NO IORG
Authors Posts by ته‌حسين ناڤشكى

ته‌حسين ناڤشكى

ته‌حسين ناڤشكى
77 POSTS 0 COMMENTS

16

ته‌حسین ناڤشكی

ئۆپۆزۆسیۆنا ساخله‌م و خودان ئارمانج د خزمه‌تا وه‌لاتی و هه‌موو نه‌ته‌وه‌، دین و مه‌زهه‌بان دا ل هه‌ر وه‌لاته‌كی نیشانا پێشڤه‌چوونا پرۆسێسا سیاسیا وی وه‌لاتیه‌. پرسیارا دهێت، ئه‌رێ ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ ده‌رڤه‌ی ده‌ستهه‌لاتا مه‌زهه‌بی یا باغدایێ، چاوا ئۆپۆزسیۆنێ دبینت و ئۆپۆزۆسیۆن چاوا وێ دبینت؟ هه‌لبه‌ت هه‌ر ئێكی دیتنا خوه‌ بۆ ڤێ پرسیارێ هه‌یه‌. ئه‌ز دێ به‌هرا خوه‌ بێژم، ئه‌ڤه‌ نێزیكی 30 سالانه‌ ئه‌ز ژی وه‌كی گه‌له‌كا ژ هه‌وه‌یێن هێژا ل ڤێ هه‌رێما سیسته‌مێ وێ یێ حكومڕانی نه‌وه‌كی چو ده‌ڤه‌رێن جیهانی دژیم، لێ من نه‌دیتیه‌ هه‌تا نها ئۆپۆزۆسیۆنه‌كا وه‌سا هشیار و لێكدای ل هه‌رێمێ هه‌بت كو ب راستا خودان ئارمانجێن زه‌لالێن نه‌ته‌وه‌یی و ئاڤاكرنا جڤاكه‌ك مه‌ده‌نی و دیمۆكراسی بت كو بشێت كارتێكرنێ ل سه‌ر حوكمه‌تێ بكه‌ت، داكو خزمه‌تا گشتی بكه‌ت و كیانێ خوه‌ یێ جیۆسیاسی بپارێزت. ژ لایه‌كێ دی، هندی دبینم، حزبێن ده‌ستهه‌لاتێ ئۆپۆزسیۆنێ ب فه‌رته‌نه‌چی و ده‌ستكیسێن بیانی ل قه‌له‌م دده‌ن.. ژ ئالیێ خوه‌ ئۆپۆزۆسیۆنێ ژی هه‌مان دیتن هه‌یه‌، زێده‌ باری تاوانبار كرنا پارتێن ده‌ستهه‌لاتێ ب دزی و گه‌نده‌لیێ و نه‌دادیێ. ڤێجا كی ژ ئالی یێ دروسته‌ و  كی ژ یێ شاشه‌ ئه‌و د مینته‌ ب هیڤیا قازیێ بێلایه‌نڤه‌. چونكی كورد دبێژن :((قازی له‌و قازیه‌ هه‌ر  كه‌س ژ خوه‌ رازیه‌.)). د سه‌ر هندێ ڕا، دیمه‌نه‌كێ ئاشكرایه‌ كو لاوازیا ئۆپۆزۆسیۆنێ به‌هرا پتر بۆ خوه‌دیێ  ده‌ستهه‌لاتێ دزڤڕت، ده‌مێ هێزێ و توندوتیژیێ بكاردئینت و ب به‌هانه‌یا خه‌ترا وێ ل سه‌ر ئاسایشا نه‌ته‌وه‌یی سه‌ركوت دكه‌ت و نه‌هێلت خوه‌نیشادانان بكه‌ت و ده‌نگێ خوه‌ بلند كه‌ت. مه‌ره‌ما مه‌ ل ڤێرێ ئه‌و نینه‌ كو ئۆپۆزۆسیۆن ژی یا بێكێماسیه‌. هه‌لبه‌ت وه‌ك هه‌ر تشته‌كی وێ ژی كێماسیێن خوه‌ هه‌نه‌ كو نه‌شێت ببته‌ ئۆپۆزۆسیۆنه‌كا كارتێكه‌ر و رۆلێ خوه‌ بینت و بگه‌هته‌ ده‌ستهه‌لاتێ و  گوهۆڕینێن گه‌وهه‌ری بكه‌ت. مه‌ گه‌له‌ك جاران دیتیه‌، ژ به‌ر به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ یێن تایبه‌ت هنده‌ك حزبێن خوه‌ ب ئۆپۆزۆسیۆن ناڤ دكه‌ن چۆینه‌ د كابینه‌یێن حوكمه‌تا هه‌رێمێ دا، لێ ئه‌و ژی نه‌شیاینه‌ وان گۆتنێن د هه‌وا هه‌لبژاتنان دا گۆتین بكه‌نه‌ كریار و خزمه‌تا خه‌لكی وه‌ك پێدڤی بكه‌ن. به‌ره‌ڤاژی، كادرێن وان ژی هه‌ر وه‌ك كادرێن حزبێن مه‌زنێن ده‌ستهه‌لاتێ تنێ بۆ خوه‌ كریه‌. واته‌ مینا هاوكێشا بیركاریێ ب جهـ ئینانا سیسته‌مێ حوكمڕانیا هه‌رێمێ، هه‌كه‌ تیۆری یێ دروست ژی بت، پراكتیكی خه‌له‌ته‌ و چ دوور یان نێزیك دڤێت ب دروستی پراكتیزه‌ بكه‌ن، هه‌كه‌ نه‌، دێ هه‌ر د بازنه‌كێ ڤالادا زڤڕن و دووماهیێ دێ زڤڕنه‌ چارگۆشا ده‌ستپێكێ، وه‌كی گه‌له‌ك جاران زڤڕین و دێ و نفرینان ل فه‌له‌كێ و دیرۆكا خائین كه‌ن. ب هه‌ر ره‌نگێ هه‌ی، بلا كورد بگه‌هنه‌ وێ باوه‌ریێ كو كیان و ده‌وله‌تێن نه‌ته‌وه‌یی چو جاران ب ڤی ده‌ستوداری ئاڤانابن. ژ به‌ر كو هه‌كه‌ ئۆپۆزسیۆن خائین و فه‌رته‌نچی بت و دارده‌ستێ نه‌حه‌ز و دژمنان بت، واته‌ ره‌وشا ده‌ستهه‌لاتێ چو ژ یا ئۆپۆزسیۆنێ كێمتر نینه‌، هه‌كه‌ پتر نه‌بت، ژ به‌ركو هه‌ردو د ژیواره‌كی دا كارێن سیاسی دكه‌ن و سیاسه‌ت ژی تنێ شاره‌زایی و جه‌مبازیا شیانێن هزرینه‌ كو هه‌ر ئالیه‌ك بشێت ب ده‌ستڤه‌ بینت. هه‌چیێ ب هووری ل پانۆراما دیرۆكا پشتی سه‌رهلدانا 1991 یا حزبێن هه‌رێمێ بزڤڕت، تایبه‌ت حزبێن نه‌ته‌وه‌یی و دینێ، دێ بۆ دیار بت كو هه‌ر شه‌ڕه‌نیخه‌كا دهێته‌ كرن، سه‌را سامان و پاره‌یه‌، نه‌ته‌وه‌ و دین تنێ ماسكێن ته‌یسۆكن و خوه‌ دبنڤه‌ ڤه‌دشێرن داكو خوه‌ پێ بگه‌هیننه‌ وان ده‌ستكه‌فتێن كرینه‌ ئارمانجا ئێكانه‌. ژ به‌ر كو ئه‌و گۆتارا به‌ری سه‌رهلدانێ ل قووناغا خه‌باتا نه‌رێنی دهاته‌ ئاره‌سته‌كرن، تشته‌ك ب ناڤێ وێ وه‌ك گه‌وهه‌ر د قووناغا ئه‌رێنی یا حوكڕانیا مه‌ده‌نی دا نه‌مایه‌. واته‌ ده‌مێ ئه‌و گۆتارا خه‌لكی هینگێ باوه‌ری پێ دهینا نه‌ما، یان گه‌له‌ك لاواز بوو، ئانكو حزب ژی تنێ ناڤ دمینت، هینگێ كۆمه‌كا دز و گه‌نده‌لان ل پشت ماسكێن خوه‌ یێن بریقه‌دارێن نه‌ته‌وه‌یی و دینی (ئیددیعایێ) دكه‌ن كو ملله‌تی بگه‌هیننه‌ ئارمانجێن ژ ده‌ست داین. راستیا وێ پتریا وان یێ خه‌باتێ دكه‌ن كو هه‌ر ئالیه‌ك بگه‌هته‌ ئارمانجێن خوه‌ یێن كه‌سۆكی و خێروخێراتێن ڤی ملله‌تی بدزن و سامانێ وی بۆ خوه‌ سپی كه‌ن و ژ گای گوه بده‌نه‌ خه‌لكی و ب گۆتارا خوه‌ یا (گۆپلێز)ی رایا گشتی رازی بكه‌ن. هه‌ر ئه‌نجامێ ڤێ سیاسه‌تێیه‌ ئه‌ڤه‌ نێزیكی سێ ده‌هكانه‌ حزبێن كوردی ل بن چاڤدێریا ده‌وله‌تێن زلهێز حوكمی ل هه‌رێمێ دكه‌ن و نه‌شیاینه‌ سیسته‌مێ ئه‌رك و مافێن جڤاكی دروست بكه‌ن و وه‌ل خه‌لكێ خوه‌ بكه‌ن كو باوه‌ری ب وان هه‌بت. به‌لێ، هه‌ر ژ به‌ر ڤی سیسته‌مێ شاشێ حوكمڕانیێیه‌، رۆژ بۆ رۆژێ ره‌وشا هه‌رێمێ یا به‌ر ب خرابتر ڤه‌ دچت و ده‌ستهه‌لات و په‌ڕله‌مانێن حزبی نه‌شیاینه‌ ساناهیترین مافێن ڤی خه‌لكی كو مووچه‌، ئاڤ، كاره‌ب، غاز، گاز و خزمه‌تێن دی یێن ژیانێنه‌ بۆ دابین بكه‌ت.

12

ته‌حسین ناڤشكی
ڤایرۆسێ كورۆنا نه‌ڤایرۆسێ ئێكێ و دووماهیێ یه‌، د درێژیا دیرۆكێ دا دبته‌ هه‌لامه‌تێ ڤه‌گرۆك و خه‌لكه‌كی دبزدینت. مه‌ ژ بابوباپیران، كولا حه‌له‌بی، یان كولاره‌ش… هتد گولێبووینه‌ و ب ملیۆنان كه‌س كرینه‌ قوربان. لێ رێژه‌یا مرۆڤان ل سه‌ر ئه‌خته‌را ئه‌ردی وه‌سا كێم نه‌كریه‌ كو كارتێكرنا خوه‌ ل سه‌ر به‌لانسا مرۆڤێن زه‌مینێ هه‌بت، به‌ره‌ڤاژی رێژه‌یا مرۆڤان هه‌ر د زێده‌بوونێدایه‌.
ئه‌وێ ل بیرێ بت، د دیرۆكا نوو ژی دا د ڤان 20ـ 30 سالێن دووماهیێ دا، مه‌ ژبلی ڤایرۆسێ كورۆنا ڤایرۆسێن دینبوونا چێلان، بالندان و به‌رازان گولێبووینه‌ و هه‌ر ئێكێ ب گۆره‌ی قه‌باره‌یێ خوه‌ ترس و شه‌پرزه‌یی و بۆ خه‌لكه‌كی په‌یداكرینه‌ و قوربانیێن خوه‌ هه‌بووینه‌، لێ هه‌ر ژیان به‌رده‌وامه‌ و قوربانیێن وان نه‌گه‌هشتینه‌ قوربانیێن ئێشێن دلی، په‌نجه‌شێرێ و ئیدزێ و گه‌له‌ك ئێشێن دی، لێ پتر ئازراندنا ڤان جۆره‌ بابه‌تان دكه‌ڤنه‌ د چارچۆڤێ هه‌یمه‌نا ئابووری و كه‌یسبازیا (استغلالا) كۆمپانیێن بازرگانیێن جیهانی دا.
هه‌لبه‌ت گه‌له‌ك ئه‌گه‌ر ل پشت په‌یدابوونا ڤان جۆره‌ ڤایرۆسێن ب ترس هه‌نه‌، هه‌كه‌ ئه‌م دیتنا تێۆریا پیلانگریێ دانینه‌ ره‌خه‌كی، ره‌نگه‌ وێ ژی رێژه‌یه‌ك ژ راستیێ هه‌بت، ئه‌گه‌رێ ژ هه‌میان به‌رئاقلتر، ئه‌و مایتێكرنا مرۆڤى یه‌ كو به‌رده‌وام مایێ خوه‌ دگه‌ردوونێ دا دكه‌ت و بێدۆلۆڤانی ل دووڤ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ تێدخه‌بتت و ئه‌ڤه‌ ژی دبت ئه‌گه‌رێ تێكبرنا سیسته‌مێن سروشتی و په‌یدابوونا سه‌رباركێن وێرانكار ل سه‌ر ژیانا مرۆڤان و بوونه‌وه‌رێن دی یێن ل سه‌ر دژین. فه‌ره‌ وێ ژی ژ بیرنه‌كه‌ین كو ده‌زگایێن راگه‌هاندنێ ژی بابه‌تی گه‌له‌ك ژ قه‌بارێ وی مه‌زنتر لێ دكه‌ن و هنده‌ك ژ وان بۆ خوه‌ ب ده‌لیڤه‌ دبینن ب ناڤێ نووچه‌یێ ب له‌زێ رۆژنامه‌ڤانی پتر خه‌لكی بترسینن.
ب گۆره‌ی پێزانینێن لابۆری یێن ساخله‌میا جیهانی، ئه‌گه‌رێن سه‌رهلدانا ڤایرۆسێ كورۆنا ل هنده‌ك ده‌ڤه‌رێن چینێ بۆ خوارنا گۆشتێ چه‌كچه‌كوولان و ماران ژ لایێ خه‌لكێ وان ده‌ڤه‌رانڤه‌ دزڤڕت. پرسیارا ل ڤێره‌ دهێت: ئه‌رێ ما ئه‌ڤرۆیه‌ خه‌لكێ وان ده‌ڤه‌ران گۆشتێ چه‌كچه‌كووله‌ و ماران دخۆن، ژ نوو كورۆنا ژێ چێبووی؟ واته‌ هه‌كه‌ تنێ ئه‌و فاكته‌ر بن، دڤیا گه‌له‌ك ژ مێژه‌ ڤایرۆسێ كرۆنا ل وێ ده‌ڤه‌رێ سه‌رهلدابا. واته‌ په‌یدابوونا ڤان جۆره‌ ڤاریرۆسان جهێ گومانێنه‌، سه‌ره‌ڕایی خوه‌ گوهه‌ڕتنا ئه‌میبی د ڤان جۆره‌ ڤایرۆسان دا دهێته‌كرن و خوه‌ دگه‌ل بارودۆخان دگونجینن.
د سه‌ر هه‌میێ ڕا هه‌چیێ ما ساخ، ل پاشه‌ڕۆژێ دێ گه‌له‌ك روودانێن ژ ڤایرۆسێ كورۆنا خرابتر بینن، لێ من باوه‌ریا ب زانستی هه‌ی، دێ چاره‌ بۆ ڤایرۆسێ كورۆنا ژی هێته‌ دیتن و ڤاكسینا وی دێ كۆمپانی بینن و پرۆسێس دێ به‌رده‌وام بت. ژ به‌ر كو ئه‌ڤ پێشكه‌ڤتنا ئه‌فسانه‌یی د 100سالێن ده‌ربازبووی دا ئالیێن خوه‌یێن ئه‌رێنی و نه‌رێنی هه‌نه‌ و مرۆڤی بڤێت نه‌ڤێت دێ خوه‌ دگه‌ل گونجت و ل چاره‌سه‌ریان گه‌ڕهت و خه‌لكه‌كێ دی ژی دێ ڤان جۆره‌ ئاتافان بۆ خوه‌ ب ده‌لیڤه‌ بینت كو ماسییان د ئاڤا شێلی دا بگرن و ل په‌ی تێگه‌هێ كه‌رێ ئێكی دمرت وسه‌گێ ئێكی قه‌له‌و دبت زه‌نگین ببن.

10

ته‌حسین ناڤشكی
د وه‌لاتێن پێشكه‌ڤتی دا، خه‌لكه‌ك بۆ خوه‌ ب شێوازه‌كێ زانستی سیسته‌مێ بوون و نه‌بوونا زاڕۆیان (رێخستنا خێزانی) دادنن، لێ جڤاكێن خودان سیسته‌مێن حوكمڕانیا شاش، هه‌ر ئێك وه‌كی خوه‌ چاڤلێكرنا جڤاكێن پێشكه‌ڤتی دكه‌ن و پتریا وان هژماره‌كا كێم یا زاڕۆیان دئینن، بێی كو هه‌ست ب به‌رپرسیاریا رێخستنا خێزانی بكه‌ن كو ل پاشه‌رۆژێ ره‌نگه‌ڤه‌دانه‌كا نه‌رێنی ل سه‌ر وه‌لاتێ وان هه‌بت.
راسته‌ ئه‌و سیسته‌مێن هه‌ڤچه‌رخێن رێخستنا خێزانی خه‌لكه‌كی بۆ خوه‌ ژ مێژه‌ داناین سیسته‌مێ گه‌له‌ك وه‌لاتانه‌ و ب رێیێن میتۆدێ زانستی هاتینه‌ دانان، لێ سیسته‌مێ هه‌رێمێ خه‌لكه‌كی ب چاڤلێكرن و گۆتره‌ بۆ خوه‌ دانایه‌، ژ به‌ر كو كاودانێن ئابووری یێن كوردستانێ نه‌دئاستێ پێدڤیدانه‌ و ده‌رفه‌تێن كاری گه‌له‌ك دكێمن و هه‌ڤژین نه‌شێن زارۆیان وه‌كی پێدڤی خودان بكه‌ن. دبت ژی هنده‌ك ژ به‌ر خوه‌شیا خوه‌ گه‌له‌ك زاڕۆیان نائینن. ب هه‌ر ره‌نگێ هه‌ی، ئه‌ڤی سیسته‌مێ گۆتره‌یی (عشوائی) یێ رێخستنا خێزانی ل پاشه‌ڕۆژێ دێ كارتێكرنه‌كا نه‌رێنی ل سه‌ر ره‌وشا كوردستانێ هه‌بت و دوور نینه‌ بگه‌هته‌ وی رادده‌ی ئێدی گه‌له‌ك قوتابی و گه‌له‌ك قوتابخانه‌ بهێنه‌ گرتن.
ئه‌ڤه‌ ب داتایێن فه‌رمی ل ڤێ دووماهیێ دیار بوویه‌. ل دووڤ وان داتایێن رێڤه‌به‌ریا گشتی یا ساخله‌میا پارێزگه‌ها دهۆكێ به‌ری هه‌یامه‌كێ راگه‌هاندین. سه‌باره‌ت رێژه‌یا زاڕۆكبوونێ ل سالا 2019 هه‌ڤبه‌ركرن ل گه‌ل سالا 2018 پتر ژ 7000 زاڕۆیان ل پارێزگه‌ها دهۆكێ ب تنێ ل كێمی دایه‌! واته‌ ب ڤی ده‌ستوداری پشتی 6 سالێن دی دێ چارده‌ قوتابخانه‌ ل دهۆكێ ب تنێ كێمی ده‌ن، هه‌كه‌ هه‌ر قوتابخانه‌یه‌كێ 500 قوتابی تێدا بن.
ئه‌ڤ دیارده‌ ژی مینا گه‌له‌ك دیارده‌یێن هه‌رێما كوردستانێ تووش دبت و بێی ب رێیێن دروست و دلسۆزانه‌ بهێنه‌چاره‌كرن، دێ كارتێكرنه‌كا وێرانكار ل سه‌ر دیمۆگرافیا هه‌رێمێ هه‌بت، هه‌كه‌ ب دروستی نه‌هێته‌ چاره‌كرن. پرسیارا دهێت ماكی نابێژت سوباهی چاره‌نڤیسێ كوردستانێ ناكه‌ڤته‌ سه‌ر هژمارا ئاكنجیێن وێ، هه‌كه‌ هه‌ر سال ب هزاران زاڕۆیان هه‌ڤبه‌ركرن ل گه‌ل سالا به‌ری هینگێ ل كێمی دا، ڤێجا هینگێ سیاسه‌تڤانێن مه‌ دێ چ بێژن؟

6

ته‌حسین ناڤشكى
د تێگه‌هێ ده‌روونناسیێ دا هه‌ر ره‌فتاره‌كا مرۆڤ د ره‌وشه‌كا هه‌لچوونی (انفعالی) و كه‌ربێ دا بكه‌ت، ره‌فتاره‌كا كۆره‌یه‌، نه‌یا راستگۆیه‌ و په‌شێمانی د دووڤ دا دئێت، تایبه‌ت ده‌مێ كه‌ربا مرۆڤی دگه‌هته‌ گوپیتكێ، ئه‌و ده‌م ده‌مه‌ك هندی كورته‌ ب چركان دهێته‌ حسابكرن. ئه‌ڤا من گۆتی ده‌ستپێكه‌كه‌ داكو بۆ حزبێن هه‌رێما كوردستانێ دیار بكه‌م كو ئه‌ڤ نه‌رازیبوونا پتریا خه‌لكێ مه‌ دژی هنده‌ك حزبێن هه‌رێمێ تایبه‌ت هه‌ردو حزبێن سه‌ره‌كی یێن ده‌ستهه‌لاتێ دكه‌ت، ل دووڤ دیتنا زانایێ فه‌ره‌نسی ((گۆستاڤ لۆبۆن)) خودانێ پرتووكا (ده‌روونناسیا جه‌ماوه‌ری) دگه‌هته‌ گوپیتكا كه‌ربێ، هه‌كه‌ بزڤڕنه‌ ره‌وشا عه‌قلی و ئارام ببن هه‌لوه‌سته‌ك نه‌ راستگۆیه‌، ره‌نگه‌ پتر هه‌لوه‌سته‌كێ كورته‌ د حاله‌تێ كه‌ربا برا كوژ دانه‌، به‌رامبه‌ر نه‌دادیێ و گه‌نده‌لیێ په‌یدا دبت. واته‌ مرۆڤ پشتی هینگێ حه‌ز ناكه‌ت و په‌شێمانێ كوشتنا برایه‌، لێ مه‌ بڤێت نه‌ڤێت، ده‌مێ جڤاك د(نه‌زعا) لڤین و هه‌ڤڕكییه‌ك به‌رده‌وام دابت، وه‌ك ((دكتور عه‌لی ئه‌لوه‌ردی)) د گه‌له‌ك پرتووكێن خوه‌ دا ئاماژێ دده‌تێ، دێ هه‌ر ئه‌ڤ ره‌وشه‌ ب رێژه‌یی د جڤاكێن جیهانێ دا، تایبه‌ت وه‌لاتێن پاشكه‌ڤتی دا، وه‌ك وه‌لاتێ مه‌ به‌رده‌وام بت، تنێ ب دادپه‌روه‌ری و سه‌روه‌ریا قانوونێ رێژه‌یا وێ هه‌ڤڕكیا دگه‌هته‌ ره‌وشا (سه‌یرۆرێ) دێ كێم بت و قالبێ جیگریێ وه‌رگرت.
دووری ئیراقا مه‌زهه‌بی و تائیفی، ئه‌م دێ به‌حسێ نه‌رازیبوونا خه‌لكێ خوه‌ كه‌ین به‌رامبه‌ر ده‌ستهه‌لاتا حزبێن هه‌رێمێ یا كو ژ گه‌له‌ك ئالیانڤه‌ ب رێژه‌ وه‌كی حزبیێن دی یێن ئیراقێ حوكمی دكه‌ن، دێ زانین كو ئه‌ڤ گازنده‌ و ره‌خنه‌یا پتریا خه‌لكێ مه‌ دكه‌ن، ئه‌نجامێ وێ حوكمڕانیا هنده‌ سالن ب سه‌قه‌تی دهێته‌كرن و دبت سه‌ركرداتیێن وان حزبان ژی ئه‌ڤێ دزانن، لێ هنده‌ك كاغه‌زێن ب هێز د ده‌ستێ وان حزبان دا هه‌نه‌، هه‌كه‌ ته‌نگاڤ بوون، بێدودلی دێ بكارئینن، وه‌ك گه‌له‌ك جاران ژی بكارئیناین و خوه‌نیشاندانێن خه‌لكێ هه‌رێمێ سه‌ركوتكرین، ب به‌هانه‌یا كو دژی ئاسایشا نه‌ته‌وه‌یی ده‌ستێن پیلانگێڕان هاتینه‌ دناڤدا. هه‌موو ده‌ستهه‌لاتێن تۆتالیتاری، ده‌مێ دكه‌ڤنه‌ د خه‌ته‌رێ دا و خه‌لكێ نه‌رزای و سه‌رهلدانان دكه‌ن ڤێ كاغه‌زا كه‌ڤن و نوو بكاردئینن، داكو كورسیكا خوه‌ بپارێزن.
سه‌ڕایی هه‌موویێ، راستیا مژارێ، پڕانیا خه‌لكێ هه‌رێمێ تایبه‌ت ئه‌وێن عه‌قلانه‌ هزر دكه‌ن، نه‌ڤێت نه‌پارتی و نه‌ئێكه‌تی و نه‌ چو حزبێن كوردی نه‌مینن، ژ به‌ر كو ئه‌و دزانن تنێ ئالترناتیفێ وان داگیركه‌رێن كلاسیكی یێن كوردستانێنه‌ و كه‌س نینه‌ تووشی سته‌م و زۆرداریا وان دژمن و داگیركه‌ران نه‌بووی و ب رێژه‌ قوربانی نه‌داین. واته‌ هه‌كه‌ ماله‌كێ شه‌هید و پێشمه‌رگه‌ نه‌بن ژی، پتر ژ جاره‌كێ خانیێ وی و ملك و مالێن وی هاتینه‌ سۆتن و ته‌نگه‌زار و په‌نابه‌ر بوویه‌ و تنێ گیانێ خوه‌ و خێزانێ خوه‌ رزگار كرینه‌ یان نه‌رزگار كرینه‌.
ئها ئه‌ز ژ ڤی پیڤكی دبێژمه‌ حزبێن كوردی تایبه‌ت پارتی و ئێكه‌تی، وه‌ك دو مه‌زنترین خودان هێز و سامان، ماده‌م خه‌لكێ مه‌ پتریا وان هه‌ر هه‌وه‌ ب خودانێن خوه‌ دبینن و نه‌ڤێن بیانی جاره‌كا دی حوكمێ له‌شكری ل وان بكه‌ن، دڤێت هوون ڤی دیمه‌نی (كشتالتی)، ب زه‌لالی ل به‌ر چاڤ وه‌ربگرن و بزانن، ب نه‌بوونا هه‌وه‌ ئه‌ڤ خه‌لكه‌ دێ ژار و بنده‌ست بت، ب نه‌بوونا خه‌لكی هوون دێ كوردستانێ هێلان و وه‌كی گه‌له‌ك جاران هه‌وه‌ هێلای و ئه‌ڤ سامان و قه‌سروقوسوور و سه‌نته‌نه‌تێن هنده‌ ساله‌ ب رێیێن نه‌شه‌رعی هه‌وه‌ كۆم كرین دێ هێلن، وه‌كی سه‌ددامی بۆ هه‌وه‌ هێلایژن و هه‌وه‌ تالان كرین.
ئه‌ز باوه‌ر دكه‌م هه‌كه‌ هه‌لوه‌ستێ خه‌لكێ مه‌ د ڤان رۆژێن ده‌رباز بووین دا، ده‌مێ په‌ڕله‌مانێ هه‌رێمێ پڕۆژه‌یێ چاكسازیێ گه‌نگه‌شه‌ دكر، وه‌كی هه‌لوه‌ستێ وی خه‌لكی بایه‌ ئه‌وێ دچنه‌ (ساحه‌ت ئه‌لته‌حریر) ل به‌غدا و باژێڕێن دی یێن شیعه‌نشین هه‌وه‌ ئه‌ندام په‌ڕله‌مانێن هه‌رێمێ ل سه‌ر پتر ژ چار ملیۆن دیناران خانه‌نشین نه‌دكرن و فه‌رمانبه‌رێن خودانێن خوه‌ و پتر40 سالێن خزمه‌تێ ل سه‌ر چارسه‌د هزار دیناران خانه‌نشین نه‌دكرن. لێ دیاره‌ هه‌وه‌ ژ بیركریه‌ یان هوون نزانن یان هه‌وه‌ نه‌ڤێت بزانن، ڤی خه‌لكی چه‌ند زه‌حمه‌ت بریه‌ و چه‌ند قوربانی داینه‌، هه‌تا ئه‌ڤ هه‌ناسه‌یا ئازادیێ هه‌لكێشای، هه‌كه‌ باوه‌ر بكه‌ن ب چو ره‌نگان ژ هه‌وه‌ قه‌بوول نه‌دكر و تێگه‌هێ د كوورێ ڕا زراڤ بوویه‌ بلا د وێرێ ڕا بقه‌تیێت دا همبه‌ر ره‌فتارێن هه‌وه‌ یێن دووری درووشمێن هه‌وه‌ یێن ته‌یسۆك دا ل سه‌ر حوكمڕانیا هه‌وه‌ پراكتیزه‌ كه‌ن.
ئه‌وا مایی من نه‌گۆتی، باوه‌ر بكه‌ن هه‌ر تشته‌كی سینۆرێن خوه‌ هه‌نه‌، هه‌كه‌ ژێ ده‌ربازبوو، دێ په‌قت، ئه‌ڤه‌ د لۆژیكێ (فیزیا كه‌وانتی) دا بوویه‌ قانوونه‌كا باوه‌ریپێكری. ڤێجا هه‌كه‌ نفشێن به‌رێ خودانێن خوه‌ وی هه‌لوه‌ستێ جامێرانه‌ بن و دیرۆكێ ل به‌رچاڤ وه‌ربگرن و ئه‌ڤا هوون دكه‌ن ژ هه‌وه‌ قه‌بوول كه‌ن، ژ به‌ر كو چو گره‌نتی نینه‌ كو نه‌ڤیێن نوو ڤێ ژ هه‌وه‌ قه‌بوول بكه‌ن و ئه‌و دیرۆكا هوون پیرۆز دبینن، ئه‌و وه‌سا نابینن، ره‌نگه‌ وێ دیرۆكا نێزیك هوون (ته‌مجیدا) وێ دكه‌ن، نفشێ نوو وه‌ك هه‌ر قووناغه‌كا دی یا دیرۆكێ ب گومان ببینن و دووماهیێ رۆلێ قاره‌مانێن وێ مینا رۆلێ پیرۆزێ ((رۆپسبیر))ێ سه‌ركێشێ شۆڕشا ناڤدارا فره‌نسی و هنده‌ك هه‌ڤالێن وی ببته‌ رۆلێ خائینێن گه‌ل و وه‌لات و ئه‌ڤه‌ ژی گۆره‌ی جڤاكناسێن لڤین و گه‌شه‌سه‌ندنا جڤاكی دبینن، نه‌ تشته‌ك سه‌یره‌ و هه‌موو ده‌ما فاكته‌رێن خوه‌ هه‌نه‌ كو وه‌رچه‌رخانه‌كا نوو د دیرۆكێ دا بكه‌ن.

10

ته‌حسین ناڤشكی
هه‌لبه‌ت هه‌ر بڕیاره‌كا وه‌ك كارڤه‌دان، ژ له‌زێ و به‌زێ و (ئینفیعالی) بت و نه‌دیراسه‌كری مرۆڤ بده‌ت، ئه‌نجامێن وێ پتر دێ د وێرانكار بن. بڕیارا دوهی فراكسیۆنێن شیعی ب ناڤێ فراسیۆنه‌كا بارودۆخان هه‌ڤگرتی كری دایی، ب تنێ و بێی فراكسیۆنێن سنی و كوردان، داكو رێكه‌فتنا ستراتیژی یا پاراستنا ته‌ناهیێ دگه‌ل ئه‌مریكا ژ سالا 2008 وه‌ره‌ ئێمزاكری بهه‌لوه‌شینن، زێده‌باری بالیۆزخانه‌یا ئه‌مریكی ژی بگرن، ژ ڤان جۆره‌ بڕیاران بوو، ئه‌نجامێ كوشتنا دو ژ مه‌زنه‌ تیرۆرستێن شیعی و كه‌تنا بن گڤاشتنێن ئیرانا خودانا ده‌سته‌كی درێژ ل سه‌ر هیلالا شیعی هه‌ی و رابوونا فیریانا جادا شیعی، گه‌له‌ك ژ وان به‌رپرس و په‌ڕله‌مانتارێن ئیراقێ نه‌چاركرن كو ملكه‌چیا وێ بڕیارا كۆرانه‌ بكه‌ن و هه‌كه‌ د دلدا رازی ژی نه‌بن ب ده‌ڤی نیفاقێ بكه‌ن و ده‌نگێ خوه‌ ل گه‌ل بڕیارا گشتی دیار بده‌ن داكو ئاغایێن خوه‌ خودانێن شاش و په‌ڕان (عه‌ماما) ل ئیراقێ و ئیرانێ رازی بكه‌ن.
ب هه‌ر ره‌نگی هه‌ی، بڕیارا سه‌قه‌تا شیعه‌یان نوكه‌ بوویه‌ ته‌حسیل حاسل، ده‌ركه‌تنا ئه‌مریكا ب وێ بڕیار گه‌له‌كا ب زه‌حمه‌ته‌، هه‌كه‌ نه‌بێژین مسته‌حیله‌. نه‌ژبه‌ر خه‌له‌تی و نه‌شه‌رعیه‌تا بڕیارێ كو دڤێت حوكمه‌ت وێ بڕیارێ بده‌ت نه‌ په‌ڕله‌مانه‌ك نیڤڕۆ. واقعێ روودانێ، ده‌مێ ب هه‌ر بڕیاره‌كێ ئه‌مریكا ژ ئیراقێ یان هه‌ر ده‌ڤه‌ره‌كا به‌رژه‌وه‌ندیێن وێ تێدا هه‌ین ده‌ردكه‌ڤت واته‌ هه‌یمه‌نا وێ ل وێ ده‌ڤه‌رێ نه‌ما و مه‌یدان بۆ نه‌یارێن وێ چۆل بوو. واته‌ ئه‌مریكا ل دووڤ رێبازا پراگماتی (عملی) سیاسه‌تا خوه‌ یا ده‌رڤه‌ ب رێڤه‌ دبه‌ت، دبت وه‌نه‌كریه‌ و وه‌ناكه‌ت، ئانكو ئه‌مریكا هه‌كه‌ هات و خوه‌ ئاخا ئیراقێ ژی چۆل بكه‌ت، ئه‌سمان و ده‌ریایێن وێ دێ هه‌ر ل بن كۆنترۆلا وێ مینن و هه‌ر تشته‌كێ بڤێت دێ كه‌ت.
ژ ره‌خه‌كێ دی، هه‌كه‌ هات و ب هه‌ر ره‌نگێ هه‌ی، من گرتی، سونه‌ و كورد ژی قانوونی د بڕیارێ دا پشكدار بوون، پشتی سه‌رۆكوه‌زیرانه‌كێ نوو وحوكمه‌ته‌كا نوو ژی هه‌لبژارتین، گه‌له‌ك كاغه‌زێن دی د ده‌ستێ ئه‌مریكا دا هه‌نه‌ كو حوكمه‌تا ئیراقێ نه‌چار بكه‌ت ئه‌مریكا ژ ئیراقێ ده‌رنه‌كه‌ڤت. ژ وان كاغه‌زێن ب هێز، ئه‌مریكا پڕۆژه‌ قانوونا جۆبایدنی ئه‌وا ل سالا 1998 بۆ پارچه‌كرنا ئیراقێ بۆ سێ ده‌وله‌تێن (شیعی ـ سنی ـ كوردی) ته‌تبیق بكه‌ت. خالا دووێ ئه‌مریكا دێ هه‌می بزاڤان كه‌ت كو پتر هه‌ڤال و پشته‌ڤانان بۆ خوه‌ كۆمه‌ بكه‌ت، وه‌كی سالا 1991 داكو ئیراقێ بێخته‌ بن چاپته‌رێ (حه‌فت) یێ میساقا نه‌ته‌وه‌یێن هه‌ڤگرتی، هه‌ر ئێك ژڤان هه‌ردو كاغه‌زێن گڤاشتنێ ل سه‌ر ئیراقێ ژ یادی خرابتره‌ هه‌كه‌ ده‌نگێن پێدڤی ب ده‌ستڤه‌ ئینان. ئانكو شرینا وێ یا ته‌حله‌. ژ به‌ر كو ده‌مێ ئیراق كه‌ته‌ بن چاپته‌رێ 7 ژ میساقا نه‌ته‌وه‌یێن ئێكگرتی، دبت ژ سالێن نوتان خرابتر لێبهێت، ده‌مێ پترۆلا ئێراقێ كه‌تیه‌ بن ویسایا نه‌ته‌وه‌یێن هه‌ڤگرتی و هه‌تا ڤێ گاڤێ ژی خه‌لكێ ئیراقێ یێ ئاهێن خوارنێ ب خێرا وێ بڕیارا ناڤدارا ب هژماره‌ 986 دخۆت و ره‌وشا وان ب گشتی وه‌سا خوه‌ش نه‌بوویه‌ كو ئه‌ڤ بڕیاره‌ پشتی پتر ژ 23 سالان رابوه‌ستت. ئه‌ڤه‌ ژبلی قه‌رزێن ئه‌مریكا و ده‌وله‌تێن دی و قه‌ره‌بوویا ئه‌مریكا ژ ئیراقێ دكه‌ت بۆ فڕۆكخانه‌كا ستراتیژی ب تنێ كو ژ تڕلیۆن دۆلاران ده‌رباز دبت، دێ ڤێجا كه‌ره‌م كه‌ن گه‌لی برایێن شیعه‌ و رۆبۆتێن ده‌ستێ حاكمێن ئیرانێ، دگه‌ل هرچێ هه‌ڕنه‌ د خراری دا و خوه‌ ژ ڤێ قه‌یرانا قه‌یرانان قورتال بكه‌ن.

6

ته‌حسین ناڤشكى
هه‌چیێ ل ده‌ستپێكا ناكۆكیێ ل ناڤبه‌را سننه‌ و شیعه‌یان د دیرۆكا ئیسلامێ دا بزڤڕت، تایبه‌ت پشتی روودانا كوشتنا خه‌لیفه‌یێ سێیێ ئیمامێ عوسمان كو ب فتنا مه‌زن دهێته‌ نیاسین و وه‌رگرتنا ئیمام عه‌لی خیلافه‌تا ئیسلامێ، وه‌رچه‌رخانه‌كا نوو د دیرۆكا ئیسلامێ دا په‌یدابوو و دژواریا ناكۆكیێ ل ناڤبه‌را وی و معاوییه‌ی گه‌هشتیه‌ گوپیتكێ و هه‌ر ده‌م شیعه‌یان خوه‌ وه‌ك شۆڕه‌شگێڕ و ئۆپۆزسیۆن دیتینه‌ كو سننه‌یێن ده‌وله‌ت و ده‌ستهه‌لات زولمه‌كا زێده‌ ل وان كریه‌ و مافێ وان خواریه‌، ژ به‌ركو ئارمانجا وان ئه‌و بوویه‌ كو دادپه‌روه‌ریێ بێخنه‌ د ناڤبه‌را خه‌لكی دا و دژی به‌ترانیێ و ته‌بزیرێ و زه‌نگینیا فاحشا معاویه‌ی بووینه‌.
هۆسا خۆیا دبت كو شیعه‌یان ده‌ستوورێ جۆره‌ هه‌ڤپشكیه‌ك ده‌ستپێكی هه‌بوویه‌، به‌ری هه‌ڤپشكیا ماركسی ژێ گۆتی ب گه‌له‌ك چه‌رخان، ژ به‌ر هندێ هه‌ڤالێن عه‌لی ژی ئه‌و ئه‌سحابیێن پێغه‌مبه‌ری بووینه‌ ئه‌وێن حه‌ز ژ دادپه‌روه‌ریێ دكر، مینا ئه‌با زه‌رێ غه‌فاری، سه‌لمانێ فارسی، عه‌مارێ كوڕێ یاسری و هنده‌كێن دی كو خودان هزرێن په‌یره‌وكرنا دادپه‌روه‌ریا جڤاكی بووینه‌، لێ هه‌ر ل ده‌ستپێكێ گه‌له‌ك ئاسته‌نگ كه‌تنه‌ د رێیا وان دا و نه‌شیان وه‌ك پێدڤی به‌رنامه‌یێ خوه‌ یێ دادپه‌روه‌ریا جڤاكی په‌یره‌و بكه‌ن و دووماهیێ ناكۆكیا بسورمانان ژ شه‌ڕه‌ ده‌ڤێ گه‌هشته‌ شه‌ڕێن سینگوسینگانێن خویناوی ل ناڤبه‌را هه‌ر دو گرۆپێن سه‌ره‌كی یێن بسورمانان و شه‌رێ حێشترێ (معركه‌ الجمل) ئێكه‌مین شه‌ڕ بوو ل ناڤبه‌را قولپێ ئێمامێ عه‌لی و قولپێ هه‌ڤژینا پێغه‌مبه‌ری عه‌یشایێ، ب پشكداریا هنده‌ك كه‌سێن ژ ده‌هێن مزگینیا به‌هه‌شتێ دایێ ل باژێرێ به‌سرا هه‌لبووی و ب هزاران بسورمان ژ وان ته‌لحه‌ و زبێر وه‌ك ئه‌سحابیێن مزگینیا به‌هه‌شتێ دایێ هاتنه‌ كوشتن. ژ هینگێ وه‌ره‌ هه‌تا نوكه‌ شه‌ڕو شۆڕ ل ناڤبه‌را شیعه‌ و سننه‌یان به‌رده‌وامن و نه‌ پرۆژه‌یێ دادپه‌روه‌ریا عه‌لیێ كوڕێ ئه‌بۆ تالبی هاتیه‌ په‌یره‌و كرن و نه‌ زه‌نگینا فاحشا معاویێ كوڕێ ئه‌بۆ سوفیانی ب دوماهی هاتیه‌. به‌ره‌ڤاژی، ژ بلی كوور بوونا كه‌ڤنه‌ برینێ د ناڤبه‌را گرۆپێن جوجودا یێن ئیسلامێ دا و پڕانیا رێبه‌ر و ئیمامێن شیعه‌یان ژی نها وه‌ك ره‌فتار ل دووڤ مه‌نهه‌جێ معاویه‌ی دچن بیێ كو دانپێدانێ فه‌رمی ب زه‌نگینیا خوه‌ یا فاحش و گه‌هشتنا بورجێن عاجی بكه‌ن.
ژ به‌ر هندێ دێ بینین نها تایبه‌ت ل ئیراقێ هه‌ڤدژیه‌كا رۆهن د ناڤبه‌را گۆتن و كریارێن گرۆپێن سیاسی یێن شیعی دا هه‌یه‌، ل ره‌خه‌كی درووشمێ دادپه‌رپه‌وه‌ریا ئیشتیراكیا ئیمام عه‌لی بلند دكه‌ن و ل ره‌خێ دی به‌ره‌للایه‌ و هه‌ر گرۆپه‌كی ژ ئالیێ خوه‌ ئیراق تالان و وێران دكه‌ت و بازرگانیێ ب پله‌ و كورسیان دكه‌ن… دیاره‌ سیاسه‌تڤانێن شیعی ژنوو ب سه‌ر هه‌لبووینه‌ و ژ معاویه‌یێ سننی و یێن دووڤ دا هاتین خرابتر دكه‌ن و ب گۆتارا خوه‌ یا دینی، هه‌ر خوه‌ دبینن شۆڕشگێڕێن رێبازا دووازده‌ ئیمامێن پیرۆز و سننه‌ به‌رده‌وام زولمێ لێدكه‌ن.
حوكمرانیا شیعه‌یان، وه‌ك مه‌زنترین كوتله‌یا سیاسی د په‌ڕله‌مانێ ئیراقێ دا، پشتی كه‌تنا سه‌ددامی ل بهارا ل سالا 2003 وه‌ره‌، هه‌تا نها به‌لگه‌یه‌ كو شیانێن حوكمڕانیا شیعه‌یان ب ڤی ده‌ستوداری د گومانێ دانه‌ بشێن حوكمڕانیێ بكه‌ن.
دێ بینین مه‌زنترین كوتله‌ د په‌رله‌مانێ ئیراقێ دا، كوتلا سه‌دریه‌، گۆره‌ی هه‌مان كولتۆری حزبا خوه‌ ب ناڤێ شۆڕه‌شگێڕان (پائرون) ناڤكریه‌، واته‌ هێشتا ئیدیۆلۆجیا ئیمامێ عه‌لی و شۆڕه‌شا سته‌ملێكریا دژی سننه‌یان به‌رده‌وامه‌. ئها كاكلا هه‌ڤدژیا وان ل ڤێرێ دیار دبت كو هه‌ر ب وێ عه‌قلیه‌تا شۆڕه‌شگێڕییا كه‌ڤنار حوكمی دكه‌ن و هزر ناكه‌ن كو گه‌ز مه‌قه‌س د ده‌ستێ وان دانه‌ و ئه‌و یێ د قووناغا حوكمێ مه‌ده‌نی دا و ده‌وله‌تدارن و حزبێن معاوییه‌ی سسننه‌یێن ده‌ڤه‌ر وێران بووینه‌. ژ به‌ر هندێ هه‌ر ه‌مێ هزرا وێ شۆڕه‌شا تۆباوی د نه‌هۆشیا سه‌دری و گروپێن وه‌كی وی دا ئازری، دێ بینین كره‌ فه‌رته‌نه‌ و ئالۆزی، هه‌كه‌ چو ئالیێن سننی و كوردی ژی نه‌بن، دژی وان رابن، دێ دژی خوه‌ رابن و هه‌می تشتی هه‌لوه‌شینن و به‌رده‌وام د بازنه‌یێ ڤالا دا زڤڕن. دیمه‌نێ پتر ژ دو مه‌هانه‌ ئه‌م دبینین كو سه‌دری وه‌ك مه‌زنترین كوتله‌ ده‌ستژكاركێشان ب سه‌رۆكوه‌زیران دا كرن، بێی كو پێگوهۆڕه‌كی بۆ وی ببینن، داكو ڤالاهیا حكومی روونه‌ده‌ت گرۆڤه‌یه‌كه‌ دیاره‌ كو هێشتا عه‌قلیه‌تا شیعه‌یان عه‌قلیه‌تا به‌ری 14 چه‌رخانه‌ و گه‌له‌ك ده‌م پێدڤێت هه‌تا سه‌ره‌ ڕێببن و ژ قۆناغا ویلایه‌ت ل فه‌قیه و مه‌رجه‌عیان ده‌رباز ببنه‌ قۆناغا ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا مه‌ده‌نی.

11

ته‌حسین ناڤشكی
مه‌ژیێن پرۆسێسا هزركرنه‌ك مه‌نتقی تێدا لاواز بت و هه‌رده‌م ب نێرینه‌ك چیڤانۆكی و خورافه‌یی ل بچووكترین كێشه‌یێ بنێڕن، خودانێن وان نه‌شیابن مه‌ژیێن خوه‌ ب زانستێ و مه‌عریفێ تێر بكه‌ن و ئاڤا بكن، مینا وان پاله‌یێن ته‌مبه‌ل و كارنه‌زانن كو هه‌ر ده‌م ل هیڤیا كارێن ساناهینه‌ بكن و خوه‌ د كارێن گران و ئاسێ هه‌لناكه‌ن. ئه‌ڤ جۆره‌ سه‌ره‌ ژی به‌هرا پتر چاڤه‌ڕێیی روودانێن بچووك و د به‌رژه‌وه‌ندیا وان دانه‌ نێچیرێ لێ بكه‌ن و بۆ خوه‌ بكن به‌رهه‌مه‌ك لۆژیكی و تشتی ژ مێشێ بكه‌نه‌ گامێش و ب ناڤێ رایا گشتی دا كو خوه‌ بۆ خه‌لكه‌كی دیار بكه‌ن كو ئه‌و ژی زلكه‌كن ژ شخارتێ و شیانێن گفتوگۆیێ و هزرێن ئاڤاكه‌ر بۆ سه‌ركێشیا جڤاكی هه‌نه‌.
ئه‌ڤه‌ ژی ئێشه‌كه‌ ژ گه‌له‌ك ئێشێن جڤاكی كو تاكێ وی گه‌له‌ك جاران د جڤاكێن گۆشه‌گیر و پاشڤه‌مایی دا تووش دبتێ، ده‌مێ ب دیتنه‌ك وه‌همی، تشتێ مه‌زن بچووك دكه‌ن داكو ب نه‌هۆشی وێ گرێیا كێماسیا ل ده‌ڤ هه‌ی ب وێ وه‌همێ قه‌ره‌ بوو بكن. ئه‌ڤ جۆره‌ كه‌سه‌ نزانن، یان نه‌ڤێت بزانن، ده‌مێ سالێ جاره‌كێ تشته‌كی وه‌سا ب دیتنه‌ك هه‌لچۆنی دئازرینن و نێچیرێ ل تشته‌كێ بێ بها دكن و گران دكن و وه‌سا ره‌فتارا خوه‌ دبینن كو یێ چاڤێ ساخله‌م كل دده‌ن و جوانیه‌كا دی دده‌نێ، نزانن راستیا مژارێ، ئه‌و یێ چاڤێ ساخ كۆره‌ دكن و هه‌كه‌ بزانن ژی، دبت ژ خوه‌ژی ناگرن دانپێدانێ ژی ب شاشیا خوه‌ بكن.
هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ جۆره‌ مه‌ژیێن ژ ره‌خه‌كی ڤه‌ قۆچه‌كێ (هرم)ێ ژیانێ یێ سێ ئالی دبینن و دنرخینن، ژ ئالیێ میتۆدێ زانستیڤه‌ هندی كو مرۆڤ هه‌رسێ ئالیێن قۆچه‌كێ هه‌ر كێشه‌یه‌كێ نه‌بینت و ب دیتنه‌ك مه‌نتقی و زه‌لال و دووری ده‌مارگیریێ و به‌رژه‌وه‌ندیێن كه‌سۆكی نه‌هه‌لسه‌نگینت و دیتن و بۆچۆنێن خوه‌ ب ئارامی رانه‌گه‌هینت، هه‌ڤڕكی و ناكۆكیێن جڤاكی رۆژ بۆ رۆژێ دێ به‌رفره‌هتر لێهێن و گیانێ پێكڤه‌ژیانێ دێ لاوازتر لێهێت و شه‌مه‌نده‌فڕا پێشكه‌فتنا جڤاكێن خودانێن خوه‌ و رێژه‌یا پتر ژ ڤان جۆره‌ مه‌ژیان دێ ل دووماهیا كاروانێ پێشڤه‌چوونا جڤاكان مینن و دێ هه‌ر ده‌م ئه‌گه‌رێن كێشه‌ و ئاڕێشه‌یێن خوه‌ هاڤێژنه‌ سه‌ر ملێن چه‌رخ و فه‌له‌كان و ئێكودو تاوانبار كه‌ن و باوه‌ری ب قانوونا هه‌می دبن شمشێرێ وێ ڕا دچن نامینت.
گۆره‌ی وێ نێڕینا ل سلال مه‌ باس كری، كوردستان د درێژیا دیرۆكێ دا باجا ڤێ دیارده‌یێ دده‌ت. خالا بالكێش ئه‌وه‌ دێ بینین كو گه‌له‌ك روودان هه‌نه‌ د بچووكن و دبت چو گرنگیا خوه‌ بۆ رایا گشتی نه‌بت، لێ هنده‌ك كه‌س هه‌نه‌ ب وێ نێڕینا كۆره‌ دێ تشتی هه‌لسه‌نگینن و ژ قه‌باره‌یێ وی مه‌زنتر لێكه‌ن، به‌رامبه‌ر دیمه‌نێن گه‌له‌ك كاریگه‌ریا خوه‌ هه‌ی ب په‌راویزكرن و كرنگی پێنه‌دان ئاماژێ دده‌نێ. دووماهیێ راستی هه‌ر دیار دبت. لێ ئاڕیشه‌ ئه‌وه‌، بڕیار هه‌ر د ده‌ست وان كه‌سان دانه‌، ئه‌وێن یا باش بۆ خوه‌ د وێ نێڕینێ ڕا دبینن و ل سه‌ر به‌هرا لاوازیا هشیاریا جڤاكی وه‌كی خوه‌ دكن و ئاخفتنا مرۆڤێن راستگۆ ژی ل به‌ر گوهێن وان دبته‌ بلوولا بۆ گای دهێته‌ گۆتن.

4

ته‌حسین ناڤشكى

نها ژی گه‌له‌ك جاران ژ بێ زاڕی و بێ هیڤیبوونا خوه‌، ده‌مێ گه‌نگه‌شه‌ ل سه‌ر ڤێ ره‌وشا تلۆڤه‌ ژ شاشی و كێموكاسیان دهێته‌كرن، هنده‌ك ژ ره‌شبینیا خوه‌ و رێژه‌یه‌ك كێم ژی ژ گه‌شبینیا خوه‌ دێ گۆتنا كه‌ڤنشۆپ دوباره‌كه‌ن: ((دێ چێ بت)) پشتی ئه‌نجامێ ڤی مانشێتێ خودان گۆتاره‌ك درێژ، تنێ بوویه‌ ڤه‌جین و چێ نه‌بووی و به‌ر ب خرابترڤه‌ چووی، ئانكو پڕانیا خه‌لكی گه‌هشتینه‌ وێ باه‌ریێ كو ئه‌ڤه‌ دیفاكتۆیه‌ك (امر الواقع) خوه‌ سه‌پاندیه‌ و گه‌له‌كا ب زه‌حمه‌ته‌ پشتی پتر ژ 28 سالان ب هیڤیا ڤی خه‌لكی و ڤێ ده‌ستهه‌لاتێڤه‌ ره‌وش وه‌ك ئه‌و تیۆری دخوازن ببته‌ كریار و چێ ببت، ژ به‌ر هندێ خه‌لكه‌ك وه‌ك ره‌فتار و ئاخڤتن به‌ر ب وی تێگه‌هی ڤه‌دچن، ده‌مێ گه‌نگه‌شه‌ ده‌رباره‌ی بابه‌تی گه‌رم دبت دێ بۆ خوه‌ كه‌نه‌ به‌هانه‌ و به‌رگیریێ ژ ره‌فتارێن خوه‌ یێن به‌ری هینگێ وان بۆ خوه‌ ب حه‌رام و كوفری ددانان بكه‌ن و نها ئێدێ دبێژن :((مانێ هۆلێ هاته‌.)) ل ڤێره‌ مه‌به‌به‌ست ژ هۆلێ هاته‌ واته‌ واقعێ خوه‌ سه‌پاندی زێده‌ی تاقه‌تا هه‌موویانه‌، وان گه‌له‌ك خه‌بات ب وژدانه‌ك پاقژ كر كو گه‌نده‌لی، دزی، واسته‌كاری، مرۆڤكانێ نه‌مینن، لێ شكه‌ستن د وی پڕۆژه‌یێ نه‌واقعی دا هینا و ڤێجا ئه‌و ژی نه‌چارن خوه‌ دگه‌ل ره‌وشا هه‌ی بگونجن و شوونا كو هه‌كه‌ گول نه‌بن ستری ژی نه‌بن، ببنه‌ ستری و هه‌ڤڕكیێ دگه‌ل ئاقارێ ستریان بكه‌ن، ژ به‌ر كو هه‌ڤكێشا نه‌گول بن و نه‌ستری بن خوه‌ ل سه‌ر وان سه‌پاند و ئه‌و نه‌چارن ئێدی ئالایێ سپی بۆ ره‌وشا وێران و خوه‌ سه‌پاندی بلند بكه‌ن و چێ لێ دهێت بلا وه‌لێ بهێت.
دبت هه‌ر بۆچوونه‌كێ ژڤان بۆچۆنێن (دێ چێ بت) و (هۆلێ هاته‌)، گۆره‌ی سه‌فستائیێن یۆنانی به‌ریا پتر ژ 2000 سالان گۆتی، رێژه‌یه‌ك راستی تێدا هه‌بت، لێ كی ژ ئالی دروست بت (دێ چێ بت) یان (هۆلێ هاته‌) ئه‌وێ ڤه‌كۆلینێن زانستی پێدڤێن، لێ هه‌ر چاوابت، تێگه‌هێ (هۆلێ هاته‌) و ئه‌م ژی نه‌چارین مینا میری و وه‌زیری ئاڤا بارانێ ڤه‌خوین، د خزمه‌تا پرۆسێسا هه‌رێما كوردستانێ دا نینه‌. واته‌ پشكا شێری ژ خه‌لكێ هه‌رێمێ، بلندكرنا درووشمێ ((ب ته‌بای عامێ دێ چینه‌ شامێ)) ل سه‌ر بناغه‌یێ وێرانكرنێ بهه‌لبژێرن. ده‌مێ ئه‌ڤ جیهانبینیا نه‌زه‌لال دبته‌ رێبازا پتریا خه‌لكی، واته‌ چاكسازی و ریفرۆمخوازی دمینه‌ ب هیڤیا ده‌ستهه‌لاتێڤه‌ و پتریا خه‌لكی ئالایێ سپی هه‌لگرت و راده‌ستی قه‌ده‌رێ بوو. هه‌لبه‌ت هینگێ ژی ده‌ستهه‌لات و شیان و وژدانا خوه‌ كا دێ كیژان رێكێ هه‌لبژێت؟ ئه‌زموونێن ده‌ستهه‌لاتێن جیهانێ باشترین به‌لگه‌نه‌ كو هه‌ر ده‌مێ جه‌ماوه‌ر ژ بێ ئیراده‌ی و نه‌هشیاریا خوه‌ راده‌ست بوو و مه‌یدان بۆ ده‌ستهه‌لاتێ هێلا كو وه‌كی خوه‌ بكه‌ت، هینگێ تشته‌ك ب ناڤێ ده‌مۆكراسی نامینت، ژ به‌ر كو وه‌ك گه‌له‌ك ژ مه‌ دزانن زاراڤێ ده‌مۆكراسیێ ژ دو په‌یڤان پێكدهێت. ده‌ستهه‌لات + جه‌ماوه‌ر، ئانكو ده‌ستهه‌لاتا خه‌لكی د ده‌ستخه‌لكێ وی وه‌لاتی دانه‌، ده‌مێ رۆلێ ئالیه‌ك هه‌ڤكێشێ نه‌ما كو ئه‌و ژی جه‌ماوه‌ره‌، هینگێ پرۆسێسا ده‌مۆكراسیێ هه‌لوه‌شیا، مینا نها ل هه‌رێما كوردستانێ هه‌لوه‌شیای و ئۆپۆزسیۆن تنێ ناڤ مای.

15

ته‌حسین ناڤشكى
ب راستی هه‌لوه‌سته‌ك سه‌یره‌! ده‌مێ رۆسیا حاشاتیێ دكه‌ت كو وان ئاگه‌هـ ژ رابوونا فڕۆكه‌یێن ئه‌مریكی نینه‌، ده‌مێ وێ رۆژا هه‌نێ هێرش كریه‌ سه‌ر خه‌لیفه‌یێ داعشێ و ل گوندێ باریشا ب ره‌خ ئدلبێڤه‌ كوشتی. ل ڤێره‌ یان رۆسیا دره‌وان دكه‌ت، یان ئه‌مریكا هێزه‌كا میتافیزیكی یا (تێپه‌ڕ) خارق هه‌یه‌ و شیایه‌ هه‌می ئامیرێن ته‌كنه‌لۆجی و هه‌والگیری یێن رۆسیا ل سووریێ كۆره‌ كه‌ت و ژ ئه‌فریتێن سلێمانی ب له‌زتر خوه‌ بگه‌هینته‌ ئدڵبێ و خه‌لیفێ مه‌زترین رێكخراوا تیرۆرستی بكوژت.
هه‌كه‌ رۆسیا خوه‌ ژ ڤێ كریارێ بێ به‌هر كه‌ت، دبت به‌رامبه‌ر سه‌فقه‌یه‌كێ د ناڤبه‌را وان و ئه‌مریكا دا ل پشت دیواران هاتبته‌ ئێمزا كرن، ئه‌و سوحبه‌ته‌كا دیه‌، ژ خوه‌ هه‌كه‌ رۆسیا ئاگه‌هـ ژێ نه‌به‌ت و هند ژێ چێ كربت، ب راستی ئه‌ڤه‌ شه‌همزاریه‌ و بیرا وی كه‌سی دهینته‌ بیرا من، ده‌مێ ژنكا وی هنارتیه‌ كاره‌كه‌وێ و چو ژ شۆلێ نێچیرێ نه‌دزانی.. ده‌مێ گه‌هشتیه‌ ئاقاری، د گه‌رما كه‌وپڕكانێ دا لناڤ به‌فرێ، كه‌وه‌كی دادا د ناڤ تڕاشا، ل به‌ر سینگی ڕا و هندی زه‌لام هاتێ، وه‌كی مرۆڤه‌ك كۆره‌ نه‌شیا ببینت، دووماهیێ ئێكی ل نێچیرا كه‌وان شاره‌زا هاته‌ پشت وی و دناڤ لنگان ڕا بالاكره‌ پێپكێن كه‌وێ قه‌ڕمۆكی و ژ ناڤ لنگێن وی ده‌رخست و پاشی ب گڕنژینڤه‌ گۆتێ: ((مامۆ، تو نزانی كه‌وان بگری!)) واته‌ دیاره‌ رۆسیا ژی نزانت نێچیرێ ل تیرۆرستێن مه‌زن بكه‌ت و ئه‌مریكا دناڤ لنگێن وێ ڕا لێدكه‌ت، ڤێچا هه‌كه‌ بێژت مه‌ های ژێ نینه‌، ئه‌ڤه‌ عوزرا ژ قبحه‌تێ مه‌زنتره‌، هه‌كه‌ بێژت مه‌ های ژێ هه‌بوو، لێ وان به‌ری مه‌ جهێ وی دیت هێشتا كامباختره‌ و دیار دكه‌ت كو هێشتا گه‌له‌ك مایه‌ هه‌تا كو رۆسیا ببت به‌ڤلا ئه‌مریكا د هه‌موو بیاڤان دا و ئه‌ڤا ل سووریێ روودده‌ت خه‌فكه‌ بۆ رۆسیا، تركیا و ئیرانێ دا هه‌ر لاواز ببن و ئابوورێ وان تێكبچت.

4

ته‌حسین ناڤشكی
گۆره‌ی دیتنا من بۆ روودانێن نه‌ته‌وه‌ی، ده‌مێ ل هه‌ر پارچه‌یه‌ك كوردستانێ روودده‌ن، ژ رفتارێن پڕانیا كوردستانیان دیاره‌ كو خه‌لكێ مه‌ ب نه‌فسه‌ك لاواز و زارۆیێ نازداركری، ده‌رڤه‌ی لۆژیكێ عه‌قلی سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل كێشه‌یێ دكه‌ت و ژ گۆتارا وان یا لاڤه‌لاڤ و خه‌به‌رگۆتنێ خوه‌یا دبت كو هه‌ر وه‌ك كوردان گرێبه‌سته‌ك جڤاكی ل گه‌ل وه‌لاتێن نه‌یار و زلهێز هه‌یی كو وان هه‌رده‌م بپارێزن و بكه‌ن كیانه‌ك خۆسه‌ر، لێ ئه‌و جوانیێ كرێت دكه‌ن و ب بێ ئه‌خلاقیا خوه‌ یا نه‌ مرۆڤدۆستانه‌ وان ناپارێزن و هه‌رده‌م دهێلنه‌ ب هیڤیا خودایڤه‌ د ده‌ستێن داگیركه‌ر و نه‌یاران دا.
ره‌نگه‌ ئه‌ڤ دیتنا عاتفی، هه‌لچۆنی (انفعالی) پتر بۆ نه‌هۆشیا كۆمی ل ده‌ف جڤاكێ كوردی هه‌ی دزڤرت، ئه‌ڤه‌ د ده‌رووننسیا جڤاكی دا دهێته‌ نیاسین كو هه‌ر ده‌م جڤاكێ كوردی خوه‌ هێلایه‌ ب هیڤیا خه‌لكه‌كێ بیانیڤه‌ كو ببت قاره‌مانێ ئه‌فسانه‌یی یێ قورتال كه‌ر، مینا یه‌سۆعی ل جه‌م فه‌لله‌یان، محه‌مه‌د مه‌هدیێ چاڤه‌رێكری ل ده‌ف بسورمانان و شه‌رفه‌ددینی ل جه‌م ئێزدیان كو بهێت وان رزگار بكه‌ت.
واته‌ پڕانیا كوردستانیان وێ نزانن كو وه‌لاتێن زلهێز مینا ئه‌مریكا و رۆسیا و وه‌لاتێن دی هند هه‌ڤالێن كوردانن هندی به‌رژه‌وه‌ندیێن وان پێ هه‌ین، مینا ته‌پا د ناڤبه‌را دو تیمێن ته‌پا پێی دا، هه‌ر ده‌مێ ته‌په‌ چو ژ ده‌رڤه‌ی مه‌یدانا یاریا به‌رژه‌وه‌ندیێن وان، هینگێ یاریێ گیرۆ ناكه‌ن و دێ بۆ خوه‌ ته‌په‌كا دی ئینن.
روودانێن پێرار ده‌مێ ریفراندۆم ل هه‌رێما كوردستانێ هاتیه‌ ئه‌نجامدان و جڤاكێ نێڤده‌وله‌تی ب دژواری دژی وێ ئه‌زموونا مافێ گه‌ل كورد راوه‌ستیا و كه‌سێ خوه‌ل هه‌رێمێ نه‌كریه‌ خودا، روودانا ڤێ گاڤێ ل رۆژئاڤا دهێته‌ ئه‌نجامدان باشترین گرۆڤه‌نه‌ كو تنێ كورد هژمارا به‌رده‌ستا كڕین و فرۆشتنێنه‌ د ناڤبه‌را هه‌ر چار داگیركه‌ران و زلهێزان دا و به‌رێكانا بازرگانی و ئابووریه‌ د ناڤبه‌را وان دا، كانێ كی دێ پتر كێكێ ل سه‌ر پشتا كوردان بۆ خوه‌ بده‌ستڤه‌ هینت.
ئه‌ڤه‌ ژیواره‌ك ته‌حل و دۆمدرێژه‌ د دیرۆكا كوردستانێ دا كو بۆ پتر ژ سه‌د سالان دزڤڕت، هه‌ر ژ ده‌مێ رێكه‌فتنا سایكس ـ پیكۆی و هه‌تا ڤێ گاڤێ، هه‌رده‌م بازرگانیا ب كوردان دهێته‌ كرن، ئه‌نجامێ نه‌هه‌ڤگرتن و دژمنكاریا وان ب خوه‌، لێ مخابن هه‌موو جاران ئه‌و خوه‌ دخاپینن و داگیركه‌ر و وه‌لاتێن زلهێز ب تراجودی و ده‌رده‌سه‌ریێن خوه‌ تاوانبار دكه‌ن. ئاریشه‌یا مه‌زن ئه‌وه‌، ئه‌و ژ بیر دكه‌ن كو ئه‌گه‌رێ سه‌ره‌كی یێ ده‌رده‌سه‌ریێن وان هه‌ر ئه‌و ب خوه‌نه‌، چو جاران زلهێزان، تایبه‌ت ئه‌مریكا و بریتانیا بۆ كوردان چو نه‌كریه‌ و ناكه‌ن ژی، هه‌كه‌ كێشه‌یا كوردی د به‌رژه‌وه‌ندیا خوه‌ دا ئیستیغلال نه‌كه‌ن. واته‌ ئه‌و كوردێن د گه‌رمه‌گه‌رما هه‌ردو جه‌نگێن جیهانی دا، نه‌مازه‌ د كۆنگره‌یێن (سیڤه‌ر ) و (لۆزانێ) دا نه‌بووینه‌ ده‌وله‌ت و نه‌شیاین مفای بۆ خوه‌ ژ فاكته‌رێن ده‌رانی و خۆیانی ببینن، گه‌له‌كا ب زه‌حمه‌ته‌ ب ڤی ده‌ستودارێ كو هه‌رده‌م حزبێن كوردی دژی هه‌ڤدو و دوبه‌ره‌كی بوویه‌ سیبه‌را وان ببینن. ئه‌ڤجا باشتره‌ ئێدی كورد زێده‌تر خوه‌ نه‌خاپینن، ئاڕیشه‌یێن خوه‌ بكه‌نه‌ ب ناسێن خه‌لكێ بیانی و وهه‌ر ده‌م خوه‌ بهێلنه‌ ب هیڤیا وانڤه‌ كو بكه‌نه‌ ده‌وله‌ت ل ده‌مه‌كی كو ئه‌و ب خوه‌ نه‌دبه‌رهه‌ڤ كو وی ناسناڤی وه‌ربگرن.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com