فلمێ ئیرانێ و خولۆله‌لهیا نیشتماپه‌روه‌ریا تاكێ كورد!

فلمێ ئیرانێ و خولۆله‌لهیا نیشتماپه‌روه‌ریا تاكێ كورد!

23

محمه‌د چه‌لكی
هونه‌ر و ئه‌ده‌بیات ب هه‌موو تایێن خوه‌ڤه‌ كاریگه‌ریه‌كا مه‌زن ل دروستبوونا كه‌ساتیا تاكێن جڤاكی هه‌یه‌، له‌وا هه‌موو ده‌وله‌تێن جیهانێ (ژبلی حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ) ب هه‌موو ئیماكانیاتێن ل به‌رده‌ست پشته‌ڤانیێ ل هونه‌ر و ئه‌ده‌بیاتێ دكه‌ت بۆ به‌رهه‌ڤكرنا تاكێن وه‌ڵاتپه‌روه‌ر. هونه‌ر ب تایبه‌ت سینه‌ما ئه‌ڤرۆ وه‌ك چه‌كه‌كێ گه‌له‌ك كاریگه‌ر ل سه‌ر تاكان دهێته‌ بكارئینان و د ڤی بیاڤی دا رۆلێ هولیۆدێ یێ به‌رچاڤه‌ كانێ چاوا شیایه‌ جیهانێ ته‌ڤی بێخیته‌ بن باندۆرا خوه‌.
ده‌وله‌تێن جیهانێ ته‌ڤان رێیا هولیۆدێ گرتیه‌ به‌ر ل رۆژهه‌ڵاتا مه‌ توركیا و ئیران دسه‌رپشكن، لێ توركیا و ئیرانێ ژ جیهانێ جودا دكه‌تن فۆكسا فلمسازێن وان ل سه‌ر نه‌شرینكرنا كورد و كولتۆرێ كوردیه‌ ب تایبه‌ت یا شۆره‌شا كوردی كو ب قه‌چاخچی، هیرۆئین فرۆش، مرۆڤكوژ، ژنكوژ، بێ به‌زه‌یی، چاڤشۆرێن پاره‌ی، كرێگرتی و لیستا كه‌شه‌فڕێتیان درێژه‌! یا ژ هه‌موویێ سه‌یرتر تێله‌ڤزیۆنێن هه‌رێما كوردستانێ وان فلم و درامایان به‌ڵاڤه‌دكه‌ن و حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و ب تایبه‌ت وه‌زاره‌تا ره‌شه‌نبیری لێ بێده‌نگه‌ و كار گه‌هه‌شتیه‌ وی ڕاده‌ی هه‌رچیێ دوو فلس ژ به‌رویكا وی زێده‌ بوون دێ ڕابیت كه‌ناله‌كی ڤه‌كه‌ت و دراما و فلمێن توركی و ئیرانی به‌ڵاڤه‌كه‌ت بێی ب‌هێنه‌ شرۆڤه‌كرن و كانێ چه‌ند ل دژی كولتۆرێ كوردی و جڤاكا كوردینه‌، هه‌ما ئێكسه‌ر به‌ڵاڤ دكه‌ن.
به‌ڵاڤه‌بوونا ڤان فلمان و درامایێن داگیركه‌رێن كوردستانێ وێ هێڕشا ل سه‌ر كه‌ساتیا تاكێ كورد جڤاكێ كوردی لێكترازانه‌ك غه‌ریب د ناڤ جڤاكێ كوردی دا دروستكریه‌ و رێژا تاوانێن جڤاكی زێده‌بوویه‌، زێده‌باری به‌ڵاڤه‌كرن حه‌زا ئاواره‌بوونێ ژ كوردستانێ بۆ وه‌ڵاتێن توركیا و ئه‌ورۆپا كو ئه‌ڤه‌ بخوه‌ مه‌زنترین زیانه‌ چونكو ده‌ما حه‌زا ئاواه‌ربوونێ ببیته‌ ئارمانجا گه‌نجان و خودان شیانان(وه‌كو نوكه‌ بوویه‌ حه‌زا هه‌ر گه‌نجه‌كی) هینگێ كێشێن جڤاكی زێده‌ دبن و چاره‌سه‌ری بزه‌حه‌مه‌ت دكه‌ڤن. خالا دن یا هه‌ری باڵكێشا فۆكسا فلمسازێن توركی و ئیرانی ره‌شكرنا دیرۆك و كه‌ساتیێن ناڤدارێن كورده‌ ب ره‌نگه‌ك وه‌سان كو بێی هاریكاریا ده‌ركی و خێرخازیا ده‌وله‌تا تورك و ئیرانێ ئه‌ڤ سه‌رۆك و رێبه‌رێن كورد نكارن پێنگاڤه‌كێ بۆ پێشڤه‌ بچن! ئانكو ئه‌و هه‌رده‌م برایێن مه‌ یێن مه‌زنن و دڤێت ئه‌م ل گۆره‌ی نه‌خش و حه‌زێن وان ته‌ڤگه‌رێ بكه‌ین.
به‌رده‌وامیا ڤێ سیاسه‌تا فلماساز و ده‌وله‌تێن داگیركه‌رێن كوردستانێ و بێده‌نگیا وه‌زاره‌تا ره‌وشه‌نبیری و حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل سه‌ر ڤێ هه‌لمه‌تا بێ ووژادانه‌یا وان مات مایی مایه‌ و باندۆره‌ك نه‌رێنی ل سه‌ر تاكێن كورد هێلایه‌ و هه‌تا ب ڕادی باوه‌رپێكرنێ كو ئه‌ڤه‌ ب خوه‌ نیشانه‌یه‌ كو لێكترازانا جڤاكێ كوردی گه‌هه‌شتیه‌ سه‌ر هه‌ڕفته‌یێ مه‌ترسیدار و به‌ر ب هه‌لوه‌شیانێ بچیت!
نه‌بانیا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل كێشێن وه‌ڵاتیان و بێده‌نگیا وێ ل سه‌ر ڤان دراما و فلمێن توركی و ئیرانی وێ ئێكی ل ده‌ف تاكێ كورد دروست دكه‌ت كو ره‌نگه‌ باوه‌ری ب وان فلم و درامایێن ب مه‌به‌ست هاتینه‌ سازدان بۆ تێكدانا باوه‌ریا تاكێ كورد ب دیرۆك، شۆره‌ش و ناڤدارێن كورد له‌وا دبینین چه‌ند چه‌وا فلمه‌ك یان دیالۆگه‌كا درامایێ ده‌ما ب نه‌كامی به‌حسێ كورده‌كی بهێته‌كرن ب تایبه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌و كورد كه‌سه‌ك هێژا و خودان باندۆرب بیت ل ناڤ جڤاكێ كورد، د ناڤ تۆرێن جڤاكی دا خۆرت و لاوێن كورد به‌لاڤه‌ دكه‌ن و دكه‌نه‌ نۆچه‌یێ رۆژێ و به‌رده‌وامیێ دده‌ن شكاندنا شكۆیا مرۆڤێ كورد.
ڤان رۆژان فلمسازێن ئیرانێ كورته‌ فلمه‌ك ل سه‌ر سه‌ركردێ كورد جه‌نابێ سه‌رۆك بارزانی به‌ڵاڤه‌كر و كو د راستیێ دا تشته‌ك وه‌سان روونه‌دایه‌ و دووره‌ ژ ڕاستیێ لێ چونكو كه‌ساتیا تاكێ كورد ژ ئه‌نجامێ وێ سیاسه‌تا فلمسازێن تورك و ئیرانی هاتیه‌ په‌لخاندن و ئه‌ڤ فلمه‌ وه‌ك برویسیه‌كێ د ناڤ تۆرێن جڤاكی دا به‌ڵاڤ بوو!
به‌ڵاڤه‌كرنا ڤی كورته‌ فلمی دنوكه‌دا ترسا حوكه‌مه‌تا ئیرانێیه‌ ژ پاشه‌رۆژا خوه‌ چونكو هه‌موو دزانن حوكمه‌تا نوی ل ئه‌مریكا هاتیه‌ سه‌ر ده‌ستهه‌ڵاتێ و داوی ب قۆناغا تره‌مپسیزمێ ئینا لێ بۆ سیاسه‌تا ده‌رڤه‌ هه‌مان رێكار دبه‌رده‌وامن و گڤاشتن ل سه‌ر ئیرانێ سڤك نابن به‌لكو دێ پتر ته‌نگا گڤاشتنان ئێته‌ شداندن، ژ لایێ دیڤه‌ دۆستینیه‌ك باش د نابه‌ینا سه‌رۆكێ ئه‌مریكا جۆ بایدنی و سه‌رۆك بارزانی هه‌یه‌. ترسا ئیرانێ ژ وێ ئێكێیه‌ كو ئه‌ڤ په‌یوه‌ندیه‌ ببیته‌ ئه‌گه‌رێ گوهۆرینێ د سیاسه‌تا ده‌رڤه‌ یا ئه‌مریكا دا بۆ به‌رژه‌وه‌ندا كوردان، له‌وان هۆسان بله‌ز و به‌ز ئه‌ڤ كورته‌ فلمه‌ به‌رهه‌م ئینا دا وه‌ك كارته‌ك فشارێ ل دژی پێگه‌هێ جه‌نابێ سه‌رۆك بارزانی بكار بینیت. لێ نه‌ ئه‌ڤ كورته‌ فلمه‌ و نه‌ ژی هه‌موو پرۆپاگه‌ندا ئیران و توركیا نكارت كه‌ستایا تاكێ كورد به‌ر بمه‌ره‌مێن خوه‌ ببه‌ت كو كه‌سه‌كێ ملكه‌چێ فه‌رمانێن وان بیت چونكو به‌رهه‌مێ سیاسه‌تا وان یا شۆفینی و مرۆڤكوژ بۆ هه‌ر تاكه‌كێ كورد دیاره‌ و سه‌رڕای هندێ ژی پێگه‌هێ سه‌رۆك بارزانی چ ل ناڤ كوردان و چ ل ئاستێ ناڤده‌وله‌تی دیاره‌ و وه‌ك سه‌رۆكه‌ك كورد لێ دهێته‌ مه‌یزاندن و رێز لێگرتن.
ل داویێ دخازم بانگ ل حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و ب تایبه‌ت وه‌زاره‌تا ره‌وشه‌نبیری كو سنۆره‌كی بۆ ڤان درامایێن بێ واته‌یێن توركی و ئیرانی بدانن و بێی ڤه‌خاندن و بن چاڤ ده‌ربازكرنا كه‌سێن شاره‌زا نه‌هێنه‌ به‌ڵاڤكرن.

کۆمێنتا تە