بریارا په‌رله‌مه‌نته‌رێن شیعه‌ و ده‌رهاڤێژێن وێ

بریارا په‌رله‌مه‌نته‌رێن شیعه‌ و ده‌رهاڤێژێن وێ

12

عومه‌ر سندى
ئه‌رێ تو بێژى ڤان په‌رله‌مه‌نته‌رێن شیعه‌ مه‌زهه‌ب یێن كو ل پێنجى ڤێ مه‌هێ بریار داین بیه‌ك ده‌نگ هێزێن بیانى كو مه‌ره‌م پێ تایبه‌ت هێزێن ئه‌مریكیه‌ ده‌ركه‌ڤن ژ ئیراقێ هزر د ده‌رهاڤێژ و ئه‌نجام و كارڤه‌دانێن ڤێ بریارێ دا نه‌ كربیت؟ یان نه‌زانیبن ئه‌نجام و ده‌رهاڤێژێن وێ یێن نێگاتیف دێ چ باندۆر هه‌بت ل سه‌ر ژیانا خه‌لكێن ئیراقێ؟ هه‌كه‌ زانیبن شه‌رمه‌زاریه‌كا مه‌زنه‌، رامانا وێ ئه‌وه‌ ئه‌ڤێن هه‌نێ هیچ هه‌ست ب ژیبوونێ بۆ ئیراقێ چى دبت و خه‌لكێ ئیراقێ تووشى چ ده‌رده‌سه‌رى ببن، نه‌خه‌ما وانه‌ تنێ ئیران و رژێما مه‌لایان ژوان رازیبه‌، لێ گه‌ر نزانن كاره‌ساتا هه‌ری مه‌زنه‌، لێ ب باوه‌ریا من و یا دروستژى ئه‌وه‌ دزانن ده‌رئه‌نجامێن بریارا وان دێ كاره‌سات و مالۆێرانى بن ژبۆ هه‌موو خه‌لكێن ئیراقێ، لێ بۆ وان نه‌ده‌رده‌ك گرانه‌، ژبه‌ركو ئیران وه‌كو وه‌لات بۆ وان گرنگتره‌ و پاشه‌رۆژا خوه‌ ل وێرێ دبینن جارێ شه‌رێ تیرۆرستێن ده‌وله‌تا ئیسلامى داعش بداوى نه‌هاتیه‌ و ڤان رۆژان لڤین و چالاكیێن وان یێن زێده‌ دبن و مه‌ هه‌میان ل بیره‌ ل سالا 2014 سۆپایێ ئیراقێ كه‌ته‌ د چ ره‌وشدا د ده‌ستێ داعشێ دا و كانێ چاوا چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نى و هه‌مه‌ڕ و تانك و زریپۆش دهێلان و باز ددان نوكه‌ژى هه‌رئه‌و سۆپایه‌ و ژ ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانان نه‌بایه‌ د ماوێ دو هه‌فتیان دا ژ شه‌ڕى به‌غدا ژى داهێته‌ كونترۆلكرن، ئه‌ڤه‌ تشته‌ك پێگۆتیه‌ و یا رۆن و ئه‌شكه‌ره‌یه‌ ئه‌ڤه‌ ژ ئالیێ مه‌ترسیا داگیركرنا ئیراقێ و ئێریشێن به‌رده‌وامێن رێكخراوێن تیرۆرستى و ل پێشیا هه‌موویان داعش ل ئالیه‌ك دن هێزێن هه‌ڤپه‌یمانان، تایبه‌ت ئه‌مه‌ریكا نه‌به‌س ئالیكاریێن له‌شكرى و راهێنانان ب سۆپایێ ئیراقێ دێ راوه‌ستینیت، به‌لكو دێ فرۆتنا چه‌كی ژى ل وه‌ قه‌ده‌غه‌ كت، ئه‌ڤه‌ د ده‌مه‌كیدایه‌ كو ئیراق ئیرۆ ژ هه‌ر رۆژه‌كێ پتر پێدڤى سۆپایه‌ك بهێز و چه‌كدار ب چه‌كێن پێشكه‌فتیه‌ ئه‌رێ ده‌مێ وه‌ ب فیتا ئاغایێن خوه‌ ل ئیرانێ بریاره‌كا هۆ نه‌به‌رپرسانه‌ داى وه‌ هنده‌ك تێبینیێن ژڤى ره‌نگى ل به‌رچاڤگرتن؟ ئه‌مه‌ریكا به‌رى نها چاڤێن خوه‌ دگرتن و ده‌رفه‌ت دایه‌ ئیراقێ كو بلا د وارێ ئه‌نه‌رجیێ دا سه‌ره‌ده‌رێ ل گه‌ل ئیرانێ بكه‌ ب حوكمێ كو ئیراق یا ل ژێر نیمچه‌ كونترۆلا ئه‌مه‌ریكا و هه‌ڤپه‌یمانانڤه‌ ئیرۆ پشتى بریارا وه‌ یا شاش و نه‌به‌رپرسانه‌ ئه‌مه‌ریكا دێ وێ سه‌ره‌ده‌ریێ ژى قه‌ده‌غه‌كت، ئانكو ئیراق ئێدى نكاره‌ ئه‌لكتریكێژى ژ ئیرانێ بكره‌ دێ ڤه‌گه‌ره‌ ژبۆ چه‌رخێ تاریستانێ ژئالیێ ئیكۆنۆمیڤه‌، نها ئیراق بێى هیچ ئمبارگویه‌كڤه‌ خوه‌دى ئیكۆنۆمیه‌ك لاواز و هه‌ڕفیه‌ پا هه‌كه‌ ئمبارگو كه‌ته‌ سه‌ر دێ ره‌وشا دراڤێ ئیراقێ ل هه‌مبه‌ر دۆلارى چیبیت گه‌لۆ؟ گه‌ر ئه‌مه‌ریكا تنێ كاركرنا كۆمپانیایێن ئه‌مه‌ریكى ل گه‌ل یێن ئیراقێ قه‌ده‌غه‌بكه‌ ئیكونۆمیا ئیراقێ دێ ب خرابترین ره‌وش دا ده‌ربازبیت، ئه‌رێ ڤان په‌رله‌مه‌نتران هزره‌ك د وێ ئێكێ دا كر كو ژ سالا 2003 هه‌تا رۆژا ئیرۆ ئه‌مه‌ریكا ب تنێ ب سه‌دان ملیار دۆلار یێن ل ئیراقێ خه‌رجكرین ئه‌رێ ئه‌مه‌ریكا هه‌ما دێ رێیا خوه‌ گرت و ده‌ركه‌ڤیت یانژى دێ ترلیۆنان خوازت كا وه‌هه‌یه‌ هوون بده‌ن گه‌لۆ؟ هه‌موو ئاماژه‌ بۆ هندێ دچن كو ب ڤێ بریارا نه‌به‌رپرسانه‌ و نه‌ د جهێ خوه‌دا ئیراق وێ بكه‌ڤه‌ تۆنێله‌كا تارى و زولكاوه‌كا هه‌رى مه‌زن و ئۆمێد نینه‌ ژێ ده‌ربكه‌ڤت و باجه‌كا ئێكجار مه‌زن وێ وه‌ره‌ دان لێ یێ ڤێ باجێ دده‌ وه‌لاتیێ به‌لنگازێ ئیراقێ یه‌، نه‌كو به‌رپرسێن شیعه‌ مه‌زهه‌ب یێن كو ل سه‌ر پشتا تانك و زریپۆشێن ئه‌مه‌ریكى گهانه‌ كورسیا ده‌ستهه‌لاتێ ل به‌غدا پشتى كو ب سالان ل كۆلانێن له‌نده‌ن و شام تارانێ د چه‌رخین بێكار و به‌تال ئیرۆ ژى ئه‌ڤه‌یه‌ دلبێشى و وه‌فایا وان بۆ ئه‌مه‌ریكا ئمبارگۆیا ئه‌مه‌ریكا یا ڤێ جارێ گه‌له‌كا دژواره‌ دێ هه‌موو گه‌هێن ژیانێ گرت ل ئیراقێ، ئه‌ڤه‌ دیتنا پرانیا شاره‌زاو شیكاركرێن سیاسى و ئیكۆنومیه‌، چونكى ئیراقێ هیچ ده‌رگه‌هه‌ك نامینه‌ ئیران نه‌به‌ و ئیران بخوه‌ یا ژئمبارگویا ئه‌مه‌ریكا دناله‌ و ئیكونۆمیا وێ یا هلوه‌شیاى و تۆمه‌نێ وێ د نزمترین ئاستێ بێبهابوونێ دایه‌، نها تنێ ئاخفتن یا هاتى كرن ده‌ربارێ ئمبارگۆیا ئه‌مه‌ریكا بۆ سه‌ر ئیراقێ و هێشتا ب دروستى رۆهن نه‌بوویه‌ كانێ ئمبارگو كه‌نگێ یه‌ و ب چ جۆره‌ دینارا ئیراقى ب شێوه‌یه‌ك بله‌ز و به‌رچاڤ بهایێ خوه‌ ژ ده‌ست دا، ئه‌رێ پا هه‌كه‌ ئمبارگویێ ده‌ستپێكر و جهێ خوه‌ گرت دێ دینارا ئیراقى ب كیژان ره‌وشێ دا ده‌ربازبه‌؟ ل گه‌له‌ك ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنێ یێن گرنگێن جیهانى دهێته‌ گۆتن كو به‌رى ئیران مۆشه‌كان ئاراسته‌ بنكێن ئه‌مریكى یێن سه‌ربازى بكه‌ ل گه‌ل ئیران ل گه‌ل ئه‌مریكا ل هه‌ڤهاتیه‌ كو ئه‌ڤ كاره‌ تنێ ژبۆ وێ یه‌ ل هه‌مبه‌ر گه‌لێ ئیرانێ بێژه‌ مه‌ تۆلا قاسمێ سلێمانى هلاند، گرۆڤه‌ژى ژبۆ ڤێ راستێ كریار هاته‌ ئه‌نجامدان وه‌كى یاریكێن زارۆیان و هه‌ر ته‌ڤره‌ك ب جهه‌كێ كه‌فت و خوینژى ژ تبلا سه‌ربازه‌كێ ئه‌مریكى نه‌هات، دیسانژى ل هنه‌ك ده‌زگه‌ه و سایتێن راگه‌هاندنێ دا هاتیه‌ كو ئیرانێ و ب فه‌رمانا ئه‌مه‌ریكا ده‌ستێ خوه‌ ژ ڤان دیڤه‌لانكێن خوه‌ یێن ل ئیراقێ كێشا و هێدهێدى یێن ئاڤێتینه‌ بازارى ب مه‌ره‌ما پشتلێكرن و فرۆتنا وان، چونكى ئیران گه‌له‌ك ته‌نگاڤه‌ ب هه‌ر رێیا هه‌بیت، دڤێت خوه‌ ژبه‌ ئه‌مه‌ریكا دووربكه‌، تایبه‌ت ژ سه‌رۆكێ نها دۆنالد ترامپى، چونكى ئه‌ڤى بۆ هه‌مى جیهانێ ئه‌شكه‌ره‌كردژواره‌ و ل هه‌ڤگه‌هشتنان نزانه‌ یان ناخوازه‌ بزانه‌ پشتى كوشتان سلێمانى و گه‌فێن به‌رده‌وام ژلایێ ئه‌مه‌ریكاڤه‌ و ده‌ستنیشانكرنا 52 ئارمانجێن ئیرانى ژبۆ هنگافتنێ تێرا هندێ دكه‌ كو ئیران ب راستى بترسه‌ و هزره‌كێ ل هه‌ڤهاتنێ بكه‌ ل گه‌ل ئه‌مه‌ریكا و داخۆیانیێ زه‌ریفى وه‌زیرێ كاروبارێن ده‌رڤه‌، پشتى مۆشه‌كێن ئیرانێ باشترین گرۆڤه‌نه‌ كو ئیران یا راده‌ستى ئه‌مه‌ریكا بۆى و ناخوازت زێده‌تر بهێته‌ شكاندن، ئانكو تنێ و تنێ شه‌رمزارى بۆ وان ما، یێن ب زۆرینه‌یا ده‌نگان بریارا ده‌ركرنا هێزێن بیانى داى، تایبه‌ت هێزێن ئه‌مه‌ریكا ژ ئیراقێ تنێ ژى گه‌لێن ئیراقێ مینا جاركێن جاران وێ باج و گۆمركا ئمبارگویان بدن.

کۆمێنتا تە