NO IORG
Authors Posts by محه‌مه‌د چه‌لكي

محه‌مه‌د چه‌لكي

محه‌مه‌د چه‌لكي
295 POSTS 0 COMMENTS

41

هێدی هێدی سیاسه‌تمه‌دارێن عێراقی یێ هشیار دبن و د گه‌هنه‌ وێ باوه‌رێ یا ئه‌ڤه‌ چه‌ند ساڵه‌ كورد دبێژن: كو د دیرۆكێ دا ده‌وله‌ته‌ك نه‌بوویه‌ ب ناڤێ عێراقێ و سنوورێن وێ ژ فاو هه‌تا زاخۆ بن؛ به‌لكو ژ ڤه‌رێژا پارڤه‌كرنا ده‌وله‌تا زه‌ڵامێ نه‌خوه‌ش یێ ئۆسمانی په‌یدا بوویه‌ و ل گۆڕه‌ی به‌رژه‌وه‌ندیێن ئیمپریالزما جیهانی یا وێ سه‌رده‌مێ كو براوه‌یێن شه‌رێ ئێكێ یێ جیهانی بوون(بریتانیا و فه‌ره‌نسا) ب نه‌شته‌رگه‌ریه‌كا برینێ بۆ هه‌ر و هه‌ر بهێلت كێم گرتی و كیسه‌ گرتی و ب چ كه‌پسۆلێن ئه‌نتی بیۆتیك ژی چاره‌ نه‌بت، هێلا. پێشه‌نگێن كوردان هه‌ر زوو هه‌ست ب ڤێ غه‌درێ كرن و ل همبه‌ر ڤی وه‌ڵاتێ ب خورتی چێكری، به‌رخوه‌دان كرن و ئه‌ڤ سنووره‌ نه‌په‌ژراندن و به‌رده‌وامی دانه‌ خه‌باتێ و هه‌تا ب سه‌رهه‌لدانا پیرۆزا 1991ێ ب داوی هات و ئێدی عێراقی بوون ل جه‌م ته‌ڤایا كوردان ب خیانه‌ت و خوه‌ كێم كرن بهێته‌ هه‌ژمارتن. لێ دبه‌رامبه‌ردا عه‌ره‌بێن عێراقێ(سوننه‌ و شیعه‌) هه‌ر چه‌نده‌ ناكۆكیێن د ناڤ وان دا دكه‌ڤنن و هه‌ر ده‌ما ئێكی ژ وان بیڤا خوه‌ دیت بت، فه‌رمان و فه‌رهوودا یێ دن راكریه‌، لێ عێراق وه‌ك وه‌لاته‌كێ ئێكگرتی لێ مه‌یزاندیه‌ و سنوورێن وێ پیرۆز دیتنه‌. ب دیتنا من نه‌كو هندی هند هه‌ردوو پێكهاته‌(سوننه‌ و شیعه‌) وه‌فادارێن ڤی وه‌لاتێ بێی خوه‌سته‌كا خه‌لكێ وێ ژ نشكاڤه‌ هاتیه‌ سه‌رده‌پێ شانۆیا جیهانێ نه‌ به‌لكو چاڤێن خوه‌ به‌ردانه‌ سامانێن سروشتی یێن كوردستانێ ب تایبه‌ت په‌ترۆل و ئاڤێ و ئه‌و وه‌سا هزر دكه‌ن كو عێراق بێی كوردستانێ دێ وه‌ڵاته‌كێ دێم و بێی هه‌ژموون بت ل سه‌ر ئاستێ ده‌ڤه‌رێ. ئه‌زموونا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ(1992) ئه‌ڤ یه‌ك راست ده‌رخستیه‌ و رۆژانه‌ سنوورێن وێ تێنه‌ به‌زاندن(بێی كوردستان) و ده‌ستتێوه‌ردانا وه‌ڵاتێن ده‌وروبه‌ر د ناڤ كار و بارێن وێ دا هه‌ژموونا ده‌وله‌تا عێراقێ نه‌هێلایه‌ و بوویه‌ وه‌ڵاتێ كۆمكێن تایفی و مافیایی. د ڤی ده‌مێ درێژێ حكومه‌تا عێراقێ دا ده‌ستهه‌ڵاتدارێن وێ بزاڤا په‌یداكرنا هه‌ستا وه‌ڵاتیبوونێ ل جه‌م خه‌لكی نه‌كریه‌ و نه‌بوونا هه‌ستا وه‌ڵاتیبوونێ ته‌ڤنێ جڤاكیا وێ هه‌ر هێلا مێرگا تائیفی و پێكڤه‌ژیانه‌كا بخۆرتی ره‌هماندی. ب نه‌مانا سه‌ده‌مێن ب خۆرتی ره‌هماندنێ عێراق(9. 4. 2003-23. 08. 1921) كره‌ عێراقا ئه‌ڤرۆ و نه‌خشێ وێ یێ سایكس ـ پیكۆی ئینایه‌ به‌ربازاری. ته‌ڤ بزاڤێن پشتی 2003ێ هاتیه‌ كرن بۆ ساخكرنا وان تیك و ده‌رزێن ده‌ستهه‌ڵاتدارێن عێراقی ئێخستینه‌ جه‌سته‌یێ ته‌ڤ پێكهاته‌یان، د پێلا كین و شه‌رێ تائیفی دا ب هه‌روه‌ چوون و رۆژ بۆ رۆژێ گۆرێ عێراقا به‌رێ دهێته‌ كۆلان و تنێ ل هیڤیا رێكخستنه‌كا وه‌كو داعشه‌ دا پاله‌كێ لێ بده‌ن و بهاڤێن تێدا. ئه‌گه‌ر عێراق ده‌وله‌ت بت چاوا ل بن چ مه‌رجان له‌شكه‌رێ وێ دێ وه‌كو ئاگرێ به‌ربووی پووشی ل سه‌ر هه‌ڤ به‌رامبه‌ر داعشێ هلوه‌شت، دوهی ل موسل و سه‌لاحه‌دین و ئه‌ڤرۆ(15. 05. 2015) ل رومادی! شكه‌ستنێن ئێك ل په‌ی ئێكێن له‌شكه‌رێ عێراقێ به‌رامبه‌ری رێخستنا داعش و په‌یدا بوونا حشد ئه‌لشه‌عبی وه‌ك ئه‌لته‌رناتیڤه‌ك بۆ له‌شكه‌رێ عێراقێ و ئارامی و پێشڤه‌چوونا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل سه‌ر ئاستێ ناڤخوه‌ و جیهانێ وه‌ك مێرگه‌كا ئاراما پێكڤه‌ژیانێ بۆ ته‌ڤ پێكهاته‌یان؛ سیاسه‌تمه‌دارێن عێراقێ ئینانه‌ سه‌ر وێ باوه‌رێ كو ئێدی عێراق ب نه‌خشێ خوه‌ یێ به‌رێ ب چ ره‌نگا ناهێته‌ پاته‌كرن و عێراقه‌كا نوو دڤێت شوونا وێ بگرت. نه‌خشێ عێراقه‌كا نوو ب رێڤه‌یه‌ و سوننه‌ یێ به‌رهه‌ڤیێن خوه‌ دكه‌ن و شیعه‌ دلێنه‌، مانێ مه‌ كوردان یا خوه‌ ژ مێژه‌ یا گوتی و تنێ هنده‌كێن نه‌قوله‌ یێن ماین و ب ئێكمالیا مه‌ دێ ئه‌و به‌ندك ژی دێ ئێته‌ قه‌تاندن.

62

ده‌وله‌تا توركی ل سه‌ر بنگه‌هه‌كێ نه‌ته‌وه‌په‌رستیه‌كا هشك و دانپێنه‌نانێ هاتیه‌ ئاڤاكرن و ئه‌ڤ سیاسه‌ته‌ وه‌ك گڤانده‌كا پیرۆز د هشێ تاكێن ڤی وه‌ڵاتی دا هاتینه‌ چه‌سپاندن و ب نه‌رمی سه‌ره‌ده‌ریكرنا هه‌ر كێشه‌كا ناڤخوه‌یی ب تاوان هاتیه‌ نیاسین. توركیا بۆ نه‌ته‌وێن نه‌تورك زیندان و دۆزه‌خه‌كا شاریایی بوو و رۆژانه‌ مافێن وان دهاتنه‌ بنپێ كرن و ته‌نانه‌ت ب توركی نه‌ئاخڤتن تاوان بوو و زیندان و ئه‌شكه‌نجه‌ ل به‌ندێ بوون. بێی دو دلی مرۆڤ دكارت بێژت توركیا ده‌وله‌تا ترسێ و ئاسمیله‌سیۆنێ بوو. پارڤه‌ بوونا جیهانێ ل سه‌ر دو باسكان (ناتۆ ـ وارشۆ) فاكته‌رێن هاریكار بوون بۆ چه‌سپاندن و به‌رده‌وامیا ڤێ سیاسه‌تێ؛ لێ ب نه‌مانا باسكێ وارشۆ و ئێك جه‌مسه‌ربوونا جیهانێ و باڵا ده‌ستبوونا گلۆبالیزمێ و پیرۆز نه‌مانا سنوور و تایبه‌تمه‌ندیێن خوه‌یی یێن ده‌وله‌تان به‌رامبه‌ر مافێن مرۆڤی ده‌وله‌تێن مینا توركیا نه‌چار كرن ب چاڤه‌ك دن ل سیاسه‌تا خوه‌ بگێرن و خوه‌ دگه‌ل سه‌رده‌می بگونجینن دا بكارن سنوورێن خوه‌ ژ پارڤه‌ بوونێ بپارێزن. ئاكپارتی (ب سه‌رۆكتیا ئه‌ردۆغانی) ب پراگماتیكا خوه‌ كاری ب زیره‌كی ڤێ سیاسه‌تێ په‌یاده‌ بكه‌ت و هێدی هێدی دژبه‌رێن خوه‌ ژ بریاردانێ دوور بكه‌ت و ل سه‌ر ئاستێ ناڤخوه‌ سه‌فه‌ربه‌رلك ل دژی گه‌نده‌ل و مافیۆزا راكر و چاكسازیێن ئابووری توركیا ژ ده‌وله‌ته‌كا خازخازۆك و هه‌تا قركێ د ده‌ینا دا خه‌ندقی بۆ ده‌وله‌ته‌كا ئابوور جێگیر و به‌رهه‌مدار ڤه‌گوهاست. پێداویستیێن ناڤخوه‌ و ده‌رڤه‌ توركیا نه‌چار كر ده‌ست ژ سیاسه‌تا كه‌مالیزمێ به‌رده‌ت و دڤێت نه‌هیت ژبیركرن رۆلێ بزاڤا ئازدیخوازا كوردی و شه‌ڕێ چه‌كداری كو شیایی ل سه‌ر هه‌موو وان بزاڤێن توركیا بۆ بێده‌نگ كرنا چه‌كی، خوه‌ ل به‌ر بگرت به‌لكو شه‌ڕ ژ چیان به‌ر ب باژێران بر و مه‌یدانێن ئسته‌نبۆل، ئه‌نقه‌ره‌، ئێزمیر و.. . زێده‌باری باژێرێن كوردستانێ بوونه‌ مه‌یدانێن خه‌باتكارێن كورد. ئانكو ئه‌ڤ پێنگاڤا توركیا هاڤێتی بۆ چاره‌سه‌ركرنا پرسگرێكێن هه‌ڤ رووشی وێ بووین و ب تایبه‌ت ڤه‌بوونا هه‌مبه‌ر پرسگرێكا كورد، نه‌ خێره‌كه‌ ل گه‌ل كوردان دكه‌ت وه‌ك هنده‌ك نه‌زان هزر دكه‌ن به‌لكو به‌رهه‌مێ خه‌بات و به‌رخوه‌دانا گه‌لێ كورده‌. ژبه‌ر هندێ ئه‌ردۆغانی و ئاكپارتی سیاسه‌تا بانه‌كه‌ و دو هه‌وا گرتیه‌ به‌ر و بۆ چه‌واشه‌كرنا رایا گشتیا توركی و جیهانی ئانكو چ پێنگاڤێن رژد بۆ چاره‌سه‌ركرنا پرسگرێكا كوردی نه‌هاڤێتنه‌؛ ئه‌گه‌ر راست دبێژت پێدڤی ناكه‌ت هۆسا ب هه‌لكه‌فت و بێ هه‌لكه‌فت هێرشی سه‌ر لایه‌نێن كوردی بكه‌ت و ب دوژمنكار و پارڤه‌كه‌رێن وه‌ڵاتێ توركیا ناڤ بكه‌ت، ل ده‌مه‌كی كو هه‌ر ئه‌و لایه‌نن یێن د نابه‌ینا حكومه‌تێ و په‌كه‌كێ دا تێن و دچن و بوونه‌ شالوولێن پرۆسه‌سا ئاشتیێ لێ چونكو هه‌لبژارتن نێزیكه‌ و كورد دتێزه‌ كرینه‌ و پێشبینیا هندێ تێته‌ كرن كو دێ باراژا سه‌دا ده‌ه ده‌رباز كه‌ن و ب ڤێ سه‌ركه‌ڤتنێ دێ پرۆسه‌سا ئاشتیێ سه‌متێ خوه‌یێ دروست گرت. ئه‌ڤ سه‌ركه‌ڤتنه‌ ب دلێ ئاكپارتی و ئه‌ردۆغانی نینه‌ و دخوازن ل گۆره‌ی خوه‌سته‌كێن خوه‌ پرسگرێكا كوردی چاره‌ بكه‌ن كو ئه‌ڤه‌ ژی گرۆڤێن خوه‌ ڤه‌دزینێ نه‌ ژ ته‌ڤایا پرۆسه‌سێ. دا بگه‌هن ڤێ مه‌ره‌مێ ئه‌ردۆغان ته‌ڤی بانگه‌شا هه‌لبژارتنان بوویه‌ و ئه‌ڤه‌ ژی دژی دستوورێ توركیایه‌ كو نابت سه‌رۆك كۆمار تاگیریێ بۆ لایه‌نه‌كی بكه‌ت؛ لێ چنكو په‌یوه‌ندی ب پرسگرێكا كوردیڤه‌ هه‌یه‌ هه‌ر تشت حه‌لال دبت و تا بگه‌هته‌ وی ئاستی سه‌رۆك كۆمار قۆرئانا پیرۆز بلند بكه‌ت و بانگه‌شێ بۆ ئاكپارتی بكه‌ت كو ئه‌ڤه‌ جارا ئێكێ یه‌ سه‌رۆكه‌كێ توركیا ڤی یه‌كێ بكه‌ت. ب دیتنا من ئه‌ڤه‌ هۆشداریه‌كا بترسه‌ بۆ پرۆسه‌سا ئاشتیێ و فه‌رمانه‌كا برێڤه‌یه‌ بۆ كوردان نه‌ك تنێ ل باكۆرێ كوردستانێ به‌لكو بۆ هه‌رچار پارچێن دن ژی. پرسیار ئه‌ڤه‌یه‌: ئه‌م دێ چ كه‌ین؟

59

گۆتنه‌كا ئه‌لمانی هه‌یه‌ دبێژت: تۆلڤه‌كرن شرینه‌! ئه‌گه‌ر چی ئه‌ز نه‌ ل گه‌ل تۆلڤه‌كرن و كوشتنا مرۆڤانم، لێ دڤێت ب چ ره‌نگان ژی سڤكاتی ب هه‌ستێن قوربانیان نه‌هێته‌ كرن و ل ڤێره‌ دڤێت دادگه‌ه رۆلێ خوه‌ ببینت بۆ راگرتنا هه‌موو ره‌نگێن تۆلڤه‌كرن و هه‌روه‌سا ب كه‌سۆكیكرنا ئه‌نجامێن ژ دادگه‌هێ ده‌ردكه‌ڤن. ئه‌ڤه‌ ده‌مه‌كه‌ دوباره‌ كه‌یسێ ئه‌نفالان دهێته‌ ئازراندن ژ لایێ بنه‌مالێن ئه‌نفال بوویان ڤه‌، ئه‌ڤه‌ ژی وێ ئێكێ رادگه‌هینت كو بوورینا ده‌می نكارت ئازارێن بنه‌مالێن ئه‌نفال بوویان هێور بكه‌ت یان ژی ژبیرێ ببه‌ت چنكو نه‌ به‌رعاقله‌ نڤشێ ئه‌نفال بووی ب ژار و ژیری مه‌زن ببت و تومه‌تبار پلیپیتانێ ب دۆلار و پلێن بلند د حوكمه‌تا خوه‌ دا ببینن و خوه‌ ل ناڤ بازاران باده‌ن! ئه‌نفال برینه‌كا هه‌رده‌م ساخه‌ د هه‌ستێن مرۆڤێ ئه‌نفال بووی و كوردپه‌روه‌ران دا ئه‌ڤ برینه‌ چ جار ساخ نابن لێ ب گه‌هشتنا تومه‌تباران ب سزایێن خوه‌ دلێ ئه‌نفال بوویان هین دبت و متمانێ دبه‌خشیته‌ ده‌ستهه‌ڵاتا كوردی و به‌ره‌ڤاژی ژی دروسته‌ و دبینین به‌رده‌وام ره‌خنه‌ ل ده‌سته‌ڵاتا كوردی دهێته‌ گرتن كو ته‌نگ سستی كریه‌ د كه‌یسێ ئه‌نفالان دا و وه‌كه‌ پێدڤی سه‌ره‌ده‌ری د گه‌لدا نه‌هاتیه‌ كرن چ د گه‌ل حوكمه‌تا عێراقێ و چ د گه‌ل وان كوردێن بووینه‌ داره‌ده‌ستێن رژێما سه‌ددامێ دیكتاتۆر و پشكداریكری د هه‌وێن ئه‌نفالان دا. به‌رچاڤ نه‌گرتنا بارێ ده‌روونی و جڤاكیێ قوربانیان ره‌وشا ئارامیا جڤاكێ كوردستانێ به‌ر ب ئاقاره‌كێ مه‌ترسیدار دبت و گیانێ توَلڤه‌كرنێ ل جه‌م تاكێ بووی قوربان دڤه‌ژینت و خوه‌ دبینت یێ ژ لایێ ده‌ستهه‌ڵاتا كوردی ڤه‌ یێ هاتیه‌ پشته‌ گوهكرن و رۆژانه‌ مه‌دیا كوردی چیرۆكێن پری ژانێن وان بۆ رایا گشتی به‌ڵاڤ دكه‌ن و ژ لایێ دیڤه‌ كه‌سێن پشكدار بووی د هه‌وێن ئه‌نفالان دا ب ناز و نعمه‌ت و د پلێن بلندێن حوكمه‌تێ دا خوه‌ با دده‌ن یان ژی كورێن وان ئه‌ندام په‌رله‌مانن، نیشا دده‌ن. ژبلی كو ئه‌و ب خوه‌ ژی هه‌موو شیانێن خوه‌ دده‌ن خه‌بتاندن بۆ ژبیر برنا قۆناغا ئه‌نفالان و ڤه‌شارتنا رۆلێ خوه‌ د وێ كاره‌ساتا ب سه‌رێ گه‌لێ مه‌ ئینای و چه‌ندین سه‌رۆك جاشێن ده‌ڤه‌رێ بیره‌وه‌ریێن خوه‌ نڤیسینه‌ و خوه‌ تێدا وه‌ك فه‌ریادره‌س نیشان دایه‌. ئه‌ڤه‌ ب خوه‌ كاره‌ساتا كاره‌ستێ یه‌ كو سه‌رۆك جاش خوه‌ مینا كوردپه‌روه‌ر و پێشمه‌رگه‌ بده‌ن نیاسین و ده‌ستهه‌ڵاتا مه‌ خوه‌ لێ بێده‌نگ دكه‌ت! ئاها ئه‌ڤیه‌ دبته‌ سه‌ده‌م كو گیانێ تۆلڤه‌كرنێ د هه‌ستێن قوربانیان دا بڤه‌ژینت و ل رێیێن دووری دادگه‌هێ بگه‌رهت بۆ گه‌هاندنا ڤان بكوژان ب سزایێن وانێن هه‌ژی هه‌روه‌كو سۆگۆمۆنێ ئه‌رمه‌نی هه‌مبه‌ری ته‌لعه‌ت پاشایێ ئوسمانی ئه‌نجامدای و گه‌هاندیه‌ سزایێ وی. چیرۆكا سۆگۆمۆنی ب ڤی ره‌نگیه‌: سۆگۆمۆن پشتی مالباتا وی ته‌ڤ د كۆمكۆژیا 1915 دا هاتینه‌ كوشتن و ئه‌و ژبن كه‌له‌خێن كوشتیا ب برینداری رزگاربووی راستی شڤانه‌كێ دێرسمی دهێت ب ناڤێ مام حه‌یده‌ر و ئه‌و ژی ب جامێری وی دپارێزت و پشتی حوكمه‌تا توركی پێ دزانت ئه‌رمه‌نیه‌ك یێ ل ده‌ف؛ مام حه‌یده‌ر نه‌چار دبت وی ده‌ربازی ئیرانێ بكه‌ت و پاشی دچته‌ به‌رلین و پێ دزانت كو ته‌لعه‌ت پاشا ب ناڤه‌كێ دی ل وێرێ دژیت و شیا ئه‌دره‌سا وی په‌یدا بكه‌ت، ب ده‌مه‌كێ كێم شیا ده‌بانجه‌كێ په‌یدا بكه‌ت و ل سپێده‌هیا 15. 03. 1921 راستی ته‌لعه‌ت پاشای هات و گوله‌یه‌ك ل ته‌ختكێ ئه‌نیا وی دا و خوه‌ راده‌ستی پۆلیسان كر و گۆته‌ پۆلیسان: ئه‌ڤه‌ من تولا خوه‌ ڤه‌كر و هوون دئازادن چ ل من بكه‌ن!! ئه‌ز باوه‌ر دكه‌م د ناڤ گه‌لێ مه‌ دا سۆگۆمۆن دپڕن و كاسۆیێن توَلڤه‌كرنا دایك و باب و خویشك و كه‌س و كارێن خوه‌نه‌ ژ ته‌لعه‌ت پاشایێن كورد. بلا ڤێ جارێ دادگه‌ه له‌زێ بكه‌ن بۆ راكێشانا ته‌لعه‌ت پاشیان بۆ دادگه‌هێ دا رێ ل كه‌سۆكیكرنا كه‌یسێ ئه‌نفالچیان بهێته‌ گرتن.

48

سیاسه‌تا فه‌رمیا توركیا ل سه‌ر پرسگرێكێن نه‌ته‌وی و كۆمكوژیا ئه‌رمه‌نیان چ گوهۆرین ب سه‌ردا نه‌هاتینه‌ و هه‌ر مایه‌ وه‌فاداری رێبازا ئه‌تاتوركی یا دبێژت: ل توركیا ژبلی توركان چ نه‌ته‌وه‌یێن دن نین!! ئه‌ڤ سیاسه‌تا دووری لۆژیك و عه‌قلی یا ده‌وله‌تا توركی ب كورانه‌ پاراستنێ ژێ دكه‌ت، توركیا كریه‌ پێترانكا جیهانێ و به‌رده‌وام سه‌رگێژیێ بۆ په‌یدا دكه‌ت. به‌لێ چ ده‌ما ته‌نگاڤ دبت، ئێكسه‌ر دانپێنانێ ب ریالیه‌تا هه‌بوونا كوردان دكه‌ت هه‌روه‌كو د سه‌رهلدانێن نه‌وروزێن(1992-1993) ده‌ما توركیا نه‌چار بووی دانپێنانێ بكه‌ت؛ لێ بۆ كۆمكوژیا ئه‌رمه‌نیان(1915) ب چ ئاوایان دانپێنان نه‌كریه‌. دوفاقیا سیاسیه‌تا توركی ل سه‌رده‌مێ ئاكپارتی گه‌هشتیه‌ بلندترین ئاست. گه‌له‌ك د وێ باوه‌رێ دا بوون توركیا ل سه‌ر ده‌ستێ ئه‌ردۆغانی دێ پشتا خوه‌ ده‌ته‌ به‌رمایێ ئه‌تاتوركی و توركیایه‌كا نوو و مودێڕن دێ هێته‌ ئاڤاكرن و ته‌ڤ پێكهاته‌یێن وێ دێ گه‌هنه‌ مافێن خوه‌ و ئیدی سیاسه‌تا ئاسمیله‌كرنێ (تواندنا نه‌ته‌وێن دن) د رۆژه‌ڤا حكومه‌تێ دا نامینت. راسته‌ ل سه‌ر ئاستێ ناڤخوه‌ پێنگاڤێن باش هاڤێتن و توركیا ئه‌نارشی و مافیایی نه‌هێلا و شیانێن وێ كرۆپ كرن و تا راده‌كی به‌ڕك ژبن پێن پارێزڤانێن ئه‌تاتوركی كێشا؛ لێ به‌رامبه‌ری كێشێن بنگه‌هین یێن ده‌وله‌تا توركی كریه‌ هه‌رزێلا لبه‌ر بارۆڤێ وه‌ك پرسگرێكا كوردی و كۆمكوژیا ئه‌رمه‌نیان، چ پێنگاڤێن مجد نه‌هاڤێتن و تنێ یاریێ ب ده‌می دكه‌ت. د به‌رامبه‌ری ڤێ سیاسه‌تا دووفاقی یا توركیا دا په‌كه‌كێ چ پێنگاڤێن رازیكرنا ته‌ڤ كوردان بۆ پرسا ئاشتی و ئاگربه‌ستێ نه‌هاڤێتن و به‌لكو ته‌ڤ لایه‌نێن كوردی پشته‌گوه كرنه‌ و هه‌ر پرسیارێ ژی پێناكه‌ت؛ به‌لكو تاكره‌وانه‌ كه‌ڤته‌ ناڤ پێڤاژوویا ئاگربه‌ست و ئاشتبوونێ دگه‌ل حوكمه‌تا توركی. د ڤی بیاڤی دا شێل و بێله‌كا مه‌ترسیدار په‌یدابوویه‌ نه‌خاسمه‌ پشتی پێشكێشكرنا وان ده‌ه خالێن په‌كه‌كێ پێشنیاركرین بۆ چاره‌سه‌ریا پرسگرێكا كورد كو نه‌دوور و نه‌ ژ نێزیك په‌یڤا نه‌ته‌وا كورد و كوردستانێ تێدا نه‌هاتیه‌. ئه‌رێ رایه‌دارێن په‌كه‌كێ ژ چ دترسن؟ ژ هلوه‌شیانا دانو ستاندنان؟ ئه‌رێ ئه‌ڤ شه‌رێ سیه ساڵان تنێ بۆ دانوستاندنێ یه‌ و پرۆسا ئاشتیێ یه‌ یانژی بۆ چاره‌سه‌ركرنا پرسگرێكا كوردیه‌ ل توركیا؟ ب ترس دانوستاندن ناهێنه‌ كرن به‌لكو راست و ئێكسه‌ر ل سه‌ر پرسگریكا كورد و زۆرداری و سیاسه‌تا ئاسمیله‌كرن و كۆچبه‌ركرنا كوردان و كوشتارگه‌هێن ده‌رحه‌ق گه‌لێ كورد هاتین ئه‌نجامدان ل گه‌ل رایه‌دارێن توركی بهێته‌ كرن. هه‌رچه‌نده‌ ده‌م د به‌رژه‌وه‌ندیا دانوستاندنكارێ كورد دایه‌ و ئه‌ڤرۆ توركیا ژ هه‌رده‌مه‌كی پێتر د ته‌نگاسیێ دایه‌، ژبه‌ر وێ سیاسه‌تا ئه‌ڤرۆ توركیا په‌یاده‌ دكه‌ت كو جیهان هه‌موو ژێ دلگرانن ب تایبه‌ت هه‌ڤالبه‌ندێن وێ د په‌یمانا ناتو دا چونكو توركیا بوویه‌ پشته‌ڤانێ پێلا ئیسلاما سیاسی و ب سه‌ربۆر هاتیه‌ چه‌سپاندن داویا ئیسلاما سیاسی دبیته‌ تۆندره‌و و تیرۆریست ژێ په‌یدا دبن. مخابن هه‌تا نوكه‌ په‌كه‌كێ نه‌شیایه‌ ڤێ ره‌وشێ د به‌رژه‌وه‌ندیا نه‌ته‌وا كورد دا ل باكورێ كوردستانێ بكار بینت و ل سه‌ر ماسا دانوستاندنێ وه‌ك فشار بده‌ت خه‌بتاندن! ژبلی هه‌ژموون و باندۆرا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل ده‌ڤه‌رێ كو په‌كه‌كه‌ و توركیا دكارن مفای ژێ ببینن بۆ چاره‌سه‌ركرنا پرسگرێكا كورد ل توركیا. لێ چونكو په‌كه‌كه‌ بێی پرسا لایه‌نێن دنێن كوردی ته‌ڤی پرۆسه‌سا ئاشتیێ بوویه‌ و نه‌خشه‌ رێیه‌كا شێل و بێل پێشكێشكریه‌ و خوه‌ وه‌ك لایه‌نه‌كێ بێچاره‌ و تامه‌زرۆیێ راوه‌ستاندنا شه‌ری ب هه‌ر ئاوایه‌كی بت، نیشاندایه‌. ده‌وله‌تا توركی خوه‌ وه‌ك لایه‌نێ براوه‌ دبینت و ئێدی ب پێدڤی نابینت په‌كه‌كێ وه‌ك لایه‌نێ به‌رامبه‌ر ببینت و ڤێ چه‌ندێ وه‌كر كو ئه‌ردۆغان بێژت: پرسگرێكه‌ك ب ناڤێ كوردی ل توركیا نینه‌. ئه‌گه‌ر توركیا ل بن فشارێ نه‌بت چ جاران دانپێنانێ ب پرسگرێكا كوردی ناكه‌ت و كورد هه‌ر ل به‌رچاڤێن وان توركێن چیانه‌ و ئه‌ڤجا ل توركیا نه‌ كورد هه‌نه‌ و نه‌ژی كۆمكوژیا ئه‌رمه‌نیان.

69

د دیرۆكێ دا ده‌وله‌ته‌ك نه‌بوویه‌ ب ناڤێ عێراقێ و چ بنه‌مایێن هه‌ڤگرتنا پێكهاته‌یێن وێ نین كو سنوورێن ڤێ ده‌وله‌تێ ب پیرۆز بزانن یان ژی هه‌ستا عێراقی بوونێ ل جه‌م په‌یدا بكه‌ت. عێراق وه‌ك بیژیه‌كێ نه‌فره‌تبار ژ پێسیرا مسته‌ر سایكس ـ پیكۆی په‌یدا بوویه‌ و ل گۆری به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ خیچ بۆ ڤی وه‌ڵاتێ كێشاینه‌ و پێكهاته‌یێن ب چ ره‌نگا ل هه‌ڤ ناكه‌ن و دانێن وان ب چ ئاوایان د قازانه‌كێ دا ناكه‌لن، كۆمی سه‌رهه‌ڤ كرن بێی كو به‌رژه‌وه‌ندی و خوه‌سته‌كێن ڤان پێكهاته‌یان ل به‌ر چاڤ بهێنه‌ گرتن؛ بۆ نموونه‌:
1ـ یه‌هۆدیێن عێراقێ گوهێن وان ل دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا ئیسرائیلێ بوون و ل سه‌ر باركرنێ بوون.
2ـ شیعا به‌رێ وان ل دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا فه‌قیهی بوون و خه‌ون ب ڤێ ده‌وله‌تێ ڤه‌ ددیتن بۆ راستڤه‌كرنا وێ زۆرداریا ل ئال به‌یت هاتیه‌ كرن.
3ـ سوننا خه‌ون ب ده‌وله‌ته‌كا عه‌ره‌بیا ئێكگرتی ڤه‌ ددیتن و هه‌موو بزاڤێن خوه‌ د ڤی بیاڤی دا ددان كار و ئه‌نجام ژێ دیكتاتۆریه‌تا نه‌ته‌وه‌په‌ره‌سیا عه‌ره‌بی هاته‌ سه‌رته‌ختێ فه‌روه‌ریێ(1968-2003).
4ـ كورد هه‌تا ئه‌ڤرۆ ژی خوه‌ ب عێراقی نزانن چونكو بێی پرسا كوردان باشوورێ كوردستانێ ب ڤی وه‌ڵاتێ بیژی ڤه‌ هاته‌ گرێدان و هه‌موو بزاڤێن خوه‌ د پێخه‌مه‌تا ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا كوردی دا ل سه‌ر ئاخا كوردستانێ بشاڤتن و هه‌تا ئه‌ڤرۆ به‌رده‌وامه‌.
5ـ مه‌سیحیێن عێراقێ به‌رێ وان هه‌ر یێ ل ڤاتیكانێ و ژ به‌ر كاودانێن عێراق تێدا ده‌رباز بووی پرانیا وان پشتا خوه‌ دایه‌ ڤی بیژی و هه‌نده‌ران بۆ خوه‌ كریه‌ ئارمانج.
6ـ ژ خوه‌ چیرۆكا توركومانێن عێراقێ ژ یا یه‌هودی و مه‌سیحی و كوردان رێنگزتر نینه‌ و هه‌رده‌ما لێ ته‌نگاڤ دبت، توركیا خوه‌ بگره‌ ئه‌ڤه‌ هاتم!
ب ڤی ره‌نگی ئه‌ڤه‌ نێزیكی سه‌د سالا ب سه‌ر ل هه‌ڤهاتنا سایكس ـ پیكۆی ده‌رباز بوون و عێراق ل دۆر بازنه‌كا ڤاله‌ دزڤڕت و رۆژ بۆ رۆژێ جوداهی د ناڤبه‌را پێكهاته‌یێن وێ مه‌زنتر دبت و ده‌رز كوورتر لێ دهێت و هه‌ڤ په‌ژرندن یا بوویه‌ خه‌ونا چوچكان. هه‌موو بزاڤێن پشتی هه‌ره‌سا دكتاتۆریا نه‌ته‌وه‌په‌رێسیا عه‌ره‌بی (9. 04. 2003) بۆ په‌رچوومكرنا ده‌رزێن نابه‌ینا پێكهاته‌یێن عێراقێ ته‌ڤ ب هه‌روه‌ چوون و به‌لكو شه‌ڕێ ناڤخوه‌ گه‌رمتر لێهات و كوشتن ل سه‌ر ناسنامێ ل وه‌لاتێ بیژیستانێ (عێراقێ) بوویه‌ دیارده‌ و كون ژ پاته‌ی مه‌زتر لێهات. ئه‌مریكا وه‌ك زلهێزه‌كا بێ به‌ڤڵ و رزگاركه‌را عێراقیان ژ دۆزه‌خا دیكاتۆریه‌تێ پشتی ژ هه‌ر نه‌خشه‌ریێن بۆ چاره‌سه‌ركرنا كێشێن ناڤخوه‌ یێن عێراقێ بێهیڤی بووی ب په‌یاده‌كرنا وێ سیاسه‌تا دلنه‌وازیێ (ئانكو دلێ چ پێكهاته‌یان ژ خوه‌ نه‌ ئێشینت) زیانه‌كا مه‌زن گه‌هاندیه‌ به‌رژه‌وه‌ندیێن وێ ل ده‌ڤه‌رێ، شنوی هشێن وێ هاتنه‌ سه‌ری كو ب ره‌نگه‌ك دن ل ڤی بیژی ب مه‌یزینت ب تایبه‌ت كو وه‌ڵاتێن هه‌ڤ سنوورێن وی چاڤ به‌ردانه‌ سامانیێن وی وه‌ك ئیران و بزاڤێن وێ بۆ ئاڤاكرنا شاڵۆكا هه‌یڤا شیعی و بزاڤێن سعودیا بۆ پارڤه‌كرنێ و كێمكرنا رۆلێ ڤی بیژی چ ل سه‌ر ئاستێ عه‌ره‌بی و چ د بازارێ پترۆلێ دا و بزاڤێن توركیا بۆ راگرتا ڤی بیژی ب ره‌نگه‌ك وه‌سان كو هه‌ر بمینت ئێكگرتی ئه‌و ژی ژبه‌ر نه‌هێلانا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و ڤه‌رێژا ژ هه‌بوونا ڤێ حوكمه‌تێ بۆ دروستبوونا ده‌وله‌ته‌كا كوردی په‌یدا دبت؛ چونكو توركیا باش دزانت دێ چه‌ند باندۆرا خوه‌ ل سه‌ر ره‌وشا ئێكگرتی مانا توركیا هێلت. ب ڤی ئاوایی بۆ ئه‌مریكا دیاربوو كو عێراق یا ل به‌ر بازاری ئێدی خوه‌ د سه‌ر ڤێ ره‌وشێ دا هاڤێتن دێ بته‌ خوه‌كوژیا هه‌ژموونا وێ وه‌ك زلهێزا بێ به‌ڤل ل سه‌ر ئاستێ جیهانێ ژبه‌ر هندێ ئه‌ڤرۆ(29. 04. 2015) كۆنگرێسا ئه‌مریكی دێ ده‌نگدانێ ل سه‌ر پرۆژه‌ قانوونا سه‌ره‌ده‌ری كرن د گه‌ل سوونا و كوردان ده‌ت وه‌ك دو وه‌لاتێن سه‌ربخوه‌. هه‌رده‌ما ڤی پرۆژه‌ی سه‌رگرت و هه‌موو هێل بۆ وێ ئێكێ دچن كو دێ سه‌رگرت، ب ڤی ره‌نگی ئێدی دڤێت فاتحێ ل سه‌ر بیژیێ سایكس ـ پیكۆی بخوونین و باوه‌ر ناكه‌م كه‌سه‌ك ل بیژیستانێ هه‌بت رۆندكان بۆ ببارینت.

52

د رۆژا 24. 04. 2015 دا سه‌د سال ب سه‌ر كۆمكوژیا گه‌لێ ئه‌رمه‌ن دا ده‌رباز دبن(24. 04. 1915) ئه‌و كۆمكوژیا هه‌تا نوكه‌ ب فه‌رمی ل سه‌ر ئاستێ جیهانێ دان پێ نه‌هاتیه‌ دان. كاره‌كته‌رێن سه‌ره‌كی یێن ئه‌ڤ كۆمكوژیه‌ ئه‌نجامداین ده‌وله‌تا ئۆسمانی بوو د گه‌ل چه‌كدارێن حه‌میدی(سووارێن حه‌میدی) كو پرانی ژ چه‌كدارێن عه‌شیره‌تێن كورد بوون (جاشێن كورد، مێزه‌ بكه‌ن هه‌ر جاشێن كورد بوون دگه‌ل سوپایێ عێراقێ پشكداری د هه‌وێن ئه‌نفالان دا(23. 02. 1988 – 06. 09. 1988) ل دژی گه‌لێ كوردستانێ). پێنه‌ڤێت كۆمكوژیا گه‌لێ ئه‌رمه‌ن یه‌كه‌مین جینوسایده‌ د چه‌رخێ بیستان دا و ته‌ڤ پیڤه‌رێن جینوسایدێ ل سه‌ر ڤێ كۆمكوژیێ دئێنه‌ چه‌سپاندن؛ وه‌كو پێشوه‌خت نه‌خشه‌دانان و خوه‌ به‌رهه‌ڤ كرن و دیاركرنا جه و ئالاڤێن پێدڤی بۆ ئه‌نجامدانێ. توركیا بخازت یان نه‌خازت ئه‌و كاره‌ساتا ب سه‌ر گه‌لێ ئه‌رمه‌ن دا هاتی جینوسایده‌ و چه‌ند خوه‌ ترش و ته‌حل بكه‌ت دێ هه‌ر رۆژه‌ك هێت دان ب به‌رپرسیاریا خوه‌ كه‌ت و سینگێ ئه‌رشیڤا خوه‌ ڤه‌كه‌ت و راستیا وێ كاره‌ساتێ ل پێشیێ بۆ گه‌لێ تورك ب خوه‌ و پاشی بۆ جیهانێ دیار كه‌ت. لێ توركیا ب هه‌موو شیانێن خوه‌ ڤه‌ نكۆلیا ڤێ كۆمكوژیێ دكه‌ت و ب چ ئاوایان هه‌تا نوكه‌ نه‌یا ئاماده‌یه‌ دان پێنانێ بكه‌ت و ئه‌ڤ كریارا توركیا بوویه‌ سه‌ده‌ما وێ یه‌كێ به‌رده‌وام بكه‌ڤت به‌ر شه‌یێ ره‌خنێ و سو شكاندنێ و رێ ل به‌ر چوونا توركیا د ناڤ ئه‌ورۆپا ئێكگرتی دا ئاڵۆزتر لێ بهێت كو خه‌ونا مێژینه‌یا توركیایه‌. پرانیا ده‌وله‌تێن جیهانێ دان ب ڤێ كۆمكوژیێ كریه‌ و یێن دان پێنان نه‌كری ژی پاساوێن خوه‌ هه‌نه‌ ئه‌رێ گه‌لۆ فه‌ره‌ حوكمه‌ت یان په‌رله‌مانێ كوردستانێ د ڤی سه‌رده‌می دا بریارا دان پێنانێ ب جینۆسایدا برایێن مه‌ یێن ئه‌رمن بكه‌ت، دجهێ خوه‌ دایه‌؟ به‌ری هه‌ر تشتی كوردستان هێ نه‌بوویه‌ ده‌وله‌ت و پشكه‌كه‌ ژ عیراقا فیدراڵ و په‌یوه‌ندیێن عێراقێ توركیا د پێشڤه‌چوونه‌كا به‌رده‌وام دانه‌ و حه‌تا نوكه‌ عێراقێ دان ب ڤێ جینۆسایدێ نه‌كریه‌ و باوه‌ر ناكه‌م د ده‌مه‌كێ نێزیك دا عێراقێ ئه‌و نیاز هه‌بت. یا دن په‌یوه‌ندیێن هه‌رێمێ د گه‌ل توركیا دباشن و مرۆڤ دكارت بێژت باشترین په‌یوه‌ندیێن حوكمه‌تا هه‌رێمێ ل سه‌ر ئاستێ ناڤده‌وله‌تی دگه‌ل توركیانه‌ و كوردستان مێرگا كالایێن توركیایه‌ ژ بلی ئه‌ڤرۆ ل توركیا پرسگرێكا كوردی رێكێن دیالۆگێ گرتیه‌ به‌ر و پرۆسه‌سا ئاشتیێ ده‌ستپێكریه‌. هه‌ر پێنگاڤه‌كا حوكمه‌تا كوردستانێ یان په‌رله‌مانێ كوردستانێ بۆ داناساندن و دانپێنانا جینۆسایدا ئه‌رمه‌نیان ب هاڤێژت؛ دێ زیانه‌كا ئێكجار ب هه‌رێما كوردستانێ كه‌ڤت و ئه‌ڤ دان پێنانه‌ چ ل حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل سه‌ر ئاستێ ناڤده‌وله‌تی زێده‌ ناكه‌ت. چونكو هه‌رێما كوردستانێ نه‌ ده‌وله‌ته‌ ژ به‌ر ئه‌گه‌رێن سه‌ری نه‌ د به‌رژه‌وه‌ندیا گه‌لێ هه‌رێما كوردستانێ دا یه‌. ئه‌ڤا بزاڤا 49 په‌رله‌مانته‌رین كوردستانێ نیشانا كۆله‌واریا سیاسیا وان ئه‌ندام په‌رله‌مانته‌رانه‌ و ل به‌رچاڤ نه‌گرتنا به‌رژه‌وه‌ندیێن وه‌ڵاتیێن ئه‌و هه‌لبژارتینه‌ چونكو كوردستان یا د قه‌یراه‌نه‌كا ئابووری و سیاسیی دا دبوورت و ئه‌ڤ بزاڤه‌ دێ ڤێ قه‌یرانێ كوورتر لێكه‌ت. دوور ژ بازارێن سیاسی و یاریكرن ب هه‌ستێن مرۆڤانه‌تی كۆمكوژیا ئه‌رمه‌نیان جینۆسایده‌ و ده‌ستێن مه‌ كورد د ڤێ جینوسایدی دا هه‌بوویه‌ و فه‌ره‌ ئه‌م ب وێره‌كی ل ڤێ پرسێ مێزه‌بكه‌ین و داخوازا لێبۆرینێ ژ برایێن خوه‌ یێن ئه‌رمه‌ن بخوازین و به‌رپرسیاریا خوه‌ د وێ كۆمكوژیێ دا دیار بكه‌ین. لێ چونكو مه‌ ده‌وله‌ت نینه‌ ئه‌ڤ پرسیاره‌ دێ مینت بۆ وێ رۆژا كوردستان دبته‌ ده‌وله‌ت هنگی بیێ ئێكو دوو دڤێت ئه‌م دان پینانێ بكه‌ین و مزێ به‌رپرسیاره‌تیا خوه‌ بده‌ین.

72

پێدڤی ناكه‌ت ل سه‌ر كار و ئه‌ركێن په‌رله‌مانی تشه‌كی بێژم؛ چونكو هه‌ر كه‌سه‌ك هنده‌كێ ژ كار و ئه‌ركێن په‌رله‌مانی دزانت، له‌و ئێكسه‌ر بێی پێشه‌كی دێ چمه‌ د ناڤ بابه‌تی دا. ڤه‌رێژا ڤێ گه‌ڕا په‌رله‌مانی وه‌كو یێن به‌ری خوه‌ چ گوهۆرین نه‌ئێخستیه‌ ره‌وشا برێڤه‌برنا وه‌لاتی و كێشێن هه‌ڤرووشی وه‌لاتیان بووین وه‌ك پرسا گه‌نده‌لیێ، قه‌یرانا دارایی، بێكاری، ب پیشه‌سازیكرن، كاره‌بێ، ئاڤاكرنا گوندان، كێمكرنا جوداهیێن ئابووری د ناڤبه‌را وه‌لاتیان دا، سیسته‌مێ په‌روه‌ردێ، سه‌رده‌ستكرنا قانوونێ، ساخله‌می و.. . هتد، ئه‌ڤه‌ و چه‌ندین پرسێن دن كو ئێكسه‌ر په‌یوه‌ندی ب ژیارا وه‌لاتیان ڤه‌ هه‌یه‌ وه‌كو بندبوونا بهایێ هه‌رتشتی و ب تایبه‌ت یێن خارنێ و كریێن خانیان و پلێتێن دختوران و وه‌لاتی مایه‌ به‌ر وژدانا مرۆڤێن بێ وژدان و تنێ چاڤێن وان یێن ل به‌رووكا وان و بلا وه‌تی بچن ئێك ئاڤا مه‌زن! ژ قه‌رقه‌شێن بێ مفا و داخوه‌یانیێن په‌رله‌مه‌نتارێن مه‌ وه‌لاتی بێزار بوونه‌ و به‌لكو بوونه‌ جهێن ترانه‌پێكرنێ. یا ژ په‌رله‌مانته‌رێن مه‌ ڤه‌ كا كی پتر داخویانیان بده‌ت و بۆتلا دوورتر بهاڤێژت و پتر بكه‌ته‌ قره‌قر و بۆكسێن بهێزتر ل سینگێ هه‌ڤ بده‌ن، خزمه‌ته‌ و دێ كورسیكێ خوه‌ بۆ گه‌را بهێت یا په‌رله‌مانی مسۆگه‌ر كه‌ت! نه‌ئاماده‌یا په‌رله‌مانێ كوردستانێ ب ره‌نگه‌كێ كارا د چاره‌سه‌ركرنا پرسگرێكێن مه‌ یێن ناڤخوه‌یی و نه‌ته‌ویی دا هۆَڵا په‌رله‌مانی كریه‌ مه‌یدانا ب حزبیكرنا هه‌ر كێش و گرفته‌كێ ب ڤی ره‌نگی ئه‌ركێ چاڤدێریكرنا حوكمه‌تێ و هه‌ر سه‌رپێچیه‌كا قانوونی ژ لایێ كۆمپانیا و حزبێن كوردستانی و ده‌زگه‌هێن مه‌ یێن ئێمناهیێ ڤه‌ ژ لایێ په‌رله‌مانی ڤه‌ سستیه‌كا مه‌ترسیدار ب خوه‌ڤه‌ دیتیه‌ و به‌ره‌ڵایی و بێ به‌رپرساتی بوویه‌ سیمایه‌كێ ئه‌ڤرۆ یێ جڤاكا كوردستانی باشترین نموونه‌: كاره‌ساتا شنگالێ، په‌قینێن جار جار ل هه‌ولێرا پایته‌خت و بلندبوونا بهایێ هه‌رتشتی لێ مه‌ نه‌دیتی یه‌ په‌رله‌مانی كه‌سه‌ك گازی په‌رله‌مانی كربت و هلپێچین ل به‌رپرسیاریا كه‌سه‌كی كربت و هنارتبیته‌ دادگه‌هێ یان پارێزیا یاسایی ژێ ستاندبیت!! نه‌ كارا بوونا په‌رله‌مانی خاڤێی دئێخته‌ هه‌ر گه‌هه‌كا جڤاكی و مه‌دوای خوه‌ش دكه‌ت بۆ په‌یدابوونا گه‌نده‌لی و به‌لاڤبوونا دیاردا مرۆڤكانێ (مه‌حسوبیه‌ت) و سنگه‌پێبوونا وه‌رارا جڤاكی و بێی دوو دلی مرۆڤ دكارت بێژت: كوردستان ئه‌ڤرۆ د ڤێ قۆناغێ دایه‌. ل پیش چاڤێن مه‌ و په‌رله‌مانته‌رێن مه‌ ئه‌ڤه‌ چه‌ندین جارن ره‌وتێ ئیسلاما سیاسی پیرۆزیێن مه‌ ئه‌ته‌ك دكه‌ن، لێ ڤێ جارێ ژ هه‌موو جاران پتر ئه‌ڤ بێرێزیه‌ بژانتر بوو چونكو ل رۆژا بیره‌وه‌ریا ئه‌نفالێ بوو!! ئه‌رێ هه‌وجیه‌ مرۆڤ ل سه‌ر ژانا كاره‌ساتا ئه‌نفالێ ب ئاخڤت؟ ما ئه‌نفال ب خوه‌ نه‌پێناسا ژانا گه‌لێ كوردستانێ یه‌؟ ئه‌ڤا عه‌لی باپیری كری و ل پێش سروودا نیشتمانی نه‌رابووی دچته‌ دخانا بێرێزیكرنا پیرۆزیێن نه‌ته‌وه‌یی دا نابت ب پاساوێن بێ بنه‌ما ب هه‌روه‌ ده‌رباز ببت چونكو ئه‌ڤه‌ نه‌جارا ئێكێ یه‌ ره‌وتێ ئیسلاما سیاسی بێرێزیێ ل پیرۆزیێن مه‌ یێن نیشتمانی دكه‌ن؛ هه‌ر بۆ زانین د هه‌وا هه‌لبژارتنێن ڤێ خۆلا په‌رله‌مانی دا(21. 09. 2013) یاری ب ئاڵایێ كوردستانێ كربوون(وێنه‌ دپارزتینه‌) لێ دیسا ئه‌وژی هه‌ر دیسا كه‌سه‌ك لێ ب ده‌نگ نه‌هات!! ئه‌گه‌ر ب ڤی ده‌سته‌داری بچت و لێپرسین ل ڤان تۆڤه‌ لایه‌ن و كه‌سان نه‌هێته‌ كرن و سنووره‌ك بۆڤان بێرێزیان نه‌هێته‌ دانان؛ ترسا هندێ ل جه‌م مرۆڤی په‌یدا دبت، ده‌مه‌ك بهێت كو ئێدی سه‌رۆك، خه‌بات، له‌هه‌نگ و شه‌هیدێن مه‌ ژی ژ هه‌وا ڤان كه‌سان نه‌هێن پاراستن. ئه‌ڤجا هه‌تا كه‌نگی هوون دێ دبێ ده‌نگ بن و سنووره‌كی بۆ ڤێ بێرێزیێ نادانن. ئه‌ڤه‌ عه‌لی باپیری زه‌نگا مه‌ترسیێ لێدا و ده‌م هاتیه‌ هوون ل پیرۆزیێن مه‌ ببن خودان و ل ئاستێ به‌رپرسیاریێ بن و نه‌مینن نڤستی.

67

((پیته‌ر گرایمه‌ز: ئه‌ز وه‌لاتی مه‌ و ریهێن من ژ ڤێره‌ ده‌ست پێدكه‌ن ل مێرگێن به‌رنیاس)).
دبت، گه‌له‌ك ل سه‌ر مه‌ترسیا داعشێ و تیرۆرێ بۆ سه‌ر ئه‌زموونا هه‌رێما كوردستانێ هاتبته‌ كرن و هه‌روه‌سا ره‌نگێ سه‌ره‌ده‌ریا حوكمه‌تا هه‌رێمێ بۆ ڤێ مه‌ترسیێ بۆ گه‌له‌ك كه‌س و لایه‌نێن سیاسی، هه‌روه‌سا پێكهاته‌یێن كوردستانێ (وه‌ك ئێزدی، كاكه‌یی، كریستیانی) نه‌ جهێ رازیبوونێ بت؛ به‌لكو رۆژانه‌ گلی و گازندێن خوه‌ دكه‌ن. ب تایبه‌ت پشتی داعشێ ب فیتا ده‌وله‌تێن داگیركه‌رێن كوردستانێ مه‌نگه‌نێ شه‌رێ خوه‌ بادایه‌ هه‌رێما كوردستانێ (3. 08. 2014) و ب ده‌مه‌كێ كێم شیایی مه‌ترسیێ بۆ ئه‌زموونا كوردستانێ دروست بكه‌ت. د پرۆسا به‌رهنگار بوونا داعشێ دا پێنه‌ڤێت شاشیان روودایه‌ و مافێ هه‌ر كه‌سیه‌ گازندان بكه‌ت، لێ پرسیار ئه‌ڤه‌یه‌: ئه‌رێ ئه‌ڤ شاشیه‌ ب پلان بوویه‌؟ وه‌ك پاشی دیار دبت، نه‌خێر نه‌ ب پلان بوویه‌ و به‌رسینگ گرتنا هێرشێن داعشێ و شكاندنا وێ د هه‌موو به‌روكێن شه‌ڕی دا ل سه‌ر ده‌ستێ پێشمه‌رگێن كوردستانێ باشترین به‌رسڤه‌ یێن دخوازن د كووڕ به‌قان دا مه‌له‌ڤانیان بكه‌ن. تیرۆر ئاتافه‌كه‌ و دووماهیك چه‌كه‌ د ده‌ستێن وان كه‌سان دا یێن دخوازن به‌نداڤان د رێیا لێشاوا گلۆبالیزمێ دا دروست بكه‌ن و ئه‌ڤ شه‌ڕه‌ دێ ڤه‌كێشت و پشكا شێری به‌ر ب حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ دكه‌ڤت، وێ ژی بێی دو دلی هه‌موو هێكێن خوه‌ كرنه‌ د مه‌نجه‌لوكا وێ دا لێ ژێ دهێته‌ خواستن ئه‌ڤ ئێكه‌ نه‌كربا و مرۆڤ دترست كو ئه‌م ده‌ستڤاڵه‌ ژ ڤی شه‌ڕی ڤه‌گه‌رهین. ده‌وله‌تێن ده‌ڤه‌رێ ب تایبه‌ت توركیا و ئیران و سوننه‌ یێ بازرگانیێ ب تیرۆرێ دكه‌ن و پرسا پێكهاته‌یێن كوردستانێ وه‌ك گه‌فه‌ك ل دژی حوكمه‌تا هه‌رێمێ دهێته‌ بكار ئینان، ئه‌ڤه‌ وێ ئێكێ ناگه‌هینت كو حوكمه‌تێ مافێن وان پێكهاته‌یان بن پێ كرنه‌، نه‌خێر د ڤی بیاڤی دا داله‌هی لێ ناهێته‌ كرن؛ لێ دیسا ژ حوكمه‌تێ دهێته‌ خواستن خوه‌ ب ئێك ئاست نێزیكی گشت پێكهاته‌یان بكه‌ت بێی به‌روه‌كرنا (موفازه‌له‌) ئێكی ل سه‌ر هه‌ژموونا ئێكێ دن بۆ نموونه‌: پێكهاته‌یا ئێزدیان ب كوردێن ڕه‌سه‌ن دهێت ناڤكرن؛ كو ئه‌ڤه‌ شاشه‌ و گشت مرۆڤ د ڕه‌سه‌نن، هه‌تا ب گه‌هته‌ وی ئاستی هه‌ر مرۆڤه‌ك ل كوردستانێ هه‌ست بكه‌ت ئه‌ڤه‌ وه‌ڵاتێ ویه‌. پێكۆلێن دامه‌زراندنا حه‌شدا شه‌عبی و ب كانتۆنكرن و دامه‌زراندنا هه‌رێما ده‌شتا نه‌ینه‌وا ئارمانج ژێ تێكدانا ته‌ڤنێ جڤاكا كوردستانێ، كرۆپه‌كرنا ئه‌زموونا حوكمه‌تا هه‌رێمێ و ژبن برنا بزاڤێن دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا كوردیه‌ ل سه‌ر ته‌ڤ ئاخا كوردستانێ. بازرگانیا شه‌رێ تیرۆرێ یێ گه‌رمه‌ و یاریكه‌رێن سه‌ره‌كی ل سه‌ر پرسا كوردی د هه‌ڤ ده‌نگه‌ن (توركیا، ئیران، عێراق و سووریا) و هنده‌ك كه‌سێن بیڤ په‌ره‌ست بۆ ب ده‌ستڤه‌ ئینانا پاریه‌كی ب هه‌ر ره‌نگه‌كی بت ب به‌هانا پاراستنا پێكهاته‌یا خوه‌ ته‌ڤی ڤی شه‌ڕی بوونه‌ و تومه‌تێن بێ بنه‌ما و دوژه‌نێن (خه‌به‌ر) دوور ژ ره‌وشتێ كوردستانیان دده‌نه‌ پال كوردستانیان و بزاڤا نیشتمانیا كوردستانی، ئه‌و دوژه‌نێن ئه‌ڤرۆ ئه‌و دبێژن كوردستانیان مرۆڤ شه‌رم دكه‌ت خوه‌ بتنێ بێژت، لێ دیاره‌ ئه‌ڤه‌ ده‌ربرینێ ژ ره‌وشت نزمیا وان دكه‌ت و مانێ دبێژن: د بازرگانیێ دا جهێ ره‌وشتی نینه‌ و تنێ قازانج ئارمانجه‌! ب هیڤیا یاریكه‌رێ كورد د ڤێ بازرگانیێ دا ده‌ستڤاڵه‌ نه‌زڤرت. ئامین

55

د ڤێ ستوونێ دا من نه‌خاستیه‌ چ جاران بكه‌مه‌ ستوونا ره‌خنێ ل سه‌ر گوتار و بابه‌تێن وێژه‌یی، به‌لكو دید و بوچوونێن خوه‌ ل سه‌ر روودان و كێشێن جڤاكی ب چاڤه‌ك ره‌خنه‌یی بۆ خانده‌ڤان دیاربكه‌م. به‌لێ ڤێجارێ ژ نه‌چاری دێ خوه‌ ژ گڤاندێ ڤارێ كه‌م و گوتارا (ماسیگر به‌ بلا تو نه‌زانی.. . بخۆیی) یا محه‌مه‌د مورادی ئه‌وا ل رۆژا 2. 04. 2015 د رۆژناما ئه‌ڤرۆ دا به‌لاڤبووی، دێ ئێخمه‌ به‌ر ته‌ڤشویێ ره‌خنه‌یه‌كا بله‌ز هه‌رچه‌نده‌ دهێت خاستن مرۆڤ گه‌له‌ك ل سه‌ر وێ نڤیسینێ یا ب ناڤ گوتار براوه‌ستت و رسته‌ ب رسته‌ شرۆڤه‌ بكه‌ت و ئه‌گه‌رێن بوینه‌ پالده‌ر بۆ ڤێ نڤیسێ دیار بكه‌ت؛ لێ ژبه‌ر كێمیا ده‌می دێ بتنێ ل سه‌ر هنده‌كا راوه‌ستم و تومه‌تێن بێ بنه‌مایێن وی پالداینه‌ ته‌خه‌كا هه‌ری مه‌زنا جڤاكێ كوردستانێ(مووچه‌خۆر) كو ئه‌ركێن برێڤه‌برنا ڤی وه‌لاتی دكه‌ڤته‌ سه‌ر ملێن وان، دیاركه‌م. به‌ری بچمه‌ د ناڤ بابه‌تی دا دخازم بێژم هه‌ر نڤیسه‌ك نابت گوتار و گوتارێ مه‌رجێن خوه‌ هه‌نه‌ وه‌كو ده‌ستپێك و مژار و شرۆڤه‌كرن و دوماهیك لێ ڤێ گوتارێ چ ژ ڤان مه‌رجان تێدا نینن و دیسا ناچته‌ د خانا په‌خشانێ دا و ئه‌گه‌ر هه‌ر نڤیسه‌ك بۆ گوتار باوه‌رناكه‌م رۆژنامه‌ و گوڤارێن مه‌ تێرا هندێ بكه‌ن و هنگی ته‌ڤ وه‌لاتی دێ بنه‌ رۆژنامه‌نڤیس و نڤیسه‌ر!! دا بڤه‌گه‌رین سه‌ر كرۆكا بابه‌تی، نڤیسه‌ر بێی هێرڤه‌ و وێڤه‌ و ئیناندنا چ به‌لگه‌ و گرۆڤان دبێژت: مووچه‌خورێن حوكمه‌تێ ته‌مبه‌ل بووینه‌ و ئه‌ڤرۆ ل كوردستانێ دوو ته‌خێن جڤاكی بووینه‌ مووچه‌خور و بێ مووچه‌ و ئه‌ز گه‌له‌ك حه‌ز ژ وان مرۆڤێن نه‌ مووچه‌خور دكه‌م) مێزه‌ بكه‌ن بیێ ده‌ستپێك و ب ره‌نگه‌ك ره‌هایی دبێژت: مه‌ ل كوردستانێ دوو ته‌خه‌ هه‌نه‌ كو ئه‌ڤه‌ دیتنه‌ك گه‌له‌ك شاشه‌ و دووره‌ ژ پیڤه‌رێن جڤاكی و تیورێن جڤاكی و هه‌ر كۆمه‌كا مرۆرۆڤا نابت ته‌خ به‌لكو ئه‌و كۆم دبن ته‌خ یێن رۆل د به‌رهم ئینانێ دا هه‌بن و مووچه‌خور ناهێنه‌ هه‌ژمارتن ژ ته‌خان به‌لكو ب هوورده‌ بورجواز تێنه‌ هه‌ژمارتن. بۆ نه‌ مووچه‌خوران ژی هه‌ر ب وی ره‌نگی و دبت كارساز بت، جوتكار بت و تا دوماهیێ، ل ڤێره‌ دیار دبت كانێ نڤیسه‌ر چه‌ند د كێش و پێكهاته‌یێن جڤاكێ كوردستانێ دا یێ شاره‌زایه‌! یا ژ هه‌موویێ حنێرتر كو ئه‌ز پالدایم به‌رسڤا وی بده‌م ئه‌ڤه‌یه‌ كه‌ربێن جامێری ژ مووچه‌خوران ڤه‌دبن و كه‌یفا وی گه‌له‌ك ب نه‌ مه‌ مووچه‌خوران دهێت!! ئانكو نه‌راسته‌وخو داخازێ ژ حكومه‌تێ دكه‌ت مووچه‌خوران نانبر بكه‌ت چونكو كه‌یفا نڤیسه‌ری پێ ناهێت! ب ڤی دیتنێ كو فه‌ره‌ بۆ وی ب پیتێن زێرین ل به‌رده‌رگه‌هێ په‌رله‌مانێ كوردستانێ بنڤێسن چونكو قه‌یرانا ئایووری یا هه‌رێما كوردستلنێ دێ ب ڤێ ئه‌فراندنا وی چاره‌ بت!! مانێ ئه‌ڤ ته‌خه‌(مووچه‌خور) د ته‌مبه‌لن و چ كارا پێشكێشی جڤاكا كوردستانێ ناكه‌ن. دبت ئه‌گه‌ر ئێكێ نه‌خانده‌ڤان و چ ژ ئه‌رك و كارێن برێڤه‌برنا حكومه‌تێ نه‌زانت ڤان گوتنا بكه‌ت، مرۆڤ دێ لێ بورت لێ ئه‌گه‌ر ئێكێ نڤیسه‌ر وه‌بێژت، دیار دبت كو ئاستێ تێگه‌هشتنا تاكێ كورد بۆ ره‌نگی برێڤه‌برنا كار و بارێن حكومه‌تێ گه‌له‌كێ نزمه‌. ئه‌رێ گه‌لو ل كیش وه‌لاتی حكومه‌ته‌كا بێ مووچه‌خور هه‌یه‌؟ ئه‌رێ ئه‌ركێ حكومه‌تێ ژبلی پارستنا ئێمناهی و ڤه‌دیتنا هه‌لێن كاری و دابینكرنا پاشه‌رۆژه‌كا گه‌ش و سه‌روه‌ریكرنا قانوونێ و. .. تا دوماهیێ، ئه‌گه‌ر حكومه‌تێ شیانا دابینكرنا مووچێن فه‌رمانبه‌ر و كارمه‌ند و. .. نه‌بت و ژ قه‌یرانه‌كێ گرێلی قه‌یرانه‌كا دن بت، نه‌ گونه‌ها مووچه‌خورانه‌ به‌لكو بۆ حكومه‌تێ دزڤڕت، ئه‌ڤجا ئه‌م حه‌ز ژ مووچه‌خوران بكه‌ین یان نه‌كه‌ین، پرس چاره‌ نابت. گه‌له‌ك خالێن دن یێن ماین كو فه‌ره‌ بهێن به‌رسڤدان ویا ژ گشتان گرنگتر ئه‌وه‌ نڤیسه‌ر ب چاڤه‌ك دن و زانستیانه‌تر ل كێشێن جڤاكی و وه‌رارا وی مێزه‌ بكه‌ت و دبێژم: ماسیگرێن نه‌ نێچیرڤان هه‌ر تم ده‌ستڤاله‌ دزڤرن و مه‌زنان ژی گوتیه‌: نه‌زانی چاڤده‌ جیرانی.

96

ئه‌گه‌ر سیاسه‌تمه‌دارێن كورد و مه‌دیا كوردی خوه‌ ب داخویانیێن په‌رله‌مانتار و سیاسه‌تمه‌دارێن عه‌ره‌بێن عێراقێ ڤه‌ مژوول بكه‌ن، هنگی ناگه‌هن كاره‌كی بۆ كوردستانێ بكه‌ن و دڤێت كار و كۆكێن مه‌ ببت به‌رسڤدان؛ چونكو جامێران بۆ په‌یداكرنا نانێ خوه‌(كو حه‌لال بكه‌ن) و په‌یداكرنا لایه‌نگران باشترین رێك هێرشكرنه‌ سه‌ر حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و كرۆپكرنا ئه‌زموونا وێ یه‌! ئه‌ڤجا رۆژ نینه‌ ب سه‌ده‌م و بێ سه‌ده‌م هێرشی سه‌ر حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ نه‌كه‌ن و ئێدی ب به‌رسڤ هاتن خاڤ بوویه‌ و حوكمه‌ت و مه‌دیاكارێن پێڤه‌ وه‌ستیانه‌ و مانێ ژمێژه‌ باپیرێن مه‌ گۆتیه‌:(سه‌ دره‌وت و كاروان برێكا خوه‌ دچت). ئه‌ڤ داخ دلیا وان وێ ئێكێ به‌ر روو دكه‌ت كو چاڤێن وان ب پێشكه‌ڤتنا هه‌رێما كوردستانێ یا د ڤی ده‌مێ كێم دا ب خوه‌ڤه‌ دیتی، رانابت. لێ سه‌یر ئه‌وه‌ ده‌ما ل جای خه‌لكێ كوردستانێ دئاخڤن و پێشڤه‌ بریارا دده‌ن، هه‌روه‌كو خاتوون عالیه‌ نسیه‌ف ئه‌ندام په‌رله‌مانتارا سه‌ر ب ده‌وله‌تا قانوونێ ڤه‌ ب پشتراستیڤه‌ گوتی: (ئه‌گه‌ر رێفراندوَمه‌ك ل هه‌رێما كوردستانێ بهێته‌ ئه‌نجامدان ل دۆر پرسا جودابوونێ ژ عێراقێ، دێ هه‌مان ئه‌زموونا ئوسكوتله‌ندا دووباره‌ بیت ده‌مێ ل رۆژا 18ێ ئیلۆنا 2014 وه‌لاتیێن ئوسكوتله‌ندا جودابوون ژ بریتانیا ره‌تكری)”رۆژناما ئه‌ڤرۆ 1. 04. 2015″. ئه‌ز نزانم كانێ خاتوونێ ژدل وه‌گوتیه‌ ئانژی خواستیه‌ دره‌وا نیسانێ ل عێراقیان بكه‌ت و پیچه‌كێ كه‌نیێ وان بینت؛ چونكو ژ ده‌وله‌ت سه‌رێ وان و سیاسه‌تا وان ژبلی مالوێرانی و گه‌شكرنا شه‌ڕێ تایفی و تولڤه‌كرنێ ل ڤی وه‌ڵاتێ دبێژنێ عێراق هه‌ر ژ رۆژا دامه‌زراندنێ(23. 03. 1921) هه‌تا ئه‌ڤرۆ تشته‌ك ل عێراقیان زێده‌ نه‌كریه‌ و ب تایبه‌ت هه‌رێما كوردستانێ كو هه‌رده‌م بوویه‌ مێرگا ڤه‌رێتنا كینا وان و سه‌پاندنا سیاسه‌تا ئینكار و ب عه‌ره‌بكرن و ڤه‌گوهازتنا كوردا و ئاكنجیكرنا وان د كۆمه‌ڵگه‌هێن ب خۆرتی چێكری دا زێده‌باری هه‌وێن ئه‌نفال و جینۆسایدا ل دژی هه‌موو پێكهاتێن هه‌رێما كوردستانێ. خه‌لكێ هه‌رێما كوردستانێ دگه‌ل ته‌ڤ سیاسه‌تمه‌دار و مه‌دیاكارێن عێراقی خوه‌دی سه‌ربۆره‌ك مه‌زنه‌ و ته‌ڤ دبێژینگا به‌رژه‌وه‌ندیێن كوردستانێ دا پارزناندنه‌ و نیڤشكێ گشتان وه‌ك هه‌ڤه‌ و به‌رامبه‌ر ره‌واتیا دوزا گه‌لێ كوردستانێ خوه‌دی ئێك جیهانبینینه‌ و ئه‌وژی دڤێت كوردستان هه‌ر گرێدای عێراقێ ببت و وه‌سان دده‌ن دیاركرن كو ئه‌م نه‌شێین بێ وان بژین؛ ژبیرا خوه‌ دبن د ڤان سالێن داویێ دا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ پێنگاڤێن وه‌سا هاڤێتنه‌ د هه‌ر بیاڤه‌كی دا كو بوویه‌ جهێ دلخوه‌شیا دوستێن گه‌لێ كورد و نیگه‌رانی و حه‌سوودیا نه‌حه‌زێن وێ و عالیه‌ نسیه‌ف ژی ئێكه‌ ژ وان و هه‌ر هه‌یام هه‌یام داخویانیێن تژی كین و گه‌ف و هه‌ستیار دده‌ت، لێ ڤێجارێ ب ره‌نگه‌ك دن و خوه‌ مینا پارێزڤانه‌كا مافێن كورد دا نیشاندان و لێ كراسكری ب گه‌ف و هۆشداریێن مه‌ترسیدار! هه‌ڤبه‌ركرن د سیاسه‌تێ دا شاشیه‌ ب تایبه‌ت ئه‌گه‌ر ل سه‌ر پرسێن چاره‌نڤیساز بن مینا ریفراندوم و هلبژارتن دا. راسته‌ ریفراندوما ئوسكوتله‌ندا ب سه‌ركه‌فتنا لایه‌نگرێن بریتانیا ب دووماهی هات ل ڤێره‌ پرسیاره‌ك خوه‌ دهلاڤێت: ئه‌رێ حكومه‌تا بریتانیا هه‌وێن ئه‌نفال و جینۆساید و ب بریتانی كرنا ئوسكوتله‌ندیا كریه‌؟ ڤه‌گوهازتن و گوند و باژێرێن وان ل گه‌ل ئه‌ردی ده‌شتكرنه‌؟ وه‌لاتیێن ئوسكوتله‌ندی ب پله‌ دوو و كێمتر هه‌ژمارتنه‌؟ و هزره‌ها پرسیارێن دن كو خاتوونێ خوه‌ ل سه‌ر دا بازدایه‌، ئه‌و باش دزانت كو ئاخفتنێن وێ دبێ واته‌نه‌ و به‌رسڤا خوه‌ باش دزانت كو هه‌رده‌ما ریفراندۆمێ ده‌ستپێكر، ئه‌گه‌ر وه‌ك هلبژارتنێن ده‌ستهه‌ڵاتدارێن عه‌ره‌ب ژ سه‌دی نۆتو نه‌ه و نیڤ نه‌بت، ئه‌ز گه‌ره‌نتیێ دده‌م خانمێ ژ سه‌دی نۆت خه‌لكێ كوردستانێ دێ بێژن: به‌لێ بۆ جودابوونێ ژعێراقێ و ئه‌ڤه‌ داخازا سه‌ركرداتیا هه‌رێما كوردستانێ یه‌ و مزگینیێ دده‌م عالیه‌ نسیه‌فێ كو جه‌نابێ سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ رێزدار مه‌سعود بارزانی ریفراندوم كریه‌ د رۆژه‌ڤا سیاسه‌تا خوه‌ دا و هه‌رده‌ما ئه‌ڤ شه‌رێ سه‌پاندی ل سه‌ر هه‌رێمێ ژ لایێ داعش و حوكمه‌تێن ده‌ڤه‌رێ ڤه‌ ب دوماهی هات، دێ كار بۆ ریفراندومێ هێته‌كرن. ئه‌ڤجا بلا یێن ژ پێشكه‌ڤتنا هه‌رێما كوردستانێ نه‌خوه‌ش دكه‌ڤن و نه‌شێن ڤێ ئه‌زموونێ د گه‌ودێ دا هه‌ره‌س بكه‌ن، له‌زێ نه‌كه‌ن و پێش خه‌لكێ كوردستانێ ڤه‌ بریارا نه‌ده‌ن و ده‌ست دزانت كیش جه دخۆرهت و ئه‌م ژ وه‌ ب له‌زترین بۆ ریفراندومێ و باوه‌ر دكه‌م وێ رۆژێ دێ ل دژی بریارا خه‌لكێ هه‌رێما كوردستانێ راوه‌ستی و بێژی: دره‌وا نیسانێ بوو!!

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com