NO IORG
Authors Posts by موسه‌ده‌ق توڤی

موسه‌ده‌ق توڤی

موسه‌ده‌ق توڤی
58 POSTS 0 COMMENTS

54

ژ ڤه‌رێژێن هه‌ڤركیا حزبیا ناره‌وا و شه‌رێ ناڤخوه‌ییێ دۆمدرێژ ل هه‌رێمێ دانا ده‌سكه‌فت و ئیمتیازاتان بوو بۆ ڤی كه‌سی ل سه‌ر حسێبا یێ دی، بۆ ڤی باژێری یان ده‌ڤه‌رێ ل سه‌ر حسێبا یا دیتر، دانا وان ژی ژ سامانێ گشتی بوو، نه‌ ژ بۆدجا ڤێ حزبێ و نه‌ ژ سامانێ ڤی كه‌سایه‌تیێ به‌رپرس بوو، ژ ده‌ڤێ ڤی ڤه‌دگرت و ب گه‌ویا یێ دی دا دكر، ئێك برسی و یێ دی حه‌مه‌ر دكر، ئه‌نجامێ ڤێ سه‌ره‌ده‌ریا نه‌راست ئه‌ڤرۆ ب سه‌ردا هات، كو ئه‌م هه‌موو د پرسگرێگه‌كا سیاسی ئابووری جڤاكیا ئالۆزدانه‌ و چاره‌سه‌ریا وێ دژواره‌ و گرانی ل سه‌ر مه‌ كه‌تیه‌.
ئێشا ب پایته‌ختكرن و پارێزگه‌هكرنێ به‌رهه‌مێ ڤێ سه‌ره‌ده‌ریێ یه‌، ب دامه‌زراندنا دو ئیداره‌یێن سه‌ربه‌خوه‌ ل گه‌رمیان و راپه‌رین و ب پایته‌ختكرنا ره‌وشه‌نبیریا سلێمانیێ ل سالا 2012 ده‌سپێكر، د قووناغا ب پایته‌ختكرنا ره‌وشه‌نبیریا سلێمانیێ دا گه‌له‌ك دانوستاندن ژ بۆ پایته‌ختكرنان.. . یا دهۆكێ ژی هاتنه‌كرن، سالا چوویی بریارا ب پارێزگه‌هكرنا هه‌له‌بجه‌ هاته‌دان، هه‌رچه‌نده‌ ب سه‌رژمێرا خه‌لكێ وێ بیت یان ب جوگرافیا وێ یان ب چه‌ند ئه‌گه‌ره‌كێن دیتر بیت چه‌ند قه‌زایێن دیترێن هه‌رێمێ ژ هه‌له‌بجه‌ هه‌ژیتر بوون بۆ ب پارێزگه‌هكرنی، لێ كاره‌ساتا هه‌له‌بجه‌ ئه‌و باژێر نها كریه‌ هێمایه‌ك نه‌ته‌وه‌یی بۆ خه‌لكێ كوردستانێ، هه‌ژیاتی دا هه‌له‌بجه‌ و مافێ ب پارێزگه‌هكرنی وه‌رگرت و دووڤرا ژی وه‌ك پایته‌ختێ ئاشتیێ هاته‌ده‌سنیشانكرن. پرسگرێك نه‌ د ڤێ چه‌ندێدایه‌ هه‌رێما كوردستانێ ژ سێ پارێزگه‌هان ببیته‌ چار و ژ دو پایته‌ختان ببیته‌ سێ لێ كاره‌سات د هندێدایه‌ چار پارێزگه‌ه ببنه‌ ده‌ه، چنكو نها پرۆژێ ب پارێزگه‌هكرنا شه‌ش قه‌زایان و ب پایته‌ختكرنا باژێرێن دی ل مه‌یدانێ یه‌، د ده‌مێ ب پایته‌ختكرنا ره‌وشه‌نبیرا سلێمانیێ ل سالا 2012ێ د هژمارا (790- 22/1/2013) رۆژنامه‌یا وار دا مه‌ گۆت: ب پایته‌ختكرنا ره‌وشه‌نبیریا سلێمانیێ ل سه‌ر بنیاته‌كێ راست نه‌هاتیه‌دان، به‌لكی پتر بریاره‌كا سیاسی و ل به‌ردانانا (موساوه‌ما) حزبێن كوردستانی بوو د ئه‌نجامێ وێ هه‌ڤركیا سیاسیا دژوارا ل سه‌ر گۆره‌پانا سلێمانیێ هه‌ی، هه‌روه‌سان به‌رهه‌مێ هه‌ڤركیا دێرینا مللیا ناڤبه‌را خه‌لكێ سلێمانیێ و هه‌ولێرێ بوو، چه‌ند ساله‌كان ژی سلێمانیێ پایته‌ختێ ئیدارا سلێمانیێ بوو.. . هتد. سلێمانیێ ب پایته‌ختێ ره‌وشه‌نبیریێ كوردستانێ هاته‌ناڤكرن، به‌لێ چ ژ سلێمانیێ هاته‌گۆهارتن.. . ؟ ئه‌ز دبێژم سلێمانیێ به‌ری وێ بریارێ مه‌لبه‌نده‌كێ سه‌ره‌كیێ ره‌وشه‌نبیری و هۆنه‌ریێ باشوورێ كوردستانێ بوو و نها ژی هه‌روه‌ك خوه‌یه‌، ئانكو ب وی بریارێ چ وه‌راره‌كا به‌رچاڤ نه‌كه‌ته‌ سه‌روبه‌رێ ره‌وشه‌نبیری هۆنه‌ریێ ڤی باژێری، هه‌رچه‌نده‌ د وێ سالێدا بۆدجه‌كا تایبه‌ت ب ناڤێ پایته‌ختێ ره‌وشه‌نبیری ژ بۆدجا گشتییا هه‌رێمێ بۆ سلێمانیێ هاته‌جوداكرن.
هندیكه‌ مژارا ب پارێزگه‌هكرنا وان چه‌ند قه‌زایه‌كانه‌ كو هنده‌ك په‌رله‌مانتاران چ ژ بۆ هه‌ڤركیه‌كا حزبی یان مه‌ره‌مه‌ك كه‌سایه‌تی، چ ژ بۆ خزمه‌تا گشتی خوه‌ پێڤه‌ مژوولكری، ئه‌ز دبینم نه‌ د به‌رژه‌وه‌ندیا گشتیدایه‌ و ب پارێزگه‌هكرنا وان چه‌ند قه‌زایان دێ هزرا ب پارێزگه‌هكرنا چه‌نده‌كێن دیتر دووڤ خوه‌ڤه‌ ئینیت، هه‌تا هنده‌ك ناحیه‌ ژی خوه‌ ب هه‌ژی ڤێ چه‌ندێ دبینن، نه‌ سه‌روبه‌رێ داراییێ هه‌رێمێ و نه‌ ژی جوگرافیا هه‌رێمێ شیانێن هه‌مبێزكرنا ده‌ه پارێزگه‌هان و چه‌ند پایته‌ختان هه‌نه‌ ئه‌گه‌ر نه‌بنه‌ پتر ژی.
گه‌لۆ ئه‌و دراڤێ ل هه‌یكه‌لێ پارێزگه‌هه‌كا نوو و كارگێریا وێ دهێته‌مه‌زاختن ب یه‌كسانی و دادوه‌ری ل سه‌ر یه‌كه‌یێن پارێزگه‌هێن نها و پێویستیێن وان بێته‌ مه‌زاختن باشتر نینه‌.. . ؟ وه‌لاتێ مه‌ پێدڤی ب خزمه‌ت و پرۆژه‌ و گۆرانكاریانه‌ یان پێدڤی ب ناڤێن مه‌زنه‌.. . ؟ چ جوداهی هه‌یه‌ خزمه‌ت و پرۆژه‌ د سنوورێ ناحیێ قه‌زایێ یان پارێزگه‌هێدا بێنه‌بجهئینان.. . ؟ ئه‌رێ ئه‌م پێدڤی پله‌ و پایه‌یێن مه‌زنین بۆ كه‌سان یان پێدڤی ب خزمه‌تێنه‌ بۆ هه‌موویان.. . ؟ د به‌رسڤێدا ئه‌ز دبێژم ئه‌م پێدڤی ب پرۆژه‌ و خزمه‌تگوزاریانه‌ بۆ ته‌بایی خه‌لكێ، ئه‌م پێدڤی ب پارێزگاره‌كی یان قائیمه‌قامه‌كینه‌ ب یه‌كسانی و دادپه‌روه‌ریێ سه‌ره‌ده‌ریێ دگه‌ل هه‌ر بهۆسته‌كێ ژ پارێزگه‌هێ بكه‌ن، هه‌ركه‌سه‌ك بینته‌ بیرا خوه‌ تنێ مه‌زاختیێ پارێزگاری و نڤیسینگه‌ها وی چه‌ند ب گرانی ل سه‌ر بۆدجا وه‌لاتی دكه‌ڤیت، هه‌یڤه‌كا وی مه‌زاختی دێ چه‌ند پرۆژه‌ پێ هێنه‌ ئه‌نجامدان.
كورت و كرمانجی ئه‌ڤا هنده‌ك په‌رله‌مانتار بۆ پایته‌ختكرن و ب پارێزگه‌هكرنێ دكه‌ن نه‌ د به‌رژه‌وه‌ندیا گشتیدا یه‌، پشتیه‌كێ گرانتر د هاڤێژنه‌ سه‌ر پشتیێ گرانێ سامانێ ڤی وه‌لاتی، هیچ ده‌ڤه‌ره‌كا كوردستانێ ژی ژ یا دی باشتر نینه‌ هه‌ر هه‌موو د قوربانیدانێ دا وه‌كهه‌ڤن و وه‌كهه‌ڤ هه‌ژی ده‌سكه‌فتانه‌، بلا هه‌له‌بجه‌ دوا پارێزگه‌ها هه‌رێمێ بیت، ل شوونا پرۆژێن ب پایته‌ختكرن و پارێزگه‌هكرنێ هزر ل ئاڤاكرنا هنده‌ك ده‌ڤه‌ران بێته‌ كرن مینا ده‌ڤه‌را نێروه‌ رێكان (سنوورێ ناحیا بێبۆ یا جاران) كو هه‌تا نها ژی خه‌لكێ وێ نكاریت بزڤریته‌ڤه‌ سه‌ر وارێ خوه‌.

58

په‌رله‌مان ل هه‌ر وه‌لاته‌كێ دیمۆكراسی نوونه‌راتیا خه‌لكێ وی وه‌لاتی دكه‌ت، په‌رله‌مانتار راسته‌وخوه‌ ژ ئالیێ وی خه‌لكی ڤه‌ و بۆ به‌رگریێ ژ به‌رژه‌وه‌ندیێن ته‌بایێن وی هاتیه‌هه‌لبژارتن، لێ یێ ژ په‌رله‌مانی و په‌رله‌مانتاری پیرۆزتر و به‌رگریێ ژ ژیان و مانا په‌رله‌مانی و وی خه‌لكی دكه‌ت له‌شكرێ فه‌رمیێ وی وه‌لاتی یه‌، ل جه‌م مه‌ ژی د ڤی سه‌روبه‌رێ هندێ ناسكدا كو دوژمنان ژ هه‌ر چار ئالیانڤه‌ سووند ب سه‌رێ مه‌ خواریه‌ هێزێن پێشمه‌رگه‌ی له‌شكرێ فه‌رمیێ كوردستانێ نه‌، هه‌كه‌ مه‌ پێشمه‌رگه‌ نه‌بیت نه‌ مه‌ په‌رله‌مان هه‌یه‌ و نه‌ژی په‌رله‌مانتارێن مه‌ دكارن ل هۆلا په‌رله‌مانی زه‌ڤله‌كێن خوه‌ ده‌رێخن و سنۆران ب به‌زینن راست و چه‌پ به‌رۆكا ڤی بگرن و هێرشان بكه‌نه‌ سه‌ر یێ دی.
بلا ئه‌ڤه‌ ده‌رگه‌هه‌ك بیت و بچینه‌ د ناڤ مژارا به‌ری چه‌ند رۆژه‌كان په‌رله‌مانتار دلێر ماوه‌تی (جێگری سه‌رۆكی لێژنه‌ی كاروباری پێشمه‌رگه‌ و شه‌هیدان و قوربانیانی جینۆساید) ل په‌رله‌مانی كوردستانێ ئازراندی و بێی ڤه‌كۆلین و دووڤچوون و سه‌لماندن شه‌هیده‌كێ پێشمه‌رگه‌ی ب داعشه‌كێ خوه‌كۆژ دایه‌نیاسین و هه‌روه‌ك یێ سه‌لكا مێشا هنگڤینی د قۆرمێ دارێدا دیتی خوه‌ نه‌گرتی و هێژ قیامه‌ت نه‌هاتی ب له‌ز ئه‌ڤ چه‌نده‌ بۆ خوه‌ ب نێچیره‌كا مه‌زن دیتی و ده‌ملده‌ست تۆڕا راگه‌هاندنا (رووداو) ئاگاداركری وێ ژی ئه‌ڤ ده‌سپێشخه‌ریا رۆژنامه‌ڤانی ژ ده‌ست نه‌دای و ب له‌ز د گشت كه‌نالێن خوه‌ دا ب مانشێته‌كێ مه‌زن به‌لاڤكری: وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ داعشێكی خوه‌ كوژ به‌ شه‌هید توومار ده‌كات.
راستیا مژارێ ژی ب دروستی به‌روڤاژیه‌ ل گه‌ل نێچیرا په‌رله‌مانتار دلێر ماوه‌تی و تۆرا رووداو، وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ی ژی چ داعشێن خوه‌كوژ ب پێشمه‌رگه‌ و شه‌هید توومار نه‌كرینه‌، پێشمه‌رگه‌كێ قاره‌مان ل به‌رۆكێن به‌رخوه‌دانێ و به‌رگریێ ژ په‌رله‌مان و په‌رله‌مانتاران و (رووداو) و گشت رۆژنامه‌ڤان و سازیێن رۆژنامه‌ڤانی و ته‌بایی خه‌لكێ ڤی وه‌لاتی شه‌هید بوویه‌ و تنێ گونه‌ها وی ئه‌وه‌ ناڤێ وی (حوزه‌یفه‌)یه‌ و ده‌مێ لیستا ناڤێن شه‌هیدان گه‌هشتینه‌ به‌رده‌ستێ جێگرێ سه‌رۆكێ لیژنا پێشمه‌رگه‌ و شه‌هیدان ناڤێ (حوزه‌یفه‌)ی دیتی چاڤێن وی چووینه‌ پشتا سه‌ری و ئه‌وا ئه‌و لێ دگه‌ریا دیت و ده‌لیڤه‌ ژ ده‌ست نه‌دا و ئه‌وا د دلێ وی دا به‌رامبه‌ر وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ی ده‌رێخست و زمانحالێ وی دگۆت: وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ی ئه‌ڤه‌ من تو گرتی و نه‌ تنێ كریه‌ گازی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ داعشێكی خۆكوژ به‌ شه‌هید توومار ده‌كات.. . !!! به‌لكی پێڤه‌ چووی و ده‌رباره‌ی تۆماركردنی ناوی شه‌هیدانی پێشمه‌رگه‌ گۆتی: “چیرۆكی سه‌یر و سه‌مه‌رمان هه‌یه‌ و هه‌مووشی به‌ به‌لگه‌یه‌” و ئاماژه‌ ب چه‌ند چیرۆكه‌كان ژ وان كری ( رووداو، 352، 30/3/2015)، لێ د چه‌ند رۆژه‌كێن كێمدا راستیا مژارێ ده‌ركه‌ت (حوزه‌یفه‌) پێشمه‌رگه‌ بوو و د پێشمه‌گاتیێ دا شه‌هید بوویه‌، ئه‌ڤه‌ ژی گومانه‌كێ ل جه‌م مه‌ وه‌لاتیان دروستدكه‌ت كو گه‌له‌ك ژ ژ چیرۆكێن سه‌یر و سه‌مه‌ره‌یێن دلێر ماوه‌تی وه‌ك چیرۆكا (داعشێكی خوه‌كوژ) نه‌وه‌یی و بێ به‌لگه‌ بن.
دلێر ماوه‌تی، په‌رله‌مانێ كوردستانێ، رووداو ل دۆر ڤێ بۆیه‌رێ داخوازا لێبۆرینێ بكه‌ن یان نه‌، مالباتا شه‌هیدی بێنه‌ده‌نگ و سكالایێ دژی هه‌رئالیه‌كی تووماركه‌ن، ئه‌ڤه‌ مژاره‌كه‌، لێ مه‌ وه‌ك خه‌لكێ ڤی وه‌لاتی ماف هه‌یه‌ بێژین: گه‌لۆ ئه‌ڤه‌ ژی نه‌ گه‌نده‌لیه‌ و گه‌نده‌لیه‌كا مه‌زن ژی په‌رله‌مانتاره‌ك بێی به‌لگه‌ زێده‌گاڤیێ بكه‌ته‌ سه‌ر پیرۆزترین پیرۆزیێن ڤی وه‌لاتی كو شه‌هیدێن پێشمه‌رگه‌نه‌.. ؟ گه‌لۆ مه‌ ماف نینه‌ بێژین نیازه‌كا دیتر ل ده‌رڤه‌ی ئه‌ركێ وی یێ په‌رله‌مانتاریێ ل پشت ڤی په‌رله‌مانتاری هه‌یه‌ و ب ڤێ كریارێ پشكه‌ك ژ وێ نیازێ بجهئینا.. ؟ ئه‌رێ هه‌كه‌ جێگرێ سه‌رۆكێ لیژنا كاروباری پێشمه‌رگه‌ و. .. ڤێ ب سه‌رێ شه‌هیدێن پێشمه‌رگه‌ی بینیت دوژمنێن پێشمه‌رگه‌ دێ چ ب سه‌ری ئینن.. ؟؟ گه‌لۆ ئه‌رێ نه‌ گه‌ریان ل دووڤ راستیێ ژ بنه‌مایێن كارێ رۆژنامه‌ڤانیه‌.. ؟ چما رووداو هنده‌ ب له‌ز و بێی به‌لگه‌ ب گۆتنێن په‌رله‌مانتاره‌كی هاته‌خاپاندن و دوور ژ گشت بنه‌مایێن كارێ رۆژنامه‌ڤانی ئه‌ڤ نووچه‌یه‌ ئینا خوار هه‌ستا ب هزاران ژ پێشمه‌رگه‌ی و خه‌لكێ كوردستانێ بریندار كر.. ؟ گه‌لۆ ئه‌مێن وه‌لاتی چاوا ژ نها پاش باوه‌ریێ ب په‌رله‌مانتار و رۆژنامه‌ڤانان بینین.. ؟ ل داویێ ژی پرسیاره‌ك ژ هه‌ركه‌سه‌كێ ڤی وه‌لاتی دهێته‌كرن: چما هۆسا بێ هه‌لویستی و بێ ده‌نگی به‌رامبه‌ری ڤێ مژارێ.. ؟

188

پرسیاره‌كه‌ و پێدڤیه‌ هه‌ر كه‌سه‌ك بكه‌ت، ئه‌رێ دروسته‌ كه‌سه‌ك ل كۆچك و دیوانان بگه‌ریت و ب به‌ژنا خوه‌ بێژیت و خوه‌ بكه‌ته‌ قاره‌مان و بێی كو قاره‌مانیه‌ك كربیت و رۆژه‌كێ ژ رۆژان خوه‌دی هه‌لویسته‌كێ باش بیت.. . ؟ ل دووڤ ئه‌زموونا خوه‌ و هندی من دیرۆك خواندی ئه‌ز دبێژم كه‌س ب مه‌دحان نابیته‌ قاره‌مان، هه‌كه‌ مرۆڤ هه‌ژی و خوه‌دی هه‌لویستێن نه‌مر بیت، دیرۆك دێ مرۆڤی كه‌ته‌ قاره‌مان و هه‌لویستێن مرۆڤی ب نه‌مری تووماركه‌ت، له‌وما نه‌ دروسته‌ كه‌سه‌ك ئه‌و ب خوه‌ ب به‌ژنا خوه‌ بێژیت، ب رامانه‌كا دیتر مه‌دحان بكه‌ت، نه‌كو رۆژه‌كێ خه‌لك لێ بێته‌ ده‌نگ و چ نه‌بیت بێژنێ تو نه‌ ل دووڤ وان مه‌دحانی، یان هنده‌ك به‌لگه‌نامان به‌رچاڤبكه‌ت 100% به‌روڤاژی بن دگه‌ل مه‌دحێن وی، وی ده‌می نه‌ به‌رسڤه‌ك هه‌بیت و نه‌ ژی بكاریت به‌رگریێ ژ خوه‌ بكه‌ت.. . !
ب كورتی دێ ئاماژه‌ ب ڤێ دیرۆكێ كه‌م، كو نێزیكه‌ جهێ خوه‌ ل ناڤ جڤاكێ مه‌ ب تایبه‌ت هنده‌ك ژ كه‌سێن خوه‌ ب ره‌وشه‌نبیر دزانن دكه‌ت و رۆژ ل دووڤ رۆژێ یا به‌لاڤه‌ دبیت، نه‌كو ببیته‌ ئێشه‌كا ڤه‌گر و د ئه‌نجامدا خه‌لكه‌ك لێ بێنه‌ده‌نگ و ببیته‌ پرسگریكه‌ك د ناڤ جڤاكێ ده‌ڤه‌را مه‌دا، دێ بینی كه‌سه‌كی ل ژێر ناڤێ بیرهاتنه‌كێ، یان نڤیسین ده‌رباره‌ی روودانه‌كێ یان كه‌سایه‌تیه‌كی، چه‌ند به‌رپه‌ڕه‌ك ڤه‌گرتن و خوه‌ كره‌ بنیاتنه‌رێ هزرا نه‌ته‌وه‌یی ل ده‌ڤه‌رێ، یێ دی خوه‌ كره‌ سه‌ركێشێ بزاڤا ره‌وشه‌نبیری، یێ دی خوه‌ كره‌ مامۆستایێ هۆنه‌رمه‌ندێن ده‌ڤه‌رێ و وه‌سا دا دیاركرن كو بزاڤا هۆنه‌ری ل ڤی وه‌لاتی ژ به‌ریكا قاپویتێ وی ده‌ركه‌تیه‌، یێ دی وه‌سان دا دیاركرن كو هه‌موو نڤیسه‌ر و ره‌وشه‌نبیرێن ڤێ ده‌ڤه‌رێ شاگردێن وی بوونه‌ و گشت خوه‌دی شیانێن ڤی وه‌لاتی ل به‌رده‌ستێ وی فێری ئه‌لیفبێتكان بوونه‌.. . نه‌ هه‌رێ ب ڤێ چه‌ندێ ناراوه‌ستن ئێك دێ بێژیت فلان رۆژێ ل فلان سمینارێ من به‌رسنگێ ره‌شه‌كێن رژێما به‌عسی گرت و تۆز ژێ راكر، یێ دی دێ ئاماژه‌ ب هه‌لویسته‌كی كه‌ت كو تێدا قه‌بێ ره‌شه‌كێن رژێما به‌عسی خواستیه‌ و ب ده‌نگێ بلند گۆتیه‌: دێ.. . كه‌م و بلا من ئیعدام كه‌ن، یێ دی داكو خوه‌ بكه‌ت خوه‌دی دیرۆكه‌ك پڕ سه‌رفرازی دێ رادیۆیا كوردی یا به‌غدا كه‌ته‌ قادا كوردایه‌تیێ و به‌رۆكا چیایێ خواكوركی و ستۆدیێن وێ كه‌ته‌ چه‌په‌رێن پێشمه‌رگه‌ی و مایكرۆفۆنا وێ كه‌ته‌ تڤه‌نگا ده‌ستێ پێشمه‌رگه‌ی و شۆرشێن كوردستانێ ب ده‌یندارێن وێ رادیۆیێ ده‌ردئێخیت و بێژیت: ڤێ رادیۆیێ رۆله‌ك باش دیتیه‌ ل زۆخاندن و هشیاكرنا هه‌ستا نه‌ته‌وه‌یی ل جه‌م گه‌نج و تولازێن كورد و هانداینه‌ بچنه‌ رێزێن شۆرشا كوردی و چه‌كی هه‌لگرن د ناڤ رێزێن پێشمه‌رگه‌یدا.. . ئه‌ڤه‌ هه‌موو ژ بۆ هندێ خوه‌ بكه‌ته‌ قاره‌مانه‌ك ل وێ رادیۆیێ، مه‌ هند دیت ئێكێ دی رابوو و بۆ دیاركرنا زه‌ڤله‌كێن خوه‌ رۆژناما (بزاڤ)ا به‌عسیان ده‌رێخستی كره‌ مه‌یدانا خه‌بات و تێكۆشانێ و پێڤه‌ چوو رۆژنامه‌ گه‌هانده‌ ئاستێ رۆژناما خه‌بات و كۆڤارا مه‌تین یێن چیای د وارێ خزمه‌تا هزرا نه‌ته‌وه‌ییدا.. . ب ڤی ره‌نگی ئێشا مه‌دحه‌ و خوه‌ ب قاره‌مانكرنێ یا به‌رده‌وامه‌ و هنده‌ك ژ گه‌نجێن نوو ژ به‌ركو ل روودانێن دیرۆكێ تایبه‌ت سه‌رده‌مێ رژێما به‌عسی د ئاگادار نین، بله‌زن ڤه‌گێرانێن ڤان كه‌سان راستره‌ بێژین مه‌دحێن وان ژێ وه‌ردگرن و ل به‌رپه‌رێن رۆژنامه‌ و كۆڤاران به‌لاڤدكه‌ن، دوور ژی نابینم كته‌كا خه‌لكی باوه‌ر پێ بكه‌ن.
ل داویێ داكو ئه‌ڤ مژاره‌ درێژ نه‌بیت و كۆڤار و رۆژنامه‌ نه‌بنه‌ مه‌یدانێن مه‌دحان و خوه‌ ب قاره‌مانكرنێ و دیرۆك نه‌هێته‌ شێواندن ب كورتی دێ بێژم: پێدڤیه‌ ل به‌لاڤكرنا ڤان ره‌نگه‌ بابه‌تان هشیار بن و نه‌هێلن خه‌لكه‌ك بۆ خوه‌ ب قاره‌مانكرنێ یان تووماركرنا دیرۆكه‌كا نه‌وه‌یی مفای ژ به‌رپه‌رێن وان وه‌رگرن، د هه‌مان ده‌مدا ئه‌و كه‌سه‌ ب خوه‌ ژی ل خوه‌ بزڤرنه‌ڤه‌، هه‌كه‌ خوه‌دی هه‌لویستێن قاره‌مانانه‌ بوونه‌ بلا بهێلن دیرۆك قاره‌مانیێن وان تووماركه‌ت، هه‌كه‌ خوه‌دی هه‌لویستێن خراب بووینه‌ ئێكا وه‌سا نه‌كه‌ن خه‌لكه‌ك لێ بێته‌ده‌نگ و یا ڤه‌شارتی بینته‌ سه‌ر به‌ڕكێ، هه‌ی كه‌سێن خوه‌پارێز بووینه‌ و ده‌ستێ خوه‌ ب كۆلاڤێ خوه‌ڤه‌ گرتیه‌ خوه‌دی هه‌لویستێن نه‌رینی ژی نه‌بووینه‌ كو خه‌لكه‌كێ زۆر ژ ڤی جوینی هه‌بوو ده‌لیڤه‌ ل پێشیا وانه‌ و هه‌ر ئێك ل جهێ خوه‌ دكاریت ب كارێن خوه‌ دلسۆژیا خوه‌ دیار بكه‌ت.
musediqtovi@yahoo. com

65

ل 18 كانوونا ئێكێ 2014ێ سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ مه‌سعوود بارزانی د نامه‌كێدا بۆ وه‌زیرێ پێشمه‌رگه‌ی خواست ب مه‌ره‌ما یه‌كگرتنا هێزێن پێشمه‌رگه‌ی و نه‌مانا چ هێزان ل ده‌رڤه‌ی هێزێن سه‌ر ب وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌یڤه‌ هه‌موو پێنگاڤێن پێویست بگریته‌به‌ر.. . نامه‌ پێنگاڤه‌كا گرنگ و د ده‌مه‌كێ پێدڤی و نازكدا هات، ئه‌نجامدانا خالێن ڤێ نامه‌یێ و هه‌ڤگرتنا هێزێن پێشمه‌رگه‌ی دێ دۆزا كوردی چه‌ندین قوناغا به‌ر ب پێش به‌ت، ئه‌ڤ پێنگاڤه‌ دگه‌ل پێنگاڤێن په‌یداكرنا ئابووریه‌كا سه‌ربه‌خوه‌ و دابینكرنا پشته‌ڤانیه‌كا ناڤده‌وله‌تی دێ به‌رێ بنیاتی لێ بنیاته‌كێ موكم و نه‌لڤ بۆ ئاڤابوونا ده‌وله‌تا كوردی دانن، د وارێن ئابووری و پشته‌ڤانیا ناڤده‌وله‌تیدا پێنگاڤێن گرنگ هاتینه‌ هاڤێتن و قووناغێن باش به‌ر ب پێش چووینه‌، لێ هێژ نه‌گه‌هشتینه‌ قووناغا داویێ. هندیكه‌ وارێ له‌شكه‌ریه‌ ناما سه‌رۆكێ هه‌رێمی زه‌نگا به‌راهیێ بوو بۆ هاڤێتنا پێنگاڤا ئێكێ، هێژ ده‌سپێكه‌ و هه‌رده‌سپێكه‌ك ژی دڤێت به‌رهه‌ڤیه‌ك باش، ڤه‌كۆلین و هه‌لسه‌نگاندنێن هویر و زانستی بۆ بێنه‌كرن، دووربن ژ هه‌ستێن ناسك و سۆزداریێ و باندۆرێن ده‌مكی، وی ده‌می پێنگاڤا به‌راهیێ بێته‌هاڤێتن و ل به‌ر رۆناهیا خالێن لاواز و ب هێزێن وێ پێنگاڤه‌كا دیتر بێته‌هاڤێتن، ب ڤی ره‌نگی هه‌تا پێنگاڤا داویێ، خوزی ئه‌م ژ وان بین یێن پێنگاڤا داویێ ئانكو دامه‌زراندنا له‌شكرێ یه‌كگرتیێ كوردستانێ دبینن.
چاوا پێنگاڤا ئێكێ ب هاڤێژین.. . ؟ ئه‌رێ تێكه‌لكرنا چه‌ند یه‌كه‌یێن هێزێن 70 و 80 و پێكگۆهارتنا چه‌ند فه‌رمانده‌كێن له‌شكری یان پێكئینانا چه‌ند لیوایه‌كێن تێكه‌ل ژ پێشمه‌رگه‌یێن هه‌ردو هێزان و ئێكئێخستنا سه‌روبه‌رێ كارگێری و دراڤی و سازیێن سه‌ر ب وانڤه‌ تێرا هندێ هه‌نه‌ بێژینێ پێنگاڤا ئێكێ و پێنگاڤێن دیتر دووڤرا بهاڤێژین.. . ؟ نه‌خێر ئه‌ڤه‌ نه‌ پێنگاڤا ئێكێ یه‌ و ئه‌گه‌ر ئه‌ڤه‌ پێنگاڤا ئێكێ بیت، ئه‌ڤه‌ مه‌ سه‌رنه‌كه‌تنا وێ و شكه‌ستنا ته‌مامی كریارێ دانا به‌رسنگێ خۆ. مه‌ د وارێ یه‌كگرتنا سیاسی و له‌شكه‌ریا بزاڤا نه‌ته‌وه‌ییدا چه‌ند ئه‌زموون هه‌نه‌، هه‌موو ژی ده‌مكی و سه‌رنه‌كه‌تی بوون، ئه‌زموونا یه‌كگرتنا پارتی دیمۆكراتی كوردستان و پارتی شۆرشگێری كوردستان سالا 1970ێ، ئه‌زموونا به‌ره‌یێ كوردستانی 1988ێ، ئه‌زموونا حوكمه‌ت و په‌رله‌مان و له‌شكرێ یه‌كگرتیێ هه‌رێمێ 1991- 1994ێ، ئه‌زموونا پێكهاتنا ستراتیژیا ناڤبه‌را پارتی و ئێكێتی 2007ێ، سه‌روبه‌رێ ناڤخۆیی و فشارا دوژمنان، هنده‌ك روودانێن هه‌رێمایه‌تی و جیهانی پالده‌ربوون بۆ ڤان ئه‌زموونان، لێ هێژ هه‌ست و دلێن مه‌ كوردان نه‌ د به‌رهه‌ڤبوون، له‌وما ژی نه‌ تنێ مه‌ شكه‌ستن تێدا ئینا به‌لكی وان شكه‌ستنان كاره‌سات ژی دووڤ خوه‌ڤه‌ ئینام. گه‌لۆ چما ئه‌ڤ هه‌موو ئه‌زموونێن نه‌ سه‌ركه‌تی و په‌یوه‌ندیا وان ب مژارا یه‌كگرتنا هێزێن پێشمه‌رگه‌یڤه‌ چیه‌.. . ؟ د به‌رسڤێدا دێ بێژم هه‌موو ئه‌ڤ ئه‌زموونێن نه‌ سه‌ركه‌تی ئه‌نجامێن ناكۆكیه‌كا دیرۆكینه‌ د بزاڤا نه‌ته‌وایه‌تیا كوردیدا، ڤێ ناكوكیێ باندۆرا خوه‌ كریه‌ سه‌ر هه‌موو ئالیێن ژیانا مه‌، هزر و بۆچوون و شرۆڤه‌كرن و هه‌لسه‌نگاندنا ڤی خه‌لكی ژ هه‌ڤجودا كریه‌، به‌رژه‌وه‌ندیێن حزبایه‌تیێن به‌رته‌نگ، به‌رژه‌وه‌ندیێن كه‌سایه‌تی و بنه‌مالان و ده‌سته‌ك و كۆمان ل شوونا به‌رژه‌وه‌ندیا نه‌ته‌وایه‌تی گرتیه‌، هه‌رده‌مێ پێكهاتنه‌ك د ناڤبه‌را ئالیێن سیاسیێن كوردستانێدا هاتیه‌كرن، مه‌ره‌ما ئالیێن پێكهاتی نه‌ به‌رژه‌وه‌ندیا نه‌ته‌وایه‌تی و پاراستنا ده‌سكه‌فتێن دیرۆكیێن خه‌لكی بوو، به‌لكی مه‌ره‌م ئه‌و بوو ئالیه‌ك ده‌لیڤا خۆ ل یێ دی ببینیت و دربێ خۆ دانیتێ، ئه‌زموونا ئێكه‌مین حوكمه‌ت و په‌رله‌مانێ هه‌رێمێ و له‌شكرێ گوایه‌ یه‌كگرتیێ كوردستانێ یێ وی ده‌می ل به‌رچاڤێن مه‌نه‌، چاوان شیانێن وی ده‌می یێن هه‌رێمێ هاتنه‌بكارئینان بۆ كوده‌تایێ دژی ئالیه‌كێ دی یێ پشكدار د حوكمه‌تا هه‌رێمێدا. دوورنه‌چین دوهی پێر بوو چاوان هنده‌ك ئالیێن كوردستانی هێرشا تیرۆریستێن داعش بۆ سه‌ر باشوورێ كوردستانێ و شكه‌ستنا پێشمه‌رگه‌ی ل هنده‌ك به‌رۆكان و كاره‌ساتا ب سه‌ر هنده‌ك ده‌ڤه‌راندا هاتی بۆ خۆ ب ده‌لیڤه‌ ددیت دربێ خوه‌ داننه‌ ئالیێ دی و شكه‌ستنا وی ب رۆژا نوویا خوه‌ دزانی. ئه‌ڤ هه‌موو سه‌ربۆره‌ وه‌ل مه‌ دكه‌ن بێژین، به‌ری ئێكخستنا هێزێن پێشمه‌رگه‌ی دڤێت دلێن ئێك ئێك ژ پێشمه‌رگه‌ی و فه‌رمانده‌یێن وان و سه‌ركرده‌یێن سیاسیێن كوردستانێ بكه‌ینه‌ ئێك، هه‌ر ده‌مێ دلێن وان هه‌ڤگرتن، هزر و بۆچوونێن وان به‌رژه‌وه‌ندیێن وان بوونه‌ ئێك ئه‌و ژی به‌رژه‌وه‌ندیا نه‌ته‌وایه‌تی بیت، ئه‌ڤ چه‌نده‌ ژی دێ ب نه‌هێلانا شوونه‌وارێن ناكۆكیا دیرۆكی یا بزاڤا نه‌ته‌وایه‌تیا كوردی بجه هێت، هه‌رده‌مێ ئه‌ڤ شوونه‌واره‌ نه‌مان وی ده‌می پێنگاڤا ئێكێ بۆ ئێكخستنا له‌شكه‌رێ كوردستانێ دا یا ب ساناهی بیت و ئه‌نجامێن خوه‌ ژی دێ ده‌ستڤه‌ئینیت و 70 و 80ێ ژی دێ بنه‌ 150 و ب 150 پێشمه‌رگه‌یێن یه‌ك دل و یه‌ك باوه‌ر دێ به‌رسنگێ مه‌زنترین دوژمنان گرین و سه‌ركه‌تنێ ده‌ستڤه‌ئینین.

50

ل ده‌سپێكا سالا (2014ێ) سه‌رۆكوه‌زیرێن به‌رێ یێ عیراقێ نوری مالكی د پێنگاڤه‌كا نه‌ پێشبینیكریدا و بێی كو مهانه‌یه‌كا ره‌وا د ده‌ستاندا بیت ب بریاره‌كا تاكه‌ كه‌سی پشكا هه‌رێما كوردستانێ ژ بۆدجه‌یا عیراقێ بری و ب ڤێ كریارێ ژی هه‌رێم توشی پرسگرێگه‌كا ئابووری كر، پرسگرێكێ كارڤه‌دانا خۆ نه‌ تنێ ل هه‌رێمێ به‌لكی ل ته‌بایی باشوورێ كوردستانێ هه‌بوو، پرسگرێك هێژ مه‌زنتر لێ هات ده‌مێ د مه‌ها حزیرانێدا رێكخراوا تیرۆریستیا داعش ده‌ست ب سه‌ر مووسلێ و پرانیا ده‌ڤه‌رێن عه‌ره‌بێن سونه‌نشیندا گرتی و به‌رێ ب هزاران په‌نابه‌ران كه‌تیه‌ كوردستانێ، پاشتر ده‌مێ ل مه‌ها ته‌باخێ به‌رێ هێرشا هۆڤانه‌یا رێكخراوا تیرۆریستی كه‌تیه‌ كوردستانێ و پرانیا ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ یێن ده‌رڤه‌ی هه‌رێمێ داگیركرین ب سه‌دان هزاران ژ خه‌لكێ ڤان ده‌ڤه‌ران مشه‌ختبوونه‌ هه‌رێمێ و د هه‌مان ده‌مدا حوكمه‌ت و خه‌لكێ باشوورێ كوردستانێ كه‌تنه‌ د شه‌ره‌كێ بێ یه‌مان و نموونێن وی د دیرۆكێدا نه‌ی دگه‌ل رێكخراوا تیرۆریستی، گومان تێدا نینه‌ شه‌ر ب خوه‌ بارگرانیه‌كا هێژ مه‌زنتره‌ و پێدڤی ب شیانێن ئابووریێن مه‌زنه‌، هۆسا پرسگرێك چه‌ند جاركی مه‌زنتر لێهات و پشتیێ هه‌رێمێ هند گرانبوو كو د شیانێن حوكمه‌تێن خوه‌دی شیانێن مه‌زنێن ئابووریدا نه‌بوو خوه‌ ل به‌ر بگرن، ب هه‌رره‌نگه‌كی و شێوازه‌كی بیت حوكمه‌تا هه‌رێمێ خوه‌ ل به‌ر ڤی پشتیێ گران گرت و قووناغێن دژوار ژ ڤێ ئه‌زموونێ ده‌رباز كرن، لێ هێژ كاریگه‌ریێن وێ مانه‌ و خه‌لك و حوكمه‌ت ب ده‌ست ئه‌نجامێن بڕینا پشكا هه‌رێمێ ژ بۆدجا عیراقێ دنالن. هه‌رچه‌نده‌ ل ڤێ داویێ پێكهاتنه‌ك بۆ چاره‌سه‌ركرنا ئاریشێن د ناڤبه‌را هه‌رێمێ و حوكمه‌تا به‌غدا هاتیه‌مووركرن و مه‌زنه‌ به‌رپرسێن هه‌ردو ئالیان ب هیڤینه‌ بێته‌ جێبه‌جێكرن و ب جێبه‌جێكرنا پێكهاتنێ ژی پرسگرێكا ئابووریا نها ل هه‌رێمێ داوی بهێت یان سڤكتر لێ بهێت.
ل ڤێرێ ئه‌م پێدڤی ب هه‌لسه‌نگاندنه‌كا قووناغا برینا بۆدجه‌یا هه‌رێمی و كارڤه‌دانێن وێ ینه‌ د چه‌ند واره‌كاندا، هندی په‌یوه‌ندی ب خه‌لكێ هه‌رێمی ڤه‌ هه‌ی، هندی په‌یوه‌ندی ب خه‌لكێ و حوكمه‌تێ ڤه‌ هه‌ی، هندی په‌یوه‌ندی ب حوكمه‌تێ ب خوه‌ڤه‌ هه‌ی، هندی په‌یوه‌ندی ب خه‌لكێ هه‌رێمی ڤه‌ هه‌ی، ڤی خه‌لكی د دیرۆكا خوه‌یا هه‌ڤچه‌رخدا چه‌ند سه‌ربۆرێن ب ڤی ره‌نگی و دبیت خرابتر ژی دیتینه‌، لێ ل ئاستێ وان بوویه‌ و شیایه‌ خوه‌ ل به‌ر بگریت، دوا سه‌ربۆر ژی سه‌ربۆرا سالێن نوتان و دو دوورپێچێن ئابووریێن سه‌ر هه‌رێمی بوو به‌ری چه‌سپاندنا بریارا 986 یا نه‌فت به‌رامبه‌ری خوارنێ، ڤی خه‌لكی چه‌ند ساله‌كێن دژوار بۆراندن، هه‌ر چه‌نده‌ چه‌ند خاله‌كێن نه‌رێنی ژی هه‌بوون لێ شیا خوه‌ ل به‌ر بگریت، به‌لێ ڤێ جارێ خوه‌راگریا خه‌لكێ مه‌ خوه‌راگریه‌كا لاوازبوو و نه‌ ل وی ئاستی بوو ب شانازیڤه‌ د به‌رپه‌رێن دیرۆكێدا توومار بكه‌ین، د دو هه‌یڤێن به‌راهیێ یێن گیرووبوونا مۆچه‌یاندا ل چه‌ندین باژێر و باژێركێن هه‌رێمێ ب هزران كه‌س، نه‌ ل دژی مالكی و حكومه‌تا به‌غدا كو مووچه‌ برینه‌ به‌لكی دژی حوكمه‌تا هه‌رێمێ هاتنه‌سه‌رجاده‌یان، حزب و رێخستنێن سیاسیێن كوردستانێ و سازیێن راگه‌هاندنێ یێن سه‌ر ب وانڤه‌ و یێن سیبه‌ر و خوه‌ ب سه‌ربه‌خوه‌ دزانن هه‌ر ئێكی ب ره‌نگه‌كی هاندانا خوه‌نیشادان و مانگرتنان دژی حوكمه‌تا هه‌رێمێ دكرن و پشكه‌ك ژ مه‌رما مالكی بجهئینا ده‌مێ ده‌رباره‌ی كریارا برینا بۆدجه‌ی گۆتی: مه‌ بڕی دا خه‌لك دژی وان (مه‌ره‌م پێ حوكمه‌تا هه‌رێمێ بوو) رابن.. . !! دبیت پرسیار بێته‌كرن ئه‌رێ ما ئه‌و خه‌لكه‌ یێ نه‌حه‌ق بوو.. ؟ د به‌رسڤێدا ئه‌ز ژی دبێژم: به‌لێ ئه‌و خه‌لكه‌ یێ حه‌ق بوو، لێ حه‌قیا وی دبیته‌ نه‌حه‌قی ده‌مێ خه‌لكه‌ك بۆ مه‌ره‌مه‌كا خوه‌یا تایبه‌ت ب مهانه‌یا وێ حه‌قیێ خه‌لكی بینته‌ سه‌ر جاده‌یێ و ناڤتێدانا وی دژی ئالیه‌كێ دیاركری بكه‌ت بێی كو كاودان و ئه‌گه‌رێن وێ پرسگریكا هاتیه‌ پێش به‌رچاڤوه‌رگریت.

81

د داوی نڤیسینا خوه‌ دا ل ژێر ناڤێ (ده‌م نه‌هاتیه‌ بێژینێ ته‌ ئه‌ڤه‌ ژ كیڤه‌ ئینا؟؟) د هژمارا رۆژا 28/12 ڤێ رۆژنامه‌یێدا مه‌ چه‌ند تیشكه‌ك به‌ردابوونه‌ سه‌ر ئێشا گه‌نده‌لیێ كو پرانیا جڤاكێ مه‌ ڤه‌گرتیه‌ و چه‌ند هزره‌ك ژ بۆ چاره‌سه‌ریێ مه‌ به‌رچاڤكربوون، ل داویێ ژی مه‌ پێشنیازكربوو به‌رۆكا مه‌زنه‌ به‌رپرسێن گه‌نده‌ل بگرین و بێژینێ ته‌ ئه‌ڤه‌ ژ كیڤه‌ ئینا.. . ؟ د هه‌مان نڤیسیندا مه‌ ئاماژه‌ ب ئه‌نجامێن راپرسیا رێكخراوا سكالا و چاڤدێری كربوو كو دبێژن: 80%ی پشكداربوویێن راپرسیێ دبینن حوكمه‌ت و په‌رله‌مان نكارن دیارده‌یا گه‌نده‌لیێ چاره‌سه‌ربكه‌ن.. . !! د ڤێ نڤیسینێ دا دێ پرسیاركه‌م گه‌لۆ 80% پشكداربوویان كو ل دووڤ سیسته‌مێ راپرسیان دڤێت نوونه‌راتیا 80% جڤاكی بكه‌ن وان ب خوه‌ پرسیار ژ خوه‌ كریه‌ مه‌ چ كریه‌ بۆ ڤی جڤاكی.. ؟ مه‌ چ و چه‌ند پێشكه‌شكریه‌.. ؟ ده‌مێ ئه‌م دبێژین: حوكمه‌ت و په‌رله‌مان نكارن دیارده‌یا گه‌نده‌لیێ چاره‌سه‌ربكه‌ن.. . !! ئه‌رێ هه‌ر ئێك ژ مه‌ هندی په‌یوه‌ندی ب وی ڤه‌هه‌ی یان د شیانێن وی دا دیارده‌یا گه‌نده‌لیێ چاره‌سه‌ركریه‌ یان بزاڤا چاره‌سه‌ریێ كریه‌.. . ؟ ئه‌ز باوه‌رم ئه‌گه‌ر هه‌ریه‌ك ژمه‌ هندی په‌یوه‌ندی ب وی ڤه‌هه‌ی یان د شیانێن وی دا گه‌نده‌لیێ چاره‌سه‌ر بكه‌ت ئه‌ڤه‌ مه‌ ئه‌و دیارده‌یه‌ ژ ره و ریشال ئیناده‌ر، ده‌مێ گه‌نده‌لی ژ جه‌م مه‌ باردكه‌ت نه‌ وێریت كوینێ خوه‌ ل جهه‌كێ دی ڤه‌ده‌ت و نه‌ ژی كه‌سه‌ك ب ساناهی ل چ ئاستێ به‌رپرسیێ بیت دوێریت بچیته‌ ژێر وی كوینی.. . !! وی ده‌می دێ ئالیێن ده‌سته‌لاتدار ب ساناهی شێن وێ دیارده‌یێ چاره‌سه‌ركه‌ن.
دێ پرسیار هێته‌كرن چاوا.. ؟ وه‌لاتیێ ئاسایی چاوا دكاریت ڤێ چه‌ندێ بكه‌ت.. . ؟ به‌رسڤا ب ساناهیه‌، ئه‌رێ ئه‌گه‌ر ئه‌زێ تاك یان وه‌لاتیێ ئاسایی مامۆستامه‌، ئه‌ندازیارم، نوشدارم.. . هتد ب دلسۆژی كارێ خوه‌ ئه‌دا بكه‌م، چاوا ئێڤاران ده‌مێ ده‌رسێن خسوسی دده‌م ب هه‌مان ره‌نگ ل خواندنگه‌هێ ده‌رسا خوه‌ بده‌م، چاوا ده‌مێ د گه‌ل كۆمپانیه‌كێ یان بۆ پرۆژه‌كێ خوه‌یێ تایبه‌ت ئه‌ندازیاریا خوه‌ دكه‌م ب هه‌مان شێوه‌ دانێ سپێدێ ل فه‌رمانگه‌هێ ژی ئه‌ركێ خوه‌ ئه‌نجام بده‌م، چاوا ل نه‌خۆشخانه‌یا تایبه‌ت یان ل كلینیكا خوه‌ چاڤێ خوه‌ دده‌مه‌ نه‌خوشی ب هه‌مان شێوه‌ ل نه‌خوشخانه‌ و بنگه‌هێن ساخله‌میێ یێن ده‌وله‌تێ ژی چاڤێ خوه‌ بده‌مه‌ نه‌خوشی و خه‌مێ ژێ بخۆم.. . هتد ب هه‌مان شێوه‌ نموونه‌ د مشه‌نه‌ و دێ چه‌ند كته‌كان به‌رچاڤكه‌ین ئه‌زێ بازرگان و دوكاندار د سنووره‌كێ ره‌وادا كه‌ره‌سته‌یێن خوه‌ بفروشم.. . ، ئه‌زێ باخچه‌ڤان ب دروستی خزمه‌تا وی باخچه‌ی بكه‌م یێ ئه‌ز ژێ به‌رپرس و سه‌خبێریا وی بكه‌م.. . ، ئه‌زێ وه‌لاتی جهێ خوه‌ پاقژ راگرم، گلۆپێن ده‌رڤه‌ رۆژا نیڤرۆ نه‌هێلمه‌ هه‌ل، نه‌هێلم هه‌روه‌ ئاڤ ژ مالا من بچیت، د ده‌مێ خوه‌دا حه‌قێ ئاڤێ و كاره‌بێ بده‌م، كاره‌بێ ژ هێلا سه‌ره‌كی نه‌ دزم و مالا خوه‌ پێ گه‌رم كه‌م و خه‌لكه‌كێ دی ژێ بێ باهر كه‌م.. . !! دبیت كه‌سه‌ك بپرسیت گه‌لۆ ما ئه‌ڤه‌ ژی گه‌نده‌لینه‌.. . ؟ د به‌رسڤێدا دبێژم به‌لێ ئه‌ڤه‌ گه‌نده‌لینه‌ و گه‌نده‌لیا مه‌زن ژی ئه‌وه‌ مرۆڤ ب دروستی ئه‌ركێ خوه‌ ئه‌نجام نه‌ده‌ت. كورت كرمانجی ئه‌گه‌ر ئه‌زێ وه‌لاتی خوه‌ ژ گه‌نده‌لیێ بپارێزم، ب دلسۆژی ئه‌ركێ خوه‌ بجه بینم، وی چاخی گه‌نده‌لێ مه‌زن ژی نه‌وێریت زوو ب زوو گه‌نده‌لیێ بكه‌ت، ئه‌گه‌ر كر ژی دێ وێره‌كی بۆ من چێبیت بێژمێ گه‌نده‌لۆ گه‌نده‌لیێ نه‌كه‌.. .
دێ زڤرمه‌ڤه‌ ده‌سپێكێ بێژمه‌ڤه‌: هه‌رده‌مێ مه‌ پرسیار ژ خوه‌ كر مه‌ چ كریه‌ بۆ ڤی جڤاكی.. ؟ مه‌ چ و چه‌ند پێشكه‌شكریه‌.. ؟ و چاوا مه‌ ئه‌ركێ خوه‌ ئه‌نجامدایه‌.. . ؟ ئه‌ڤه‌ مه‌ 80% جڤاكێ خوه‌ ژ گه‌نده‌لیێ پاراست وی ده‌مێ 20% یا مایی ژی دێ خوه‌ پارێزیت و دێ ژ چاڤێن من و ته‌ ترسیت، هندی چاڤێن مه‌ د ڤه‌كری بن ئه‌و نه‌وێریت ئه‌وا وی دڤێت بكه‌ت.. .

76

9ێ كانوونا ئێكێ رۆژا جیهانیا رووب رووبوونا گه‌نده‌لیێ بوو، ل سه‌رانسه‌ری هه‌رێمێ چه‌ندین چالاكی هاتنه‌گێران، د هه‌ر چالاكیه‌كێدا ب ره‌نگه‌كی ئاماژه‌ ب گه‌نده‌لیێ هاته‌كرن، د هه‌مان ده‌مدا ژ ئه‌نجامێ روودانێن ڤێ داویێ ل وه‌لاتێ مه‌ و گورانكاریێن د ده‌سته‌لاتێ رێڤه‌برنێدا ل هه‌رێمێ رووداین ده‌نگێن دژی گه‌نده‌لیێ وێ بلند دبن و پێنگاڤێن بۆ كێمكرنا وێ دهێنه‌ هاڤێتن. یا من دڤێت ل ڤێرێ ل به‌ر رۆناهیا وان چالاكیان و سه‌روبه‌رێ نوو هه‌لسه‌نگاندنه‌كی بۆ گه‌نده‌لیێ بكه‌م، و سه‌روگوهه‌كان لێ بشكێنم و پێشنیازه‌كی بۆ كێمكرنا وێ نابێژم بنبڕكرنا وێ به‌رچاڤبكه‌م.
چ پێنه‌ڤێت ئێشا گه‌نده‌لیێ ب به‌رفره‌هی ئه‌ڤ وه‌لاته‌یێ ڤه‌گرتی، په‌ژیكه‌كا بهێزه‌ و بله‌ز به‌لاڤدبیت، كێم كه‌س خوه‌ ل به‌ردگرن، په‌ژیكێ به‌ری هه‌ر كه‌سه‌كی مه‌زنه‌ به‌رپرس و ده‌سته‌لاتدارێن ڤه‌گرتین و ژ وان ژی پێدا هاتیه‌ هه‌موو ته‌خێن جڤاكی، لێ ئه‌ز نه‌ دگه‌ل ئه‌نجامێن راپرسیا رێكخراوا سكالا و چاڤدێری مه‌ كو دبێژن: 80%ی پشكداربوویێن راپرسیێ دبینن حكومه‌ت و په‌رله‌مان نكارن دیارده‌یا گه‌نده‌لیێ چاره‌سه‌ربكه‌ن (وار، هژمار 1231 بپ7).. !!!، به‌روڤاژی ئه‌ز دبینم ئه‌گه‌ر باوه‌ری ب خوه‌ هه‌بیت، وان ب خوه‌ بڤێت و ده‌ست ژ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ به‌رده‌ن، نه‌تنێ ئه‌و دكارن دیارده‌یا گه‌نده‌لیێ چاره‌سه‌ركه‌ن به‌لكی دكارن بنبڕ بكه‌ن، زۆر ب ساناهیه‌، چه‌ند بریاره‌ك پێ دڤێن، وێره‌كانه‌ بن و ژ هه‌موویان بگرن، بریار بیت هه‌ر ئێكی حه‌قێ وی ل دووڤ باوه‌رنامێ، تایبه‌تمه‌ندیێ، شاره‌زاییێ، ده‌مێن كاری، به‌رهه‌مێ وی و سالێن خزمه‌تێ بگه‌هیتێ، ئه‌ڤا دیتر پرسیار ژێ بێته‌كرن ته‌ ئه‌ڤه‌ ژ كیڤه‌ ئینا.. ؟ ده‌مێ مه‌زنه‌ به‌رپرس و رێڤه‌به‌ر د هێنه‌لادان، ئه‌گه‌ر لادانه‌كا كارگێری بیت ل دووڤ ئه‌و خزمه‌تا كری رێز لێ بێته‌گرتن، ئه‌گه‌ر ژ ئه‌نجامێ لاوازی و نه‌شیانا وی یان ژبه‌ر گه‌نده‌لیا وی بیت نه‌بێژنێ تو بخێربچی، به‌لكی بێژنێ وه‌ره‌ به‌ری بێیه‌ ڤێرێ ته‌ چ هه‌بوو و نها ته‌ چ هه‌یه‌، ئه‌ڤه‌ ته‌ ژ كیڤه‌ ئینایه‌.. ؟ نه‌ هند به‌لكی ئه‌گه‌ر به‌رسڤا وی نه‌یا باوه‌ریێ بوو و گه‌نده‌لی ل سه‌ر هاته‌سه‌لماندن، نه‌ تنێ ئه‌وا بری ژێ بستیننه‌ڤه‌ به‌لكی ل دووڤ یاسای بێته‌سزادان.. . وی ده‌می نه‌ ئه‌وێ پشتی وی دهێت دێ وه‌كی وی كه‌ت، به‌لكی ئه‌وێن ژ وی فێربووین، هه‌ڤكاری دگه‌ل وی كری، ئاسانكاری بۆ وی كرین، ب رێكا وی گه‌هشتینه‌ ئارمانجێن خوه‌یێن گه‌نده‌ل.. . هتد دێ پێڤه‌چن و دێ ده‌ست ژ وێ كریارێ به‌رده‌ن ئه‌وا هه‌تا نها دكر، هوسان دێ دیارده‌یا گه‌نده‌لیێ به‌ره‌ف چاره‌سه‌ریێ به‌ین، لێ هندی ب ڤی ره‌نگی بیت كو چه‌ندین ساله‌ ئه‌م دبینین: گه‌نده‌لۆ هه‌ره‌ مالا خوه‌، ئه‌وا ته‌ بری بۆ ته‌، ب هه‌مان پله‌ و مووچه‌ و ده‌رماله‌ تو ل دیوانا. .. . ی و سه‌رێ هه‌یڤێ وه‌ره‌ مووچه‌ و ده‌رماله‌یێن خوه‌ ب ده‌مژمێرێن زێده‌ڤه‌ وه‌رگره‌، نه‌ ته‌ چ ژ مه‌ و نه‌ مه‌ چ ژ ته‌، تو ب خێر و ئه‌م سلامه‌ت، هوسان نه‌ گه‌نده‌لیێ چاره‌سه‌ردكه‌ین و نه‌ ژی بنبڕ دكه‌ین، ژ ئێشه‌كێ دێ بیته‌ په‌نجه‌شێره‌كا كوژه‌ك.. . دوباره‌ ئه‌رێ ده‌م نه‌هاتیه‌ بێژینه‌ گه‌نه‌ده‌لی ته‌ ئه‌ڤه‌ ژ كیڤه‌ ئینایه‌.. ؟؟

111

چ ملله‌تان هندي‮ ‬كوردان سه‌رهاتي‮ ‬ل گه‌ل نه‌ته‌وه‌يێن جيرانێن خوه‌ نينن،‮ ‬هه‌كه‌ ب درێژيا ديرۆكێ ملله‌ته‌ك هه‌بيت مفا ژ سه‌ربۆر و ئه‌زموونێن خوه‌ وه‌رنه‌گرتبيت ئه‌و كورده‌،‮ ‬دبيت ئه‌ڤ بۆچوونه‌ بۆ هنده‌ك هه‌ست ناسكێن نه‌ته‌وه‌يي‮ ‬يا گران بيت،‮ ‬به‌لێ هه‌كه‌ كت كته‌ به‌رپه‌رێن ديرۆكا خوه‌ ڤه‌ده‌ين ب سه‌دان نموونێن ب ڤي‮ ‬ره‌نگي‮ ‬هه‌نه‌،‮ ‬ل ژێر هه‌ر درووشمه‌كي‮ ‬بيت مه‌ ده‌ستێ هاريكاريێ بۆ ملله‌تێن جيران درێژكريه‌،‮ ‬ب سه‌ر و مالێ خوه‌ قورباني‮ ‬بۆ دايه‌،‮ ‬ده‌مێن هه‌موو ده‌رگه‌ه لێ هاتينه‌گرتن مه‌ ده‌رگه‌هێ خوه‌ ل به‌ر وان ڤه‌كريه‌ و حه‌واندينه‌،‮ ‬ئه‌وا ژ مه‌ هاتي‮ ‬مه‌ بۆ وان كريه‌،‮ ‬لێ ده‌مێ گه‌هشتينه‌ ئارمانجێ خوه‌ نه‌ به‌س پاتكا خوه‌ دايه‌ مه‌،‮ ‬به‌لكي‮ ‬هه‌مان تڤه‌نگا هه‌تا دوهي‮ ‬ب پشته‌ڤانيا مه‌ شه‌رێ دوژمنێ خوه‌ پێدكر به‌رێ وێ تڤه‌نگێ دا سنگێ مه‌ و حاشايي‮ ‬ژ هه‌موو هاريكاريێن مه‌ كر‮.‬
پێداچوونه‌كا بله‌ز ب ديرۆكا عيراقێدا دياردبيت،‮ ‬ده‌سپێكا دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا مه‌لكي‮ ‬له‌شكه‌ر و وه‌زاره‌تا به‌رگريا عيراقێ ب ده‌ستێن ئه‌فسه‌ر و ده‌ره‌جه‌دارێن كورد هاته‌دامه‌زراندن،‮ ‬كوردان هه‌موو شيانێن خوه‌ بۆ ئاڤاكرنا ڤي‮ ‬له‌شكري‮ ‬مه‌زاختن،‮ ‬لێ ده‌مێ كه‌تيه‌ سه‌ر پييان هێدي‮ ‬هێدي‮ ‬ئه‌فسه‌رێن كورد دانه‌ ئاليه‌كي‮ ‬و مه‌زنه‌ ئه‌فسه‌ر و فه‌رماندێن عه‌ره‌ب ده‌ستهه‌لات گرتيه‌ ده‌ست،‮ ‬به‌ري‮ ‬هه‌ر تشته‌كي‮ ‬به‌رێ وي‮ ‬له‌شكري‮ ‬دا كوردستانێ و شيانێن تۆپ و فرۆكه‌يێن خوه‌ د كوشتنا كوردان و كاڤلكرنا گوندێن واندا دياركرن‮. ‬
ده‌مێ نه‌ته‌وه‌په‌روه‌رێن عه‌ره‌ب سالا ‮9591‬ێ د بزاڤا شه‌وافيدا شه‌ر دژي‮ ‬ده‌وله‌تا كۆماري‮ ‬راگه‌هاندي،‮ ‬كورد به‌ري‮ ‬هه‌ر پێكهاته‌كا دي‮ ‬د هه‌وارێ چوون و ده‌وله‌ت ژ وێ پيلانێ پاراست،‮ ‬لێ هه‌ر ڤي‮ ‬ده‌سته‌لاتي‮ ‬ژ سالا ‮0691‬ێڤه‌ ده‌ست ب دژايه‌تيا كوردان كر،‮ ‬ل ئه‌يلوولا ‮1691‬ێ به‌ري‮ ‬له‌شكري‮ ‬دا كوردستانێ و شه‌رێ قركرنا كوردان راگه‌هاند،‮ ‬هه‌تا پيلانا جه‌زائيرێ ئادارا‮5791‬ێ‮ ‬،‮ ‬هه‌ر ده‌مێ رژێمێ ل هه‌ر جهه‌كي‮ ‬ل عه‌ره‌به‌كي‮ ‬ته‌نگاڤكربا و مه‌ترسي‮ ‬ل سه‌ر ژيانا وي‮ ‬هه‌با جهێ ره‌ڤا وان و تاكه‌ په‌ناگه‌ها ئاراما وان كوردستان بوو،‮ ‬هه‌رچه‌نده‌ د وي‮ ‬سه‌ربه‌ريدا په‌يڤا كوردستان ب ده‌ڤيدا نه‌دهات و ب‮ (‬شمال العراق‮) ‬ناڤدكر‮. ‬
د سه‌رده‌مێ شۆرشا گولانێدا جهێ ره‌ڤا عيراقيان ژ زۆرداريا به‌عسيان و په‌ناگه‌ها حزب و به‌رهه‌لستكارێن عيراقێ باره‌گايێن پێشمه‌رگه‌ي‮ ‬بوون،‮ ‬ل كوردستانێ رێكخستنێن خوه‌يێن سياسي‮ ‬و له‌شكه‌ري‮ ‬دامه‌زراندن،‮ ‬سه‌رهلدانا ‮1991‬ێ ب سه‌ردا هات دوباره‌ جهێ ڤه‌حه‌ويانا وان كوردستان بوو،‮ ‬تنێ ل هه‌رێمي‮ ‬ب ئازادي‮ ‬خه‌ون ب رۆژه‌كێڤه‌ د ديتن بزڤرنه‌ڤه‌ باژێر و گوندێن خوه‌،‮ ‬شه‌رێ ئازادكرنا عيراقێ ل ‮3002‬ێ ب سه‌رداهات،‮ ‬كورد به‌ري‮ ‬هه‌موويان د هه‌وارا باژێر و گوندێن عيراقێ چوون و پاراستن‮.‬
‮ ‬يه‌كه‌مين فه‌وجێن له‌شكرێ نوويێ عيراقێ ژ كوردان و ب شيانێن ئه‌فسه‌رێن كورد هاتنه‌ دامه‌زراندن،‮ ‬پێشمه‌رگان مه‌زنه‌ به‌رپرسێن عه‌ره‌بێن عيراقي‮ ‬و هه‌ستيارترين سازيێن به‌غدا د پاراستن،‮ ‬جهێ پێشمه‌رگه‌ لێ نه‌ي‮ ‬ئه‌و جهه‌ و ژيانا وان كه‌سان د مه‌ترسيێدا بوو‮…. ‬سه‌روبه‌ر ب ڤي‮ ‬ره‌نگي‮ ‬چوو،‮ ‬هه‌تا عه‌ره‌بێن شاره‌زا د خاپاندن و سه‌ردابرنا كورداندا جهێ پێ خوه‌ ديتي،‮ ‬سۆپا و ميليشياتێن خوه‌ ئاڤاكرين،‮ ‬ژ چاڤدێريا ئه‌فسه‌رێن بياني‮ ‬ده‌ركه‌تين،‮ ‬چه‌كێ نوو و بۆدجه‌ و ده‌سته‌لات گرتيه‌ده‌ست،‮ ‬دوباره‌ زڤرينه‌ڤه‌ ده‌وسا خوه‌يا به‌رێ،‮ ‬هه‌ر رۆژێ ب مهانه‌كي‮ ‬ده‌ست ب دوژمناتيا كوردان كر،‮ ‬هه‌رچه‌نده‌ خوه‌ ل به‌ر سنگێ ده‌سته‌لاته‌ك كوردي‮ ‬خودان شيان و له‌شكه‌ره‌ك رێخستي‮ ‬ديت،‮ ‬لێ ده‌ست ژ دوژمنايه‌تيا كوردان نه‌به‌ردا،‮ ‬خوه‌ ژ بجهئينانا مافێن ده‌ستووريێن كوردان ڤه‌دزي،‮ ‬گه‌ف ل ده‌ڤه‌رێن نوو رزگاركري‮ ‬دكرن،‮ ‬به‌رێ له‌شكري‮ ‬و ميليشياتێن خوه‌ ددا سنوورێ هه‌رێمي،‮ ‬بۆدجه‌يا پێشمه‌رگه‌ي‮ ‬و پاشتر‮ ‬يا هه‌رێمي‮ ‬بري،‮ ‬ده‌ست ب پيلانێن هه‌رێمايه‌تي‮ ‬و ناڤده‌وله‌تي‮ ‬دژي‮ ‬ده‌سته‌لاتێ سياسي‮ ‬و له‌شكه‌ري‮ ‬و ئابووريێ كوردستانێ كرن‮. ‬
مه‌ها حزيرانا چوويي‮ ‬سه‌روبه‌ره‌ك نوو هاته‌پێش،‮ ‬رێكخراوا تيرۆريستيا داعش د ناڤبه‌را شه‌ڤ و رۆژه‌كاندا ده‌ست ب سه‌ر ده‌ڤه‌رێن عه‌ره‌بێن سونه‌نشيندا گرت،‮ ‬پێنج تيپێن له‌شكرێ عيراقي‮ ‬ده‌ست ژ چه‌كي‮ ‬به‌ردان و هه‌ر سه‌ربازه‌ك و ئه‌فسه‌ره‌ك ب ره‌نگه‌كي‮ ‬ره‌ڤي‮ ‬و مه‌يدانا پڕ‮ ‬چه‌ك و دراڤ‮ ‬بۆ داعشيان هێلا،‮ ‬كورد د هه‌وارا ده‌ڤه‌رێن كوردستانيێن ده‌رڤه‌ي‮ ‬سنوورێ هه‌رێمێ چوون،‮ ‬ژ داگيركرنا تيروريستان پاراستن،‮ ‬نه‌ تنێ ل كوردێن وان ده‌ڤه‌ران به‌لكێ ل عه‌ره‌ب و پێكهاتێن دي‮ ‬ژي‮ ‬بوونه‌ خودان،‮ ‬ڤێ جارێ حوكمدارێن عه‌ره‌بێن عيراقێ‮ ‬يێن نه‌شياين ده‌مژمێره‌كێ به‌رامبه‌ري‮ ‬داعشيان به‌رخوه‌دانێ بكه‌ن كورد گوناهباركرن كو مفاي‮ ‬ژ ده‌ليڤه‌يێ ديتيه‌ و هنده‌ك ده‌ڤه‌ر داگيركرينه‌،‮ ‬ئه‌ڤه‌ د ده‌مه‌كيدا بوو تيروريستان گه‌ف ل به‌غدا دكرن و نها ژي‮ ‬يێ گه‌فان لێ دكه‌ن،‮ ‬سێ هه‌يڤ بۆرين سۆپايێ پڕچه‌كێ عيراقێ نه‌شيايه‌ بهوسته‌كێ ژ وان ده‌ڤه‌ران‮ ‬يێن داعشيان گرتين بزڤرينته‌ڤه‌،‮ ‬باژێركێ ئامرليێ شيعه‌نشينێ پارێزگه‌ها سه‌لاحه‌دين نێزيكي‮ ‬سێ هه‌يڤان بوو‮ ‬يێ دوورپێچكري‮ ‬ژ ئاليێ تيروريستێن داعشڤه‌،‮ ‬د سه‌روبه‌ره‌كێ دژوار دا بوو،‮ ‬هه‌رده‌م د ترسا هندێدا بوو داعش باژێري‮ ‬بگريت و قرا خه‌لكێ وي‮ ‬بينيت‮.‬
‮ ‬پشتي‮ ‬مه‌رجه‌عێن شيعان گه‌ف ل ده‌سته‌لاتدارێن به‌غدا كرين كو د هه‌وارا خه‌لكێ ئامرلي‮ ‬بچن،‮ ‬ب رێيا فروكه‌خانه‌يا سلێمانيێ ميليشياتێن هێزا به‌در نێزيكي‮ ‬ئامرلي‮ ‬كرين،‮ ‬ب هاريكاريا هێزێن پێشمه‌رگه‌ي‮ ‬و پشته‌ڤانيا فروكه‌يێن ئه‌مريكا شياين دۆرپێچا سه‌ر باژێركي‮ ‬بشكێنن و خه‌لكێ مه‌ده‌نيێ وي‮ ‬ژ گه‌فێن قركرنێ رزگاربكه‌ن،‮ ‬نه‌تنێ كه‌نالێن عه‌ره‌بيێن عيراقێ خوه‌ ب سه‌ر رۆلێ سه‌ره‌كيێ پێشمه‌رگه‌ي‮ ‬ڤه‌نبر،‮ ‬به‌لكي‮ ‬پشتي‮ ‬داويهاتينا كريارا رزگاركرنا ئامرلي‮ ‬هادي‮ ‬ئه‌لعامريێ فه‌رماندێ هێزێن به‌در و مه‌زنه‌ سه‌ركردێ شيعه‌يێن عيراقي‮ ‬هێرشه‌كا دژوار كره‌ سه‌ر پێشمه‌رگه‌ي‮ ‬و وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ي‮ ‬و هوشداري‮ ‬دا كوردان كو دڤێت پێشمه‌رگه‌ ژ كه‌ركووكێ ڤه‌كشيێته‌ڤه‌ و تشته‌ك نينه‌ بێژنێ نه‌ڤه‌كشيان‮… ‬هتد ئه‌ڤ زێده‌گاڤيه‌ ژي‮ ‬ل كه‌ركووكێ و ل سه‌ر ئاخا كوردستانێ ل كوردان كرن،‮ ‬ب ڤي‮ ‬هه‌لويستي‮ ‬ژي‮ ‬راستيا خوه‌ گۆت‮…!! ‬
ئه‌و راستيا ئه‌م كوردێن خوشباوه‌ر ل به‌ر چاڤێن خوه‌ به‌رزه‌ دكه‌ين‮…! ‬ئه‌و راستيا ئه‌م كورد پێڤه‌نه‌چين مفاي‮ ‬ژ سه‌ربۆر و ئه‌زموونێن خوه‌ ل گه‌ل عه‌ره‌بان وه‌رنه‌گرين،‮ ‬ئه‌و راستيا ره‌سه‌ناتيا عه‌ره‌بان دياردكه‌ت كو هند هه‌ڤالێن كوردانه‌ هندي‮ ‬پێدڤي‮ ‬دبنێ و مفا ژێ وه‌ردگرن،‮ ‬ده‌مێ پێدڤي‮ ‬ژي‮ ‬نه‌بن هنده‌ كورد دڤێن كوله‌يێن وان بن،‮ ‬سه‌ر و سامانێن كوردان بۆ وان حه‌لالبن،‮ ‬هه‌رده‌مێ كورده‌ك بێژيت‮: ‬نه‌ ئه‌ڤه‌ خوينا وي‮ ‬حه‌لاله‌ و سامان نامووسا وي‮ ‬ژي‮ ‬غه‌نيمه‌يه‌‮. ‬

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com