێن دراوسى تایبه‌ت ئیرانێ، ب دایلۆكێ چاره‌ بكه‌ن و هه‌موو پێكڤه‌ به‌رێ چه‌كێ خوه‌ بده‌نه‌ (داعشێ) و گرۆپێن دى یێن توندره‌و دا كو خه‌ته‌را وان ل سه‌ر جیهانێ نه‌مینت. به‌رانبه‌ر ئه‌ره‌ب ب سننه‌ و شیعه‌ڤه‌ وه‌سا دبینن كو كورد پێگیریێ ب دستوورى و سه‌روه‌ریا ئیراقێ و ئێكگرتنا وێ بكه‌ن و خه‌له‌تییا ئه‌نجامدانا ریفراندۆمێ ب به‌تالكرنا ئه‌نجامێن وێ راستڤه‌ بكه‌ن داكو ژ نوو دانوستاندنان ل سه‌ر باده‌كێن ئه‌ڤه‌ ژ 2003 وه‌ره‌ ل سه‌ر دكه‌ن و چاره‌نه‌بووین بكه‌ن! كورد ژ ئالیێ خوه‌ وه‌سا دبینن كو ئه‌ڤه‌ بهتر ژ 100 سالانه‌ پشتى رێكڤتنا سایكس ـ پیكۆى سته‌م و غه‌در‌ ل ملله‌تێ كورد هاتییه‌ كرن؛ هه‌تا نها بێ ده‌وله‌ت ماینه‌ و مافێ وانه‌ پشتى هاتنا داعشێ و هه‌ڤركییا مه‌زهه‌بى و نه‌مانا ده‌ستهه‌لاته‌كا ناڤه‌ندى ب ناڤێ ئیراقێ ڤێ ده‌رفه‌تێ ژ ده‌ست نه‌ده‌ن و وان ژى ده‌وله‌تا خوه‌ یا نه‌ته‌وه‌یى هه‌بت.
ل دووڤ ڤان هه‌رسێ ته‌وه‌رێن ئه‌جنده‌یێن وان ژ هه‌ڤ دوور، تنێ رۆلێ هێزێ و به‌رژه‌وه‌ندییان و دیفاكتۆیى (امر الواقع) دمینت. واته‌ كیژ ئالى ب هێزه‌ ئه‌و دێ خوه‌ سه‌پینت كو ئه‌جنده‌یا به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ ب ده‌ستڤه‌ بینت. هه‌لبه‌ت ل ڤێره‌ رۆلێ ئه‌مریكا ژ هه‌ردو ئالیێن دن كاریگه‌رتره‌، ژ به‌ر كو وێ هه‌ڤركییه‌كا مه‌زنتر دگه‌ل ئیرانێ هه‌یه‌، تنێ حوكمه‌تێن ئیراقا فیدرال و هه‌رێما كوردستانێ یاریكه‌رێن بچووكن ئه‌مریكا بۆ ب ده‌ستڤه‌ هینانا به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ بكاربینت.
د ڤێ هه‌ڤكێشا ئالۆز دا، هه‌كه‌ كوردان شه‌نسه‌ك هه‌بت ژى دێ ب رێكا دیفاكتۆیى بت. ئافراندنا ڤى دیفكتۆى ژى بهتر ب هه‌ڤگرتن و رێكخستنا نامالیا كوردى دێ ب ده‌ستڤه‌هێت. لێ مخابن، نه‌ ئه‌ڤرۆ تنێ، ره‌نگه‌ د د رێژیا دیرۆكا نوو دا، هه‌ر ژ ده‌مێ ((شه‌ریف پاشاى)) ل كۆنگره‌یێ ((سیڤه‌رێ)) و ((خه‌یرى حه‌سه‌ن)) ل كۆنگره‌یێ ((لۆزانێ)) و هه‌تا نها كورد جاره‌كێ ب دبلۆماسسییه‌كا هه‌ڤگرتى نه‌چۆینه‌ پرسیارا مافێن گه‌لێ خوه‌ بكه‌ن. هه‌موو ده‌ما په‌رته‌ به‌لاڤبووینه‌ و دژمان شیاینه‌ وان ب ده‌ست ڤالایى بزڤڕینن و هه‌ر ده‌م بنده‌ست بمینن.
پشتى نێزیكى سه‌د سالان، واته‌ هه‌تا نها ژى كورد ب هه‌مان ده‌ردى دنالن، ریفراندۆما هه‌رێمێ جاره‌كا دى ب دوبه‌ره‌كى هاته‌ كرن، واته‌ بێى پشكداربوونا ته‌ڤ حزبێن هه‌رێمێ، نها ژى ژێكدزینا پارتێن كوردى ل پشت په‌رده‌یان به‌رده‌وامه‌ و بارێ گران كه‌تییه‌ سه‌ر كه‌ركووكێ وه‌ك ده‌ڤه‌ره‌كا پترۆلى و ستراتیژى بۆ هه‌موو ئالییان، ره‌نگه‌ شه‌ره‌كى مه‌زن ل وێرێ رووبده‌ت.
ره‌نگه‌ گۆره‌ى ره‌وشا هه‌یى، شه‌ره‌نیخا ئه‌جندایێن سێكوژى دومكه‌ت؛ وه‌ك ((چارلز داروینى)) گۆتى: ((مان بۆ یێ باشتره‌.)) ژ به‌ر كو چو ئه‌خلاقیات د سیاسه‌تێ دا نین. واته‌ ئه‌مریكا ئه‌وا د به‌رژه‌وه‌ندییا وان دا بت دێ وێ كه‌ت.. ژ ئالیێ خوه‌ڤه‌، ئیراق لسه‌ر دو رستان دله‌یزت، رستێن ئیرانى ـ ئه‌مریكى، ئه‌و ژى دێ بزاڤا بده‌ستڤه‌هینانا به‌هرا خوه‌ كه‌ت، ب كێماسى هه‌لبژارتنێن وان ل مه‌ها 4 ل 2018 بهێن كرن، كورد ژى دێ میننه‌ ل هیڤییا فریێ گاى و دیفاكتۆیى و بزاڤا رێكخستنا مالا كوردى همبه‌ر نه‌یارێ هه‌ڤپشك كو و چو حزبێن كوردى ل هه‌رێمێ ژ هه‌ڤ ناسناكه‌ت.

50

به‌ریا ریفراندۆمێ و پشتى ریفراندۆمێ، گۆتاره‌كا دوچق ژ ئالیێن سیاسى یێن پشكدارى د پرۆسیسا نه‌خریا ملله‌تێ كورد دا كرى بۆ رایا گشتى دهێته‌ ئاراسته‌كرن. چه‌قێ ئێكێ گۆتاره‌كا چاڤلێكه‌ر و گه‌له‌ك سۆزانه‌یه‌ (عاتفیه‌)، به‌هرا بهتر ناڤه‌رۆكا وێ باسێ كاره‌ساتێن به‌رى نها ب ده‌هان چه‌رخان ب سه‌رێ ملله‌تێ كورد هاتین سه‌د باره‌ دكه‌ن‌. یادووێ قه‌پخوازتنا ب هزره‌كا گۆتره‌ و ریسكانه‌ (مغامر) یه‌! واته‌‌ چ لێدهێت بلا وه‌لێبهێت و ئه‌وا دژمن همبه‌ر ریفراندۆما مه دكه‌ن‌، هه‌ر ژ فلان كاره‌ساتێ خرابتر نابت و ژ فیسان كاره‌ساتێ كامباختر نابت… هتد.
ئه‌ز ب خوه‌ نابینم ل سه‌ر ده‌مێ بلندبوونا پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندییان و كزبوونا بازارێ ده‌وله‌تا نه‌ته‌وه‌یى ئه‌ڤ جۆره‌ گۆتاره‌ نها خزمه‌تا كێشه‌یا كوردى بكه‌ت.. لاڤه‌لاڤ و راكێشانا سۆزا خه‌لكه‌كى همبه‌ر كێشه‌یه‌ك سیاسى ده‌ركارێن وێ وه‌ك سیاسه‌تڤانێن مه‌ دخوازن ره‌نگه‌ د به‌رژه‌وه‌ندیا ملله‌تێ كورد دا نه‌بن.
د درێژییا دیرۆكێ دا، كوردان ب رێژه‌یه‌ك گه‌له‌ك كێم مفا ژ ڤى جۆرێ گۆتارێ وه‌رگرتییه‌؛ ژ به‌ر كو ژبلى به‌رژه‌وه‌ندیان چو ئه‌خلافیات د سیاسه‌تێ دانینن‌. جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى د درێژیا دیرۆكێ دا ئه‌ڤ هه‌لوه‌سته‌ همبه‌ر ملله‌تێ كورد دیاركرییه‌؛ هه‌تا نها چو بریارێن سیاسى كو رایه‌كا گشتى یا ده‌ولى لسه‌ر هه‌بت د خزمه‌تا ملله‌تێ كورد دا ده‌رنه‌كرینه‌. بریارا ئێكانه‌ نه‌ته‌وه‌یێن هه‌ڤگرتى د خزمه‌تا ملله‌تێ كورد دا ده‌رێخستى بریار 988 بوویه‌ ل بهار سالا 1991 وه‌ك بڕیاره‌ك ئینسانى ده‌رێخستییه‌ ژ بوو پاراستنا كوردان د هێلا 36 دا پشتى ژ به‌ر سته‌ما (رژێما به‌عس) كۆچا ملیۆنى به‌ره‌ڤ سینۆران كرى! ئه‌ڤجا ئه‌ڤ گۆتارا ئالیێن مه‌ یێن سیاسى ئاره‌سته‌ دكه‌ن، ژبلى خوه‌ كێمدیتن و لاوازیێ همبه‌ر داگیركه‌ران و خه‌لكێ دى ئه‌ز نابینم چو به‌رهه‌مێن دى هه‌بن.
كه‌واته‌ راسته‌ به‌رییا ریفراندۆم بهێتكرن، پرانیا سه‌ركرداتیێن هه‌رێمێ یێن سیاسى رژدبوون ل سه‌ر بریارا خوه‌ كو ب هه‌ر بهایێ هه‌یى، دڤێت ئه‌و ریفراندۆمێ بكه‌ن و چ لێدهێت بلا وه‌لێبهێت و كارتێن ئه‌نفالبوون و كیمیابارن و قركڕنێن ب كۆمى… هتد دكرنه‌ كارتێن به‌رگیریێ بۆ خوه‌ كو مافێ وانه‌ به‌رامبه‌ر ڤان قوربانى دان و كاره‌ساتان ئه‌و بگه‌هنه‌ مافێ خوه‌ یێ كو به‌ریا بهتر ژ سه‌د سالان ل دووڤ رێكڤتنا (سایكس ـ پیكۆ)ى هاتیه‌ ژ ده‌سات دان.
وه‌سا دیاره‌ به‌رپرسێن مه‌ وێ ژ بیردكه‌ن هه‌مان ئه‌ڤ ده‌وله‌تێن زلهێزبووینه‌ هینگێ ژى یان ب هاریكاریا وان یان ل به‌رچاڤێن وان ئه‌ڤ كاره‌ساته‌ ب سه‌رێ ملله‌تێ كورد هاتنه‌ و به‌رژه‌وه‌ندیان چاڤێن وان گرتنه‌ و هینگێ (ڤیتۆ)یێ خوه‌ دیاركریه‌ ده‌مێ نه‌یاره‌كێ ملله‌تێ كورد به‌رژه‌وه‌ندییێن وان زلهێزان تێكداین. نموومه‌: ئه‌رێ ما نه‌ هه‌ر ئه‌و (سه‌دام حسێن) بوویه‌ وان وه‌لاتان چه‌كێ ژه‌هراوى و قه‌ده‌غه‌ دایێ و دژى ملله‌تێ كورد ب كارهیناى و وان خوه‌ خوه‌ بێده‌نگكرى و پاشى ل سالا 1991 پشتى سه‌ددامى به‌رژه‌وه‌ندیێن وان تێكداین ژنوو هاتین و ئه‌و كرى یا كرى؛ هه‌تا نها ژى هه‌ر ئه‌و هه‌ڤیره‌ ئاڤێ ڤه‌دخۆت؟!
واته‌ ئه‌ڤ گۆتارا ره‌زیل و ئێكسپایرا سه‌ركرداتیا كوردى ئاره‌سته‌ى رایا گشتى دكه‌ت، تنێ ژ بهایێ وان دهینته‌ خوار، ژ به‌ر كو كێمیاباران و ئه‌نفال جاره‌كا دى تاوانباریا وان زلهێزان ل بیرێ دهینت و بۆ وان خۆیا دبت كو راسته‌ دنیا هاتییه‌ گوهه‌رتن ده‌وله‌تسه‌رێ شۆرشا ته‌كنۆ‌لۆژى؛ لێ هیشتا سه‌ركرداتیێن كوردان هه‌مان ئه‌قلیه‌تا به‌رییا 40-50 سالانه‌ و نزانن تنێ به‌رژه‌وه‌ندى د ئاخڤن وبازارێ سۆزێ ولاڤه‌لاڤێ گه‌له‌ك كزبوویه‌!.
ئه‌ز دبێژم هه‌كه‌ سه‌ركرداتیا هه‌رێما كوردستانێ د ڤان 26 سالێن ده‌ربازبووین دا، بۆ خوه‌ مفا ژ ده‌رفه‌تا زێرین دیتبا، ژێرخانه‌یه‌كا ئابوورى یا ب هێز، ل گه‌ل سوپایه‌كێ هه‌ڤگرتى، خورتكرنا سازیێن بنه‌مایێن ده‌مۆكراسیێ، ب هێزكرنا لۆبیه‌كێ ب هێز مینا لۆبیێ ئسرائیلێ؛ زێده‌بارى رێكخستنا ناڤمالیا كوردى و دادپه‌روه‌ریا جڤاكى به‌رده‌ستكربان، نها دا هه‌لوه‌ستێ جڤاكێ نیڤده‌وله‌تى و دژمنان ژى گه‌له‌ك ب هێزتر بت كو وه‌لاتێن زلهێز بهتر گرنگیێ بده‌نێ و دانپێدانێ ب ریفراندۆما هه‌رێمێ بكه‌ن، لێ مخابن ئه‌ڤه‌ هه‌مى نه‌هاته‌ كرن، تنێ قه‌پخوازتن و خوه‌كێمكرن بوونه‌ ده‌ستهه‌لاتێن هه‌لوه‌ستی د مه‌یدانێ دا.

180

راسته‌ ژ دلسۆزییا خوه‌ ئه‌م گه‌له‌ك ره‌خنه‌یا حزبێن كوردى دكه‌ین، هه‌ر ئێكى ژ مه‌ ل دووڤ بۆچۆنێن خوه‌ تێبنى ل سه‌ر سیسته‌مێ حوكمرانییا وانا خه‌له‌ت هه‌نه‌؛ لێ ئه‌ڤه‌ وێ ناگه‌هینت كو ئه‌ڤ خه‌لكه‌ حه‌ز ژ وه‌لاتێ خوه‌ ناكه‌ت. ره‌نگه‌ گه‌له‌ك‌ ژ وى خه‌لكێ ره‌خنه‌یێ دكن دووربینتر ل ره‌وشێ ته‌ماشه‌ دكه‌ن، وه‌ك گۆتنا كوردى دبێژت: ((مار گه‌زتى ژ وه‌ریسى دترست!)) واته‌ ئه‌نجامێ وان كاره‌ساتێن د درێژییا دیرۆكێ دا هاتینه‌ سه‌رێ ملله‌تێ كورد، ئه‌و دترسن كو كاره‌سه‌ته‌ك كامباختر ببته‌ باجا دیاركرنا چاره‌نڤیسێ كوردستانێ د ڤێ قۆناغا نازك دا.
راسته‌ خه‌لكه‌ك ناڤخوه‌یى هه‌یه‌ ژ دلسۆزییا خوه‌ و خه‌لكێ بیانى ژ به‌ر به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ نها داخوازێ ژ ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ دكه‌ن كو نها گشتپرسى نه‌هێت ئه‌نجامدان یان هنده‌ك ژ وان فه‌رمانێن شۆڤینى دده‌ن كو هه‌ما دبنى دا نابت ملله‌تێ كورد بڕیارێ ل سه‌ر چاره‌نڤیسێ خوه‌ بده‌ت… پرسیارا ل ڤێره‌ دهێت: هه‌كه‌ هات و سه‌ركرداتییا هه‌رێمێ رژد بوو، ریفراندۆم هات ئه‌نجامدان و ملله‌ته‌كێ بنده‌ست چاره‌نڤیسێ خوه‌ دیار كر دێ چ رووده‌ت؟!.
راسته‌ ئه‌وا دژمنێن ملله‌تێ كورد دشێن دێ دژى كوردان كه‌ن و دلۆڤانیێ ب چو ره‌نگان پێ‌ نابن. ئه‌ڤێ بلا ئه‌م به‌رچاڤ وه‌ربگرین؛ لێ یا كامباختر ئه‌وه‌ ده‌مێ هه‌ر پرانییا سه‌ركرداتییا هه‌رێما كوردستانێ لسه‌ر هه‌لوه‌ستێ خوه‌ رژدبوو كو ریفراندۆم بهێته‌ كرن، فه‌ره‌ ئه‌م ئه‌قلانه‌ هزرا خوه‌ د ڤى هه‌لوه‌ستى دا بكه‌ین كو هه‌كه‌ مه‌ ده‌نگێن خوه‌ ب ((به‌لێ)) دان دێ چ رووده‌ت و هه‌كه‌ مه‌ ب ((نه‌خێر)) دان دێ چ رووده‌ت؟ هه‌لبه‌ت ده‌نگدانا نه‌خێر و بایكۆتكرن ژ ریفراندۆما دیرۆكى یا ملله‌تێ كورد د به‌رژه‌وه‌ندییا دژمنێن ملله‌تێ كورد دانه‌، ژ به‌ر كو ئه‌و دێ ب جۆش و خوه‌شى كه‌نه‌ گازى: كوردان نه‌ڤیا ببنه‌ ده‌وله‌ت، ڤێجا ما ئه‌م چ بكه‌ین؟
بلا ئه‌م هه‌مى ڤى هه‌لوه‌ستێ دژمنان لبه‌ر چاڤ وه‌ربگرین و لۆژیكى سه‌ره‌ده‌ریێ دگه‌ل واقعى بكه‌ین و كه‌یفا نه‌یاران نه‌هینین بێژین: ((به‌لێ بۆ سه‌ربه‌خوه‌ییا ملله‌ته‌كى د درێژییا دیرۆكێ دا مایى بن ده‌ست و كیانێ خوه‌ نه‌دیتى!)). ئه‌ڤه‌ هه‌مى نه‌ ژ به‌ر خاترا دز و گه‌نده‌لچى و قانوونشكێنێن د 26 سالن حوكمرانییا خوه‌یى ب رێڤه‌دبه‌ن و ئه‌ڤ خه‌لكه‌ ژ گه‌له‌ك مافێن وانێن ره‌وا بێبه‌هركرین، ره‌نگه‌ ((به‌لێ)) یا مه‌ ژ به‌رخاترا كێشه‌یه‌كا ره‌وایا ملله‌ته‌كى ب ناڤێ كوردستان دهێته‌ نیاسین كو دێ د دیرۆكێ دا هێته‌ تۆماركرن كو كوردان ب خوه‌ نه‌ڤیا ببنه‌ ده‌وله‌ت.
هه‌لبه‌ت دیرۆك چ راست چ دره‌و دلۆڤانیێ ب كه‌سێ نابت، سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل وان داتایان و پێزانینێن هاتینه‌ تۆماركرن دكه‌ت. واته‌ خودێ نه‌كه‌ت ل 25/9/ 2017 رێژه‌یا زێده‌تر نه‌خێر هینا، جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى، هینگێ دێ بێژت هه‌وه‌ ده‌وله‌ت نه‌ڤیا.. راسته‌ نها جڤاكێ ده‌ولى به‌رییا دژمنان دانپێدانێ ب ریفراندۆما هه‌رێما كوردستانێ ناكه‌ن و پرانییا وان دژبه‌رن‌، لێ وه‌ك مه‌ گۆتى ئه‌و دێ ل پاشه‌رۆژێ سه‌ره‌ده‌ریێ دگه‌ل وى ئه‌نجامێ د دیرۆكێ دا هاتییه‌ تۆماركرن كه‌ن. ئه‌ڤجا دبێژم، ب چ قاس نها مه‌ ناكۆكى ل گه‌ل حزبێن كوردى و هه‌بت و ئه‌م نه‌دگه‌ل سیسته‌مێ خه‌له‌تێ حوكمرانییا وان بین، واقع ئه‌ڤه‌یه‌ و نه‌هاتییه‌ گوهه‌ڕتن، ئه‌ركێ هه‌ر كورده‌كییه‌ ل جیهانێ نها چاڤ ژ ڤێ هه‌میێ بگرت و بێژت به‌لێ بۆ ده‌وله‌ته‌كا كوردى، نه‌ ژبه‌ر خاترا به‌رپرسێن گه‌نده‌ل، ره‌نگه‌ ركمانى دگه‌ل دژمنێن ملله‌تێ كورد یێن شۆڤینى داكو سوباهى نه‌كنه‌ قیژى و هه‌وار كو كوردان ده‌وله‌ت نه‌ڤیا، ڤێجا ما چ گوننه‌ها مه‌یه‌؟!

10

ده‌مێ لۆیسێ چاردێ ل فه‌ره‌نسایێ گۆتى: ((ئه‌ز ده‌وله‌تم)) وى باوه‌رنه‌دكر كو رۆژه‌كێ فیلۆسۆف و بلیمه‌ته‌كى وه‌ك ((مۆنتیسیگیۆیى)) دێ هێت، هه‌رسێ پێبكێن سیسته‌مێ حوكمرانیێ (ته‌شریعى ـ ته‌نفیزى ـ قه‌زائى)، د سیسته‌مێ هه‌ڤچه‌رخێ حوكمرانیێ دا، ل ژێر تیرۆژكێن هزرێن فیلۆسۆفێ بریتانى ((جان لۆك)) دیار كه‌ت كو ئێدى بۆ (لۆیسى) و چو كه‌سان د جیهانا دیمۆكراسى دا ده‌ست نادت كو ئه‌و هه‌رتم ده‌وله‌تبن. واته‌ ((مۆتسیگیۆیى)) درووشمێ شاه لۆیسى ب دورستى به‌ره‌ڤاژكر و دیار كر كو ((خه‌لك ده‌وله‌ته‌)) و هه‌ر كه‌س تنێ ئه‌ندامه‌كه‌ ژ وێ ده‌وله‌تێ و ماف و ئه‌ركێن وى ب وه‌كهه‌ڤى بهێن پاراستن.
پشتى پتر ژ 250 سالان ((مۆنتیسگیۆیى)) فه‌ره‌نسى ئه‌ڤ فلیێ مرۆڤایه‌تى كرى و خه‌لكه‌كى بۆ خوه‌ مفا ب رێژه‌ ژێ وه‌رگرتى، لێ هێشتا گۆتنا لویسێ چاردێ ل پرانیا وه‌لاتێن رۆژهه‌لاتا ناڤین ده‌ستهه‌لاته‌، بیرا گه‌له‌كا ژ مه‌ ل درووشمێ ده‌وله‌تا سه‌ددامى دهێت كو ل سه‌ر ده‌زگه‌هێن فه‌رمى ب فۆنته‌ك دیار نڤیسیبوو: ((ده‌مێ سه‌دامى گۆت ئانكۆ ئیراقێ گۆت)). پشتى كه‌تنا په‌یكه‌رێ سه‌ددامى بهتر ژ 14 سالان، لێ هێشتا ل ئیراقێ كه‌سه‌ك یان گرۆپه‌ك ده‌ستهه‌لاتن‌، لێ ب ره‌نگه‌كى دى گۆتنا ل سه‌رى مه‌ دیار كرى دهێته‌ په‌یره‌وكرن و دووماهیێ هه‌ر ئه‌وه‌ یا حزبا سه‌ركێش دبیژت. واته‌ په‌رله‌مانتۆ ل سه‌ر پشكێن به‌هرێن حزبان دهێن هه‌لبژارتن و ل دووڤ سیسته‌مێ هه‌لبژارتنان كو به‌ریا هینگێ بریار ل سه‌ر دهێت دانێ. پرانیا حزبان ژى وان ئه‌ندامێن خوه‌ دهه‌لبژێرن ئه‌وێن تنێ دزانن په‌سن و ستایشا وان حزبان بكن و ببنه‌ به‌ر په‌رێن ئاسمانان، وه‌ك ئاغایێن به‌رێ ئه‌وێ جاره‌كێ ژى بژیت بۆچى ئه‌زبه‌نى؟ ئه‌وى گویزا مزگه‌فتێ بڕى ب چو ره‌نگان بۆ په‌رله‌مانى ناهێت هه‌لبژارتن.
هه‌لبه‌ت هه‌رێما كوردستانێ ژى پارچه‌ یه‌كه‌ ژ ڤێ (مه‌نزۆما) گشتى ل ئیراقا پشتى دكتاتۆرى كو چو ئه‌ندامان مافێ ئاخاڤتنێ د په‌رله‌مانى دا نینه‌،‌ هه‌كه‌ ده‌ربرینێ ژ سیاسه‌تا حزبا وى نه‌كه‌ت، باشبت خرابت وى باوه‌رى پێ هه‌بت پێ نه‌بت، دڤێت ئه‌و وێ بێژت یا حزبا وى فه‌رمان كرى، هه‌كه‌ نه‌ ئه‌و دێ تووشبت.
ئه‌ز د چارچۆڤه‌یێ ڤێ نێرینێ دا دبێژم ماده‌م ئه‌ندام په‌رله‌مانێن مه‌ تنێ ئۆرگانێن حزبێن خوه‌نه‌ و تنێ رۆبۆتن د ده‌ستێن سه‌ركرداتیێن حزبان دا، ئه‌ڤا دو سالان‌ دهێته‌ كرن پشتى په‌ڕله‌مان هه‌ر ب شه‌ڕنیخا حزبێن هه‌رێمێ هاتى ژ كارئێخستن تنێ ده‌م بۆهراندن و خاپاندنا خه‌لكه‌كیه‌. واته‌ په‌رله‌مان هه‌بت نه‌بت ب چو ناچت، تنێ هه‌لامه‌ته‌ دا كو بۆ خۆیانى و بیانیان دیاربكن كو ئه‌م ژى وه‌لاته‌ك دیمۆكراسینه‌. لێ خه‌لكێ بیانى ژ مه‌ باشتر ئه‌ڤێ دزانت؛‌ هه‌كه‌ دا رۆژه‌كێ ژ رۆژان داخوازیا كاراكرنا په‌رله‌مانى ژ مه‌ كه‌ن و هه‌كه‌ كارا نه‌كربایه‌ ژى دا ب فه‌رمان كارا كن، لێ نها تنێ (داعش) بۆ وان گرنگه‌، هندى ناكۆیێن هه‌رێمێ كارتێكرنێ ل به‌ره‌یێ دژى (داعشێ) نه‌كن بۆ وان تشته‌ك نۆرماله‌ حزبێن هه‌رێمێ پیكبهێن یان پێكنه‌هێن؛ هه‌كه‌ وه‌سا نه‌با ئه‌ڤه‌ سه‌رێ دوسالانه‌ په‌رله‌مانێ هه‌رێما كوردستانێ ژكارئێخستى، نها ئه‌مریكا و رۆژئاڤا پێنگاڤه‌ك وه‌ها هاڤێژتبى، به‌ره‌ڤاژ هه‌مى یێ دبێژن كرنا ریفراندۆمێ وه‌ك مافه‌كێ ره‌وایێ ملله‌تێ كورد ل هه‌رێمێ دێ به‌رژه‌وه‌ندیێن وان و هه‌رێمێ تێكده‌ت.

website security
Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com