NO IORG
Authors Posts by ته‌حسين ناڤشكى

ته‌حسين ناڤشكى

ته‌حسين ناڤشكى
39 POSTS 0 COMMENTS

118

ب راستى من ل به‌رنه‌بوو نها تشته‌كى ل سه‌ر گه‌نجه‌كى ب ناڤێ ((شاسوار عه‌بدلواحد)) وه‌ك خودانێ كۆمپانیا (نالیا) یا بازرگانى و ژ نشكانڤه‌ هاتیه‌ د مه‌یدانا سیاسى دا بنڤیسم، هه‌تا پشتى پرۆسا ریفراندۆما چاڤه‌رێكرى بداویبهێت، لێ مه‌زنكرنا حزبێن عیراقێ ب گشتى و هه‌رێمێ ب تایبه‌تى مژارا ڤى گه‌نجى ئه‌ز پالدام كو ئه‌ز ژى ڤان رێزكان وه‌ك بۆچوونه‌ك دى بنڤیسم.
خالا بالكێش د ڤێ مژارێ دا، هه‌ر ئالیه‌كێ سیاسى په‌یدابوونا ڤى گه‌نجى دكه‌ته‌ چێكریێ ئالیه‌كى سیاسى یان بهتر د ئیراقێ و هه‌رێمێ دا و چو ئالى ب رۆهنى نابێژن: ((شاسوار)) ژ سه‌ر مه‌ریخێ نه‌هاتیه‌، پشتى چوویه‌ ئه‌مریكا و ل گه‌ل هنده‌ك به‌رپرسێن بلندێن ئیداره‌یا وى وه‌لاتێ زلهێز روونشتی و زڤڕى هه‌رێمێ،‌ بڕیارا هه‌لوه‌ستێ ڤه‌لڤینا ((نه‌خێر له‌ ئێستا)) دا بۆ ئه‌نجامدانا ریفراندۆمێ دایه‌.
واته‌ نها سه‌ره‌ده‌رییا ئه‌مریكا دگه‌ل كوردان، هێشتا سه‌ره‌ده‌رییه‌ك مژدار و پراگماتییه‌، ئارمانجا وێ یا سه‌ره‌كى، (پێشمه‌رگه‌ى و شه‌ڕڤانان) د ناڤ دو وه‌لاتێن داگیركه‌رێن كوردستانێ دا بكاردهینت و هاریكارییا وانا له‌شكه‌رى و دارایى بكه‌ت دا كو هێزا ((داعشێ)) و گرۆپێن دى یێن (ته‌كفیرى) و خه‌ته‌ر ل سه‌ر ئه‌مریكا و رۆژئاڤا بشكێنت و به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ یێن ئابۆرى و سیاسى ل ده‌ڤه‌رێ بپارێزت. ئاكۆ‌ هندى وێ پێچێببت، نها ژ ئه‌ڤێ پێڤه‌ د ئیراقێ و سووریێ دا؛ وه‌ك دو وه‌لاتێن خوه‌دى سه‌روه‌رى و سینۆرێن خوه‌ هه‌ین ناده‌ته‌ كوردان و سیاسه‌تا وان هه‌ر ل ده‌ستپێكێ ده‌ربڕینێ ژ ڤێ دیتنێ دكه‌ت‌.
((شاسوار عبدالواحد)) وه‌رقه‌یا ئێكێ یا گڤاشتنێیه‌ ئه‌مریكا به‌رانبه‌ر حزبێن هه‌رێما كوردستانێ بكاردهینت، ژ به‌ر كو وێ گومانا هه‌ى ئه‌ڤ حزبێن حوكمرانییا هه‌رێمێ دكن بشێن ئێدى ب ڤى ده‌ستودارى هه‌رێما كوردستانێ برێڤه‌ببن. نوونه‌رێ ئه‌مریكا به‌رى دو سالان ده‌مێ قه‌یرانا ژ كاركه‌ڤتنا په‌ڕله‌مانێ هه‌رێمێ په‌یدابووى، ئه‌ڤه‌ ب رۆهنى گۆتبوو هه‌موو حزبێن هه‌رێما كوردستانێ، پشتى د كۆمبوونه‌كا وان دا ئاماده‌بووی: ((هه‌كه‌ هه‌وه‌ بڤێت مالا خوه‌ جاره‌كا دى ب ده‌ستێن خوه‌ وێران نه‌كه‌ن هوون دێ د ناڤ خوه‌ دا پێكهێن)). پشتى هینگێ ئه‌مریكا و رۆژئاڤا ئه‌ڤه‌ دو ساله‌ ته‌ماشه‌ڤانێن ره‌وشا هه‌رێمێ بووینه‌ كو هه‌تا نها نه‌گه‌هشتینه‌ وێ باوه‌ریێ كو حزبێن كوردى دێ پێكهێن و پێكڤه‌ د خزمه‌تا گه‌لێ خوه‌ و ئه‌مریكا دا به‌رده‌وامیێ ب كاروانێ ئارامیێ و پێشكه‌ڤتنێ دن.
ل دووڤ گۆتنا پێشییان ((ئه‌ڤه‌ هرچه‌ و ئه‌ڤه‌ ده‌وسه‌)) ئه‌مریكا پالپشتییا گه‌نجه‌كى وه‌كى ((شاسوار عه‌بدالواحد))ى دكه‌ت كو سیاسه‌تا وێ نها دژى ئه‌نجامدانا ریفراندۆمێیه‌ ل هه‌رێما كوردستانێ ئه‌نجامبدن، ئه‌ڤه‌ ژى نه‌تشته‌كى به‌رزه‌یه‌ وه‌ك رۆژا نیڤرۆ ئاشكه‌رایه‌. ئه‌ڤجا تاوانباركرنا حزبێن ئیراقێ و هه‌رێمێ ب په‌یدابوونا ڤى گه‌نجى لسه‌ر ستێجا شانۆیا سیاسى ل هه‌رێمێ د كیستێ وان دمینت، ژ به‌ر كو راستییا وێ ئه‌ڤه‌ بزاڤا ئه‌مریكانه‌ دا كو به‌رژه‌وه‌ندیێن وێ ل ده‌ڤه‌را مه‌ تێكنه‌چن. واته‌ ((شاسوار)) به‌رهه‌مێ شكه‌ستنا حزبێن هه‌رێما كوردستانێیه‌ د ئیداره‌یا ناڤخوه‌یى دا، ئه‌مریكا بكاردهینت وه‌ك وه‌ره‌قه‌یا ئێكێ یا گڤاشتنێ لسه‌ر هه‌مى حزبێن هه‌رێما كوردستانێ، بێى جوداهى، هه‌كه‌ سه‌رنه‌گرت، دبت وه‌ره‌قه‌یێن دن ژى ل به‌ر ده‌ست هه‌بن كو ئه‌مریكا د ده‌مێ گونجاى دا بكاربهینت، تنێ به‌رژه‌وه‌ندیێن وان تێكنه‌چن و كوردان گه‌له‌ك سه‌ربۆهرێن تال و شرین هه‌ر ژ سالا 1975 هه‌تا نها د گه‌ل ئه‌مریكا ژ ڤى جۆرى هه‌نه‌، لێ هه‌كه‌ پیرێ بۆ خوه‌ ئاقل ژ سه‌ر بۆهرێ وه‌رنه‌گرتبت، ڤێجا خه‌لكێ بێ ده‌ستهه‌لات چ بكه‌ت؟!

59

د هه‌ر كاره‌كێ ژیانێ دا، تایبه‌ت كارێن كۆمى و ب هه‌ڤپشكى دهێن ئه‌نجامدان، هه‌كه‌ باوه‌رى د ناڤبه‌را دو ئالییان دا یان ێده‌تر مژداربوو یان نه‌ما، هینگێ پرۆژه‌یێ هه‌ڤپشك ژ قۆناغا براینى و دۆستینیێ به‌ره‌ڤ خانه‌یا دژمنكارى و دژواریێ دچت. به‌هرا بهتر ژى ئه‌ڤه‌ د خزمه‌تا چو ئالییان دا نینه‌، ژبلى دژمن و نه‌حه‌زێن وان كو به‌رده‌وام كار ل سه‌ر دكن دا كو ئارمانجێن وان ب ده‌ستڤه‌ بهێن.
د درێژیا دیرۆكێ دا باه‌رییه‌كا وسا د ناڤبه‌را كوردان دا و پاشى نه‌یارێن وان دا په‌یدانه‌بوویه‌ كو تاك و جڤاك پشتا خوه‌ پێگه‌رم بكن كو بزاڤا رزگاریخوازییا كوردى دێ كاروانێ خوه‌ به‌ره‌ڤ باشتر هاژۆت و دێ گه‌هت ئارمانجێن خوه‌ یێن ژ ده‌ستداین، ئه‌ڤ ره‌فتاره‌ ژ نه‌خوه‌شیا په‌نجه‌شێرێ كه‌مباختره‌ كو داویێ دبته‌ ئه‌گه‌رێ مرنا خه‌ونان و به‌رده‌وامیا مانا ملله‌ته‌كى نێزیكى 40 ملیۆن مرۆڤان ل دوماهیا كاروانێ پێشكه‌ڤتنێ و بێ ئالا ل ناڤ وه‌لاتێن هه‌ڤگرتى.
هه‌كه‌ ئه‌م ڤان 26 سالێن حوكمدارییا زڕخۆسه‌ر (شبه مستقل) تنێ تۆمار بكین، دێ بینین چو جاران باوه‌رییه‌ك وسا مكوم‌ ل ناڤبه‌را حزبێن كوردى په‌یدانه‌بوویه‌. واته‌ هه‌ر ده‌م هه‌ر ئێكى مارێ وى دبن كه‌فشیڤه‌یه‌، نیازا وى ئه‌وه‌ به‌رده‌ته‌ بن پێن برایێ خوه‌ و ب زووترین ده‌م خوه‌ ژێ رزگار بكه‌ت. ژ به‌ر هندێ ئێكه‌مین سه‌ربۆرا نه‌خرى یا هه‌لبژارتنێن حزبێن هه‌رێما كوردستانێ ل بهارا 1992، بوونه‌ ئالۆزى، دوماهیێ نه‌چاربوون كو ب سیسته‌مێ 50-50 چاره‌ بكه‌ن، ئه‌نجامێ وێ ئاگرێ شه‌ڕێ براكوژیێ پشتى هینگێ ب دو سالان هه‌لبوو، په‌رله‌مان ژ كار كه‌ڤت‌ و پتر ژ جاره‌كێ هات‌ داگیر كرن، هه‌تا نها ژى خه‌لكێ مه‌ یێ باجا وێ قۆناغێ ددت و رۆژ بۆ رۆژێ ره‌وش یا یا كامبختر لێ دهێت.
پشتى مالوێرانییه‌كا دوور و درێژ، ب هزاران كوشتى، بریندار و تالاكرن و پێلێنانا مافێ مرۆڤى و… هتد پارتێن كوردى ژ ركا خوه‌ نه‌هاتن‌ خوار و ڤایرۆسێ بێباوه‌ریێ خورتتر لێ هات، هه‌تا ئه‌مریكا فه‌رمانكرى و ل سالا 1998 هه‌ردو ئالیێن شه‌ڕكه‌ر برینه‌ وه‌لاتێ خوه‌ ل ژێر چاڤدێریا وه‌زیرا ده‌رڤه‌ یا ئیدارا ئه‌مریكى ل وى ده‌مى ((مالرین ئۆلبرایت)) پێكهیناین.
راسته‌ ئه‌مریكا ژ بوو پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ (پارتى و ئێكه‌تى) ب هۆشدارى پێكئینان، لێ هه‌ر نه‌شیا، ب هه‌ر ئه‌گه‌ره‌كێ هه‌یى باوه‌ریێ د ناڤبه‌را وان دا په‌یدا كت كو ره‌وش وه‌ك جاران بزڤڕت، لێ ب بۆهرینا ده‌مى، هه‌ردو ئالى راده‌ستى دیفاكتۆى ((ئه‌مر الواقع)) بوون، رێكڤتننامه‌یا پێكهاتنێ و حه‌رامكرنا شه‌ڕێ براكوژیێ ئیمزاكر. سه‌ره‌رایى ناكۆكیێن هه‌ین، هه‌تا نها به‌رده‌وامه‌ و دبت هه‌ردو ئه‌گه‌رن كو هه‌تا نها شه‌ره‌كێ دى یێ براكوژیێ روونه‌ده‌ت.
تشتێ به‌رچاڤ چێبووى، دیاره‌ هنده‌ك ده‌نگ هێشتا د دیفاكتۆیێ هه‌یى نه‌گه‌هشتینه‌‌ كو چو ئالى نكارن ب هێزا له‌شكرى ئالیێ هه‌ڤڕك ژ ناڤببن، ژ به‌ر هندێ ره‌وته‌ك ب ناڤێ ((بزاڤا گۆڕان)) پشتى هینگێ ژ (ى-ن-ك) جودا بوو، ب هه‌ناسه‌یه‌ك ته‌نگ ل سه‌ر نه‌بوونا باوه‌ریێ، هه‌ر مانه‌ د وێ هزرێ دا كو ئه‌و دشێن ئالییه‌كێ ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ ل ژێر درووشمێن بریقه‌دار ژ ناڤببن!
ئه‌وا ((گۆڕان)) دزانت، خه‌لكه‌كێ دى ژى دبت ژ وان باشتر دزانن. لێ جودایى ئه‌وه‌ ئه‌و ئالى بهتر د واقعى دگه‌هن و گه‌هشتنه‌ وێ باوه‌ریێ كو نها ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ د ده‌ست (پارتى و ئێكه‌تیێ) دایه‌، سه‌ره‌رایى گه‌نده‌لییا وان و ژه‌نگی بوونا وان لسه‌ر كورسیكا ده‌ستهه‌لاتێ، لێ ئالترناتیڤێ وان نها هه‌ر ئه‌و هه‌ردو ب خوه‌نه‌، ژ به‌ر كو مه‌ ئه‌و جڤاكێ هشیار و خودان ئیراده‌ نینه‌ ب هه‌ڤڕا رابن و مینا بهارا ئه‌ره‌بى گوهه‌ڕتنان بكن.
واته‌ هنده‌ك جاران مرۆڤ دبێژته‌ یارێ دایێ ژى بابۆ. ده‌مێ نه‌شێت گوهڕینان بكت، باشتره‌ د ڤێ قۆناغێ دا واقعێ هه‌یى قه‌بوول بكن و ب هه‌ر ره‌نگێ هه‌یى باوه‌ریێ په‌یدابكن، دا كو چو به‌هانه‌یان بۆ ده‌ستهه‌لاتێ نه‌هێلن بهتر قه‌یرانان ب قه‌یرانان چاره‌ بكت و دوماهیێ ببنه‌ ((چووچكا ویتویتانى و مالا خوه‌ ژى خراب بكن و یا مه‌ ژى ل ره‌خ دانن))!

80

د هه‌ڤركیا ژیانێ دا، هنده‌ك جاران، مرۆڤ ب ده‌ستێ خوه‌ هنده‌ك هه‌ڤرك و به‌ڤلان بۆ خوه‌ چێدكه‌ت و زێده‌ى قه‌باره‌یێ وى مه‌زن دكه‌ت، پشتى هینگێ ئێدى ل گوهێن مرۆڤى سواردبت و چاره‌نڤیسێ مرۆڤى دئێخته‌ دهاتوباتێ دا. ئه‌ڤه‌ ژى به‌هرا بهتر سه‌را كورسیێ و مالێ دنیایێ دو لایه‌ن یان بهتر ل هه‌ڤدو دبنه‌ ره‌شه‌ و سه‌رباركێن كامباخ د دووڤ دا‌ دهێن. ئه‌ڤ هه‌ڤڕكیه‌ ژى ژ ڤالاهیه‌كێ ناهێت، دبت بهتر ژ هه‌ڤیره‌كێ كه‌ڤن دهێت وێ ئاڤێ ڤه‌دخۆت و هه‌ڤڕكى به‌رده‌وامدبت.
د ڤێ هه‌ڤڕكیێ دا، هه‌ر ده‌مه‌كی مرۆڤى ب گۆتاره‌كا ته‌ڤایى یان تاكى ئالییه‌ك یان كه‌سه‌ك كره‌ ئارمانجا په‌یڤێن زڤر و بزاڤا شكاندنا وى كر و كۆرانه‌ ب لاوازیا لۆژیكێ ئه‌قلى ئه‌و كه‌س شكاند و بریندار كر، هینگێ ئالیێ هێرشبه‌ر مسۆگه‌ر هزره‌كێ بۆ وى ئالیێ كریه‌ ئارمانجا هێرشا خوه‌ دكه‌ت كو ئه‌و ئالى گه‌فه‌ ل سه‌ر وى و دبت ل پاشه‌رۆژێ شكه‌ستنێ به‌رامبه‌ر وى هه‌ڤركى بینت و ئه‌و ببته‌ میارتخوه‌رێ وى، ئه‌وا ئه‌و نه‌شیاى بكت هه‌ڤركێ نوو، بۆ خوه‌ مفاى ژ شاشى و كێماسێن وان وه‌ربگرت و بكت.
هه‌ر ژ كه‌ڤندا ئه‌ڤ ره‌وشه‌ د ناڤ پرانییا ته‌خه‌یین جڤاكێ كوردستانى دا بازاره‌كێ به‌رده‌وامه‌، هه‌تا د دیرۆكا هه‌ڤچه‌رخ دا ئه‌ڤ هزرا نه‌رێنى چۆیه‌ د ناڤ هه‌یكه‌ل و ته‌ڤگه‌رێن حزبى و سیاسى دا و چو جاران تاكێ كورد داگێڕان بۆ كوڕێ نفشێ خوه‌ ب خوه‌شى نه‌كره‌، لێ هه‌رده‌م ساناهى و داگێران بۆ بیانیان كریه‌ و خوه‌ كریه‌ به‌نده‌ و خزمه‌تكارێ وان؛ وه‌كى ڤیاى بۆ وى كریه‌ و ب ده‌ستێ خوه‌ وه‌لاتێ خوه‌ وێرانكریه‌.
ئه‌ڤرۆ ل هه‌رێما كوردستانێ ئه‌ڤ بازاڕه‌ د ناڤبه‌را پارتێن كوردى دا گه‌رمتر لێ هاتیه‌ و هه‌ر ئێك ژ ئالیێ خوه‌ یێ دى تاوانبار دكت كو چه‌ته‌ و خزمه‌تكارێ دژمنانه‌ و تنێ ئه‌و كوردپه‌روه‌ر و خه‌باتكه‌ره‌ و كێشه‌یا كوردى گه‌هاندیه‌ قۆناغا ب ده‌ستڤه‌هینانا ئارمانجێن نه‌ته‌وه‌یى. راستیا وێ هه‌كه‌ تنێ نیڤه‌كا بزاڤا ئازادیخوازیا كوردى، ب دروستى بۆ گه‌هشتنا ئارمانجێن نه‌ته‌وه‌یى یێن ستراتیژى هاتباكرن، نها به‌ریا رێكه‌ڤتنا (سایكس ـ پیكۆى) ئه‌م گه‌هشتبووینه‌ ئارمانجێن خوه‌ یێن ده‌ستنیشانكرى.
ده‌ستودارێ پتر ژ سه‌د سالێن خه‌باتا كوردان د دیرۆكا نوو دا شاهده‌ كو كوردان كێماسیه‌ك مه‌زن هه‌یه‌ كو هه‌رده‌م‌ بوویه‌ ئاسته‌نگه‌ك د دریا فاكته‌رێن ناڤخوه‌یى دا؛ هه‌تا نها فاكته‌رێن خویانى هاریكار نه‌بووینه‌ كو خوه‌ ل سه‌ر فاكته‌رێن بیانى بسه‌پینن و ده‌وله‌تا كوردى ژ دایك ببت. واته‌ هه‌كه‌ ل پێشیا فاكته‌رێن ده‌رڤه‌ فاكته‌رێن ناڤخوه‌یى هاریكار نه‌بن، هه‌مى ده‌ما ره‌وش دێ بۆ ژ دایكبوونا ده‌وله‌تا كوردى فالنجى بت و ژدایكبوونا وێ هه‌كه‌ هه‌بت ژى دێ ب نشته‌رگه‌ریه‌كا قه‌یسه‌رى بت.
مه‌ بڤێت یان نه‌ڤێت د درێژیا سه‌د سالێن بۆهرى دا، هه‌مى بزاڤێن حزبێن كوردى كرین چ ب درووشمێن دینى یان عه‌شائیرى یان نه‌ته‌وه‌یى، بزاڤێن چه‌پ و راستى… هتد، شكه‌ستن ب ده‌ستڤه‌هینانا ئارمانجێن خوه‌ دایه‌ و نه‌كارینه‌ كیانه‌كێ كوردى ب رێكا خوه‌ چێكن و خوه‌ ل سه‌ر فاكته‌رێن ده‌رانى بسه‌پینن.
ل دووڤ ره‌وشا نها، هندى حزبێن كوردى پێداچۆنه‌كێ ب سیاسه‌تا خوه‌ دا نه‌كن و رێڤه‌به‌رێن وان ژ بورجێن خوه‌ یێن عاجى په‌یانه‌بن، دانپێدانێ ب یێ دى نه‌كن و ره‌وشه‌نبیریا هه‌ڤدو خائینكرنێ ژ سه‌رێ خوه‌ ڤالانه‌كن، تنێ ئارمانجا وان رزگاركرنا ملله‌تى نه‌بت ژ هه‌ر ترسه‌كا نه‌چاڤه‌رێكرى و گه‌هشتنا ئارمانجێن ره‌وایێن نه‌ته‌وه‌یى، ملله‌ت به‌ر ده‌وام دێ ل ژێر حوكمرانیا ڤان حزبێن كلاسیكى نالت وخه‌باتا بۆ ده‌وله‌تێ دهێته‌كرن دێ د ناڤ ده‌ستێن هه‌موویان دا بته‌ دوشه‌‌شا سۆتى.

42

به‌رى ده‌مه‌كێ درێژ، من و هه‌ڤاله‌كى ره‌وشه‌نبیر و نها پایه‌ك باش بۆ خوه‌ د ناڤ حزبه‌كا هه‌رێمێ دا وه‌رگرتى گه‌نگه‌شه‌ كر و من ژێ پرسى: برا گیان تو چۆیه‌ د ناڤ وێ حزبا دگه‌ل بیر و بۆچوونێن ته‌ نه‌گونجد دا، نابێژیه‌ من دێ چ لێ زێده‌كى؟! تو نابینى ئه‌ڤه‌ جۆره‌كێ هه‌ڤدژیا هه‌لوه‌ستیه‌ ل ده‌ڤ ته‌ ژى په‌یدابووى‌؟!
به‌رسڤا داى: حه‌یران، ئه‌ز وه‌ك ته‌ هزرناكم.. راسته،‌ ئه‌ز چوویمه‌ د ناڤ رێزێن (…) دا، لێ من سۆز و په‌یمان ژێ ڕه‌‌ داینه‌ كو ب بیر و باوه‌ر د گه‌ل دا بم؛ پاشى دێ بۆ ته‌ دیار كم كو گوهۆڕینێن سه‌رده‌مانه‌ د حزبا خوه‌ دا بكم؛ ژ به‌ر كو دلێ من د سۆژت، ده‌مێ دبین د ڤێ ره‌وشێ دا پرانیا خه‌لێ مه‌ رخنه‌ و گازنده‌یان لێ دبارینت!
من ژى ب گرنژینڤه‌ گۆتێ:
-كه‌كۆ، مه‌زنان گۆتیه‌: ((چۆتیارۆ چیه‌ تو دچینى؟ گۆت هه‌كه‌ شین بوو دێ بینى))!
سال هاتن و هه‌یڤ بۆهرین، به‌رى ئه‌و حزبێ بگوهۆڕت، حزبێ هه‌ڤالێ مه‌ وه‌ك وێ ڤیایى گوهۆڕى.. باشترین به‌رسڤا وى نها بێده‌نگیه؛ هه‌ر وه‌ك ل كوردستانێ ناژیت! ئه‌ڤ هه‌لوه‌سته‌ بۆ مه‌ دیار دكت كو ئه‌و وه‌سا هزردكت، هه‌كه وى‌ ره‌خنه‌یه‌ك د ناڤ حزبا خوه‌ دا كر، حزب دێ وێ گاڤێ پایه‌ و ده‌ستكه‌ڤتیێن وى ژێ ستینت. ئه‌و ب خوه‌ من گومانا هه‌ى وه‌سا ساناهى هه‌ر حزبه‌ك ئه‌ندامه‌كى خوه‌ سزابده‌ت؛ ژ به‌ر كو حزبێن رۆژهه‌لات ب ته‌بیعه‌تێ خوه‌ چو جهێن گه‌له‌ك گرنگ ناكنه‌ د ده‌ست ته‌خه‌یا ره‌وشه‌بیران دا، تایبه‌ت ره‌وشه‌نبیرێن دئاخڤن، هندى وه‌فادارێن حزبا خوه‌ بن، هه‌كه‌ نه‌گه‌هنه‌ وێ باوه‌ریێ كو ره‌وشه‌نبیرێ وان 180 نومره‌یان ژ هه‌لوه‌ستێ خوه‌ یێ ره‌وشه‌نبیرى زڤڕیه‌ و خوه‌ د قالبێ (ده‌ستپلینا) حزبێ دا مۆهر كریه‌.
ئه‌ز باوه‌ر دكم حزب ب خوه‌ دزانن هه‌ر ره‌وشه‌نبیره‌كى بهایێ وى چه‌نده‌ و دێ چاوا سه‌ره‌ده‌ریێ دگه‌ل كن؟! هه‌كه‌ ئه‌م ته‌ماشه‌ى وان ره‌وشه‌نبیرێن واقعێ ئابۆرى وه ‌لێ كرین كو خوه‌ كرینه‌ ئێخسیرێن حزبان، ده‌مێ دئاخڤت مرۆڤ دزانت گه‌وهه‌رێ هزر و دیتنێن وى ئازاد و ڤه‌كرینه‌؛ لێ واقعێ حزباتیێ وه‌ ل وى كرییه‌ كو به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ تێكنه‌دت و ب ده‌ڤى گۆتاره‌كا دى بێژت، وه‌ك كه‌ردیكلكى (نعام)ێ سه‌رێ خوه‌ بكه‌ته‌ د ئاخێ را، ژ ویڤه‌ كه‌س نابینت!
هه‌ر ژ به‌ر ڤێ دوانیێه (ازدواجى)‌ ژ منڤه‌، كێم ره‌وشه‌نبیر نه‌بن، وه‌ك دى ره‌وشه‌نبیر د حزبێن رۆژهه‌لاتى دا د په‌راویزكرینه‌ و بانه‌ك نزم وه‌ك بانێ زنجێن گوندان بۆ هاتیه‌ ئاڤاكرن‌ و زێده‌تر بیاڤێ ناده‌نێ كو سه‌رێ خوه‌ د حزبێ دا بلند بكت.‌ ئه‌ز دوور نابینم، هه‌كه‌ هشیارى و ئیراده‌ بۆ ره‌‌وشه‌نبیرێ كوردستانێ چیبوو، به‌رڤ دیارده‌یێ چۆ و ده‌نگێ وانێ نه‌رازیبوونێ د ناڤ هه‌یكله‌ێ حزبێن واندا بلند بوو و ب ئه‌مانه‌ت ده‌نگێ راسته‌قینه‌یێ رایا گشتى گه‌هانده‌ سه‌ركرادتیێن خوه‌، هینگێ حزب ژى نه‌چارن گوهداریا وان بكن و هنده‌ك گوهۆرینێن گه‌وهه‌رى د خزمه‌تا گشتى دا د سیاسه‌تا خوه‌ دا بكن.
ئه‌ز ڤێ ئاخاڤتنێ دبێژم، ژ به‌ر كو پرانیا ره‌وشه‌نبیرێن كوردستانێ هاتینه‌ حزبیكرن، ئه‌وێن خوه‌ دیاردكن كو بێلایه‌ن و سه‌ربه‌خوه‌نه‌، ئه‌و د وه‌همه‌كێ دا ژین، ژ به‌ر كو هه‌ر چو نه‌بت ئه‌و دگه‌ل كێشه‌یا وه‌لاته‌كێنه‌ ب ناڤێ (كوردستان) دهێته‌ نیاسین. واته‌ هه‌كه‌ خوه‌ ئه‌و ب فۆرمه‌ ژى نه‌بته‌ حزبیێ حزبه‌ك كوردستانى، ئه‌و ئۆتۆماتیكى حزبیێ كوردستانا مه‌زنه‌.
وسا دهێته‌ دیار كرن، پتر ژ حزبه‌كا نه‌ته‌وه‌یى ل كوردستانێ په‌یدابوویه‌ و درووشمێ وان رزگاركرنا كوردستانا مه‌زنه‌ و ب پار‌چه‌یێ كی ژى رازینابن، بێى بارودوخێن هه‌ر پارچه‌یه‌كا كوردستانێ ل به‌ر چاڤ وه‌ربگرن و سه‌ربۆهرێن وه‌لاتێن جیهانێ بهینن بیرا خوه‌ كو هه‌ر وه‌لاته‌ك د ده‌مه‌كى دا رزگار بوویه‌، نموونه‌ وه‌لاتێن ئه‌ره‌بانه‌، هه‌تا نها (فلستین) مایه‌ و ب دروستى رزگار نه‌بوویه‌، به‌رامبه‌ر پتر ژ بیست وه‌لاتێن ئه‌ره‌بان خودان سه‌روه‌رى و ئالانه‌ ل نه‌ته‌وه‌یێن هه‌ڤگرتى.

37

ل پێشیێ رێزگرتن بۆ هه‌موو چایچى و كرێكار و خوهڤه‌مالێن وه‌لاتێ من كو مه‌ره‌ما من ژ ڤێ نڤیسارێ ئه‌و نینه‌ بهایێ وان كێم بكم، دبت مه‌ره‌ما من پهتر پێ ئه‌وه‌ كو دیار بكم هه‌رده‌م ته‌خێن بنده‌ستێن جڤاكینه‌، ده‌ربرینێ راسته‌قینه‌ ژ واقعێ هه‌یى دكن، ژ به‌ر كو بهتر ئه‌و ئێشوئازاران دبینن و قوربانییان ده‌ن و خودان سه‌ربۆرێن سه‌خت و دژوارن.. ژ ئالییه‌كێ دن، رۆژه‌ڤا نها یا كوردستانێ وه‌ها كارتێكرنا خوه‌ كرییه‌ كو پرانیا خه‌لكێ مه‌ شۆپاندنا ره‌وشا شێلیا نها بكن و هه‌ر ئێك وه‌ك خوه‌ ببت‌ سیاسه‌تڤان و هزر و بۆچۆنێن خوه‌ دیار بكن. واته‌ گرنگه‌ رێز ل ڤان جۆره‌ دیتن و بۆچۆنان بهێت گرتن.
فه‌رمانبه‌ره‌كى وه‌سا بۆ من ڤه‌گێڕا كو ئه‌وى داخواز ژ چایچیێ ده‌زگه‌هێ خوه‌ كر كو چایه‌كێ بۆ وى بینت. چایچى ب هه‌ر ئه‌گه‌ره‌كى هه‌یى داخوازیا وى پشتگوهكر… پاشى وى فه‌رمانبه‌رى دوباره‌ داخواز ژێ كر. چایچى كره‌ تڕانه‌ و وه‌ها به‌رسڤا وى دا كو ئه‌وى هزر كر دێ ئه‌و ژى خوه‌ گرت هه‌تا پشتى 25 ئه‌یلۆلێ، كانێ دێ چ ل دنیایێ هێت، پاشى ئه‌و دێ چایێ وه‌ك به‌رێ بۆ هه‌موویان ئینت!
مه‌ره‌ما من ل ڤێره‌ ئه‌وه‌ كو هه‌مى تشت ل هه‌رێما كوردستانێ ب ره‌وشێن سیاسى و ئابوورى و له‌شكری ڤه‌ گرێداینه‌. د بیست و شه‌ش سالێن ده‌ربازبوویى دا، مه‌ دیتیه‌ كو هه‌ر ئالیه‌كى ژ ئالیێن سه‌رى مه‌ دیار كرین كێماسیه‌ك كه‌ڤتبتێ واته‌ له‌نگى دكه‌ڤته‌ ته‌ڤ بیاڤێن ژیانێ و هزر شێلى دبن مه‌ژى ره‌شبین و مژوول دبن و هه‌ر ئێك ل دووڤ وێ ره‌شبینیێ ل بنێ به‌ڕیێ ته‌ماشه‌ دكت و پرته‌ك عه‌ڤرى ژى دكه‌ته‌ هۆره‌بایه‌ك به‌فرا سۆر به‌رى سه‌د سالان ل كوردستانێ باراندى.
ئه‌ڤ چاڤه‌رێبوون و مژوولكرن و ره‌شبینیه‌ مرۆڤێ كورد به‌ره‌ڤ كه‌سۆكیه‌كا هه‌رفتى و باوه‌رى ب خوه‌ نه‌یى بریه‌ و ژناڤدایا وى هێدى هێدى دقه‌ورت، بێى كو وى ئاگه‌ه ژ خوه‌ هه‌بت، پرانیا پرنسیپ و به‌هانه‌یێن خوه‌ ژ ده‌ست دده‌ت؛ مینا كه‌سێ مارى گه‌زتى ئێدى ژ قه‌توه‌ریسان ژى دترست و ئیراده‌ و شیانێن وى دكه‌ڤنه‌ د گومانێ دا كو ئێدى ئه‌و بشێت خوه‌ ل به‌ر خه‌ته‌ر و ئاتافێن نه‌چاڤه‌رێكرى بگرت و ئارمانجێن هنده‌ سالن ژ ده‌ستداین ب ده‌ستڤه‌ بینت.
راسته‌ كرێكاره‌ك یان فه‌رمانبه‌ره‌ك نه‌خودان هشیاریه‌ك ره‌وشه‌نبیریا كاریگه‌ر و بلنده‌ كو ره‌وشێ ب شێوه‌یه‌ك زانستى شرۆڤه‌ بكت، لێ بلا ژ بیر نه‌كین كو هه‌ر مه‌دیایه‌كا پیشه‌یى و بێلایه‌ن، به‌رى بۆچۆنا هه‌ر به‌رپرسه‌كى وه‌ربگرت، دیتن و بۆچوونێن ته‌خێن بنى یێن جڤاكى وه‌ردگرن و به‌ره‌ڤ سه‌رى دچن. هه‌ر وه‌سا تێكستێن و ئه‌ده‌بێ نه‌مه‌ر و خه‌لاتێن بلندێن جیهانى وه‌ردگرن، قاره‌مان و كاره‌كته‌رێن وانێن سه‌ره‌كى، كه‌سانێن پشتگوهخستى و بنبێژنگێن جڤاكینه.‌
هه‌ر ده‌ستهه‌لاته‌كێ بڤێت راستیێ وه‌ربگرت دا كو كورسیا خوه‌ بپارێزت، فه‌ره‌ هزر و دیتنێن ته‌خێن بنى و په‌روازیكرى وه‌ربگرن و ل سه‌ر دیتنا ئاقلدار و شیره‌تكارێن خوه‌ بچێترین، ژ به‌ر كو پرانیا ئاقلدار و شیره‌تكارێن به‌رپرسێن وه‌لاتێن گۆشه‌گیر و تۆتالیتارى، كه‌سانێن ته‌فشۆیێن به‌رۆكا خوه (انتیهازى)‌ نه‌ و مریدێن به‌رپرسانه‌ و هه‌موو ده‌مان به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ دپارێزن و تنێ ئالیێ سپى بۆ سه‌یدایێن خوه‌ دبێژن دا كو مانا وان د حاشیا ئه‌زبه‌نى دا به‌رده‌وامبت. ئه‌زبه‌نى ژى هینگێ ب خوه‌ دحه‌سیێن كو پرانیا وان شیره‌تكاران دره‌وینن، ده‌مێ كورسیكا وان دهه‌ژیێت!

26

هنده‌ك جاران، ب هه‌ر ئه‌گه‌ره‌كێ هه‌بت، مرۆڤ تێدكه‌ڤت كو بڕیاره‌كا ب له‌ز د ره‌وشه‌كا هه‌لچوونى (انفعالى) یا نه‌چاڤه‌رێكرى دا دده‌ت و گه‌له‌ك ب زه‌حمه‌ت ژ وێ بڕیارێ لێڤه‌ببت.. ئه‌ڤه‌ سه‌ره‌رایى كو پشتى هینگێ خوه‌دیێ مرۆڤى ژى دزانت كو ئه‌ یێ شاشه‌ د وێ بڕیارێ دا؛ لێ تێدكه‌ڤت و دووڤبه‌ردانێ ژ بڕیارا خوه‌ ناكه‌ت و به‌رده‌وام ل سه‌ر هه‌لوه‌ستێ خوه‌ یێ تاكى رژددبت.. به‌هرا بهتر ژى داویا ڤى جۆره‌ هه‌لوه‌ستى ئه‌نجام په‌شێمانى و مالۆێرانیه‌.
ئه‌ڤ جۆره‌ ره‌فتاره‌‌ به‌هرا بهتر د جڤاكێن بابسالارى و گرتى دا به‌ربه‌لاڤه‌، ژ به‌ر كو هه‌ردم بڕیار تنێ بریاڕا سه‌میانێ مالێ، سه‌ركێشێ ئووجاخێ و ئه‌شیرێیه‌، كه‌سانێن ل ده‌وروبه‌رێن وى، ب هه‌ر پالده‌ره‌كێ هه‌یى، نه‌وێرن هه‌لوه‌ستێ خوه‌ یێ راسته‌قینه‌ كو هه‌ڤدژى گۆتنا وى‌ دیار بكن و وژدانا خوه‌ ته‌نابكن، ژ به‌ر كو یان هه‌ر ژ زاڕۆكینى، ئه‌و ئه‌ده‌بداینه‌ و ترساندینه‌؛ دڤێت وه‌ك رۆبۆتى ل سه‌ر هه‌مان میتۆدێ وى بچن، دا كو به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ ژ ده‌ستنه‌دن، چونكى هه‌كه‌‌ راستى هاته‌ گۆتن و هه‌لوه‌ستێ خوه‌ هه‌ڤدژى هه‌لوه‌ستێ كه‌سێ تێكه‌تى دیار كر، هینگێ كه‌سێ راستى گۆتى دبته‌ دسه‌رداچوویى و نفرین لێدهێنه‌ باراندن.
ل وه‌لاتێن خودان سه‌ربۆهر و هشیار، ئه‌ڤ جۆره‌ هه‌لوه‌سته‌ هه‌كه‌ هه‌بن ژى دكێمن، ژ به‌ر كو ده‌ستۆر و قانوونێن وان وه‌لاتان ئه‌و ده‌ستهه‌لات نه‌داینه‌ چو كه‌سان كو ره‌ها و سه‌ر به‌خوه‌ بڕیاران بده‌ت، ژبلى ده‌ربرینا هه‌لوه‌ستێ خوه‌ د ناڤ جڤات و سازیێن شه‌رعى یێن جڤاكى دا. واته‌ ده‌مێ ئه‌و دیتنا خوه‌ ده‌رباره‌ى مژاره‌كێ دیار دكت، هینگێ دمینته‌ ل سه‌ر هه‌لوه‌ستێن هه‌ڤچه‌په‌رێن وى، كانێ چه‌ند ل گه‌ل دانه‌ و چه‌ند نێزیك بۆچوونا وى نه‌ و چ قاس دگه‌ل نینن؟ كه‌واته‌ هه‌تا ئه‌و كه‌سێ خودان جهه‌ك بلند و كاریگه‌ر د جڤاكى دا ل سه‌ر دیتنا خوه‌ رژد ژى بت، هینگێ ب رێكا ده‌نگدانێ دێ مژارێ (حسم) كن ب داوى هینن. ل په‌ى ڤێ دیتنێ، هنده‌ك جاران د ناڤ وان جڤاكان دا دیار دبت كو كه‌سه‌ك نه‌ ژ حزبه‌كییه‌؛ لێ دبت د هنده‌ك هه‌لوه‌ستان دا دیتنا وى نه‌ ل گه‌ل دیتنا حزبا وى بت و ل گه‌ل حزبه‌كا دى بت، لێ رێز ل بۆچوونا وى دهێته‌ گرتن و تووشى گڤاشتن و دووڤچۆنێن قانوونى نابت.
راسته‌ كرمانج دبێژن: ((هه‌ر سه‌ره‌ك ئاقله‌كه‌)) لێ ئه‌ڤ گۆتنه‌ تنێ گۆتنه‌ و د كیستێ خه‌لكه‌كى دمینت، ژ به‌ر كو د جڤاكێ مه‌ دا پێگیرى پێ ناهێته‌ كرن و كه‌س ژ مه‌ زوو ب زوو دانپێدانێ ناكت كو ئه‌و یێ شاشه‌ و كه‌سه‌ك ژ وى كێمتر یێ دروسته‌، باشترین هه‌لوه‌ست ئه‌وه‌ كه‌سێ شاش بووى دێ بۆ خوه‌ هنده‌ك هێجه‌تان هینت و دێ هه‌ر هه‌قیێ بۆ خوه‌ ده‌ینت. نموونه‌ ده‌مێ مامۆستایه‌ك ده‌رسێ دبێژت و تووشى خه‌له‌تیه‌كێ دبت و قوتابیه‌ك خه‌له‌تیا وى دگرت، شوونا ئه‌و ده‌ستخوه‌شیێ ل قوتابى بكت كو شاشیا وى زانیه‌، نه‌رمترین به‌رسڤ، دێ ب گرنژینڤه‌ وه‌سا دیار كت كو وى قوتابى جه‌رباندن، كانێ ئه‌و دێ زانن وى خه‌له‌تى كریه‌ یان نزانن، یان دێ ل وى قوتابى حه‌یتینت و ره‌فتارا توندوتووژیێ دگه‌ل كه‌ت و ئێدى گه‌له‌ك ب زه‌حمه‌ت قوتابى جاره‌كا دى جساره‌تكن كو شاشى و كێماسیێن وى مامۆستاى دیار بكن.
كه‌واته‌ هندى ئه‌م خودانێن خوه‌ و ڤى جۆره‌ هه‌لوه‌ستى بین و یا كێم بۆ خوه‌ نه‌دانین و یێ به‌رامبه‌ر ژى وژدانا خوه‌ ته‌نانه‌كه‌ت و نه‌بته‌ خودان هه‌لوه‌ست و رووب روو بۆچوونا خوه‌ بۆ یێ د سه‌ر خوه‌ دا ب وێره‌كى نه‌بێژت، تاك و جڤاكێن مه‌ هه‌ر دێ مینن بێ هه‌لوه‌ست و مه‌یدان دێ بۆ گیانێن دكتاتۆرى و ته‌خێن سه‌ر ده‌ست مینت.

41

د پرانییا گۆتارێن خوه‌ یێن سیاسى و ره‌وشه‌نبیرى دا، سیاسه‌تڤان و ره‌وشه‌نبیرێن كوردستانێ، به‌رییا هه‌ر تشته‌كى ئاماژه‌یێ دده‌ن كو‌ دژمن و نه‌حه‌زێن ملله‌تێ كورد ئه‌گه‌رێن سه‌ره‌كینه‌ كو هه‌تا نها كورد ب مافێن خوه‌ ره نه‌گه‌هشتین‌ و خه‌ونا ده‌وله‌تێ نه‌بوویه‌ راستى ل سه‌ر ئاخا واقعێ هه‌یى، سه‌ره‌رایى ئه‌و ده‌لیڤه‌یێن بده‌ستڤه‌ هاتین.
ئه‌ز ب خوه‌ ڤێ دیتنێ دئێخمه‌ د بازنه‌یێ گومانێ دا، وه‌سا هزرناكم. هه‌كه‌ ئه‌م خوه‌ ژكێنجا سۆزا كۆره‌ رزگار بكن و ل په‌ى مه‌نتقێ ئه‌قلى هزربكن، دێ بینین هه‌ر جاره‌كا وان دژمن و نه‌حه‌زان پیلان بۆ ملله‌تێ كورد داناین و بزاڤا شكاندن و ژناڤچوونا وى كرین، بێى چه‌ته‌یى و پشكدارى و هه‌ڤكارییا كوردێن هه‌رده‌م ب خائین تێن ناسین نه‌كریه‌. هه‌لبه‌ت، ئه‌ڤه‌ ژبلى وان ئێریش و ب سه‌رداگرتنێن هۆڤانه‌ كو ب سه‌ر ده‌ڤه‌را رۆژهه‌لاتاناڤین دا هاتین، مینا هێرشا ئه‌سكه‌نده‌رێ مه‌قدوونى، ئمبراتۆریا ئیسلامێ، جه‌نگیزخانى و هۆلاكۆى…. هتد كو هه‌میان ل دووڤ سیاسه‌تا كه‌ڤن و نوو (یان ژ منى یان دژى منى) كوردستان مینا وه‌لاتێن دن داگیركریه‌ و وێرانكریه‌ و ته‌روهشك ب هه‌ڤرا سۆتنه‌!
هه‌كه‌ ئه‌م تنێ دیرۆكا ناڤین یا كوردستانێ،500 ـ 600 سالێن ده‌ربازبووین ل ژێر ده‌ستهه‌لاتێن ئمبراتۆریێن ئۆسمانى و سه‌فه‌وى بكه‌ینه‌ نموونه‌، دێ بۆ مه‌ خویا بت كو ب رێژه‌یه‌ك كێم نه‌بت، وه‌ك دى چو ل ئه‌قلیه‌تا تاكێ كورد نه‌هاتییه‌ گوهه‌ڕتن، هه‌ ر ئه‌و ئه‌قلیه‌ته‌ بیانى و دژمن بكاردئینن، دژى ئالیێ دى یێ نفشێ خوه‌ دا كو ده‌ستهه‌لاتێ بده‌ستڤه‌ بینن و ئالیێن دى خوه‌ بۆ بچه‌مینن و ده‌ستێ خوه‌ بده‌نه‌ سینگێ خوه‌ و ئه‌وا وان دڤێت بۆ بكن.
ما هه‌كه‌ كورد خودانیێن خوه‌ و ڤێ ئه‌قلیه‌تێ نه‌بانه‌، ئه‌ڤه‌ سه‌رێ دو سالانه‌، ل هه‌رێمه‌كا ئازادكرى و پتریا مه‌رجێن ده‌وله‌تێ هه‌ین، دا میننه‌ بجڕكێشانا په‌رله‌مانه‌كێ حزبیڤه‌ كو وان ب خوه‌ ژ كارئێخستى و جاره‌كا دى ئه‌كتیڤ بكن؟! ئه‌ز دبێژم په‌رله‌مان حزبیه‌ و ده‌ربڕینێ ژ ده‌نگێ ملله‌تى ناكت‌، چونكى ملله‌تى ده‌نگ نینه‌ د ڤێ مژارێ دا و هه‌ر ئه‌و حزبێن،‌ ل دووڤ گێول و میزاجێن خوه‌ یێن به‌رته‌نگ بفیتكڤه‌دان و ده‌ستقوتانا دژمنان یارییان ب هه‌ست و مه‌شاعرێن خه‌لكى دكن و هیچ رێزه‌كێ به‌رامبه‌ر وى خه‌لكێ ده‌نگێ خوه‌ دایه‌ وان ناگرن. ئه‌ز دبێژم ناگرن، چونكه‌ پرانیا خه‌لكێ ده‌نگێ خوه‌ ب ناڤێ دیمۆكراسیێ دایه‌ نوونه‌رێن حزب و ئالیێن هه‌رێمێ دا كو خزمه‌تا وان بكن و به‌رڤ ئارمانجێن وان یێن نه‌ته‌وه‌یى و ره‌وا ببن و ژیانا وان خوه‌ش بكن؛ لێ مخابن، ئه‌ڤ حزبه‌،‌ بێى جودایى هه‌ر ئێك ل دووڤ ئه‌جندایا خوه‌ یا به‌رته‌نگ لسه‌ر ئه‌جندایا گشتى یا به‌رفره‌ه یا ملله‌تى وه‌سا دبینن كو حزبا وى تنێ دروسته‌ و ئه‌ڤێن دى د خه‌له‌تن و هه‌تا ب خائین و خوه‌ فرۆش ژى هه‌ڤدو تاوانباردكن و نوونه‌رێن شاهێ سه‌فه‌وى و سلتانێ عۆسمانى ده‌ستان بۆ دقوتن!
هه‌لبه‌ت هه‌كه‌ ملله‌تى ده‌نگه‌ك هشیار و ب سه‌نگ هه‌بایه‌ كو ڤان حزبان هزره‌ك بۆ كربایه‌، وان هۆسا ب ساناهى، ب پالپشتیا نه‌حه‌ز و دژمنان مافێ وان نه‌دكر‌ قوربانێن حه‌زێن خوه‌ یێن گه‌نى و چاره‌نڤیسێ ڤێ هه‌رێما ئازادیا خوه‌ ب خوینا هزارن شه‌هیدان بده‌ستڤه‌ هیناى به‌ره‌ڤ چاره‌نڤیسه‌ك نه‌دیار نه‌دبرو خوه‌لى ب سه‌رێ خوه‌ و خه‌لكێ خوه‌ وه‌رنه‌دكر!

28

ده‌مێ شۆڕه‌شا فره‌نسى ل سالا 1789 ب پشكداریا پرانیا ته‌خوچینێن جڤاكى سه‌ركه‌فتن ب ده‌ستڤه‌هیناى، خه‌لكێ وى وه‌لاتى ب گه‌رمى ئاهه‌نگێن دیرۆكى گێڕان؛ وه‌ها هزركر كو زۆرداری و گه‌نده‌لیا ((شاه لویسێ 16)) ب دووماهى هات.. گه‌له‌ك پێڤه‌نه‌چوو، سه‌ركرده‌یێن وێ شۆڕه‌شێ، نه‌مازه‌ سه‌ركرده‌یێ ناڤدارێ شۆره‌شگێڕان ((رۆپسبیرى)) هه‌مان ره‌فتارا دكتاتۆرێ به‌ریا خوه‌ دوباره‌كر و ژێ ده‌ربازكر و نێزیكى 20 هزار كه‌سان سێداره‌دان! لێ ملله‌ته‌ك هشیار و خودان ئیراده‌ كو زولما لۆیسى قه‌بوول نه‌كرى، هه‌مان دكتاتۆریا ((رۆپسبیرێ)) پێشه‌وا ژى قه‌بوول نه‌كر و شۆڕه‌ش به‌رده‌وام بوو، ((رۆپسپیرێ)) پێشه‌وا، پشتى هینگێ پێنچ سه‌ركرداتیێن دى ژى، وه‌ك لۆیسى ب مافێ گه‌ل را گه‌هاندن و ژناڤبرن، هه‌تا فره‌نسى وه‌ك نموونه‌یێن گه‌لێن هشیار و خوه‌دى ئیراده‌ ب دروستى ب مافێن خوه‌ را گه‌هشتین؛ هه‌تا نها ژى پرانیا گه‌لێن بنده‌ست و ریفرۆمخواز ل جیهانێ، سه‌ربۆرا گه‌لێ فره‌نسى دكه‌نه‌ نموونه‌ بۆ خوه‌ ئازادكرنێ!
بیرا من دهێت، ده‌مێ به‌رى پتر ژ 30 سالان ئه‌م قوتابى بووین ل ناڤه‌ندا دهۆكێ، ده‌مێ ئه‌م دزڤڕینه‌‌ گوندى، هنده‌ك جاران پێشمه‌رگه‌ مێهڤانێن گوندى بوون. د سه‌مینار و گه‌نگه‌شه‌یێن خوه‌ یێن جه‌ماوه‌رى دا، ب گه‌رمى باسێ شۆڕه‌شێ بۆ مه‌ دكر و نموونه‌یێن شۆڕه‌شێن جیهانى دئینان؛ وه‌سا خۆیا دكر كو نێزیكه‌ شۆڕه‌شا بزاڤا رزگاریخوازییا كوردى دێ ب سه‌ر رژێما (به‌عسا عه‌فله‌قى) كه‌ڤت، ره‌وش دێ ئارام بت، كورد دێ حوكمى ب یه‌كسانى ل دووڤ بلۆكێ سۆسیال (ماركسى) كن، شه‌هیدێن سه‌ر به‌رز، پێشمه‌رگه‌، ته‌خێن زه‌حمه‌تكێش و هه‌ژار و نه‌داران به‌رى هه‌میان دێ ب مافێن خوه‌را گه‌هن، دنیا دێ بته‌ شاما شه‌ریف و ئێدى قانوون دێ حاكم بت!
هه‌یڤ هاتن و سال ده‌ربازبوون، سه‌رهلدانا دیرۆكى یا سالا 1991 ده‌ستپێكر، هه‌ر وه‌سا دگه‌ل دا، سه‌رهلدانا پرۆستۆریكا میكائیل گۆرباچۆفى ل سۆڤیه‌تا جاران دژى سیسته‌مێ (ماركسى و لینینى) ده‌ستپیكر و ئێكه‌تیا سۆڤیه‌تا یا پشتى پتر ژ 70 سالان حوكم كرى پارچه‌پارچه‌ بوو، شكه‌ستن هینا.
دیار بوو هه‌ر ل رۆژێن ئێكێ یێن سه‌رهلدانا باشۆرێ كوردستانێ كو شۆڕه‌ش و سه‌رهلدان ل جیهانا گه‌لێن نه‌هشیار و بێئیراده‌ و ب درووشمێن ته‌یسۆك سه‌رخوه‌ش دبن، دره‌وه‌كا ب شاخه‌ و كه‌س خودان په‌یاما مرۆڤایه‌تیێ بۆ رزگاركرنا ملله‌تێ خوه‌ نینه‌، به‌لكى هه‌ر ئێك بۆ خوه‌ شۆڕه‌شێ دكه‌ت و هه‌ر وه‌ك قانوونا دارستانێ ئه‌و دگه‌هته‌ مافێ خوه‌ یێ خودان هێز بت و پتر شاره‌زایى د هونه‌رێ جه‌مبازیێ، گه‌نده‌لیێ، مه‌لاقیێ، دوروویاتیێ و دره‌وان دا هه‌بت.
پشتى 27 سالێن ئازادیێ، واقعێ هه‌رێما كوردستانێ ئه‌ڤه‌ هه‌مى باشتر زه‌لال كر كو هه‌ر ئێك تنێ بۆ خوه دكه‌ت، هه‌كه‌ وه‌سا نه‌با تنێ حزبه‌كا كوردى یا خودان دیرۆك و ده‌ستهه‌لات و جه‌ماوه‌ر دا پیچه‌كا داگێڕانێ (ته‌نازلێ) بۆ هه‌ڤڕكێ خوه‌، سه‌خمه‌رات به‌رژه‌وه‌ندیا گشتى كت، لێ هندى هه‌ر جه‌ماوه‌ره‌كێ بنده‌ست، ئیراده‌یا گه‌لێ فره‌نسى یا به‌رى پتر ژ 200 سالان نه‌بت و پرسیارا مافێن خوه‌ نه‌كه‌ت، ئه‌ڤ حزبێن هه‌نێ و هه‌ر حزبه‌كا دى حوكمى ل هه‌رێمێ بكت، دێ به‌رده‌وام په‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ یێن كه‌سۆكى و به‌رته‌نگ ب ناڤێ وى خه‌لكێ هه‌ژار و نه‌دار، ل ژێر درووشمێن قه‌به‌یێن كوردایه‌تیێ پارێزن و دێ كوردستانێ ل دووڤ حه‌زا خوه‌ به‌ره‌ڤ ئاقاره‌كى نه‌دیار بن و ئاڕیشه‌ نینه‌، كاره‌ساته‌كا دن ژكاره‌ساتێن (1975ـ 1988ـ2014) خرابتر ب سه‌رێ ملله‌تى بهێت؛ گرنگ ئه‌وه‌ هه‌ر ئالیه‌ك بشێت پتر بیرێن پترۆلێ و كۆمپانى و به‌رهه‌ماندنێ ب ده‌ستڤه‌ بینت… پرسیار ئه‌وه‌: ئه‌رێ هه‌كه‌ شۆڕه‌ش ل وه‌لاتێن نه‌هشیار و بێئیراده‌ دره‌وه‌كا ب شاخ نه‌بت دێ چ بت؟!

29

هه‌كه‌ ئه‌م لێزڤڕینه‌كێ ل قۆناغێن دیرۆكا بزاڤا رزگاریخوازیا كوردى بكین، دێ بۆ مه‌ دیاربت كو گه‌له‌ك ب كێمى، هه‌كه‌ نه‌بێژین چو جاران نه‌بوویه‌ كو سه‌كرده‌یێن كوردان ب خوه‌شى و ره‌زامه‌ندیا خوه‌ ده‌ستپێشخه‌ریه‌ك دیرۆكى كربت و‌ ده‌ست ژ كوسیێ به‌ردابت. واته‌ هینگێ ده‌ست ژێ به‌ردایه‌، هه‌تا مرنێ سلاڤكریێ یان ژى ب ده‌ستین دژمنان هاتینه‌ ژناڤبرن!
ئه‌ڤه‌ ژى وێ چه‌ندێ دیار دكت كو سه‌ركرده‌یێن كوردان ئێشا كورسیكێ هه‌یه‌ و چو جاران كه‌س به‌رهه‌ڤنه‌بوویه‌ پێخه‌مه‌ت به‌رژه‌وه‌ندیا گشتى ئاشتیانه‌ ده‌ست ژێ به‌ردت. ئه‌ڤه‌ سه‌ره‌رایى بانگه‌وازیا سه‌ركرده‌یێن كوردان، ب هنده‌ك درووشمێن ته‌یسۆك كو وه‌سا رادگه‌هینن، ئه‌و تنێ د خزمه‌تا گه‌ل وه‌لاتێ خوه‌ دا خه‌باتێ دكن، هه‌ر ده‌مێ گه‌لێ كورد ئه‌و نه‌ڤیان ره‌تبكن، هه‌ر زوو دێ ده‌ست ژ كورسیێ به‌ردن و ل سه‌ر دلێ وان ترش نابن.
هه‌كه‌ تنێ ئه‌م ده‌ڤه‌ره‌كا وه‌ك هه‌رێما كوردستانێ بكین نموونه‌، دێ بینین ئه‌ڤه‌ نێزیكى 27 سالان ب سه‌ر سه‌رهلدانا دیرۆكى یا ڤێ ده‌ڤه‌را نه‌ وه‌ك چو ده‌ڤه‌رێن جیهانێڤه‌ ده‌رباز بوون، بۆ هه‌میان ئاشكرایه‌ كو هه‌مان سه‌رۆكێن وان پارتێن كوردستانینه‌، ئه‌وێن به‌ریا سه‌رهلدانێ و پشتى هینگێ سه‌ركێشییا حزبێن خوه‌ دكن و چو جاران ژى ده‌ستپێشخه‌ریا گوهه‌رتنێن گه‌وهه‌رى د كۆنفرانسێن خوه‌ و د كۆمبوونێن خوه‌ دا باس نه‌كریه‌ و هه‌ر ده‌م ئه‌ندامێن ره‌خوروویێن وان ژى ل دووڤ قیه‌مێن خوه‌ یێن هه‌ره‌مى ئه‌و وه‌ك سیمبۆلێن پیرۆز دیتینه‌ و چو ئه‌ندامێن پله‌ بلندێن وان ئه‌و وێره‌كى نه‌دایه‌ خوه‌، ڤێ داخوازیێ بكن یان ب كێمى پێشنیار بكن! ئه‌ڤ سه‌ره‌رایى گه‌نیبوونا وان سه‌ركرده‌یان ل به‌ر چاڤێن خه‌لكه‌كێ هشیارى و ئیراده‌یا گوهۆرینان ل جه‌م وان گه‌شه‌ نه‌كرى.
ئه‌ڤ ساخله‌تا ل جه‌م سه‌ركرده‌یێن پرانیا حزبێن كوردى هه‌یى، بیرا خوه‌پێڤه‌گرێدانا سه‌ددام حسێنى ب كورسییڤه‌ ل بیرا من دهینت، ده‌مێ خوه‌دیێن ڤان حزبان د قۆناغا پێشمه‌رگه‌یێ دا به‌رى سالا 1991 هێرش دكرێ و بۆ خه‌لكى دیار دكر كو سه‌ددام دكتاتۆره‌ و چو جاران ل به‌ر نینه‌ كورسیێ به‌رده‌ت؛ هه‌كه‌ ب تۆپزى نه‌بت! پرسیار ئه‌وه:‌ كیژان حزبا كوردى، جاره‌كێ ژ جاران ده‌ستپێشخه‌رى كریه‌ د به‌رژوه‌ندیا گشتى دا ده‌ست ژ كورسیێ، هه‌تا بۆ كوڕه‌كى خوه‌ یێن برایه‌كێ خوه ژى‌ به‌رده‌ت؛ هێشتا دۆرا خه‌لكه‌كى دى نه‌هاتى؟!
هه‌كه‌ مرۆڤ ب وژدان باخڤت، خوه‌ هه‌تا حزب و ئالیێن سیاسى یێن ئیراقا پشتى ژناڤچوونا سه‌ددامى ژى بهتر رۆحا دیمۆكراسیێ ژ حزبێن هه‌رێمێ ل جه‌م هه‌یه‌، ئه‌مێ دبینێن كو گه‌له‌كا ژ وان خوه‌ ب كورسیێڤه‌ نه‌گرێدایه‌، هه‌كه‌ خوه‌ شكلى ژى بن، به‌رده‌وام دهێنه‌ گوهۆڕتن و حزبێن نوو ددامه‌زرینن. هه‌تا لێڤه‌گه‌ڕین (مرجعێن) دینى ژى نه‌ دبه‌رهه‌ڤن كو پایه‌یێن بلند د حوكمداریا ئیراقێ دا وه‌ربگرن، به‌هرا پتر ئه‌ندامێن خودان شیانێن حزبێن خوه‌ ته‌كلیف دكن و ئه‌و كارێ خوه‌ یێ مه‌رجه‌عى دكن، مه‌ هه‌میان حوكمداریا ((ئیبراهیم ئه‌لجه‌عفه‌رى))، ((نوورى ئه‌لمالكى)) و دووماهیا نه‌ دوماهى (حه‌یده‌ر ئه‌لعه‌بادى) ل بیرێیه‌.
گه‌لۆ ما هه‌كه‌ سه‌ركێشین حزبێن مه‌ژى ڤێ پێنگاڤێ بهاڤێژن و كورسیێ راده‌ستى كه‌سانێن خودان شیان یێن حزبێن خوه‌ بكن به‌رى پیر و چرچ ببن و ژ كاربكه‌ڤن و بمرن، پتر شه‌عبیه‌تا خوه‌ نابت و د چاڤێن خه‌لكى دا مه‌زن نابن؟ بۆچى سه‌رۆكێن حزبێن مه‌ هینگێ كورسیێ بهێلن هه‌تا كۆرسی وان دهێلت و دمرن؟! پرسیاره‌كه‌ ئاراسته‌ى هه‌میانه‌.

12

مه‌ ژ وان كه‌سان بهیزتییه‌ ئه‌وێن ل ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى دژین، هنده‌ك كه‌س هه‌نه‌ ل رۆژئاڤاى پشتى ژ هه‌مى خوه‌شیێن ژیانێ تێردبن، چو تشت نامینت نه‌جه‌ڕباندى، ئێدى به‌ر ب هزرا خوه‌كوشتنێ دچن و دووماهیێ ب ژیانا خوه‌ دهینن و ل نهێنیێن جیهانا به‌رزه‌ و نه‌دیتى دگه‌رهن “لێ ل وه‌لاتێ مه‌ دیمه‌ن ب دروستى به‌ره‌ڤاژه‌، پرانییا خوه‌كوژێن كوردستانێ ب گشتى و هه‌رێما كوردستانێ ب تایبه‌تى،‌ ژ به‌ر ژ ده‌ستدانا مافێن خوه‌ یێن مرۆڤایه‌تى یێن رۆژانه‌”. مینا (خوارنێ، ڤه‌خوارنێ، سۆزى و هه‌ڤژینێ و ئازادیێ… هتد)،‌ دووماهیێ ب ژیانا خوه‌ دهینن و هه‌تاهه‌تایێ ژ ڤێ جیهانێ باردكن، هنده‌ك هه‌نه‌ نه‌فره‌تان ژێ لێ دبارینن و پشكداریێ د رێوره‌سمێن تازیێن وان ژى دا ناكه‌ن!
به‌رامبه‌ر ڤێ خوه‌كوشتنێ ل كوردستانێ، خوه‌ كوشتنا سه‌ركێشێن كوردان ژى هه‌یه‌، لێ ئه‌ڤ خوه‌كوشتنه‌ ب ئه‌گه‌رێ ژده‌ستدانا مافێن رۆژانه‌ نینه‌؛‌ مینا وه‌لاتیێن نۆرمال، دبت خوه‌كوشتنا سه‌ركرده‌یێن كورد بهتر خوه‌كوشتنه‌ك تایبه‌ت و نه‌ئاگه‌هییه‌ (لاشعوریه‌) كو هه‌ر ئێك ژ كه‌ربێن یێ دى دا داخوازییا هنده‌ك مافێن نه‌واقعى، ژ هه‌ڤڕكێ خوه‌ دكه‌ت! رێكێن ڤێ خوه‌كوشتنێ ژى گه‌له‌ك جاران ب ناكۆكیێن ناڤخوه‌یى دیار دبن، دمێ سه‌ركرده‌یێن كوردان سه‌را كورسیێ و پاره‌ى‌ لێكدكه‌ڤن و كه‌س داگێڕانێ (تنازل)ێ بۆ كه‌سێ ناكت، ئێدى ده‌ستێن نه‌حه‌ز و نه‌یاران ب ناڤ دكه‌ڤن و هه‌موو ئالى ب ساناهى ژ ناڤچن، تنێ ئه‌و نه‌حه‌ز و دوژمن قه‌زه‌نجێ دكن.
به‌هرا پتر ئه‌ڤ خوه‌كوژییا ئالیێن سیاسى، هینگێ دیار دبت، ده‌مێ كورد دگه‌هنه‌ قووناغه‌كا پێشكه‌ڤتى “لێ هێشتا ناڤمالییا وان نه‌رێكخستى، بێ سه‌ركردایه‌تیه‌ك هه‌ڤگرتى، ژێرخانه‌یه‌ك ئابوورى، له‌شكره‌ك هه‌ڤگرتى هه‌بت، به‌ره‌ڤاژى به‌رژه‌وه‌ندیێن نێڤده‌وه‌له‌تى، هنده‌ك ئالى داخوازییا ئارمانجێن ژ مێژه‌ ژده‌ستداى دكه‌ن و ل سه‌ر رژددبن كو ب هه‌ر ره‌نگێ هه‌یى بده‌ستڤه‌بینن” هینگێ ئه‌ڤه‌ ژى دبیته‌ خوه‌كوشتنا گشتى، یان سۆتنا ته‌ڕوهشكان بهه‌ڤڕه‌.
راسته‌ چه‌كێ سه‌ركرداتیێن سیاسى یێن كوردى بۆ ڤى هه‌لوه‌ستى ئاخاڤتنا ده‌هباره‌كریه‌، یار و نه‌یار دبینن كو مافێ كوردانه‌ وه‌ك هه‌ر گه‌له‌كێ جیهانێ بڕیارا چاره‌نڤیسێ خوه‌ بدن و ببن خودان كیانه‌ك سیاسى.. هه‌لبه‌ت ب ده‌ڤى و سۆزێ حاشاتى ژ ڤێ ئاخاڤتنێ ناهێته‌ كرن كو ل هه‌مى پارچه‌یێن كوردستانێ مافێ كوردانه‌ كو بڕیارێ ل سه‌ر چاره‌نڤیسێ خوه‌یێ شه‌رعى و ژده‌ستداى بدن، لێ وه‌ك ب پالده‌رییا به‌رژه‌وه‌ندیێن بیانیان و نه‌هه‌ڤگرتنا كوردان و واقعێ هه‌یى، تنێ ب ئاگرى و ئاسنى به‌رسڤا هه‌ر خه‌باته‌كا نه‌ته‌وه‌یى ل كوردستانێ پارچه‌كرى ددن. واته‌ هه‌ر پێنگاڤه‌كا د ڤى سه‌قایى دا بهێت هاڤێژتن، دیسا قۆچانا دگه‌ل كه‌ڤرییه‌!
ئه‌م گه‌له‌ك دوور ناچن و دێ بێژین: هه‌كه‌ سه‌ركرداتیێن كوردى یێن تێر و تژى و بێ كێموكاسى، د خیتابا خوه‌ یا رۆژانه‌دا (ئیدیعایێ) ب وێ چه‌ندێ بكن كو مافێ كوردان د درێژیا دیرۆكێ دا هاتیه‌ خوارن و پێدڤیه‌ ل سه‌ر ده‌مێ عه‌وله‌مێ و نه‌مانا سینۆرێن ده‌ستكرد قه‌ره‌بۆبكن و ب مافێن خوه‌ را بگه‌هن و ڤێ ده‌لیڤه‌یێ ژ ده‌ست نه‌دن”خه‌لكێ وان به‌ریا وان دبێژن: هه‌كه‌ مه‌ ب ده‌ستێن خوه‌ و ده‌ستێن دوژمنان د درێژیا دیرۆكێ دا خوه‌ ژ مافێ خوه‌ بێ به‌هر كربت، هه‌وه،‌ وه‌ك سه‌ركرده‌یێن مه‌ به‌رى خه‌لكى بیانى مافێ مه‌ خوارییه‌ كو كێمترین مافێ گه‌لێ هه‌وه‌‌ ئاڤ و كاره‌ب و مووچه‌نه‌،‌ ئه‌ڤه‌ 26 سالن هوین یێن خۆن و هه‌ر ئێك ژ هه‌وه‌ یێ بۆ خوه‌ دكه‌ت و نه‌شێن ڤان مافان دابین بكن “ڤێجا نزا ب چ روو خه‌لكه‌كى دن تاوانبار دكن كو مافێن كوردان خوارینه‌؟!

website security
Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com