NO IORG
Authors Posts by محه‌مه‌د چه‌لكي

محه‌مه‌د چه‌لكي

محه‌مه‌د چه‌لكي
296 POSTS 0 COMMENTS

53

ته‌ڤ ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ دكوَكن كو ره‌وشا سیاسیا هه‌رێما كوردستانێ د هه‌ستیارترین و مه‌ترسیدارترین قۆناغه‌كا دیرۆكی دا دژیت و به‌رهه‌مێ پتر ژ چه‌رخه‌كێ خه‌بات و قۆربانی دانێ ل سه‌ر كنارێ دوریانه‌كا ئێكلاكه‌ر دا چاڤه‌رێی بریارێن ڤه‌بر و كۆده‌نگیا ره‌هایی یه‌ بۆ ده‌رباز بوون ژ ڤێ ره‌وشا ئاڤز ب ره‌هه‌ندێن ژ هه‌ڤ جودا. ئه‌ڤ ره‌وشه‌ هنده‌ك ئالاڤێن تایبه‌ت دخازت، دبت بۆ هه‌ر لایه‌نه‌كێ سیاسیێ كوردستانی وه‌ك نه‌شته‌رگه‌ریه‌كا بژان بهێته‌ هژمارتن، لێ خوه‌ ژێ بادان و رژد بوون ل سه‌ر هه‌لوێستێن به‌ری نها ئه‌نجامێن كوژه‌ك بۆ گشت پرۆسه‌سا سیاسیا هه‌رێما كوردستانێ و خه‌ون و ئومێدێن نفشێن به‌رێ و یێن نوكه‌ بۆ كوردستانه‌كا ئازاد و سه‌ربخوه‌ دێ گوری سه‌رهشكیا سیاسیێن مه‌ بت. ده‌ما مرۆڤ ل ره‌وشا هه‌لویستێن لایه‌نێن سیاسیێن كوردستانێ مێزه‌ بكه‌ت و رژدی و پێگیریا هه‌ر لایه‌نه‌كی بۆ دید و بۆچوونێن خوه‌ و نه‌ ئاماده‌باشیا هه‌ر لایه‌نه‌كی بۆ داگێریێ ژ هنده‌ك هه‌لویستێن خوه‌ كو پتر نه‌ د به‌رژه‌وه‌ندیا گشتی دانه‌ نه‌ نێزیك و نه‌ دوور په‌یوه‌ندی ب چارسه‌ریا ڤان قه‌یرانێن به‌رووكا خه‌لكێ كوردستانێ گرتی ڤه‌ نینه‌ به‌لكو بۆ ته‌خه‌كا تایبه‌ته‌ و ب كه‌سۆكی كرنا گشت پرۆسه‌سا سیاسیه‌ و خوه‌ ده‌رخستن و زه‌ڤله‌ك نیشاندانه‌ بۆ لایه‌نێ به‌رامبه‌ر كو ئه‌ڤه‌ مه‌زنترین ترسه‌ ل سه‌ر گشت پرۆسه‌سێ و كوورتر كرنا قه‌یرانایه‌ و كێشانا ده‌ستێن ده‌ره‌كه‌یه‌ بۆ ناڤ كێشێن هه‌رێمێ. ئه‌و ده‌ستێن خوه‌ ڤه‌چلساندی بۆ خه‌ندقاندنا ئه‌زموونا هه‌رێما كوردستانێ د بیاڤێ خوه‌ برێڤه‌برن و پێنگاڤێن به‌ره‌ف ده‌وله‌تبوونێ دا و نه‌چاركرنا كوردان دووباره‌ ڤه‌گه‌رن به‌رده‌رگه‌هێ به‌غدا ئه‌و به‌غدایا تنێ تاوان و ئه‌نفالان بۆ مه‌ دهنێرت و ب تامه‌زروَیی چاڤه‌رێی ڤێ رۆژێیه‌. مخابن د سه‌ر وان سه‌ربۆرێن ته‌حل دا یێن بسه‌رێ گه‌لێ مه‌ هاتین، سیاسیێن مه‌ ژ هه‌ر رۆژه‌كێ پێتر پێدڤی ل هه‌ڤكرن و سازانێنه‌ لێ به‌رۆڤاژی ژ هه‌ر رۆژه‌كێ پێتر یێن به‌ره‌ف لێكترازان و ژ هه‌ڤ دوور دكه‌ڤن و سوارێن هه‌سپێ ڕك و ڕوكمانیێ بوونه‌ و هه‌ما پیچه‌كێ مێزه‌ كرنا داخویانیێن دهێنه‌كرن دیار دبت كانێ ره‌وش به‌ره‌ف كیش ره‌هه‌ندی یا گرێل دبت. ته‌ڤ ژی ل سه‌ر وێ یه‌كێ دكۆكن كو ئه‌ڤه‌ قۆناغه‌كا هه‌ستیاره‌ و پێدڤی ل هه‌ڤكرن و سازانێ یه‌ لێ ل گۆره‌ی دید و بۆچوونێن خوه‌ و نه‌ ئاماده‌یی بۆ داگێریێ، ره‌وشا ئه‌ڤرۆیا هه‌رێما كوردستانێ ب دروستی وه‌كو ره‌وشا بیزه‌نتیایه‌ ده‌مێ سوارێن سوَلتان محه‌مه‌د فاتحی سته‌نبۆل دوورپێچكری و گاڤ بۆ گاڤێ كه‌تنا باژێری نێزیك دبوو لێ باژێر ببوو دوو پشك ل سه‌ر پرسا كانێ ئه‌رێ فریشته‌ دنێرن ئان دمێنه‌ و به‌ربوون گیانێ هه‌ڤ، ئه‌نجام ئیمپراتۆریا بیزه‌نتی كه‌فت و پایته‌ختێ وێ بۆ هه‌تا هه‌تایێ ژ ده‌ست چوو(1453). ئه‌ڤ پێداگیری ل سه‌ر رۆكمانیا هه‌لوێستا خوه‌ و خوه‌ نه‌سازاندن ل سه‌ر خالێن گرنگ و به‌رده‌وامیا خاندنا داخویانیێن هشك و بێ وه‌ج مرۆڤ هه‌ست دكه‌ت سیاسیێن مه‌ مێشكا داخویانییا یاهتیێ رێك وه‌كو پرسا فریشته‌ و بیزه‌نتیا لێ بیزه‌نتیا تنێ یه‌ك دوژمن هه‌بوو و دوورپێچ كربوون و نه‌كارین خوه‌ لبه‌ر بگرن و هه‌ر تشت ژ ده‌ست چوو، لێ یێن مه‌ ده‌وروبه‌ر ته‌ڤن و د ڤه‌چلیساندینه‌ و د تێزه‌كرینه‌ بۆ هێرش كرنێ و ئه‌م ژی ل سه‌ر بچووكترین خال ب دووریا عه‌رد و عه‌سمانا ژ هه‌ڤ دوورین. ب درێژبوونا مێشكا سیاسی و رۆكمانیا سیاسه‌تمه‌دارێن مه‌ ئه‌وا ب سه‌رێ سته‌نبۆلیان هاتی ب چاڤ ئه‌وا دهێته‌ چاڤه‌رێكرن دێ سترانا یار گوزه‌لێ بت.
*مێشك: نه‌خوه‌شیه‌كه‌ ل بهارا تۆشی گیانداران دبت ب تایبه‌ت گاره‌ش و ده‌واران و ل دووف سه‌رێ خوه‌ دچن و گه‌له‌ك جاران نه‌هامه‌تی و چام دهێنه‌ سه‌رێ وان..
15. 08. 2015

77

ئێك ژ پێناسێن سیاسه‌تێ “هونه‌رێ برێڤه‌برنێ یه‌” ل به‌ر سیبه‌را ڤێ پێناسێ هه‌موو كێشه‌ و گرفت و قه‌یران د ده‌مكینه‌ و بیاڤێ چارسه‌ریێ و ده‌ربازبوونێ هه‌یه‌ لێ دڤێت نه‌هێت ژبیركرن كو پرانیا كێش و گرفت و قه‌یران ژ ڤه‌رێژا سیاسه‌تێنه‌ و نه‌ مه‌له‌ڤانیا سیاسه‌تمه‌دارنه‌ د هونه‌رێ برێڤه‌برنێ دا. ئه‌ڤه‌ ده‌مێ دوو سالانه‌ كۆمه‌كا كێش و قه‌یرانان به‌رووكا هه‌رێما كوردستانێ گرتینه‌ و گرانیا باهرا پتر كه‌فتیه‌ سه‌ر ملێن خه‌لكێ كوردستانێ و وه‌ڵاتیێ داهات سنوورداركری وه‌كو كاركه‌ر و جوتكار و موچه‌خۆران؛ ئه‌ڤ قه‌یرانه‌ گه‌له‌ك ژ وان د ده‌ركینه‌ و په‌یوه‌ندی ب ته‌ڤایا دوزا گه‌لێ مه‌ ڤه‌ هه‌یه‌ كو هه‌رده‌م دبنه‌ به‌ربه‌ست بۆ گیرۆكرنا گه‌هه‌شتنا خه‌ونا ده‌وله‌تبوونێ لێ قه‌یرانێن دن د خۆمالینه‌ و ڤه‌رێژا كوله‌واریێ یه‌ د هونه‌رێ برێڤه‌برنێ دا. ئه‌م به‌حسێ یێن ده‌ره‌كی ناكه‌ین و هه‌ر ئه‌ڤه‌ ژ وان دهێته‌ چاڤه‌رێكرن و مه‌نه‌ بهیستیه‌ جاره‌كێ داگیركه‌ره‌كی ده‌ستێ كه‌ره‌مێ درێژی وه‌ڵاتێ داگیركری كربت و به‌لكو ده‌ك و دولابێن خوه‌ به‌رده‌وام دده‌ته‌ كار بۆ درێژكرنا ڤه‌مانا داگیركاریا خوه‌؛ لێ یێن ناڤخوه‌یی نابت هه‌ما هۆسا ژێ بێده‌نگ ببین و بهێلینه‌ ب هیڤیا ده‌می و فه‌ریادره‌سه‌كێ خودایی ڤه‌. ب مخابنیڤه‌ سیاسه‌تمه‌دارێن مه‌ ته‌ڤشوێن به‌روكا خوه‌ و پارتیێن خوه‌نه‌ و پشكه‌كن ژ ڤان قه‌یرانا و به‌لكو پشكا شێری ب به‌ر وان دكه‌ڤت و ئه‌ڤه‌یه‌ گرێكا هه‌ری ئاڵۆزا ڤان قه‌یرانان و هه‌ر كریاره‌ك و بریاره‌كا چاره‌نڤیس ساز ب كه‌سۆكی كرنه‌ ب تایبه‌ت پرسا گه‌نده‌لی و پۆستێ سه‌رۆكاتیا هه‌رێما كوردستانێ. د ڤێ قۆناغا هه‌ستیارا هه‌رێما كوردستانێ و ده‌ڤه‌را رۆژهه‌ڵاتا ناڤین تێدا دبوورت دا ب تایبه‌ت پشتی داعش ژ نشكاڤه‌ هاتیه‌ سه‌ر ده‌پێ روودانان و بویه‌ كاره‌كته‌ركێ نه‌گه‌تیڤ ل سه‌ر پرۆسا سیاسی و جڤاكی و ئه‌خلاقی و هه‌موو ئاینده‌یێ ده‌ڤه‌رێ ئێخستیه‌ سه‌ر پشتا نه‌هنگێ به‌رژه‌وه‌ندیێن زلهێزێن جیهانێ. خوه‌ گێل كرنا هێزێن سیاسیێن كوردستانێ ل سه‌ر ڤێ ره‌وشێ ژ ته‌ڤایا قه‌یرانێن هه‌رێمێ تنێ ئارمانج ببته‌ چه‌وانیا چاره‌سه‌ركرنا پرسا پۆستێ سه‌رۆكاتیا هه‌رێمێ نیشانا خوه‌كوژیا سیاسیه‌ و ره‌ڤینه‌ ژ ڤه‌دیتنا رێكه‌ چاره‌یان بۆ گشت قه‌یرانێن هه‌رێم ب سایا كوله‌واریا وان كه‌فتیێ. پرۆسا پۆستێ سه‌رۆكاتیا هه‌رێمێ پرسه‌ك قانوونیه‌ و ب رێكێن قانوونی دهێته‌ چاره‌سه‌ركرن لێ ئه‌ڤ پێداگیریه‌ و بێمننه‌تیا هنده‌ك هێزێن سیاسی ل ڤێ قۆناغا هه‌ستیار دا و ب به‌رچاڤ نه‌گرتنا كه‌توارێ سیاسی و خوه‌ بازدان ل سه‌ر كۆما ڤان قه‌یرانێن ئه‌ڤرۆ و ره‌وشا ئاراما هه‌رێمێ به‌ره‌ف ره‌وشا ئاورته‌ و ژ هه‌ڤ ڤه‌بوونا ته‌ڤنێ جڤاكا كوردستانێ دچت و خه‌لكێ كوردستانێ چیدی خوه‌ ل به‌ر باندۆرا ڤان قه‌یرانان ناگرت و سه‌ره‌داڤ دیار بوونه‌ ئه‌و ژی ب پێل گه‌نج و خودان به‌هره‌یێن كوردستانێ یێن رێكا ئاوه‌ره‌بوونێ دگرن و ل ده‌مێ كوردستان بویه‌ مێرگا ڤه‌حه‌واندا ئاواره‌یێن سوری و یێن عێراقی. هه‌موو قه‌یران دده‌ستكردن و خوه‌زایی نینن و وه‌ك لێكرنه‌كا ره‌وشا ئه‌ڤرۆ یا هه‌رێما كوردستانێ و هنده‌ك ئه‌زموونێن جیهانێ وه‌سا نیشانی مه‌ دده‌ن كو ده‌ربازبوون ژ تۆنێلا قه‌یرانان ب هه‌ڤكرنا هێزێن سیاسی و جڤاكی یێن وه‌ڵاتی ب نه‌خشه‌ رێیه‌كا نیشتمانی ئاسۆ دیار كو به‌رژه‌وه‌ندیێن باڵا یێن وه‌ڵاتی ل پیَِشیا هه‌ر تشتی دهێن، ب داوی هاتنه‌؛ ژبلی وان سه‌ركرده‌ و هێزێن سیاسی یێن پێداگیری ل سه‌ر پله‌ و پۆستێن خوه‌ كری وه‌كو هێتله‌ر، مۆسۆلینی، پینۆشێت، سه‌ددام، قه‌زافی، موباره‌ك و ئه‌سه‌دی و ئه‌نجامێن ڤێ پێداگیریێ ژی ددیارن، وه‌ڵاتێن خاپووركری ل پشت خوه‌ هێلان. ره‌وشا ده‌ره‌كه‌ و قه‌یرانێن ناڤخوه‌ پالده‌رن كو هێزێن سیاسی ل هه‌ڤ بكه‌ن و ب ئارامی ژ تۆنێلا گه‌ورا ڤان قه‌یرانان ده‌رباز ببن، ئه‌گه‌ر نه‌ ئه‌ڤا ئه‌ڤرۆ ل رۆژهه‌ڵاتا ناڤین روو دده‌ت د به‌رژه‌وه‌ندیا گه‌لێ كوردستانێ دا نینه‌.

85

ل ڤێ هه‌رێما مه‌ یا دبێژنێ كوردستان تشێن وه‌سا روو دده‌ن كو هه‌ما ئه‌وه‌ شاخ ژ حێبه‌تیان ل مه‌ ناهێن و ناچنه‌ به‌ر كاشخانكێن عه‌سمانی و مرۆڤ نابته‌ شێتێ چۆل و به‌یاران و بێی كو موویه‌ك ژ رایا گشتی و ده‌ستهه‌ڵاتا مه‌یا گراڤی خوه‌ پیچه‌كێ بلڤینت وه‌كو د شه‌ڤ و رۆژه‌كێ دا ده‌وله‌مه‌ند بوون، سنێله‌ ببن خوه‌دی كۆمه‌ڵه‌ و بریار دده‌ستهه‌ڵاتێدا و ب كه‌یفا خوه‌ پاران سه‌ر سه‌رێ لایه‌نگرێن تنێ چاڤێن وان ل پله‌ و پایانان دزیق و ل به‌ندێنه‌ ببن شوینگرێن ڤان گه‌نده‌لێن ژ بێهنا گه‌نیا وان سیمایێ سروشتیێ كوردستانێ هه‌رماندی، به‌ڵاڤ دكه‌ن. ژبلی پشته‌گوهكرنا هه‌موو خوه‌سته‌كێن ته‌خا هه‌ژار و گه‌نجان و ڤێ بێكاریا قركا كوردستانیان گرتی و نه‌به‌لیبوونا چ ئاسۆیێن چاره‌سه‌ریێ و گه‌نجێن مه‌ نه‌چار دكه‌ن رێكا ده‌رڤه‌ بگرن و سواری فه‌له‌كه‌كا هاتوبات ببن و رۆژانه‌ نوچه‌یێن دلته‌زینێن وان د مه‌دیا كوردی دا دگه‌هن مه‌ و دبنه‌ پاریێن ماسیێن ده‌ریا ئیجه‌ و یانژی بێ سه‌روشوون دبن. ژ خوه‌ نه‌هه‌وجه‌یه‌ مرۆڤ ل سه‌ر شه‌ره‌ كورسیا په‌رله‌مانێ چاڤ لێ تاریبووی بئاخڤت؛ كانێ چه‌وان د ڤێ قۆناغێ دا و ڤان قه‌یرانێن هه‌رێم توشبووی ژ ده‌وله‌ت سه‌رێ وان و كۆله‌واریا وان د هه‌ر بیاڤه‌كی دا و كێشانا هه‌رێمێ بۆ شه‌ره‌كێ لابه‌لا و ئه‌و ژی پرسا هلبژارتنا پۆستێ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ یه‌ كو براستی هلئێخستنا ڤێ پرسێ د ڤی ده‌مێ هه‌ستیار دا و كوردستان چه‌ندمبه‌ركری ب دوژمنان و چاڤبه‌ردانه‌ ڤی چرایێ ب خه‌م و روندكێن دایكێن مه‌ و خه‌باتا پر سخنتیا بابكالێن مه‌ هلبووی، بته‌مرینن و دووباره‌ ئه‌نفال و بعه‌ره‌بكرن ده‌ستپێبكه‌نه‌ڤه‌. رێك سه‌رده‌مێ كه‌تنا سته‌نبۆلێ د ده‌ستی ئۆسمانیان دا دئینته‌ بیرا مرۆڤی ل ده‌مێ له‌شكه‌رێ ئۆسمانیا باژێر چه‌مبه‌ركربوو و خه‌لكێ باژێری ببوون دوو جوین ل سه‌ر پرسا كا ئه‌رێ فریشته‌ دنێرن ئان دمێنه‌ و به‌ربوونه‌ قركا هه‌ڤ و ل داویێ باژێر بۆ هه‌تا هه‌تایێ ژ ده‌ست ده‌ركه‌فت و هند بوونه‌ تورك و هنه‌ك و هنده‌كا رێكا هه‌نده‌رانێ گرتن و وه‌ڵات بجه هێلا و یێن مایین بوونه‌ سه‌بایا و ئه‌هلی زیمه‌(كۆله‌) یان وه‌ڵاتیێن پله‌ دوو. په‌رله‌مانێن هه‌موو وه‌ڵاتان جهێ ڤه‌دیتنا چاره‌یانه‌ و چارسه‌ركرنا قه‌یرانانه‌ نه‌ك وه‌ك په‌رله‌مانێ مه‌ یێ گراڤی كو په‌رله‌مانكریه‌ مه‌یدانا ڤه‌ڕێتنا كینێن سیاسی و نیشاندانا زه‌ڤڵه‌كان و قه‌یرانان دروست دكه‌ن و ئێكرێزیا وی تێك دده‌ن و بلا وه‌لاتی و وه‌ڵات بچن ئێك ئاڤا مه‌زن! ژلایێ دیڤه‌ دوژمن د په‌یت و تێزه‌كرینه‌ و به‌رده‌وام ژه‌هرا ژێكڤه‌كه‌ و بسه‌ر كه‌ڤه‌ دادرێژن، ئه‌نجام ژی ددیارن و كوردستان ئێخستیه‌ قۆناغا لێكترازان و نه‌مانا باوه‌ریێ د ناڤ رێزێن سیاسی و جڤاكی دا كو ئه‌ڤه‌ مه‌ترسیدارترین قۆناغه‌ كوردستان گه‌هشتیێ. ژ نه‌بوونا ڤێ باوه‌ریێ جڤاكێ مه‌ پاسیڤ بوویه‌ له‌وا راپۆرتا رۆژنامه‌ڤان قائید میرۆی ئه‌وا د رۆژناما ئه‌ڤرۆ دا هژمار 1684 به‌ڵاڤبووی ئه‌گه‌ر نه‌ ل كوردستانێ بایه‌ و ل وه‌ڵاته‌كێ دیبا نوكه‌ ژمێژ خوه‌نیشاندان و نه‌رازیبوون گه‌هشتبان ئاستێن مه‌زن و هێزێن سیاسی و جڤاكی نه‌چاركربان هه‌لویستێ خوه‌ بگوهۆڕن و ڤه‌گه‌ڕهن سه‌ر هێلا گشتیا نیشتمانی لێ تو بۆكێ دبێژی! ل سایا ڤێ ره‌وشێ نه‌خشێ ب عه‌ره‌بكرنا كوردستانێ به‌رده‌وامه‌ لێ ڤێ جارێ لبن په‌ردا ئاوه‌ره‌ و مافێ مرۆڤی و ئه‌م دزانین هه‌رجهێ ده‌ستێ سعودیێ، ئیمارات و قه‌ته‌رێ گه‌هشتێ ئێدی ته‌ناهی ل وه‌ڵاتان دبت خه‌ونێن چووجكان. ئه‌گه‌ر مه‌ره‌م نه‌ ب هه‌ره‌بكرنا كوردستانێ بت پابۆچی ئیمارات خانیان بۆ ئاوارێن سوری ل لبنان و ئوردن وژێریا عێراقێ ئاڤا ناكه‌ت بۆچی دێ ل هه‌ولێر و دهوكێ ئاڤاكه‌ن. مه‌گه‌له‌ك جارا یا گوتی نابت ب چ ئاوایان ئاوه‌ره‌ بهێنه‌ د ناڤ باژاران دا و دڤێت لبن چادران دا بن و كه‌یسێ وانراده‌ستی یۆئێێ بكه‌ن و هه‌رده‌ما سه‌ده‌مێن ئاوه‌ره‌بوونێ نه‌مان بۆ جهێن وان بهێنه‌ ڤه‌گه‌راندن. ئاوارێن عه‌ره‌ب مه‌ترسینه‌ بۆ ئاسایشا مه‌یا نه‌ته‌وی و ئه‌و نه‌خشێ به‌عسیان نه‌شیاین بداوی بینن ب رێكا ڤان ئاواران دهێته‌ ئه‌نجامدان و ب تایبه‌ت ل كه‌ركووكێ یا گه‌هشتیه‌ ئاستێ هه‌ری بلند. وه‌رن پێكڤه‌ بچینه‌ سه‌رجادان و داخاز بكه‌ین و حكومه‌تێ نه‌چار بكه‌ین، ڤان ئاواران لبن خیڤه‌ته‌ ئاكنجی بكه‌ن و ب عه‌ره‌بكرنا كوردستانێ راوه‌ستینین.

63

سه‌رۆكێ په‌رله‌مانێ عێراقا فیدڕال سه‌لیم ئه‌لجبۆری د دیمانه‌كا خوه‌ یا ته‌له‌فزیۆنی دا ل گه‌ل كه‌ناڵێ دیجله‌ دان ب راستیه‌كێ دا كو ئه‌ڤه‌ چه‌ندین ساڵه‌ ئه‌م دبێژین و ڤه‌دگێرین كو عێراق ب خۆرتی و دووری خوه‌سته‌كا ته‌ڤ پێكهاتێن وێ هاتیه‌ دامه‌زراندن و ئه‌ڤ پێكڤه‌ ئاڤاكرنه‌ بۆ پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندێن ده‌وله‌تێن زلهێز بوویه‌ و رایه‌دارێن ڤێ ده‌وله‌تا ب ناڤێ عێراق تنێ چاڤێن خوه‌ به‌ردانه‌ پارستنا سه‌لته‌نه‌تا خوه‌ و چ پێنگاڤێن په‌یداكرنا هه‌سته‌كا نیشتمانیا هه‌ڤگر و نه‌هێلانا جوداهیێن نه‌ته‌وی و ئولی نه‌هاتنه‌ هاڤێتن و به‌لكو ته‌ڤ پێكۆل و بزاڤ دهاتنه‌ بشاڤتن بۆ ب عه‌ره‌بكرنا ڤی وه‌ڵاتێ مۆزائیك و سه‌رده‌ستكرنا مه‌زهه‌بێ سوننه‌. هه‌ر ل رۆژا بریارا دامه‌زراندنا ڤێ ده‌وله‌تێ ل كۆنگرا قاهیره‌(12تا 23. 03. 1921) بریارا ژێك ڤه‌قه‌تانێ ل گه‌ل دا هاتیه‌ دان. ل پێشیێ و به‌ری دامه‌زراندنا ڤێ ده‌وله‌تێ كوردان ب سه‌رۆكاتیا شێخ مه‌حموودێ نه‌مر(1881-1956) خه‌بات ل دژی داگیركه‌رێن ئنگلیز كر بۆ ئاڤاكرنا ده‌وله‌ته‌كا كوردی و پاشی ته‌ڤ خه‌لكێ عێراقێ ب شۆره‌شه‌كا سه‌رانسه‌ری ل دژی داگیركه‌رێن ئنگلیز رابوون و ئه‌ڤ شۆره‌شه‌ ب شۆره‌شا 1920تێته‌ ناڤكرن و شۆره‌ش ب فه‌تساندنێ ب داوی هات و لێ باندۆره‌كا گه‌له‌ك نه‌گه‌تیڤ ل سه‌ر ته‌ڤ پێكهاته‌یان هشت و پشتی كوردان شیعه‌یان ژی بایكۆتا ڤێ ده‌وله‌تێ كر. رۆژ بۆ رۆژێ درزێن مه‌زن دكه‌ڤتنه‌ د ناڤبه‌را گه‌ودێ پێكهاته‌یێن ڤێ ده‌وله‌تێ و ب تایبه‌ت پشتی كوده‌تایا له‌شكه‌ری یا سالا 1958ێ و هاتنا باسكێ نه‌ته‌وه‌په‌رستێ شۆڤینیێ عه‌ره‌ب ل سه‌ر ته‌ختێ ده‌ستهه‌ڵاتێ(1963-09. 04. 2003 ). ئه‌ڤی باسكێ توَندڕه‌و هه‌موو ده‌لیڤه‌ و ئانكویێن پێكڤه‌ژیانێ د ناڤبه‌را پێكهاته‌یێن عێراقێ دا نه‌هێلان و دوژمناتیه‌كا كوژه‌ك و نه‌باوه‌ری د ناڤدا به‌لاڤكر كو سوبه‌هی هه‌موو بزاڤێن د پێخه‌مه‌تا پێكڤه‌ژیان و هه‌ڤ په‌ژراندنێ بهێنه‌كرن، ب هه‌روه‌ بچن و خرش ده‌ركه‌ڤن؛ ڕێك وه‌ك ره‌وشا ئه‌ڤرۆ یا عێراق گه‌هشتیێ كو پشتی ڤان شه‌ر و هنگامێن ناڤخوه‌یی و پاكتاوكرنا ره‌گه‌زی و مه‌زهه‌بی ئێدی مه‌حاله‌ عێراق ب ڤه‌گه‌ریته‌ قۆناغا به‌ری 9. 04. 2003ێَ. سه‌ده‌مێ سه‌رۆكێ په‌رله‌مانی ئینایه‌ سه‌ر ڤێ بیرۆكێ ئه‌زموونا هه‌رێما كوردستانێ یه‌ كو شیایی د ده‌مه‌كێ كێم دا وان برینێن سیاسه‌تا ته‌عریب و ڤه‌گوهازتن و ئه‌نفالان ل جه‌سته‌یێ كوردستانێ دا هێلاین، ده‌رمان بكه‌ت و پێنگاڤێن باش د ئاڤه‌دانكرن و پێشه‌ڤبرنێ دا ب هاڤێژت و ئاسۆیێ پاشه‌رۆژه‌كا گه‌ش بۆ پێكهاته‌یێن ل كوردستانێ دژین دابین بكه‌ت، ب ڤی ره‌نگی كوردستان بوویه‌ مێرگا پێكڤه‌ژیانا ته‌ڤ پێكهاته‌یان و بهێته‌ پارستن ژ ڤی شه‌رێ تائیفی یێ ده‌ڤه‌ر گرتی؛ ژبلی وێ سیاسه‌تا حه‌كیمانه‌یا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ په‌یاده‌كری ل سه‌ر ئاستێ ناڤخوه‌ و ل سه‌ر ئاستێ ده‌رڤه‌ ژی په‌یاده‌كرنا بازارێ ئازاده‌ و ئه‌ڤه‌ ژی بۆ سه‌ده‌م كو كۆمپانیێن مه‌زن ب سه‌رمایێ خوه‌ ڤه‌ رێكا كوردستانێ بگرن و ببنه‌ پشكه‌ك د ئاڤه‌دانكرنا كوردستانێ دا. ل پێش چاڤێن هه‌موویان عێراق ب پراكتیكی پارچه‌بوویه‌ و خاڵێن وان ب هه‌ڤڕا دگه‌هینن ژ هۆلێ رابوونه‌ و ئێدی خوه‌سته‌كێن ته‌ڤ پێكهاته‌یان وێ دخازت پارچه‌ ببت، ژبلی كو هه‌رێما كوردستانێ ژمێژه‌یه‌ رێكا خوه‌ هه‌لبژارتیه‌ و ده‌وله‌تێن ده‌وروبه‌ر ژی ڤێ ئه‌زموونێ نابینن گه‌ف ل سه‌ر ئێكپارچه‌یا خاكا وان و په‌یوه‌ندیێن باش دگه‌ل هه‌رێمێ هه‌نه‌. سه‌رۆك په‌رله‌مانێ عێراقێ راست دبێژت پارچه‌بوونا عێراقێ د به‌رژه‌وه‌ندیا عێراقیان دایه‌ و تاكه‌ رێكه‌ بۆ ته‌مراننا ڤی شه‌رێ ناڤخوه‌ و تائیفی و ئه‌ڤرۆ و به‌ری سوبه‌هی دڤێت ته‌ڤ سیاسه‌تمه‌دار و پێكهاته‌یێن عێراقی بهێنه‌ سه‌ر ڤێ دیدێ و چاڤ ل هه‌رێما كوردستانێ بكه‌ن بۆ ببنبڕ كرنا هه‌موو شونوارێن سیاسه‌تا شۆڤینیا عه‌ره‌بی و مه‌زهه‌بی. دا ب ئارامی رێڕه‌وا پێكڤه‌ژیان و هه‌ڤپه‌ژراندنێ د كه‌تواری دا بهێته‌ چه‌سپاندن و رێز ل ماف و بهایێن مرۆڤی بهێته‌ گرتن.

77

ل رۆژا 23. 06. 2015 په‌رله‌مانێ كوردستانێ پێنگه‌ڤه‌كا دووری یاریێن سیاسی هاڤێت و خوه‌ مینا كۆمه‌كا شه‌رانگێز ل سه‌ر شاشێن تیڤیان نمایشكرن و بێ مننه‌تیا خوه‌ به‌رامبه‌ری وه‌ڵاتیێن ئه‌و هلبژارتین و هنارتینه‌ وی جهێ پیرۆز دا ببن پارێزڤانێن پارستنا به‌رژه‌وندیێن وان دیاركرن و چ پیرۆزی بۆ ده‌نگێن وان نه‌هێلان و زه‌ڤڵه‌كێن خوه‌ وه‌كو پاڵه‌وانێن سێركێ نیشانی مه‌ كرن و بێ هێرڤه‌ و وێڤه‌ گوتن: دێ ئه‌و بت ئه‌وا مه‌ دڤێت. ئه‌ڤ ره‌نگێ سه‌ره‌ده‌ریا په‌رله‌مانی د گه‌ل مژارێن ره‌هه‌ندێن نیشتمانی و نه‌ته‌ویی هه‌ین دا گومانێ ل ده‌ف وه‌ڵاتیان په‌یدا دكه‌ت. ب تایبه‌ت ل ڤی ده‌مێ كو كوردستان د كۆمه‌كا قه‌یران و گرفتان دا دژیت كو پتریا وان قه‌یرانان ئێكسه‌ر په‌یوه‌ندی ب ئاسایشا نه‌ته‌وی و ژیارا وه‌ڵاتیان ڤه‌ هه‌نه‌ وه‌كو شه‌رێ داعش و دوورپێچا حكومه‌تا عیراقێ و فشارێن وێ ل سه‌ر حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ژبلی گڤاشتنێن ده‌وله‌تێن ده‌ور و به‌ر بۆ خه‌ندقاندنا پرۆژێ ده‌وله‌ت بوونێ كو ژ لایێ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ رێزدار مه‌سعود بارزانی ڤه‌ هاتیه‌ راگه‌هاندن و هه‌موو هێز و شیانێن خوه‌ بۆ گه‌هشتنا ڤێ ئارمانجا دلێ هه‌ر كورپه‌روه‌ره‌كی ب ڤه‌كری راگه‌هاندیه‌.
ب حزبی كرنا په‌رله‌مانی پرۆسه‌سا سیاسی ل كوردستانێ به‌ره‌ڤ ئاقاره‌كێ مه‌ترسیدا دبه‌ت و ئه‌م ته‌ڤ دزانین كو په‌رله‌مان جهێ گه‌نگه‌شه‌كرنا پرۆژان و یاسایانه‌ و نه‌ك جهێ ركابه‌ری و بێ مننه‌تیا زۆرینه‌ و كێمانیێ یه‌؛ چنكو ئه‌گه‌ر وه‌سان بت هه‌ر پرۆژه‌كێ كێمانی پێشكێش بكه‌ت دێ ل به‌ربه‌ستا زۆرینێ كه‌ڤت و دێ په‌رله‌مان بته‌ بێده‌را خوه‌ ژێك سافیكرنێ. په‌رله‌مان دڤێت ل گۆره‌ی به‌رژه‌وه‌ندیا گشتی و نه‌ته‌ویی سه‌ره‌ده‌ریێ بكه‌ت و هه‌ر دید و بۆچوونه‌كێ جهێ خوه‌ ل هۆڵا په‌رله‌مانی ببینت و هه‌ر پرۆژێ باشتر و پتر د به‌رژه‌وه‌ندیا وه‌ڵاتیان دا بهێته‌ ئه‌رێكرن و بلا خوه‌ ئه‌و پرۆژه‌ ژ ده‌رڤی هۆڵا په‌رله‌مانی هاتبت و هه‌ر ژبه‌رهندێ یه‌ داكو په‌رله‌مان كارێ خوه‌ پرۆفیشناڵ بكه‌ت، به‌رده‌وام راپرسی تێنه‌ ئه‌نجامدان و گوهداریا ده‌نگێ جادێ دهێته‌ كرن. لێ په‌رله‌مانێ مه‌ ئه‌ڤه‌ ده‌مه‌كێ درێژه‌ یێ بوویه‌ بێده‌را خوه‌ ژێك سافیكرنێ و ب تایبه‌ت ل سه‌ر پرسا راستڤه‌كرنا هنده‌ك برگه‌یێن ده‌ستووری كو پتر ره‌هه‌ندێ نیشتمانی و نه‌توه‌یی هه‌نه‌ وه‌ك پرسا سه‌رۆكاتیا هه‌رێمێ و. . دڤێت ل به‌رچاڤ بهێته‌ گرتن كو كوردستان یا دقۆناغه‌كا ئاورته‌ دا دبوورت و دڤێت ته‌ڤ شیانێن حكومه‌ت و په‌رله‌مان و لایه‌نێن سیاسی بهێنه‌ مه‌زاختن بۆ ده‌رباز بوون ژ ڤێ قۆناغێ. هه‌تا به‌ری 23. 06 پرۆسه‌سا سیاسی ل كوردستانێ ل سه‌ر بنگه‌هێ سازانێ دهاته‌ مه‌شاندن و ره‌نگه‌ هه‌مئاهه‌نگی د ناڤبه‌را په‌رله‌مان و حكومه‌تێ دا هه‌بوو و به‌رهه‌مێ ڤێ چه‌ندێ ژی حكومه‌ته‌كا سه‌قامگیر و ره‌وشه‌كا ئارام و بازاره‌كێ گه‌رم په‌یدابوو و كوردستان كره‌ مێرگا پێكڤه‌ژیان و راكێشانا سه‌رمایه‌ و كۆمپانیێن ل وه‌ڵاتێن خوه‌ خوَدان بریارێن سیاسی و ل رۆژا راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردی دێ پشته‌ڤانێن نه‌گۆڕ بن بۆ دانپێنانا ده‌وله‌تا كوردی. ب ڤێ زهنیه‌تا ئه‌ندام په‌رله‌مانێن مه‌ په‌یاده‌كری و ره‌ئیا زۆرینه‌یا خوه‌ سه‌پاندی دووره‌ ژ هێوركرنا ره‌وشا سیاسیا كوردستانێ به‌لكو ب ڤێ پێنگاڤا خوه‌ پرۆسه‌سا سیاسی ل كوردستانێ بره‌ چارگۆشا سالێن 1994ێ و هێرڤه‌ و ئه‌ڤه‌ ژی ب خوه‌ خوه‌كوژیا سیاسیه‌ و ره‌ڤینه‌ ژبه‌رسیارییا نه‌تویی یا ڤێ قۆناغێ. ئه‌ڤ پێنگاڤا په‌رله‌مانی ل بن په‌ردا دیمۆكراسیێ ل گه‌ل پره‌نسیبێن دیمۆكراسیێ ناگونجن چونكو دیمۆكراسی و سیسته‌مێن دیمۆكراتی نه‌ گێلما گاڤانیه‌ و هه‌ر كار و بریاره‌كا زۆرینێ ل سه‌ر وه‌ڵاتیان دا بهێته‌ سه‌پاندن بتایبه‌ت ئه‌و پرسێن ئێكسه‌ر په‌یوه‌ندی ب ئاسایشا نه‌ته‌ویی و سازانا هێزێن سیاسی و جڤاكی ڤه‌ هه‌بت، نابت ببنه‌ جهێ دیاركرنا زه‌ڤڵه‌كان و خوه‌ ژێك سافیكرنا سیاسی. ئه‌ڤا ل په‌رله‌مانی هاتیه‌ ئه‌نجامدان ل گۆر پیڤانێن یاریا سیاسی ئاورته‌كرنا كه‌توارێ كوردستانێ یه‌ ئه‌و كه‌توارێ ژ كێش و گرفتان ئێڤتی و چاڤه‌رێی چاره‌كرنێ نه‌ نه‌ك ب هه‌روه‌دانا شیانێن حكومه‌تا هه‌رێمێ و چه‌پدانه‌ ژ پرسا بنگهینا نه‌ته‌وا كورد ئه‌و ژی پرۆژێ ده‌وله‌تبوونێ یه‌.

87

ل 20. 06ی ڤێ مه‌هێ سه‌رفه‌رماندێ هێزێن ڤۆلكانا فرات حه‌قی كۆبانی كو سه‌ر ب یه‌په‌گێ ڤه‌یه‌ داخوَیانیه‌كا گه‌له‌ك بترس و دووری گیانێ كوردایه‌تی و وێ خه‌باتا دومدرێژا نه‌ته‌وا كورد كری د رێكا سه‌رخوه‌بوون و ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا كوردی دا، بۆ ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنێ دا و گوت: ( هنده‌ك هه‌نه‌ مه‌ گونه‌هبار دكون كو ئه‌م بزاڤا دامه‌زراندنا ده‌وله‌ته‌كا كوردی دكوین، ئه‌م دووپات دكوین بۆ وان كوسان كو د هزر و فه‌له‌سه‌ و ره‌وشتێ مه‌ دا نینه‌ دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا كوردی). ب درێژیا خه‌باتا نه‌ته‌واكا چ سه‌ركرده‌ و فه‌رماندارێن كورد ئه‌ڤ وێره‌كیه‌ نه‌دایه‌ خوه‌ و بێژت: د هزر و ره‌وشت و فه‌لسه‌فا مه‌ دا نینه‌ ئه‌م ده‌وله‌ته‌كا كوردی ب دامه‌زرینین!! لێ ئه‌ڤرۆ فه‌رمانداره‌كێ كورد یێ راڤه‌ رۆڤیا ب دوژمنێن كورد و مرۆڤاتیێ دكوت(داعش و هه‌ڤ په‌یمانین وێ) و ب وێ به‌رخوه‌دانا شێرانه‌ ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ و ب تایبه‌ت ل كۆبانێ ئه‌نجامدای و ب ڤی َله‌هه‌نگیێ پشته‌ڤانیا هه‌موو دونیایێ بۆ دۆزا ره‌وایا نه‌ته‌وا كورد ب ده‌ستڤه‌ ئینای و دیسا ل ده‌مه‌كی كو نه‌خشێ سایكس – پیكۆی ل به‌ربازاریه‌ و نه‌خشه‌كێ دن بۆ رۆژهه‌ڵاتا ناڤین یێ ل سه‌ر مێزێن زلهێزێن جیهانێ و دوژمنێن هه‌بوونا ده‌وله‌ته‌كا كوردی كوفتینه‌ د ته‌نگاسیێ دا و ژبلی ئاریشێن ناڤخوه‌ یێن داگیركورێن كوردستانێ و گه‌رمیا شه‌رێ تایفی و ناڤخوه‌یی. ئه‌ڤه‌ ته‌ڤ هۆكارن و ده‌لیڤه‌كێ دیرۆكی یه‌ بۆ بلندكرنا كوژیركێن خوه‌سته‌كێن كوردی تا ب ئاستێ راگه‌هاندنا ده‌له‌ته‌كا سه‌ربخوه‌ و ئازاد. لێ فه‌رماندێ مه‌ ئه‌ڤ ره‌وشه‌ هه‌موو ژبیركریه‌ و ملێ خوه‌ دایه‌ به‌رپرسه‌كێ هێزه‌كا بۆ خوه‌ ل جهێ پیه‌كی دگه‌رهت دا لێ ڤه‌ ب هێوڕت و ناڤه‌كێ گران ل خوه‌ كریه‌(ئۆپۆزسیونا سوری) و ئه‌ڤێ ئۆپۆزسیونێ هه‌تا ئه‌ڤرۆ ژی چ دانپێنان ب مافێن كوردان نه‌كرینه‌ و چاڤه‌رێ ناهێته‌ كرن كو دانپێنانێ بكون. پرسیاره‌ك ل ڤێره‌ خوه‌ ئاراسته‌ی رێزدار حه‌قی كۆَبانی دكوت: ماده‌م د هزر و فه‌لسه‌فه‌ و ره‌وشتێ هه‌وه‌ دا ده‌له‌ت تونه‌یه‌ پا ئه‌ڤ مالوێرانی خوه‌ كۆژیه‌ چ واته‌ی دگه‌هینت؟ بۆ كوچ و لاوێن مه‌ ب هه‌روه‌ دده‌ن كوشتنێ و ئه‌ڤ كانتۆن و كارتۆنه‌ چنه‌ هه‌وه‌ سه‌رێ مه‌ پێڤه‌گێژ كری؟ بۆ هه‌ر كوسی دیاره‌ دید و جیهانبینیا ئۆپۆزسیونا سوری بۆ دۆزا ره‌وایا گه‌لێ مه‌ گه‌له‌ك ژ یا رژێما ئه‌سه‌دی پاشڤه‌رۆتر و شۆڤینتره‌ و هێزێن دیمۆكراتخاز و لیبه‌راڵ د ناڤ ته‌ڤنێ سیاسیێ سوریێ دا گه‌له‌ك یێ بێهێزه‌ و نه‌ خوه‌دی باندۆره‌ك هه‌ستپێكریه‌ لێ دیسا په‌یه‌ده‌ و لایه‌نێن دن یێن كوردی دكارن ل گه‌ل وان به‌ره‌یه‌كی پێك بینن و كوژیركێن خوه‌سته‌كێن كوردا ب گه‌هینن ئاستێ فیدرالیێ هه‌روه‌كو ل باشوورێ كوردستانێ سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردی شیایی ڤێ خوه‌سته‌كێ ب سه‌ر هێزێن ئۆپۆزسیونا عێراقی دا ب سه‌پینت و ئه‌نجام حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ژێ هاته‌ شكوڤا كوردی.
ئه‌ڤه‌ داخوه‌یانیه‌كا بترسه‌ چونكو نكۆڵی كرنه‌ ژ وێ خه‌باتا گه‌لێ كورد ل رۆژئاڤای ب ساڵانه‌ ل دژی سیاسه‌تا ب عه‌ره‌بكرن و پشتینا عه‌ره‌بی و بێ ناسنامه‌ بوونێ، ئه‌نجامدای و دهاته‌ خاستن ته‌ڤ لایه‌نێن سیاسی یێن كوردستانی ل سه‌ر ئاستێ كوردستانا مه‌زن ل سه‌ر ڤی هه‌لویستێ په‌یه‌دێ ببه‌رسڤ هاتبانه‌ و شه‌رمه‌زار بكون؛ چونكو ده‌وله‌تبوون خوه‌سته‌كا هه‌ر كورده‌كێ ب شه‌ره‌فه‌ و د ته‌گاڤترین گه‌هێن دیرۆكا كورد تێرا ده‌ربازبووین دا نكۆلی و خوه‌ ڤه‌دزین ژ ڤێ ئارمانجێ ل بن چ گه‌فان دا نه‌هاتیه‌ كرن.
سیاسه‌تا خوه‌ ل ب به‌ر دوژمنی سڤك و بچووك دیتنێ ژبلی ژده‌ستدان و راده‌ستبوونێ پێڤه‌تر چ به‌رهه‌م ناهێته‌ شوونێ و حه‌قی كۆبانی و رایه‌دارێن په‌یه‌دێ ڤێ چه‌ندێ ژ هه‌ر ئێكی پێتر دزانن و چونكو به‌ری كوردێن رۆژئاڤا خوه‌ ته‌ڤگه‌ر بكون و كانتۆنێن خوه‌ رابگه‌هینن، كوسه‌كی نه‌ ژ ئۆپۆزسیونا سوری و نه‌ ژی رژێما ئه‌سه‌دی نه‌دگوتن پرسا كوردی هه‌یه‌ و نكۆلی ل هه‌بوونا كوردان دكر؛ به‌لێ پشتی هینگێ ته‌ڤ هاتنه‌ ل سه‌ر هێلا دانپێنانا پرسا كوردی و ئه‌ڤجا چ مروه‌ته‌ پشتی بڕینا ڤێ قۆناغێ و دانپێنانا ناڤ ده‌وله‌تی ب پرسگرێكا كورد ل هه‌رچار پارچێن كوردستانێ و هه‌بوونا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و ئه‌زموونا وێ كو دبیته‌ باشترین نه‌خشه‌ رێ بۆ چاره‌سه‌ركرنا پرسا كوردی ل هه‌ر چار پارچێن كوردستانێ، ئه‌ڤ داخوه‌یانیا بێ كێر و بترس ده‌رمافێ چاره‌سه‌ركرنا پرسا كوردی و ل ڤی ده‌می دا دڤێت بهێته‌ رسواكرن و بایكۆتكرن دا كوسێن وه‌كو وی ئێدی جورئه‌تا هندێ نه‌بت ڤێ بێ رێزیێ ل خه‌بات و به‌رخوه‌دان و خوه‌سته‌ك و هیڤیێن نه‌ته‌وا كورد بكوت. دڤێت حه‌قی كۆبانی و هه‌ڤ رایێن وی بزانن: ده‌وله‌تبوون د گیان و هه‌ست و ره‌وشتێن مه‌ دا رهێن خوه‌ كوور داهێلانه‌ و دێ ل سه‌ر رێكا ده‌وله‌تبوونێ دا هه‌رتشتی كوینه‌ قوَربان و درووشمێ یان كوردستان یان نه‌مان ئایه‌تا پیرۆزا مه‌یه‌ و پاشڤه‌ زڤرین ژ ڤی درووشمی ب چ ئاوایان د هزرا مه‌ دا نینه‌.

95

هه‌ر كه‌سێ ڤی مانشێتی بخوینت ب تایبه‌ت ئه‌وێن نه‌ ل كوردستانێ دژین؛ دێ هزركه‌ن و دبت ب كه‌ڤن چه‌پا و سه‌مایێ بكه‌ن كو پارچه‌كا دن یا وه‌ڵاتێ مه‌ رزگار بوو! ئو ب ده‌ستێ كێ ب ده‌ستێن په‌كه‌كێ ئه‌و پارتیا ل دووماهیكا ساڵێن حه‌فتیان(1978) ژ چه‌رخێ بووری ئه‌م ب گوتارا كوردستانی و ده‌وله‌تا كوردی گێژكرین؛ به‌لێ ل دووماهیێ بوو پارته‌كا توركی(هه‌ده‌پ) و ب هندێ ژی نه‌راوه‌ستا بۆ پارێزڤانه‌كا توندڕه‌وا سنوورێن توركیا و ده‌وله‌تا كوردی ب پرۆَسه‌كا پاشڤه‌ڕۆتی و دژی خوه‌سته‌كێن گه‌لێن ل كوردستانێ دژین، ب ناڤ دكه‌ت. د بت هه‌ر ئه‌ڤه‌ بت سه‌ده‌مێ وێ ئێكێ كو په‌كه‌كێ بزاڤ نه‌كربت ل باكوورێ كوردستانێ ده‌ڤه‌ره‌كێ ژ ده‌ستێ داگیركه‌رێن تورك رزگار بكه‌ت، هه‌رچه‌نده‌ چه‌كدارێن وێ شیانێن پاراستنا ده‌ڤه‌ران هه‌یی لێ وه‌ ناكه‌ت و ئه‌ڤه‌ژی گومانێ ل سه‌ر پرۆژێ وێ بۆ رزگاركرنا كوردستانێ دئێخته‌ دگومانێدا. لێ تشتێ بالكێش و سه‌یر ئه‌وه‌ په‌كه‌كێ بزاڤ كریه‌ ژ ده‌رڤه‌ی باكورێ كوردستانێ بارگه‌هێن خوه‌ ب دانت و ناڤێن سه‌یر سه‌یر لێ بكه‌ت(هه‌رێما میدیا و قه‌ندیل و زاپ(ده‌ڤه‌را نێروه‌ و رێكان)) و هه‌رچه‌نده‌ ئه‌ڤ ده‌ڤه‌ره‌ هه‌رده‌م دبن ستاتۆیا شوره‌شا كوردی دابوون و ب ده‌ڤه‌رێن رزگاركری دهێنه‌ هه‌ژمارتن. لێ په‌كه‌كێ بارگه‌هێن خوه‌ لێ دانانه‌ و حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ژ به‌ر هه‌ستا نه‌ته‌وه‌یی ده‌نگێ خوه‌ نه‌كریه‌ و نه‌خاستیه‌ چ كێشان ل گه‌ل په‌كه‌كێ دروست بكه‌ت و چاڤێن خوه‌ ل وان باره‌گایان نه‌قاندینه‌ و ئه‌ڤ هه‌لویستێ وێ بوویه‌ سه‌ده‌ما گه‌له‌ك سه‌رگێژی بۆ په‌یدا ببن ژ لایێ حكومه‌تا عێراق و توركیا و ئه‌مریكا، لێ دیسا حكومه‌تا هه‌رێمێ نه‌چوو بن بارێ وان و هێجه‌ت ل په‌ی هێجه‌تێ بۆ ڤێ یه‌كێ ددیتن. ل جهێ په‌كه‌كه‌ ئه‌ڤی هه‌لویستێ كوردانه‌ یێ حكومه‌تا هه‌رێمێ و ب تایبه‌ت یێ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ رێزدار مه‌سعود بارزانی بلند بنرخینت، ل دژ ده‌ر دكه‌ڤن و تومه‌تێن بێ بنه‌ما د مه‌دیا خوه‌ دا به‌ڵاڤ دكه‌ن و به‌رده‌وام ئاریشا بۆ حكومه‌تا هه‌رێمێ دروست دكه‌ن و ده‌ست د كار و بارێن ناڤخوه‌ یێن هه‌رێمێ دا دده‌ن و ل دژی پرۆژێ ده‌وله‌تا كوردی ده‌ردكه‌ڤن. مه‌ گوت ئه‌و ده‌ڤه‌رێن ئه‌ڤرۆ په‌كه‌كه‌ لێ دئاكنجی چ ده‌ما نه‌كه‌فتینه‌ دبن ستاتۆیا حكومه‌تا عێراقێ و هه‌رده‌م ده‌ڤه‌ره‌كا رزگاركری بوویه‌ لێ په‌كه‌كێ پشتی سه‌رهلدانا پیرۆز و ئاڤابوونا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ده‌ست ب سه‌ر وێ ده‌ڤه‌رێ دا گرتیه‌ ئانكو په‌كه‌كێ ئه‌و ده‌ڤه‌ر نه‌ رزگار كریه‌ و نه‌هه‌تا چ ده‌را و هه‌روه‌كو به‌ری چه‌ند رۆژه‌كا دامه‌زراندنا هه‌رێما حه‌فت ته‌نینێ راگه‌هندی. دڤیا مه‌دیا كوردی ئه‌ڤ بابه‌ته‌ ئازراندبا و رایا گشتیا كوردی هشیار كربا چونكو ئه‌ڤه‌ راگه‌هاندنا شه‌ریه‌ ل دژی حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و تێكدانا ئێك رێزیا ناڤمالا كوردیه‌. ب مخابنی ڤه‌ ئه‌ڤرۆ مه‌دیا كوردی چوویه‌ بن سیبه‌را حزبێن كوردی و ب چاڤێ حزبایه‌تی ل كێش و گرفتێن ره‌هه‌ندێن نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌یی هه‌یی مێزه‌ دكه‌ن؛ له‌وا خوه‌ بێده‌نگ كرنه‌. حه‌فته‌نین په‌كه‌كێ رزگار نه‌كریه‌ تا ناڤێ هه‌رێمێ لێ بكه‌ت لێ ئه‌ڤه‌ ب دیتنا من ژبۆ هندێ یه‌ كو سه‌ركرداتیا پارتی دیمۆكراتی كوردستان بكێشیته‌ ناڤ گێره‌یه‌كا سیاسی كو ژ پرۆژێ ئێك رێزیكرنا ناڤماڵا كوردی و ئاماده‌باشی بۆ جاردانا ده‌وله‌تا كوردی دوور بێخت و ئه‌ڤه‌ ژی په‌یاده‌كرنا سیاسه‌تا ئیران و توركیایه‌ كو ناخازن ده‌وله‌ته‌كا كوردی بهێته‌ راگه‌هاندن و وان ب خوه‌ ژی ئه‌و شیان نینن ل هه‌مبه‌ر ڤێ خوه‌سته‌كا ره‌وایا گه‌لێ كورد راب وه‌ستن چونكو ئیران هه‌تا حه‌فكێ یا د بابه‌لیسكا گرفتان دا وه‌ر بووی و توركیا ژی یا كه‌فیته‌ د به‌ره‌یێ دژی ئه‌مریكا دا و پرۆژێ وێ بۆ رۆژهه‌ڵاتا ناڤین، ئه‌ڤجا په‌كه‌كه‌ ل جای وان شه‌رێ حكومه‌تا هه‌رێمێ دكه‌ت. بێده‌نگیا حكومه‌تا هه‌رێمێ ل سه‌ر ڤی هه‌لویستێ په‌كه‌كێ نیشانا پێگه‌هشتنا سیاسیا سه‌ركرداتیا كوردیه‌ و بشاڤتنا هه‌موو شیانایه‌ بۆ ئارمانجا پاراستنا هه‌ریمێ یه‌ ژ شه‌رێن لا به‌لا و راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردیه‌.

104

دبێژن ل وه‌ڵاتێ عه‌لی بابی و چل دزا هه‌ر تشت نه‌ ل گۆڕ یاسا و رێسایان ب رێڤه‌ دچوو و هه‌ر ئیك ته‌ڤشووێ به‌رێ خوه‌ بوو، كه‌سێ زیره‌ك ئانكو فێلباز ب پله‌كێ دچوو سه‌رێ ملله‌كێ و ژووردا ته‌ماشه‌ی ژ خوه‌ پێدا دكرن و تێر ب فێل لێكریان دكه‌ن كه‌نی و په‌یڤێن نه‌شرین ده‌ر مافێ وان دكرن و د بت هوسا بێژن: هه‌یلا خشیمان چ خوه‌ش باوه‌رن! ئه‌ڤه‌ ل سه‌ر ده‌مێ عه‌لی بابیێ بازرگان و چل دزان روودا بوو؛ ئانكو دزی وێره‌كی و شاره‌زایی بوو و ره‌نگه‌ ره‌واتیه‌ك تێدا هه‌بت هه‌رچه‌نده‌ دزی هه‌ر دزیه‌ و نیشانا ره‌وشت نزمی و بێكێریێ یه‌. لێ ئه‌گه‌ر ئه‌م وه‌ك لێكرنه‌كێ بكه‌ین د ناڤبه‌را سه‌رده‌مێ عه‌لی بابی و ڤی سه‌رده‌مێ ئه‌م تێدا دژین ئه‌م چ جوداهیێن بنگه‌هین نابینین؛ تنێ ئه‌و نه‌بت عه‌لیێ باش بازرگان كێشه‌ دگه‌ل چل دزان بتنێ هه‌بۆو لێ ل سه‌رده‌مێ مه‌، مه‌ كێشه‌ دگه‌ل له‌شكه‌ره‌كێ نه‌ سه‌ری دیاره‌ و نه‌ دووماهی، هه‌یه‌(ئه‌ڤه‌ مانشێته‌) و جوداهیا دن یێن به‌رێ بتنێ دزی دكرن و مرۆڤی دكاری خوه‌ ژ بپارێزت و هه‌رده‌ما ئێك ژ وان هاتبایه‌ گرتن، داكه‌ڤته‌ به‌رلێپرسین و سزای. لێ دزێن ئه‌ڤرۆ د ده‌ستهه‌ڵاتێ دانه‌ و خودان بۆیانباخ و قات و ئه‌فه‌ندینه‌، یاسا و ده‌ستهه‌ڵات پشته‌ڤانن. ئه‌ڤ له‌شكه‌ره‌(دز) د دفن بلندن و د سه‌ر یاسایێ را باز دده‌ن و چ باكی ب كه‌سه‌كی نینه‌ و ره‌خنێن رۆژنامه‌ڤان و نڤیسه‌ر و خه‌مخوه‌رێن ڤی وه‌ڵاتی ب فلسه‌كێ سۆر ناكڕن! د ڤێ گه‌رما هاڤینێ و ره‌مه‌زانا پیرۆز دا پێش وه‌خت داخازا پارێن ئاڤێ و كه‌هره‌با بوویه‌ عه‌ورێن بهاره‌كا دره‌نگ، دكه‌ن. نابت ئه‌م به‌حسێ هه‌بوونا قه‌یرانان بكه‌ین ئه‌گه‌ر دێ بێژن هوون یێن شێت بووین ما كه‌نگی قه‌یرانا پانزینێ هه‌یه‌ و ما چیه‌ ئه‌گه‌ر مرۆڤ سێ ده‌مهژمێرا ل سه‌را پانزینێ ب راوه‌ستت و مانێ هوون هه‌ر دبێ كارن و حكومه‌ت مووچه‌یان ل ده‌مێ خوه‌ دا بۆ هه‌وه‌ هه‌موویان سه‌رف دكه‌ت! هه‌ما ئه‌وه‌ به‌رپرسێن مه‌ نابێژن: پا هوون كتكێن چاڤ كووره‌نه‌ ما هوون نابینن ئه‌م یێن شه‌ڤ و رۆژا دكه‌ین ئێك دا جه‌نابێ هه‌وه‌ ل مالێن خوه‌ ته‌نا ل به‌ر بایێ هوونكێ سپلێتا خوه‌ ته‌رحان بكه‌ن! سه‌یره‌ ئه‌ڤ ده‌مێ ئه‌م كه‌فتین تێدا و ڤێ ده‌ستهه‌لاتێ هه‌ر تشت ل به‌ر مه‌ یێ ئالزاندی و باوه‌ریا مه‌ ب چاره‌یێن به‌حس ژێ تێته‌ كرن هه‌ر نه‌مایه‌، ب شه‌ڤ و رۆژ یێ به‌حسێ گه‌نده‌لیێ دكه‌ن(هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌ز دبێژم مه‌ گه‌نده‌لی نینه‌ به‌لێ مه‌ كێشا رێڤه‌به‌ریێ هه‌یه‌) و مزگینی ل دووڤ مزگینیێ دده‌ن كو دێ ڤێ دیاردێ بنبڕ كه‌ن و هه‌موو كێش و قه‌یرانیێن روو ب روو مه‌ دبن ئه‌م یێ ل سه‌ر كار دكه‌ین، به‌س هوون بێهنا خوه‌ فرهه‌ بكه‌ن. دبێژن ئه‌گه‌ر من جاره‌كێ دره‌و ل ته‌ كر و ته‌ باوه‌ر كر نیشانا خوه‌ش جامێریا ته‌یه‌؛ لێ ئه‌گه‌ر من دووباره‌ و سێباره‌ كر ئه‌گه‌ر هه‌ر دیسان ته‌ باوه‌ر كر نیشانه‌ تو كه‌سه‌كی گه‌له‌ك ژیرمه‌ند و دڵۆڤانی لێ ئه‌گه‌ر زێده‌تر لێهات هه‌ڤكێش به‌روڤاژی دبت و ده‌به‌نگیا فێلبازی دیار دبت و هه‌موو سۆز و مزگینیێن وی خرش دبن و د ناڤ جڤاكی دا بێ روو دبت و هه‌رده‌ما ئاڤروویا كه‌سه‌كی كه‌ڤت، رابوون و روومه‌تا خوه‌ ژ ده‌ست دده‌ت. سۆز و مزگینێن خرش ل به‌ر قوتبوونا كه‌هره‌بێ و سه‌را پانزینێ و زێده‌بوونا بهایێ هه‌رتشتی دبن تڤه‌نگێن داوه‌تیان و هێرسا خه‌لكی دشارینت و هه‌رده‌ما هێرسا خه‌لكی شاریا و ئه‌گه‌ر سیلاڤا مزگینی و سۆز هه‌ر خرش ب ده‌ركه‌ڤن، ترسا په‌قینا هێرسا خه‌لكی نێزیك دبت. بلا به‌س بن سۆزێن هنگڤكری و مزگینیێن بێ ئه‌نجام.

61

هه‌رچه‌نده‌ كوردستان هێشتا نه‌بوویه‌ ده‌وله‌ت و خوه‌دیا ستاتۆه‌كا دانپێدان كری ژ لایێ نه‌ته‌وێن ئێكگرتی و نه‌بوویه‌ ئه‌ندام د ناڤ وێ ئێكه‌تیێ دا ژبلی كو هه‌رێما كوردستانێ هێشتا پشكه‌كه‌ ژ عێراقا فیدڕال و ل گۆر قانوونا ناڤ ده‌وله‌تی ب فه‌رمی هێشتا پشكه‌كه‌ ژ ده‌وله‌تا عێراقێ. سه‌یر و حێبه‌تی د وێ ئێكێ دایه‌ كو لایه‌نێن سیاسی یێن كوردستانێ خوه‌ د سه‌ر ڤێ راستیێ دا دهاڤێژن و دگه‌رما ڤێ گرفتا هه‌رێما كوردستانێ دا لگه‌ل حكومه‌تا ناڤه‌ندی هه‌یی ل جای ل چاره‌ رێكان بگه‌رهن و ل هه‌ڤ بكه‌ن و دگه‌ل به‌غدا ب ئێك گوتار دانوستاندنێ بكه‌ن كو ئه‌ڤرۆ ژ هه‌رده‌مه‌كی پتر مه‌ پێدڤی ب ئێك گوتار هه‌یه‌، دهێن و وه‌ریسه‌كێ زڤڕ دكه‌نه‌ قركا پرۆسا سیاسیا هه‌رێمێ ئه‌و ژی پرسا سه‌رۆكاتیا هه‌رێمێ یه‌ كا ئه‌رێ سه‌رۆك ل په‌رله‌مانی بهێت هه‌لبژارتن یان ئێكسه‌ر ژ لایێ خه‌لكی ڤه‌. گه‌نگه‌شه‌ ل سه‌ر پرسێن ده‌ستووری دڤێت به‌ری هه‌رتشتی ژ لایێ قانوونزانان ڤه‌ بهێت ڤه‌كۆلین و پاشی د ناڤ په‌رله‌مانی دا و دوور ژ جادێ و هه‌ستیاریا خه‌لكی به‌رامبه‌ر پرسێن هۆسا دگرنگ كو ئایندێ نڤشێن بهێن و پرۆسا سیاسی دیار دكه‌ت. هه‌رده‌ما ئه‌ڤ پرسێن هۆسا دگرنگ هاتنه‌ د ناڤ جادێ دا هه‌ستیاریێ په‌یدا دكه‌ت و هه‌ر كه‌س تۆپز ل كه‌ندال ژێ خه‌به‌ر دده‌ت و ره‌وشا ناڤخوه‌یا جڤاكێ پتر شلۆق دكه‌ت و ب زۆرێ رادكێشن ناڤ ململانێن سیاسی. په‌یاده‌كرنا ڤێ سیاسه‌تێ ژ لایێ كیژان هێزا سیاسی ڤه‌ بت، نه‌ بۆ رۆهنكرن و گرنگیا وی بابه‌تیه‌ كو په‌یوه‌ندی ب ئایینده‌یێ هه‌رێمێ ڤه‌ هه‌یه‌، به‌لكو بزاڤه‌كه‌ بۆ
تێكدانا ره‌وشا ناڤخوه‌یی و بێهێزكرنا هه‌رێمێ یه‌ به‌رامبه‌ر حكومه‌تا ناڤه‌ندی. راستڤه‌كرنا خالێن ده‌ستووری ب تایبه‌ت یا سه‌ررۆكاتیا هه‌رێمی كارێ خۆڵا به‌رێ یا په‌رله‌مانی بوو لێ نه‌هاته‌ كرن، پرسیار ئه‌ڤه‌یه‌ بۆ چی نه‌كرن و بۆ چی نوكه‌ دهێته‌ كرن؟ ل گۆر دیتنا من و هه‌روه‌سا ره‌وشا ئیرۆ وه‌سا دخازت راستڤه‌كرنا ده‌ستووری بهێت پاشخستن و پۆستێ سه‌رۆكتیا هه‌رێمێ چ گوهۆرێن ب سه‌ردا نه‌هێن بۆ قۆناغا پشتی داعشێ و ئه‌ڤ بابه‌ته‌ نه‌كه‌ڤته‌ به‌ر بازارێ زۆربه‌ركێ(موزایه‌ده‌) یا سیاسی ژبه‌ر گه‌له‌ك سه‌ده‌مان ژ هه‌موویان گرنگتر:
• پێگه‌هێ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ رێزدار مه‌سعود بارزانی ل سه‌ر ئاستێ ناڤخوه‌ و ده‌رڤه‌ و ئه‌سته‌مه‌ د قۆناغا ئه‌ڤرۆ دا كه‌سه‌ك هه‌بت جهێ وی بگرت كو جهێ متمانا لایه‌نێن كوردستانی و ده‌رڤه‌ بت.
• هه‌رێما كوردستانێ د قۆناغه‌كا هه‌ستیار دا ده‌رباز دبت، ب سه‌ده‌ما شه‌رێ داعشێ و گرفتێن د گه‌ل حكومه‌تا ناڤه‌ند و نه‌به‌رهه‌ڤیا ناڤه‌ندی بۆ چاره‌سه‌ركرنا وان گرفتان.
• ژ هه‌ر ده‌مه‌كی پتر به‌حسێ قۆناغا پشتی سایكس-پیكۆی دهێته‌ كرن و ئه‌گه‌ر سازان و هه‌ڤگرتن ل سه‌ر پرسێن بنگه‌هین نه‌هێته‌ كرن و كورد ب یه‌ك ده‌نگ نه‌بن، دێ ئه‌ڤ هه‌له‌ ژ ده‌ستێ مه‌چت و دێ بینه‌ پالێن پووشی.
• ده‌مێ مای تێرا هندێ ناكه‌ت ئه‌و قانوون ب باشی بهێته‌ رۆهنكرن و ژ راپرسیێ ده‌رباز ببت.
ئه‌ڤ خاله‌نه‌ وێ چه‌ندێ دووپات دكه‌ت كو پتر د به‌رژه‌وه‌ندیا پرۆسا سیاسی و هه‌رێما كوردستانێ دا یه‌ راستڤه‌كرنا ده‌ستووری بهێته‌ پاشخستن تا ئه‌م ژ ڤێ قۆناعێ بێی زیان ده‌رباز ببین. لێ وه‌ك دیار هنده‌ك لایه‌نێن سیاسی ب فیتا ئه‌جندایێن ده‌ركی تێنه‌ زۆخاندن بۆ ئاوورته‌كرنا ره‌وشا ئاراما هه‌رێمێ، ب هێجه‌تا ب سه‌رڤه‌چوونا ده‌مێ سه‌رۆكاتیا هه‌رێمێ ل 19. 08. 2015 و ئه‌ڤه‌ ژی دێ ڤاڵه‌هیه‌كا سیاسی په‌یدا كه‌ت، لێ ئه‌ڤه‌ براستی مه‌له‌ڤانی كرنه‌ د كۆربه‌قا ده‌می دا و د شیانا په‌رله‌مانی دا هه‌یه‌ مه‌ ژ ڤێ ڤاله‌هیێ قورتال بكه‌ت بیێ كو رێگره‌كێ قانووی په‌یدا ببت؛ ئه‌و ژی ب دووباره‌ درێژكرنا ده‌مێ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ بۆ دوو سالان یان زێده‌تر و ب ڤێ زێده‌كرنێ چ تۆفان نارابن و پاپۆرا مه‌ ژی دێ ب ئارامی ژ ڤێ بابه‌لیسكا پر دژوار گه‌هته‌ قۆناغا ئێمناهیێ.

66

داگیركه‌ر ته‌ڤ ب ئێك زمان دئاخڤن و چ جوداهی د ناڤبه‌را وان دا نینه‌ ئه‌ڤجا ئه‌و داگیركه‌ر كی بت گرنگ نینه‌ چونكو ته‌ڤ خوه‌ وه‌سا دبینن ئه‌گه‌ر ئه‌و نه‌بن وه‌ڵاتێ داگیركری نكارت خوه‌ ل سه‌ر پیێن خوه‌ بگرت و هه‌ر كاره‌كێ ئه‌و ئه‌نجام بده‌م د پێخه‌مه‌تی وان دایه‌ و ئه‌و باشتر به‌رژه‌وه‌ندیا وان دزانن؛ مخابن گه‌له‌ك كه‌سێن وه‌ڵاتێ وی داگیركری ژی دگه‌هن ڤێ باوه‌رێ و ل دژی خوه‌سته‌ك و به‌رژه‌وه‌ندیێن وه‌ڵاتێ خوه‌ بزاڤێ دكه‌ن و دبن داره‌ ده‌ستێن داگیركه‌ری.
مه‌ ل باشوورێ كوردستانێ سه‌ربۆره‌كا گه‌له‌ك بژان ل گه‌ل خوه‌دیێن ڤێ باوه‌رێ هه‌یه‌(جاش و ئۆتۆنۆمیێ به‌عسیان) و نموونا هه‌ری نێزیك؛ ده‌ما ل 11. 03. 1974ێ رژێما به‌عس ئۆتۆنۆمیه‌كێ ئێك لایه‌نه‌ په‌ژراندی و گه‌له‌ك ژ كوردان چوونه‌ بن بارێ ڤێ بریارا داگیركه‌رێ عێراقی و لێ سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردی نه‌په‌ژراند و شوڕه‌شێ دووباره‌ هلدا چه‌كی، نموونا دن پشتی سه‌رهلدانا مه‌ها ئادارا 1991ێ حكومه‌تا داگیركه‌ر خوه‌ ژ كوردستانێ ڤه‌كشاند و ل وێ باوه‌رێ بوو كو كورد نكارن خوه‌ برێڤه‌ ببن و چه‌ند مه‌ه نابوورن وێ سه‌ركرداتیا كوردی هه‌وارا خوه‌ ببن به‌ر عه‌رشێ وان و بێژنه‌ وان: ئه‌زبه‌نی وه‌رن و بێی هه‌وه‌ ئه‌م نكارن ده‌ستهه‌لاتداریێ بكه‌ین! لێ ب ئه‌زموون دیار بوو كو د چه‌ند سالێن كێم دا كوردستانێ عێراق هێلا و ره‌نگ و سیمایێ ئاڤه‌دانیێ هه‌ر پارچه‌كا كوردستانا رزگاركری ڤه‌گرت و ئه‌ڤجا نوكه‌ بووان بوویه‌ خوه‌زی و مراز ل كوردستانێ و لبن ئاڵایێ كوردستانێ ئاكنجی ببن.
ل باكورێ كوردستانێ ئه‌ڤرۆ ئه‌زموونا باشوورێ كوردستانێ لێ دووباره‌ دبت هه‌لبه‌ت ل بن هنده‌ مه‌رج و ده‌مێن جودا لێ ناڤه‌رۆك هه‌ر ئه‌وه‌، سه‌یركه‌ن ئاكپارتی وه‌كو به‌عسیا پاكێچه‌كا ل گۆڕه‌ی به‌رژه‌وه‌ندیێن ده‌وله‌تا توركی بۆ چاره‌سه‌ریا پرسگێكا كوردی دانایه‌ و بێی كو پرسێ ب سه‌ركرداتیا سیاسیا كوردی بكه‌ت و دبێژن: ئه‌ڤ پاكێچه‌ د به‌رژه‌وه‌ندیا كوردان دایه‌ هه‌وجه‌ی چ پاكێچێن دن نینه‌! ئانكو خوه‌ ب موختار و برایێ مه‌زن دزانن و وه‌سا هزر دكه‌ن كو هێشتا كوردان قۆناخا زارۆكی و سنێله‌تی تمام نه‌كریه‌ و به‌لكو هێشتا وێڤه‌تر دچن و مه‌ ب نیڤه‌ مرۆڤ ناس دكه‌ن!! ئه‌ڤ دخوه‌دا ئاڤابوون و پشتراستیه‌ باندۆره‌ك نه‌رێنی ل سه‌ر جڤاتا كوردستانێ هشتیه‌ و ئاكیارتی گه‌له‌ك ب شه‌هره‌زایی یاریێ ب عه‌قلێ كوردی دكه‌ت؛ ته‌ڤ ده‌ك و دولابێن ده‌وله‌تێ دده‌ت خه‌بتاندن بۆ دسه‌ردا برنا خه‌لكێ كوردستانێ و دوور بكه‌ت ژ پێشه‌نگێن جڤاكێ كو ئه‌ڤرۆ خوه‌ د هه‌ده‌پ و پارتیێن دنێن كوردستانی دا دبینن.
ئه‌گه‌ر مرۆڤ ل هه‌وا هه‌لبژارتنێن توركیا مێزه‌ بكه‌ت، ئه‌ڤ یه‌كه‌ ب رۆنی دیار دبت كو توركیا و ب تایبه‌ت ئاكپارتی و هه‌وه‌دارێن وێ ل ده‌ڤه‌رێ ته‌ڤ كه‌فتنه‌ سه‌ر هێلا چه‌واشه‌كرن و سه‌ردا برنا تاكێ كورد كو ده‌نگێ خوه‌ نه‌ده‌ن هه‌ده‌پ و لایه‌نێن دنێن كوردی چونكو فه‌ریاد ره‌سێ توركیا و خه‌مخۆرێ چارسه‌ركرنا پرسگێركا كوردی ته‌نێ ئاكپارتی و كه‌ساتیا ئه‌رددۆغانی یه‌! وه‌ك دیار و گرس و میتینگێن هه‌ده‌پێ ترسه‌كا مه‌زن ئێخستیه‌ دلێ ئاكپارتی و هه‌وادارێن وێ و خرشیا بانگه‌شیا وان بۆ كوردان دیار بوویه‌ و ژبه‌رهندێ ل دژی ڤان میتینگان هه‌تا ئه‌ڤرۆ 125په‌قین هاتنه‌ ئه‌نجامدان ژبۆ چاڤترساندن كوردان و په‌قینا ئامه‌دێ(5. 06. 2015) ژ هه‌موویان مه‌زنتر بوو(چار شه‌هید و پتر ژ 175 بریندار) ئه‌ڤ كریاره‌ بۆ بێده‌نگكرنا ئامه‌دیان بوو دا نه‌چار ببن باوه‌ریێ ب پاكێچا ئه‌ردۆغانی بینن و هه‌ده‌پێ نه‌چار بكه‌ن وێ پاكێچێ بپه‌ژرینن هه‌روه‌كو رژێما عێراقێ ل 1974ێ كری، لێ ئه‌زموونا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ئه‌ڤ هزرو پاكێچه‌ خرش ده‌رخستنه‌ و ل رۆژا ده‌نگدانێ(7. 06. 2015) ل ئامه‌دێ دێ ڤان پاكێچ و پیلانان وه‌رپێچن و هاڤێژنه‌ به‌ر همبێزا وان.
6. 06. 2015

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com