NO IORG
Authors Posts by عومه‌ر سندي

عومه‌ر سندي

عومه‌ر سندي
38 POSTS 0 COMMENTS

10

4ـ2
عومه‌ر سندى/ فریزلاند
ئه‌و ترس و سه‌هما كه‌تیه‌ دلێ حوكمه‌تا ئاكپارتى ل توركیا ژ هه‌بوونا چالاكى و لڤینێن رۆژنامه‌ڤانان و ره‌خنه‌یێن وان ترسه‌كا هه‌رى مه‌زنه‌، چالاكیێن سازى و ده‌زگه‌هێن ئه‌وله‌هیێ یێن ده‌وله‌تا تورك كو ل دژى رۆژنامه‌ڤانان و چالاكڤانان و ره‌خنه‌گران ئێدى نه‌ما تنێ ل ناڤ خوه‌یا توركیا بێنه‌ راوه‌ستان، به‌لكو نها ل ده‌رڤه‌ى توركیا ژى به‌رده‌وامى پێ تێ دان ب تایبه‌تى ل ئه‌لمانیا، هۆله‌ندا, به‌لجیكا, فره‌نسا و هه‌نك وه‌لاتێن ئه‌سكه‌ندنافیا. ئه‌ڤ جۆره‌ بنپێكرنه‌ ل دژى رۆژنامه‌ڤانان ژ ده‌رڤه‌ى توخیبێن ده‌وله‌تا تورك ل سالێن 2018ـ2019 هاتینه‌ ئه‌نجامدان ژبۆ پێكئانینا ڤێ مه‌ره‌مێ بالیۆزخانه‌ و كونسلسێن توركیا ل وه‌لاتێن ناڤهاتى رۆلێ سه‌ره‌كه‌ دبینه‌ كو به‌رده‌وام گه‌فان ل وان دكه‌ ل گۆره‌ى راپۆرتێن یه‌كه‌تیا نێڤده‌وله‌تى یا رۆژنامه‌ڤانانIFJ و په‌یامنێرێن بێ سنۆر reporters sans frotieres ژ رۆژا كۆده‌تایا دروستكرى 319 رۆژنامه‌ڤان یێن د زیندانانده‌ دنالن، هه‌روه‌سا ژى فه‌رمانا ده‌سته‌سه‌ركرنێ ژبۆ 142 رۆژنامه‌ڤانێن دن ده‌رچوویه‌ كو ژ تركیا ده‌ركه‌تینه‌ و ده‌ربده‌ر بینه‌ تنێ ل سالا 2017 ژ ئه‌گه‌رێ به‌لاڤكرنا بابه‌ته‌كێ یان چالاكیه‌ك رۆژنامه‌ڤانى یان داخۆیانیه‌كێ 839 رۆژنامه‌ڤان راپێچاینه‌ هه‌مبه‌ر دادڤانى ژ ڤان ژمارێن مه‌ترسیدار بۆ مرۆڤى خۆیا دبه‌ كانێ ل تركیا رۆژنامه‌ڤان د چ ده‌رده‌سه‌ریه‌كێ ده‌ دژین و ره‌وشا ئازادیا راده‌ربرینێ و ره‌وشا مه‌دیایێ ب گشتى گهایه‌ چ ئاسته‌كێ و رۆژ بۆ رۆژێ یا به‌رته‌نگتر لێتێ هژمارا گرتى و بنچاڤكریان و داخستنا سازیێن مه‌دیاى یا به‌ر ب زێده‌بوونێ دچه‌ ل گۆره‌ى كو د راپۆرتا IFJ دا هاتیه‌ و ب زمانێ نماران لێ مێزه‌ بكین 124 رۆژنامه‌ڤان هاتینه‌ زیندانیكرن هه‌موو ئه‌وبوون ئه‌وێن د سازیێن مه‌دیاى یێ سه‌ر ب بزاڤا خزمه‌تدا كار دكرن كو سه‌ر ب فه‌تحولا گویله‌ن ڤه‌یه‌ و هه‌مووژى ب تۆمه‌تا ئه‌ندامبوون د رێكخراوه‌كا تیرۆرستیدا هاتینه‌ تۆمه‌تباركرن، هه‌روه‌ها پشكداربوون د گوهۆرینا ده‌ستهه‌لاتێدا، ئانكو كۆده‌تایا 2016 یا دروستكرى .44 رۆژنامه‌ڤان هاتینه‌ زیندانیكرن ب تۆمه‌تا ئه‌ندامبوون د پارتیا كاركه‌رێن كوردستانێ دا. 11 رۆژنامه‌ڤانێن چه‌پخواز هاتینه‌ زیندانیكرن كو ل رۆژناما (جمهوریت) دا كارێن رۆژنامه‌ڤانى دكرن تۆمه‌تبارن ب كاركرن د به‌رژه‌وه‌ندیا رێكخراوا خزمه‌ت و پارتیا كاركه‌رێن كوردستانێ.pkk دا
د هه‌وا دووڤچوون و راهێلان گرتن و زیندانیكرنا رۆژنامه‌ڤانان دا ل 16 شباتا سالا 2018 رۆژنامه‌ڤانا ناڤدارا ژن نازلى ئالجاك و رۆژنامه‌ڤان ئه‌حمه‌د ئالتان و برایێ وى محه‌مه‌د ئالتان و سێ رۆژنامه‌ڤانێن دن بۆ هه‌تا هه‌تایێ هاتن زیندانیكرن، دیسا ل هه‌شتى گولانا سالا 2018 رۆژنامه‌ڤانێ ناڤدارێ توركیا هدایه‌ت كراجا سه‌رۆكێ سازیا (سیمائیۆل) یا مه‌دیاى و ئه‌ندامێ جڤاتا بلند یا رۆژنامه‌ڤانیێ ل توركیا ب حوكمێ هه‌تا هه‌تایێ هاته‌ زیندانیكرن رۆژنامه‌ڤانێن ل مه‌دیا و رۆژنامێن سه‌ر ب ده‌وله‌تێ كار دكرن پشكا شێرى یا وه‌رگرتى ژ زیندانیكرنێ كو هژمارا وان 77 رۆژنامه‌ڤانن د دووڤ واندا كارمه‌ندێن ل رادیۆ و ته‌له‌ڤزیۆنا نیشتیمانى (TRT) كار دكرن ب پله‌یا دووه‌م تێن ژبۆ زیندانیكرنێ و هژمارا وان 45 رۆژنامه‌ڤانێن زیندانینه‌ و هژمارا زیندانیێن ل ئاژانسێن نۆچه‌یان كار دكرن 30 رۆژنامه‌ڤانن د ناڤ وان 319 رۆژنامه‌ڤانێن هاتینه‌ زیندانیكرن 25 ژ وان سه‌رنڤیسكارێن رۆژنامه‌ و هه‌فتینامه‌یێن ناڤدارن و رێڤه‌به‌رێن ئاژاتسانن ژ رۆژا كۆده‌تایا دروستكرى هه‌تانى ده‌ركه‌فتنا راپۆرتا IFJ 189 سازیێن مه‌دیاى یێن هاتینه‌ داخستن ژ وانان 5 ئاژانسێن نۆچه‌یان.62 رۆژنامه‌. 19 كۆڤار. 14 رادیۆ. 29 كه‌نالێن TV.29 خانه‌یێن وه‌شانێ ژبلى چه‌ندین رادیۆێن كوردان و چه‌پخوازان و عه‌له‌ویان و سه‌ربخوه‌یان زێده‌بارى گرتنا 127000 پێگه‌هێن ئه‌لكترۆنى ئه‌ڤه‌ ره‌وشا راگه‌هاندنێ و راگه‌هاندنكارایه‌ ل وه‌لاته‌كێ كوهه‌ر تم و تم پرۆپاگه‌نده‌یا وێ یه‌كێ دكه‌ ده‌ستهه‌لات ل تركیا د گۆپیتكا دیمۆكراسیه‌تێ دایه‌ و رێزه‌ك تایبه‌ت ل مافێن مرۆڤان تێ گرتن و ل دژى تیرۆرێ شه‌رى دكه‌ گه‌لۆ چ تیرۆر ژ ڤێ تیرۆرێ دژوارتر و مه‌زنتر هه‌یه‌؟ و ئه‌ڤا ئیرۆ ل دژى مه‌دیایێ و مه‌دیاڤانان و رۆژنامه‌ڤانان تێ كرن ب هه‌موو واته‌ و هه‌موو پیڤه‌ران تیرۆرا هزریه‌ Intellectual terrorismو ب ڤى ئاواى وه‌لات بوویه‌ زیندانه‌كا مه‌زن بۆ هه‌ركه‌سێ ب دل و جان هه‌وادارێ پارتیا داد و گه‌شه‌پێدانێ نه‌به‌، ب تایبه‌ت رۆژنامه‌ڤان ژبه‌ر باندۆرا وان یا ئێكسه‌ر ل سه‌ر جڤاكى دیاردا به‌رته‌نگكرنا ئازادیان و تیرۆرا هزرى ب شێوه‌یه‌ك گه‌له‌ك به‌رچاڤ یا زێده‌بووى، پشتى ل هه‌لبژارتنێن هاڤینا ده‌ربازبووى ئاپارتى ئانكو پارتیا ده‌ستهه‌لاتدار چه‌ندین شاره‌ده‌ریێن گرنگ و ب باندۆر ژ ده‌ستداین، مینا ئیزمیر و سته‌نبۆل و ئانكه‌ره‌ و بێ ئۆمێدبوون ژ ئه‌ندامبوونێ د یه‌كه‌تیا ئورۆپا دا و به‌رته‌نگبوونا بازنه‌یا په‌یوه‌ندیێن نێڤده‌وله‌تى و هه‌رفتنا ره‌وشا ئیكونۆمى و ژبلى ڤان هه‌موو ئه‌گه‌ران دڤیا ئه‌م ژبیر نه‌كین كو سه‌ركوتكرن و بنپێكرنا مافێن مرۆڤان و دۆرپێچكرنا رۆژنامه‌ڤانان و مه‌دیایێ ب گشتى ئێكه‌ ژ ئه‌ته‌كێتێن ئیسلاما سیاسى ب تایبه‌ت ئیخوانان كو دیمۆكراسیه‌تێ ب فرسه‌ند دبینن ژبۆ گه‌هشتنا كورسیا ده‌ستهه‌لاتێ و هه‌رده‌ما كورسى گرتن و بوونه‌ ده‌ستهه‌لات هێدى هێدى دێ پێكۆلێ كن شه‌ریعه‌تى بجه بینن كو ل گه‌ل دیمۆكراسیه‌تێ و مافێن مرۆڤان ئه‌رد و ئاسمان ژیه‌ك دوورن و هه‌ڤناگرن ل هه‌ر جهێ گه‌هشتینه‌ ده‌ستهه‌لاتێ ئه‌ڤ شێوازێ كرێت یێ بكارئانیه‌.

زیندانا هه‌رى مه‌زنا رۆژنامه‌ڤانان
3 ـ 4
عومه‌ر سندى/ فریسلاند
به‌رده‌وامیا ره‌وشا ئاوارته‌ ئانكو به‌رده‌وامیا ژناڤبرنا هه‌ڤركێن پارتیا داد و گه‌شه‌پێدانێ مینا ره‌خنه‌گر و چالاكڤان و رۆژنامه‌ڤانێن سه‌ربخوه‌ و ئۆپوزسیۆن هه‌ر ژ بۆیه‌را كۆده‌تایا ده‌ستكرد و درستكرى ل سالا 2016 هه‌تا ئیرۆ رۆژ ره‌وشا ئاوارته‌ به‌رده‌وامه‌ ب به‌هانا هه‌بوونا ره‌وشا ئاوارته‌ هه‌موو قانوون دهێنه‌ بنپێكرن بنچاڤكرن و دووڤچوون و ده‌سته‌سه‌ركرن به‌رده‌وامه‌ سه‌ره‌راى ده‌رچوونا چه‌ندین راپۆرتان ژ رێكخراوێن مافێن مرۆڤان و رێكخراوێن پویته‌ى ب رۆژنامه‌ڤانان و كارێ رۆژنامه‌ڤانیێ دده‌ن، لێ حوكمه‌تا ئاكپارتى ئه‌ڤ راپۆرته‌ هیچ ل به‌ر چاڤ نه‌گرتینه‌ و رێز لێ نه‌گرتیه‌، به‌لكو به‌روڤاژى پشتى ده‌رچوونا هه‌ر راپۆرته‌كێ پروته‌ستو و شه‌همزاركرنا كارێ زیندانیكرنا رۆژنامه‌ڤانان هه‌وا لێ گه‌رهان و ده‌سته‌سه‌ركرنێ و زیندانیكرنێ ژ ئالێ سازیێن ئه‌وله‌هیێڤه‌ زێده‌تر دبه‌ هه‌روه‌ك كارڤه‌دانه‌ك یان تول هلدانه‌ك ژڤان رێكخراوان شه‌ره‌كێ سایكۆلۆژى یێ دژوار و بێ و ژدانانه‌ ل گه‌ل رۆژنامه‌ڤانێن زیندانیكرى ژ ئالیێ ده‌ستهه‌لاتێڤه‌ تێ كرن. بۆ نموونه‌ ده‌ما رۆژنامه‌ڤانه‌كێ ده‌سته‌سه‌ردكن، د هه‌مان ده‌مدا ده‌وله‌ت ده‌ستى دده‌ینه‌ سه‌ر هه‌موو سه‌روه‌ت و سامانێ وى هه‌م رۆژنامه‌ڤانى ده‌سته‌سه‌ر دكه‌ و هه‌مژى مالباتا وى ژ ئالیێ ئیكۆنۆمی ڤه‌ وێران دكه‌ و ب ئه‌ڤێ ئێكێ ژى ناراوه‌سته‌ وى دبه‌ ل باژێره‌ك گه‌له‌ك دوور ژباژێرێ وى و ل وێرێ زیندان دكه‌ و مه‌ره‌م ژ ڤى كارى ئه‌وه‌ داكو د شیانا مالباتا رۆژنامه‌ڤانی دا نه‌به‌ وه‌رن سه‌ره‌دانا وى ژبه‌ر تێچوویێ رێیا دوور هه‌ر بۆ زانین ژى به‌رى ره‌وشا ئاوارته‌ ل توركیا كه‌سوكارێن زیندانیان مه‌هێ جاره‌كێ مافێ سه‌ره‌دانێ هه‌بوو، لێ نها و ل گۆره‌ى هه‌بوونا ره‌وشا ئاوارته‌ و پشتى بۆیه‌را كۆده‌تایا ده‌ستكردا 2016 سه‌ره‌دان بوویه‌ هه‌ر دو مه‌هان جاره‌كێ زێده‌بارى ڤێژى ئێدى نه‌ما زیندانى پارێزه‌رێ ب ڤارێى و ب تنێ ببینه‌، به‌لكو پێدڤیه‌ د دیدارا وانده‌ پۆلیسه‌ك ئاماده‌به‌ و دیدار ب ده‌نگ و ره‌نگ وه‌ره‌ تۆماركرن هه‌ر د درێژه‌پێدان و به‌رده‌وامیدان ب شه‌رێ سایكۆلۆژى ل گه‌ل زیندانیان ب تایبه‌ت رۆژنامه‌ڤانان ل ده‌مێ زیندانیكرنێ وان دهاڤێژنه‌ د ناڤ دز و جه‌رده‌ و كوژه‌ك و چه‌قوكێشانده‌ ژبۆ سڤكاتى و بێ بهاكرنێ ده‌ربارێ ته‌نگاڤیا جهى د زیندانێن توركیا دا هه‌كه‌ ئۆده‌یه‌ك ب شێوه‌یه‌ك نۆرمال جهێ پێنچ زیندانیان به‌ وانا 15ـ20 كه‌سان یێن ئاڤێتین د ژۆرڤه‌ و هه‌ر ب مه‌ره‌ما سڤكاتیكرنێ ده‌ما رۆژنامه‌ڤانه‌كێ ژ گرتیگه‌هێ دبنه‌ دادگه‌هێ هه‌ردو ده‌ستێن وى ژپشتڤه‌ گرێددن مینا تاوانباره‌ك مه‌زن و ب سه‌هم نیشا خه‌لكێ ددن، ژبلى قه‌سێن شكه‌ستى و كرێت. رۆژنامه‌ڤان ئیرۆ د گرتیگه‌هێن تركیا دا راستى هه‌موو جۆرێن ئازاردانا جه‌سته‌ى و ده‌روونى دبه‌ و هه‌موو جۆرێن بنپێكرنا مافێن مرۆڤان تێ ئه‌نجامدان.
بۆ نموونه‌:عائشه‌ نۆبار یلداك كچه‌ رۆژنامه‌ڤانه‌كا گه‌نجه‌ د رۆژناما زه‌مانده‌ كار دكر ل 11 ته‌باخا 2016 هاته‌ ده‌سته‌ سه‌ركرن ب تۆمه‌تا ئه‌ندامبوون د رێكخراوه‌كا تیرۆرستى ده‌ پرانیا سازیێن مه‌دیاى ل تركیا چیرۆكا جه‌رگبرا عایشایێ دزانن كو وێ ژ گرتیگه‌هێ نامه‌یه‌ك ژبۆ رۆژناما جمهوریه‌ت هنارتبوو تێده‌ ره‌وشا خوه‌ دابوو خۆیا كرن ئه‌و دبێژه‌ هه‌شت رۆژان به‌رده‌وام هه‌موو جۆرێن ئه‌شكه‌نجه‌یا جه‌سته‌ و ده‌روونى و سڤكاتى و كرێتى ب من كرن، هه‌تانى گه‌ر دگه‌هه‌ ده‌ستدرێژیا سێكسى و دبێژه‌ یێن ڤه‌كۆلین ل گه‌ل من دكرن هه‌رتم سه‌رخۆشبوون نه‌شیرینى و كرێتاهیه‌ك نه‌ما ب من نه‌هاتیه‌ كرن. عه‌دنان كۆماك رۆژنامه‌ڤان د ئاژانسا ئازادیا وه‌لاتدا azadiya welat كو ل 27 ى ئیلۆنا 2016 هاتیه‌ ده‌سته‌ سه‌ركرن دبێژه‌ و ژبۆ ماوێ دو رۆژان و ل جهه‌ك نه‌دیار به‌رده‌وام هاتیه‌ ئازار و ئه‌شكه‌نجه‌دان و دبێژه‌ ئه‌و ئه‌فسه‌رێ ئه‌و ده‌سته‌سه‌ كرى ده‌ملده‌ست كارتا وى یا ئه‌ندامبوونا سه‌ندیكا رۆژنامه‌ڤانان سۆت و پشتى هینگى دو رۆژان به‌رده‌وام نایلۆن ل سه‌ر لاشێ وى دسۆتن، ئانكو د حه‌لاندن. هه‌موو رۆژنامه‌ڤانێن كو دهێنه‌ ده‌سته‌سه‌ركرن ل ده‌ستپێكێ كارتا وى یا رۆژنامه‌ڤانیێ دسۆژن و پاشێ ناڤێ وى ژ لیستا رۆژنامه‌ڤانا كانسل دكن د دووڤدا ب تۆمه‌تا تیرۆرست، یانژى ئه‌ندامبوون د رێكخراوه‌كا تیرۆرستى دهێته‌ گۆنه‌هباركر نموونه‌ ژبۆ ڤێ ئێكێ په‌رله‌مه‌نته‌رێ ئه‌ده‌نه‌ ل گولانا 2016 داخواز ژ وه‌زیرێ داد (به‌كر یۆزداغ) كر كو بزانه‌ هژمارا رۆژنامه‌ڤانێن زیندانیكرى د زیندان و گرتیگه‌هێن تركیا ڤه‌ چه‌ندن پشتى حه‌فت مه‌هان ژ چاڤه‌ریكرنێ به‌رسڤ هاته‌دان و گۆت تنێ سێ رۆژنامه‌ڤان ل هه‌موو تركیا هاتینه‌ زیندانیكرن، پاشێ هه‌روى بخوه‌ گۆت: زه‌حمه‌ته‌ مرۆڤ د نها دا بزانه‌ هژمارا رۆژنامه‌ڤانێ زیندانى د زیندانێن تركیا دا چه‌ندن، ل ڤێره‌ خۆیادبه‌ ئه‌و گێژه‌لۆك و سه‌رشێواندنا حوكمه‌تا ئاكپارتى كه‌تیه‌ تێدا چه‌ندا مه‌زنه‌ كو نزانه‌ ب چى ره‌نگى به‌رسڤا جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى و رێكخراوێن مافێن مرۆڤان بده‌ نزانه‌ وێ چاوا به‌رگرێ ژخوه‌ بكه‌ هه‌مبه‌ر تاوانێن ل دژى سڤیلان ژ چالاكڤانان و رۆژنامه‌ڤان و ره‌خنه‌گران دخوازه‌ بێژه‌ كو وان رۆژنامه‌ڤان زیندان نه‌كرینه‌، لێ راستى ئه‌و نینه‌ ب ده‌هان رۆژنامه‌ڤان هاتینه‌ ده‌سته‌سه‌ركرن و زیندانیكرن ب تۆمه‌تێن كو وان هه‌ر ئاگه‌ه لێ نینه‌ حوكمه‌تا ئاكه‌پێ پێكولێ دكه‌ هه‌موو ئه‌و راپۆرتێن ده‌ربارێ زیندانیكرنا رۆژنامه‌ڤانان و ئه‌شكه‌نجه‌دانا وان مانده‌ل بكه‌ و ب دره‌و ده‌رخینه‌ ژبلى كو وه‌زیرێ دادا تركیا د داخۆیانیه‌ك فه‌رمی دا دایه‌ خۆیاكرن كو عائشه‌ نۆبار راست نابێژه‌ و مه‌ چو رۆژنامه‌ڤانه‌ك نه‌گرتیه‌ و زیندان نه‌كریه‌ ئه‌وێن مه‌ زیندانكرین ئه‌و تیرۆرستن و ئه‌ندامێن رێكخراوێن تیرۆرستینه‌ و د چه‌ندین بونانده‌ سه‌رۆكێ تركیا ئه‌ردوگان بخوه‌ گۆتیه‌ ئه‌و رۆژنامه‌ڤانێن مه‌ گرتینه‌ تیرۆرستن، مه‌ئه‌و نه‌گرتینه‌ كو ئه‌و رۆژنامه‌ڤانن و دبێژه‌ ده‌ربارێ ئازادیێ و راده‌ربرینێ و ئازادیا تاكه‌كه‌سى قه‌ت ده‌وله‌ته‌ك نكاره‌ پێشیا تركیا بكه‌ڤه‌، هه‌روه‌كى ڤى مرۆڤى گوه ل وان راپۆرتان نه‌بوویه‌ ئه‌وێن ل سه‌ر بنپێكرنا مافێن رۆژنامه‌ڤانان و ره‌وشا ناله‌بارا وان دزیندانان ڤه‌، هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ راپرته‌ هه‌موو ب فه‌رمى یێن گه‌هشتینه‌ نه‌ته‌وێن هه‌ڤگرتى و تركیا وه‌كو ده‌وله‌ت یاتووشى شه‌رمزاریه‌كا مه‌زنبووى ل سه‌ر بابه‌تێ زیندانكرنا رۆژنامه‌ڤانان و ئه‌و سه‌ره‌ده‌ریا ل گه‌ل وان دهێته‌كرن، له‌ورا دخوازه‌ بابه‌تى ب تیرورێڤه‌ گرێ بده‌ د به‌رسڤا وان راپۆرتانده‌ دبلۆماتكارێ ترك ل نه‌ته‌وێن هه‌ڤگرتى ئامۆت دنیز دبێژه‌ كه‌س لتركیا وه‌ك رۆژنامه‌ڤان نه‌هاتیه‌ ده‌سته‌سه‌ركرن و ئه‌وێن هوون ژێ دبێژن ئه‌ندامێن رێكخراوێن تیرۆرستینه‌. گۆتنه‌ك پێشینانێن كوردان هه‌یه‌، دبَێژه‌ هندى بمینى دێ سه‌یر و سه‌مه‌ران بینى هێشتا ئه‌م نه‌مرین مه‌ رۆژنامه‌ڤانێن تیرۆرست ژى دیتن.

9

عومه‌ر سندى / فریزلاند
(1 ـ 4)
هه‌كه‌ دیرۆكا سه‌د سالێن ده‌ربازبووى بشوپینین و لێ مێزه‌ بكین، ل دۆر ره‌وشا مافێن مرۆڤان و ره‌وشا مه‌دیایێ و مه‌دیاڤانان, رۆژنامه‌ و رۆژنامه‌ڤانان ل توركیا نه‌كو تشته‌كى دلخۆشكه‌ر نابینین، به‌لكو ئه‌و ته‌خا دڤیا رێزه‌ك تایبه‌ت د جڤاكی دا هه‌به‌ و سه‌ره‌ده‌ریه‌ك تایبه‌ت ژئالیێ ده‌وله‌تێ و سازیێن وێڤه‌ ل گه‌ل وه‌ره‌كرن، دێ بینین ئه‌ڤ ته‌خه‌ هه‌رتم یا ل بن دووڤچوون و چاڤێن پۆلیسێن نه‌په‌نى و سازیێن ئه‌وله‌هیێ و ده‌زگه‌هێن هه‌والگیرى و ئاسایشێ ڤه‌. تاریترین سه‌رده‌م و مه‌ترسیدارترین سه‌رده‌م د سه‌دسالێن ده‌ربازبووى دا، ژبۆ رۆژنامه‌ڤانان ب تایبه‌ت ئه‌و سه‌رده‌مه‌ یێ كو ژ تیرمه‌ها 2016 ده‌ست پێ دكه‌ و هه‌تا نڤێسینا ڤێ گۆتارێ به‌رده‌وامه‌ ل تیرمه‌ها 2016 كۆده‌تایه‌كى سه‌رنه‌گرتى یان بێژین دروستكرى هاته‌ ئه‌نجامدان و ب به‌هانا پشتگیریا كۆده‌تایێ یانژى پشكداریا وێ ژوێ رۆژێ هه‌وا دووڤچوون و بنچاڤ كرن و زیندانیكرنا مه‌دیاڤانان و نڤیسه‌ر و رۆژنامه‌ڤانان یا ده‌سپێكرى حوكمه‌تا پارتیا داد گه‌شه‌پێدانێ ئه‌ڤ ره‌وشه‌ وه‌كى ده‌لیڤه‌یه‌كا زێرین دیت كو ب به‌هانێن جودا جودا هه‌ڤركێن خوه‌ ب رێیا زیندانان ژ پێشیا خوه‌ راكه‌ ب ده‌هان رۆژنامه‌ ڤان هاتنه‌ زیندانكرن و ب ده‌هان ولات بجه هێلان و ده‌ربه‌ده‌ر بوون و ب ده‌هانژى ژكارێ وان هاتنه‌ ده‌رێخستن و ب تۆمه‌تێن جوداجودا. ئه‌و رۆژنامه‌ڤانێن ئیرۆ د زیندانێن ده‌وله‌تا توركڤه‌ هه‌موو ره‌نگێن ترس و تۆمه‌تێ و تیرۆرا هزرى و شه‌رێ سایكۆلۆژى به‌رده‌وام ل گه‌ل وان تێ كرن، هه‌روه‌سا د ژێر چاڤدێریه‌كا هه‌رى دژوار دانه‌ هه‌ڤده‌م ل گه‌ل گرتن و زیندانیكرنا رۆژنامه‌ڤانان دوله‌ت كاره‌كێ دن یێ مه‌ترسیدار دكه‌، ئه‌وژى گرتن و داخستن و ده‌ست ب سه‌رداگرتنا ب ده‌هان سازى ده‌زگه‌هێن مه‌دیا و راگه‌هاندنێ مینا و ێستگه‌هێن TVو رادیۆ, رۆژنامه‌, هه‌فتینامه‌, كۆڤار و مالپه‌ر 189 سازى و ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنێ ل تركیا هاتینه‌ داخستن و ده‌ست بسه‌ردا گرتن. ل گۆره‌ى راپۆرته‌كا دوور و درێژ ل دۆر ره‌وشا مه‌دیایێ و مه‌دیاكاران یه‌كه‌تیا نێَڤده‌وله‌تى یا رۆژنامه‌ڤانان IFJ توركیا ب مه‌زنترین زیندان ژبۆ رۆژنامه‌ڤانان ناڤدكه‌، مه‌ژى هه‌ر ئه‌و سالوخدان كریه‌ مانشێتى گۆتارا خوه‌ یان گۆتارێن خوه‌ كو دبه‌ ئه‌وا ل هه‌مبه‌ر رۆژنامه‌ڤانان ل تركیا تێ ئه‌نجامدان ب گۆتاره‌كێ و ده‌ه گوتاران داوى نه‌ یێ جهێ داخه‌كا كووره‌ یا ئیرۆ ل توركیا ده‌رهه‌ق رۆژنامه‌ڤانان تێ ئه‌نجامدان د دیروكێ دا كێم وێنه‌یه‌ دێ پێكۆلێ كم د ڤان گۆتاران ده‌ هنك ژ وورده‌كاریێن راپۆرتێ بدم ئه‌شكه‌ره‌كرن، هه‌روه‌سا چه‌ند سه‌ره‌دانه‌كێن من یێن به‌رى نها بۆ وى وه‌لاتى و په‌یوه‌ندیێن من یێن به‌رده‌وام ل گه‌ل خه‌لكه‌كێ كو ره‌وشێ بگشتى و ره‌وشا رۆژنامه‌ڤانان ب تایبه‌تى دشوپینن.
یه‌كه‌تیا نێڤده‌وله‌تى یا رۆژنامه‌ڤانان international federation of journalists(IFJ) دو ساله‌ ل سه‌ر یه‌ك ناسناڤێ مه‌زنترین زیندانا رۆژنامه‌ڤانان دبه‌خشه‌ توركیا و راپۆرت ئه‌شكه‌ره‌ دكه‌ رۆژنامه‌ڤانێن تنێ د زیندانێن توركیادا ب قاسى نیڤا هه‌موو رۆژنامه‌ڤانێن زیندانكرى ل ته‌ڤایا جیهانێ و ل گۆره‌ى راپۆرته‌كا په‌یامنێرێن بێ سنۆر RSF ل نیسانا سالا 2018 د ناڤبه‌را 180 وه‌لاتانده‌ رۆژنامه‌ڤانێن تركیا د خرابترین ره‌وشده‌ دژین و ئه‌شكه‌ره‌ ژى دكه‌ كو دپشت شفشێن ئاسنیده‌ د زیندانانده‌ ل توركیا ناڤدارترین رۆژنامه‌ڤان دهێنه‌ دیتن پرانیا وان رۆژنامه‌ڤانێن خوه‌دى رێزن د ناڤ جڤاكێ توركیا دا رۆژنامه‌ڤانێن د زیندانانده‌ د ره‌وشه‌كا هه‌رى خرابده‌ دژین كو ل راستى شه‌رێ سایكۆلۆژى یێ به‌رده‌وام دهێن ژبلى ئه‌شكه‌نجه‌ و ئازاردانا جه‌سته‌ى و سڤكاتى پێ كرن گه‌له‌ك ژ وان د ژۆرێن تاكه‌كه‌سیدا دمینن نه‌پارێزه‌ر و نه‌ژى كه‌س و كارێن وان نه‌شێن بچنه‌ دیدارا وان پرانیا رۆژنامه‌ڤانێن ئیرۆ د زیندانانده‌ ب تۆمه‌تێن كرێت و بوختان هاتینه‌ زیندانكرن وه‌كو تۆمه‌تا ئه‌ندامبوون یان پشتگیریا رێكخراوێن تیرۆریزم یا پشكدارى د كۆده‌تایا دروستكریا سالا 2016 هه‌تا ئیرۆژى ره‌وش ئه‌وه‌ یا مه‌ ل سه‌رى دایه‌ خۆیا كرن ئیرۆژى هه‌ر رۆژنامه‌ڤانه‌ك راپۆرته‌كێ به‌رهه‌ڤ بكه‌. گۆتاره‌كێ بنڤیسه‌. دیداره‌كێ پێك بینه‌ تۆیته‌ره‌كێ بینه‌ خوار كو نه‌ ل گۆرى دیتن و دلێ حوكمه‌تا ئاكه‌پێ به‌ بلا خوه‌ به‌رهه‌ڤ بكه‌ ژبۆ زیندانێ و ل دادگه‌هێ یه‌ك ژ ڤان سێ تومه‌تان ل به‌ندا وینه‌:1- پشتگیریا كۆده‌تایا سالا 2016 .2- ئه‌ندامبوون یا هه‌وادارێ رێكخراوا خزمه‌ت (فه‌تحولله گویله‌ن) 3- ئه‌ندامبوون یا پشتگیریا پارتیا كاركه‌رێن كوردستانێ PKK رۆژنامه‌ڤانێن كو ل تركیا دژین ژده‌رڤه‌ى زیندانان، لێ نه‌ ل گۆر دلێ حوكمه‌تا ئاكپارتى بن ره‌وشا وان نه‌گه‌له‌ك باشتره‌ ژیا ئه‌وێن د زیندانێده‌ دژى چونكى هه‌رتم د بن چاڤێن سازیێن ئه‌وله‌هیێ دانه‌ و ژكار هاتینه‌ دوورخستن و د خرابترین ره‌وشا ئابووریدا دژین و ئه‌ڤ شه‌رێ ده‌روونى یێ دژوار ب مه‌ره‌ما وێ یه‌كێ یه‌ كو رۆژنامه‌ڤان نه‌چارببه‌ و بكه‌ڤه‌ هه‌مبێزا رژێمێ و ده‌ڤ ژ ره‌خنه‌یان به‌رده‌ یانژى ب چالاكیه‌ك رۆژنامه‌ڤانى یان گۆتاره‌كێ روێ ده‌ستهه‌لاتێ پۆلش بكه‌ و بته‌یسینه‌ داكو حوكمه‌ت ژێ رازى به‌ و پاریه‌ك نانێ سه‌رشۆریێ باڤێته‌ به‌ر ل گۆره‌ى كۆ بۆ من تایبه‌ت هاتیه‌ گۆتن د زیندانێن توركیادا هنك كریار و ره‌فتار ل گه‌ل رۆژنامه‌ڤانێن خوه‌دى رێز هاتینه‌ ئه‌نجامدان مرۆڤ ڤه‌دى دكه‌ بێژه‌ رۆژنامه‌ڤانه‌كێ چه‌پخواز به‌رى چه‌ند مه‌هه‌كا ل سته‌نبولێ گۆته‌ من، هیچ جوداهیه‌ك دنێڤبه‌را من و وی دا نینه‌ ئه‌وێ نها د زیندانێدا ل راستى ئه‌شكه‌نجێ تێ و تشتێ هه‌رى گران بۆ مه‌ ئه‌وه‌: رێكخراوێن پاراستنا مافێن مرۆڤان و مافێن مه‌دیاكاران تنێ نیگه‌رانیا خوه‌ دئینن زمێن و ئه‌ڤه‌ژى هندكه‌ به‌لكو پێدڤیه‌ گڤاشتن و فشار پتر بكه‌ڤنه‌ سه‌ر ده‌وله‌تا تورك كو رێزێ ل رۆژنامه‌ڤانان و پیشه‌یا وان بگره‌ و هنه‌ك رێزێژى ل ئازادیا راده‌ربرینێ بگره‌.

14

پێنگاڤه‌كا مینا پێنگاڤا میر محه‌مه‌د بن سه‌لمان وێ هه‌رێمێ قورتال بكه‌
عه‌مه‌ر سندى/هۆله‌ندا
پێكئانینا كابینه‌یا نه‌هه‌م یا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ كابینه‌یا یه‌كه‌ما حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ئانى بیرا من ژسه‌دێ سه‌د ل چاخێ كو هه‌ر وه‌لاتیه‌كێ كورد پرى داخواز و ئۆمێد و هیڤى بوو كو حوكمه‌تا كوردستانێ ل وان ب خوه‌دى ده‌ركه‌ڤه‌…. وان ژ ده‌رده‌سه‌رى، هه‌ژارى و بێكاریێ قورتال بكه‌ وى چاخى ل چارى مه‌ها تیرمه‌هێ سالا 1992 یه‌كه‌مین حوكمه‌تا كوردستانێ رۆناهى دیت هه‌ركه‌س ب جۆش و خرۆش و هه‌یه‌ جانبوو كانێ گه‌لۆ حوكمه‌تا كوردان وێ چاوابه‌؟ وێ ژوانرا چ بكه‌؟ هه‌لبه‌ت یه‌كه‌مین حوكمه‌تا كوردستانێ ب مخابنیڤه‌ حوكمه‌ته‌كا ففتى ففتى بوو تو دكارى بێژى دو حوكمه‌تبوون د ئاڤاهیه‌كێ ڤه‌ وه‌زیر حوكمه‌ته‌ك بوو، بریكارێ وى حوكمه‌ته‌ك دن دیسان دێ بێژم ب مخابنیڤه‌ ئه‌و خه‌لكێ هند ب جۆش و خرۆش هێدى هێدى بێ ئۆمێدبوون و به‌رهه‌مێ حوكمه‌تا مه‌ یا یه‌كه‌مین ژى ب مخابنیه‌كا كوورڤه‌ شه‌رێ خوه‌كوژیێ بوو پشتى وێ حوكمه‌تێ حه‌فت كابینه‌یێن دن هاتن پێكئانین ل گۆره‌ى شیانێن خوه‌ كاركرن تێرا خوه‌ ده‌ستكه‌فتژى هه‌بوون و ماوێ كابینێن ناڤهاتیدا چه‌ندین ره‌وشێن نه‌ ل بار سه‌رهلدان كو دبه‌ مینا ڤان جۆره‌ ره‌وشان ببه‌ ئه‌گه‌رێ وێ یه‌كێ كو حوكمه‌ت نه‌كاره‌ وه‌كو پێدڤى بكارێن خوه‌ رابه‌ و خزمه‌تگوزاریان پێشكێشى وه‌لاتیان بكه‌، یان ڤان جۆره‌ ره‌وشان وه‌ كریبه‌ كو كابینێن ده‌ربازبووى وه‌كو پێدڤى جهێ ئومێد و هیڤیێن وه‌لاتیان نه‌بن هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و ره‌وشێن ئاوارته‌ بداوى نه‌هاتینه‌ قه‌یرانا ئابوورى به‌رسینگا هه‌رێمێ به‌رنه‌دایه‌ نێزیكى نیڤا خه‌لكێ هه‌رێمێ ئاواره‌ لێ مێهڤانن و شه‌رێ تیرۆرستێن ده‌وله‌تا ئیسلامى ل ئێراق و شامێ ب دروستى بداوى نه‌هاتیه‌ لێ دیسانژى خه‌لكێ كوردستانێ بكابینا وه‌ گه‌شبینه‌ كوپێنگاڤێن درست بهێنه‌ ئاڤێتن ژبۆ بجهئانین و به‌رقراركرنا دادوه‌ریا جڤاكى و په‌یداكرنا خوه‌شگوزه‌رانى و ژیانه‌كا ته‌نا و په‌یداكرنا پتر ئارامیێ تشتێ دلێ هه‌موو وه‌لاتیان پێ خوه‌ش ئه‌وه‌ كو هونێن رێزدار رژدن ل سه‌ر بنبركرن و نه‌هێلانا گه‌نده‌لیێ ئه‌و ئاتاف و ئیشَا مینا په‌نجه‌شێرێ هه‌رێما كوردستانێ گرتى و بیه‌ ئه‌گه‌رێ وێ یه‌كێ تاكێ كورد نه‌فره‌تێ ل هه‌بوون و كوردبوونا خوه‌ بكه‌ و دیسا گه‌نده‌لى و به‌رپرسێن كورد یێن گه‌نده‌ل بوونه‌ ئه‌گه‌رێ وێ یه‌كێ ب ده‌هان هزار وه‌لاتیێن هه‌رێمێ وه‌لاتێ خوه‌ بجهبهێلن و قه‌ستا هه‌نده‌رانێ بكن و بمخابنیڤه‌ هژماره‌كا مه‌زن ژوان بوونه‌ خوارنا نه‌هنگان د ده‌ریایا ره‌ش و ده‌ریایا ئه‌دریاتیكی دا. جه‌نابێ سه‌رۆكێ حوكمه‌تا كوردستانێ: وه‌لاتیێ كورد ل ڤێ هه‌رێمێ ب ئۆمێده‌كا مه‌زنن كو هوونێن رێزدار دێ ڤێ په‌نجه‌شێرێ چاره‌سه‌ركن و به‌رێ گه‌نده‌لكارێن مه‌زن دنه‌ دادگه‌هان و سزایێ ملله‌تى ل سه‌ر وان سه‌پینن و قویتێ هه‌ژار و به‌لنگازان ژ زكێن وان یێن گه‌نى ده‌رینن، ئه‌وژى ب ده‌ست ده‌ینان ل سه‌ر ملك و مالێن وان كى دبه‌ بلا ببه‌ و چه‌ندێ مه‌زنبه‌ ئه‌ز وه‌كو وه‌لاتیه‌ك كورد هیڤیدارم پێنگاڤه‌كا مینا وێ ڤێنگاڤا میر محه‌مه‌د بن سه‌لمان هاڤێتى ژلایێ وه‌یێن رێزدارژیڤه‌ وه‌ره‌ هاڤێتن، كو گه‌نده‌لكارێن كوردستانێ هه‌موویان د هوتێله‌كێدا ده‌سته‌سه‌ربكى پشتى ده‌ستده‌ینانا سه‌ر ملك و مالێن وان یێ ب رێیا گه‌نده‌لیێ په‌یداكرى ژنویكا به‌ر ب دادگه‌هان ببن داكو ببن وانه‌ و گرۆڤه‌ بۆ خه‌لكه‌ك دیژى و ئێدى كه‌س چاڤ و دلێ خوه‌ نه‌بته‌ ملك و مالێ گشتى و هاڤێتنا پێنگاڤه‌كا مینا پێنگاڤا میرێ سعودیێ وێ ببه‌ مه‌زنترین گرنگترین ده‌ستكه‌فت د دیرۆكا حوكمه‌تێن یه‌ك ل په‌ى یه‌كێن هه‌رێما كوردستانێ و ئه‌ڤه‌ژى داخواز و هیڤیا پتر ژنۆت ژسه‌دێ یه‌ ژ خه‌لكێ هه‌رێما كوردستانێ و ب پێنگاڤه‌ك هۆسا ملیۆنێن دۆلاران وێ ڤه‌گه‌رن گه‌نجینا هه‌رێمێ، گه‌ر ئه‌ز نه‌بێژم ملیاران جه‌نابێ سه‌رۆك هه‌موو شكه‌ستن و هه‌موو كێماسى و هه‌موو پاشڤه‌مان ئه‌گه‌رێ وێ ڤه‌دگه‌رت بۆ هه‌بوونا گه‌نده‌لیێ هه‌ر گه‌نده‌لیه‌ بوویه‌ ئه‌گه‌رێ وێ یه‌كێ كو خویندكارێ كورد ده‌رچوویێ زانینگه‌هێ به‌، ئانكو هه‌لگرێ به‌كالۆریۆسێ به‌ ونزانه‌ نامه‌یه‌كێ بنڤیسه‌, گه‌نده‌لیه‌ بوویه‌ ئه‌گه‌رێ وێ یه‌كێ ئه‌ندازیارێ كورد نزانه‌ خه‌ریتا خانیه‌كێ رۆبه‌رێ 250 مترى ده‌ینه‌, گه‌نده‌لیه‌ بوویه‌ ئه‌گه‌رێ وێ یه‌كێ رۆژانه‌ ل ڤێرێ و ل وێراهه‌نێ نه‌خۆشێ كوردێ به‌لنگازیێ د ده‌ستێ نۆشدارێ كوردێ ده‌رچوویێ كۆلیژا پزیشكیا كوردستانێ دا دمره‌ هه‌ر شكه‌ستنه‌كا له‌شكری ژى روودابیت ئه‌گه‌رێ وێ ڤه‌دگه‌رت ژبۆ هه‌بوونا گه‌نده‌لیێ ب كورتى و كرمانجى، هه‌رێما كوردستانێ یا د گه‌نده‌لیێ دا خه‌ندقى و هه‌موو سكته‌رێن ڤه‌گرتین. رێزدار جه‌نابێ كاك مه‌سرۆر بارزانى گه‌نده‌لیا هه‌رێما كوردستانێ گه‌نده‌لیه‌كا مه‌ترسیداره‌، چونكى ژ جۆرێ گه‌نده‌لیا ئۆرگانیزه‌كریه‌systematic corruptionكو ئه‌ڤه‌ وه‌كو هوون پێ ئاگه‌هدار جۆره‌كى هه‌رى مه‌تسیداره‌ ژ جۆرێن گه‌نده‌لیێ و بوویه‌ ئه‌گه‌رێ په‌یدابوونا دیواره‌كى هه‌رى بوكه‌ و زه‌به‌لاح د ناڤبه‌را به‌رپرسان و وه‌لاتیێ به‌لنگاز دا ژبۆكو ده‌نگ و هه‌وارا وه‌لاتیان و گازندێن وان بلند نه‌بن ونه‌ گه‌هن جهێ بریارێ ل ڤێ هه‌رێما ژ ده‌ستێ دزو جه‌رده‌یان دنالت هه‌موو هیڤى و هه‌موو ئومێد ئه‌ون جه‌نابێ وه‌ ڤێ په‌نجه‌شێرێ چاره‌ سه‌ربكه‌ ڤان جه‌رده‌یان به‌ره‌ڤ دادگه‌هان ببن و مافێ هه‌ژار و به‌لنگاز و مالباتێن سه‌ربلندێن شه‌هیدان ژ زكێ وان ده‌ربینن و ژ خمخمكێن وان ده‌رێخن و ڤى دیوارێ وان ب زانه‌بون ئاڤاكرى هوین بهه‌رفینن و ل داویێ دیسا دێ بێژم تنێ پێنگاڤه‌ك مینا پێنگاڤا میر محه‌مه‌د بن سه‌لمانێ سعودى گه‌ره‌كه‌ ئێدى سه‌ركه‌فتن بۆ وه‌یێن رێزدار و كابینه‌یا نوو.

13

عه‌مه‌ر سندى/فریسلاند
دبه‌ كو هنك براده‌ر بێژن: وه‌ بابه‌ت گه‌له‌ك مه‌زن كر یانژى وه‌ ژ بهایێ وى پتر دایێ هه‌لبه‌ت ل ڤێرێ ژى ئه‌زنه‌هاتیمه‌ به‌ره‌ڤانیێ ژ كچا كوردا ئورۆپى بكم، یانژى كچا كورد ل هه‌ر جهێ هه‌به‌ بابه‌ت مه‌زنه‌ له‌وماژى مه‌ مه‌زنكر و ب كارین دێ مه‌زنتر لێكین، چونكى یا ئێكه‌مین بابه‌ت گرێداى كچا كورده‌ ئانكو هه‌رى پیرۆزیا مه‌یه‌ و ب دژوارى یا هاتیه‌ برینداركرن و ب ده‌ستێ برایێ خوه‌ یێ كورد یا دوه‌مین ژى یاهاتیه‌ برینداركرن ژ ئالیێ كه‌سه‌كێ كو خوه‌ ب ره‌وشه‌نبیر و پێشكه‌فتى و هه‌لبه‌ستڤان و وه‌لاتپارێز دزانیت، مرۆڤ دكاره‌ ژبۆ تشته‌ك ژڤێژى مه‌زنتر ل مرۆڤه‌كى ساده‌ ببۆریت، چونكى ساده‌یه‌ و دبه‌ ب كوورى ل رامانا ئاخفتنا خوه‌ژى نه‌گه‌هه‌، له‌وماژى مه‌ودایێ لێبۆرینێ به‌رفره‌هه‌ برهان زێبارى خودانێ هه‌لبه‌ستا گرگرونرنر د چاڤێ هه‌ر كورده‌ك وه‌لاتپارێزدا مه‌زنبوو. مه‌زنبوو نه‌ ب كه‌ساتیاخوه‌، به‌لكو ژبه‌ر وان هه‌لبه‌ستێ ب كوردایه‌تى و پێشمه‌رگان و قاره‌مانیا وان دڤه‌هاندن و دگۆتن مینا چیایه‌كێ بوو د چاڤێن مه‌دا و پیرۆز ژی بوو هه‌ردیسا جهێ رێزه‌كا هه‌رى مه‌زنبوو. دبێژن رێزگرتن ل كه‌سه‌كێ یا ب ساناهیه‌ لێ گرنگ ئه‌وه‌ كه‌سێ رێز لێ دهێته‌ گرتن، دێ چاوا كاریت وێ رێزێ بۆ خوه‌ بهێلت ڤى برهانی ژى نزانى وێ رێزێ بپارێزیت یا لێ دهاته‌ گرتن د روونشتنه‌كا مه‌یانه‌ ل گه‌ل كۆمه‌كا یێن ژهه‌ژى خوه‌ و ب سه‌ره‌كێ نیڤ مه‌ست و نیڤ هشیار و ب زمان و ئه‌زمانه‌كێ نیڤ گلوله‌ هه‌لبه‌سته‌كا ژئالیێ كێش و سه‌نگان ڤه‌ ژبه‌رهه‌ڤ چووى دبێژیت ژبۆ پێكه‌كا مه‌ى كچا كورد خوه‌ دفرۆشیت و ل سه‌ر مێزا یه‌كه‌م ناڤێ وێ مادۆنایه‌ و ل مێزا دن مارینایه‌ و د كۆكا خوه‌دا ناڤێ وێ عه‌یشۆیه‌، ب راستى ب ئه‌ڤان قه‌سێن چڤێل و ڤێ بێرێزیێ ل هه‌مبه‌ر كچا سه‌ربلندا كورد ئه‌و چیایێ هندى بلند هه‌رفى و هیچ پیرۆزیه‌ك ژى نه‌ما د چاڤێن پرانیا كوردان دا شكه‌ست، ب تایبه‌ت كوردێن ل ده‌رڤه‌ى كوردستانێ دژین كو ب راستى كوردێن وه‌لاتپارێز وپاقژن ئه‌رێ كاك برهان پرسیاره‌كێ ئه‌رێ راست وژدانا ته‌ هۆسا ب ساناهى رێك دایه‌ ته‌ تو كچا كورد كرێت بكى؟ و ب هزر و زمانێ داعشى باخڤى؟ ئه‌رێ تو دزانى دوژمنێ سه‌ر سه‌ختێ كوردان كو تركه‌ هه‌تانى نها ئه‌ڤ جورئه‌ته‌ نه‌دایه‌ خوه‌ ویاته‌گۆتى؟ یانى هه‌ر كه‌تیه‌كێ ل هه‌مبه‌ر پێكه‌كا مه‌ى گۆته‌ته‌ كا بۆ من هه‌لبه‌سته‌كێ ل سه‌ر ڤى بابه‌تى ڤه‌هوینه‌ تو دێ وه‌كى؟ پانها چى جیاوازیا ته‌ و به‌گزاده‌یه‌كێ هه‌یه‌ كوجامێرى ل گه‌ل رێزێن من بۆ هه‌ر به‌گزاده‌یه‌كێ كورد بۆ شاباشان دسترن و سترانا ب ئاغایان دبێژن ئێ ته‌ژى وه‌كر كابراى گۆتیه‌ته‌، بۆ من هۆسا هه‌لبه‌ستێ ل سه‌ر كچه‌كا كورد ڤه‌هوینه‌ ته‌ژى ته‌ر و هشك دایه‌ هه‌ڤ ته‌ گۆتبایێ ما ئه‌ز به‌گزاده‌مه‌، لێ ته‌ وه‌ نه‌گۆت ته‌ ئه‌و كر یا ته‌ كرى؟؟ بۆ زانینا ته‌ كاك برهان هه‌تا نهاژى كو ئه‌زێ ڤان چه‌ند رێزكان دنڤیسم ئه‌ز باوه‌رناكم كورده‌ك خوه‌ ب كورد بزانت ڤان ئاخفتنان بكت یێن ته‌ د وێ روونشتنا مه‌یانه‌دا كرین، گه‌لۆ پا هه‌كه‌ خودانێن ڤان ئاخفتنێن كرێت هه‌لبه‌ستڤانه‌كى كوردبه‌. له‌وما ژى من گۆت چاڤێن من باوه‌ر ناكت و مه‌ژیێ من وه‌رناگریت باشه‌ هه‌میێ بده‌ ئالیه‌كێ تو چاوا دكارى هه‌لبه‌ستێ هنده‌ بێ بها بكى هه‌ركه‌سێ هات و هه‌ركه‌سێ چو گۆته‌ ته‌ بۆ من هه‌لبه‌سته‌كێ ل سه‌ر فلان بابه‌تى ڤه‌هوینه‌ ته‌ ڤه‌هاند گه‌لۆ مانه‌ هه‌لبه‌ست هه‌سته‌ و ژ ناخێ هه‌لبه‌ستڤانى ده‌ردكه‌ڤه‌ قه‌تژى ب ساناهى نایێ گه‌ر داخبارى نه‌به‌ په‌یڤ وێ ژكو وه‌رن لێ یاته‌ نه‌ هه‌لبه‌سته‌ یاته‌ لێكئینانه‌ له‌واژى مینا به‌گزادان شاباشان وه‌ردگرى لهه‌مبه‌ر لێكئینانێ ئه‌ز ناخوازم ڤى بابه‌تى گه‌له‌ك درێژ بكم لێ ئه‌زدێ بۆ برهانێ زێبارى و كه‌سانێن وه‌كى وى كچێن كوردێن ئورۆپا دبینن چه‌ند نموونه‌یه‌كا ئینمك ل داویا سالێن نۆتان و ده‌ستپێكا دو هزارێ چه‌ند ساله‌كان ئه‌ز ل باژارێ رۆتردام دژیام كو مه‌زنترین ده‌ربه‌ندا جیهانیه‌، نهاژى د ئه‌ڤى باژاریدا 119 نه‌ته‌وه‌ دژین ب دانپێدانا پرانیا ڤان نه‌ته‌وه‌یان و شاره‌داریا رۆتردام كورد ئێكن ژ نه‌ته‌وه‌یێن هه‌رى برێز و دانهیشتى و ل سه‌ر خوه‌ ئه‌وژى چو ئه‌رێ كاك برهان تو دزانى ب ده‌هان كچێن كورد گرنگ نینه‌ كۆكا وان ژكیش پارچا كوردستانێ به‌ ژ ئورۆپا قه‌ستا ئه‌نیێن شه‌رى كرینه‌ ل دژى ده‌وله‌تا خیلافه‌تا ئیسلامى داعش چ مل ب ملێ پێشمه‌رگه‌ى و چ ژى مل ب ملى شه‌رڤانێن كورد ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ نه‌، ب تنێ ئه‌ڤه‌ به‌لكو خه‌لكه‌ك هۆله‌ندى و جێرمه‌ن و سۆیدى و دانماركیژى رازى كریه‌ و بخوه‌را بریه‌ ژبۆ به‌ره‌ڤانیكرنێ ژ وێ كوردستانا ئیرۆ تو ب ئازادى تێدا دژیێ و روونشتنێن مه‌یانه‌ تێداد ده‌ینى. ئه‌رێ ل بیرا ته‌یه‌ كوردێن ل سورگۆنێ ل رۆژانێن ریفراندۆما كوردستانێ چى دكار دكرن داكو جه‌نابێ ته‌ ب سه‌ربه‌ستى و ب روومه‌ت بژیت، ته‌دیت چاوا ل برۆكسل و ئه‌مستردام و پاریس و بۆن و به‌رلینان شه‌ڤ و رۆژ ل سه‌ر جادابوون، ئه‌ڤه‌ خه‌لات و پاداشتێ وان بوو تو كچێن وان ب له‌شفرۆش ل قه‌له‌م بده‌ى سه‌رخاترا جیرانه‌كێ ته‌ یێ كه‌تى و….تو نها ژى خوه‌ ب هه‌له‌ستڤان دزانى ئه‌ز ل باژێره‌كێ دژیم دكتۆرا من یا ددانان كچه‌كا كورده‌ كۆكا وان ژ زاخۆیه‌ كچا مامۆستایێ من یێ بیركاریێ /قوناغا ئاماده‌ی ده‌ما ئه‌ز دبینم سه‌رێ من مینا چیا بلند دبه‌ ئه‌رێ هه‌لبه‌ستڤانۆ ته‌ هزر ل وان كچێن كورد نه‌كر ئه‌وێن ب ژیرى و زیره‌كى و زانینا خوه‌ گهانه‌ په‌رله‌مانێن ڤان ده‌وله‌تێن ئورۆپى و رۆژانه‌ دۆزا كوردى ل هه‌رچارپارچان دكنه‌ بابه‌ت ل په‌رله‌مانان و پێكۆلا ئاڤاكرن و چێكرنا لۆبیێ كوردى دكن؟ ژبۆ به‌ره‌ڤانیكرنێ ژ دۆزا كوردى ل داویێ دخوازم بێژم من قه‌ت ل به‌ر نه‌بوو تشته‌كێ بنڤێسم ل سه‌ر ڤى بابه‌تى، چونكى من گۆت كابراى ئه‌ڤ تشته‌ گۆتیه‌ د ره‌وشه‌كا كو سایكولۆژیا وى نه‌جێگیر، لێ ده‌ما ڤێ ئێڤارێ من ڤیدیۆیه‌كا وى دیت كو ل ئالیه‌كێ داخوازا لێبۆرینێ دكه‌، لێ ل ئالیێ دن دیسا ل سه‌ر ئاخفتنێن خوه‌ رژده‌ و دبێژته‌مه‌ هوون باش ل من نه‌گه‌هشتینه‌، هه‌رن دیسان دوباره‌ گوهداریا هه‌لبه‌ستێ بكن، ته‌ لێبۆرین خواست هنده‌ تو چما دیسان پێكۆلێ دكه‌ى مه‌ بخاپینی؟ ل داویا داوى هیڤیدارم ب شێوه‌یه‌ك فه‌رمى و ل كه‌ناله‌ك كوردى لێبۆرینا خوه‌ ژ كچێن كورد بخوازى بێ كو بێژى هوون ل مه‌ره‌ما من نه‌گه‌هشتینه‌، چونكى ب دروستى ئه‌م د مه‌ره‌ما ته‌ گه‌هشتینه‌.

36

عه‌مه‌ر سندى
ل گۆره‌ى پێناسا ستانداردا جیهانى (حوكمه‌ت) سازیه‌كه‌ ب كه‌ڤنترین سازیێن سیاسى د جیهانێ دا دئێته‌ ژمارتن و حوكمه‌ت ره‌نگه‌كه‌ ژ ره‌نگێن بجهئانینا ده‌ستهه‌لاتێ و مرۆڤ د كاره‌ په‌یڤا حوكمه‌ت ل رێڤه‌به‌ریا هه‌ر گرۆپه‌كێ بكه‌ كو یا ژ هه‌میان ژى بچویكتر خێزانه‌ و هه‌ر د كه‌ڤنترین چه‌رخ ژی دا مرۆڤان یان جڤاكێ پێدڤى ب ده‌ستهه‌لاتداران هه‌بوویه‌ ژبۆ رێڤه‌برن و رێكخستنا ژیانێ. د كه‌ڤن ژی دا ژبۆ ره‌وا دانه‌كا ره‌ها ب حوكمه‌ت و ده‌ستهه‌لاتێ دگۆتن حوكمه‌ت هێزا ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ ژ خوداى وه‌ردگره‌، ئه‌ڤه‌ ژى پتر ژبۆ وێ ئێكێ دهات كو هه‌ركه‌سه‌ك ملكه‌چى ده‌ستهه‌لاتێ ببه‌ و فه‌رمانان بێ سێ و دو بجه بینه‌ ئه‌گه‌رنه‌ وى فه‌رمانا خوداى بجهنه‌ئانیه‌، دڤیا بێته‌ سزادان و سزادانا وى ره‌وایه‌, لێ د نها دا و ل وه‌لاتێن دیمۆكراتخواز و رێزگرێن مافێن مرۆڤان و ئازادیێ دبێژن گه‌ل ژێده‌رێ هێزا حوكمه‌تێ یه‌ و ره‌وابوونا خوه‌ ب رێیا هه‌لبژاتنێن پاقژ و نه‌په‌نى و ئازاد ژ گه‌ل وه‌ردگرن هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ ژى ژبۆ ره‌وا دان ب ده‌ستهه‌لاتا حوكمه‌تێ یه‌ پتر ژ ده‌ه جۆرێن حوكمه‌تان هه‌نه‌ ژ وان: (شاهانه‌ یاره‌ها/ شاهانه‌ یا دستوورى/ ئه‌رستوكراتى/ كوالیسیۆن/ ئوتوكراتى/ فیدرالى/ دیكتاتۆرى/ كۆمارى/ ته‌كنۆكراتى تیۆكراتى…هتد)، لێ ل ڤێره‌ شولێ مه‌ ب ئه‌ڤان هه‌موویان نینه‌ تنێ دێ ل سه‌ر حوكمه‌تا كوالیسیۆن (coalition government) راوه‌ستین كو هه‌ر تم وتم حوكمه‌تا كوردستانێ ژ ئه‌ڤى چه‌ندین پارتیێن سه‌ركه‌فتى ل هه‌لبژارتنان هه‌ریه‌ك ل گۆره‌ى شایستێ خوه‌ یێ هه‌لبژارتنان و ژمارا كورسیان و قه‌بارێ خوه‌ ب هه‌ڤره‌ حوكمه‌تێ ئاڤا دكن و دكه‌ڤنه‌ د قووناغا ئه‌نجامدانا خزمه‌تێ ژبۆ وه‌لاتیان، لێ هه‌لبه‌ت هنك پارتى خوه‌ ته‌ڤلى حوكمه‌تێ ناكن و پشكدار نابنه‌ تێدا و دمینن ژ ده‌رڤه‌ى حوكمه‌تێ وه‌كو ئوپوزسیۆن the opposition)) ئه‌ڤێن هه‌نێ ل وه‌لاتێن دیمۆكراسى بچویكترین و مه‌زنترین شاشیێن حوكمه‌تێ دده‌یننه‌ به‌ر سینگ و چاڤێن وه‌لاتیان و ده‌ما حوكمه‌ت دكه‌ڤته‌ شاشیان ئه‌ڤ ئوپوزسیۆنه‌ حوكمه‌تێ رسوا دكه‌، چ ب رێیا ده‌زگه‌هێن خوه‌ یێن راگه‌هاندنێ یانژى ب رێیا ئۆرگانیزه‌كرن و رێكخستنا خوه‌نیشاندانان (demonstration) و هاندانا وه‌لاتیان و بێ به‌هاكرن و سڤككرنا ده‌ستهه‌لاتداران یانژى حوكمه‌تێ هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ كاره‌كى هه‌رى ره‌وایه‌ و مافه‌كى ره‌وا یێ ئوپوزسیۆنێ یه‌، چونكى ناڤێ وێ ئوپوزسیۆنه‌، لێ ل هه‌مبه‌ر دا پارتیێن كو پشكدار د ئاڤاكرنا حوكمه‌تێ دا ب هه‌مى هێزا خوه‌ به‌رگرى و به‌ره‌ڤانیێ ژ حوكمه‌تا خوه‌ دكن ل هه‌مبه‌ر ئوپوزسیۆنێ پێكۆلێ دكن ئوپوزسیۆنێ ب دره‌وین و نه‌راسنه‌راست ده‌ربێخن و داخۆیانیێن وان بێ بها بكن. هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ رێكه‌ك و كاره‌ك ره‌وایه‌ ژبۆ هه‌ردو ئالیان ئانكو ره‌وایه‌ ئوپوزسیۆن ره‌خنێ ل كاروبار و كریار و پلان پرۆژێن حوكمه‌تێ بگره‌ و حوكمه‌ت به‌ره‌ڤانیێ ژ خوه‌ و پرۆژه‌ و پلانێن خوه‌ بكه‌ و بۆ رایا گشتى خۆیا بكه‌ كو خوه‌دى ئارمانج و پلان و پرۆگرامه‌ و ئوپوزسیۆن راست ناكه‌ و دخوازه‌ ژ بهایێ پرۆژه‌ و پلانێن وان كێم بكه‌، هه‌لبه‌ت ل هه‌موو جیهانێژى سیسته‌م ئه‌ڤه‌یه‌ و هه‌ر ب ئه‌ڤى ئاواى حوكمه‌تا كوالیسیۆنا هه‌ڤپه‌یمان دئێته‌ ئاڤاكرن و ب ئاوایێ مه‌ خۆیا و ئه‌شكه‌ره‌كرى ئوپوزسیۆن كارێن خوه‌ ئه‌نجامدده‌ وه‌كو چاڤدێر ل ئورۆپا و و رۆژئاڤا حوكمه‌ت دخوازه‌ ئوپوزسیۆن ب هێزبه‌ داكو ب هێز ل هه‌مبه‌ر حوكمه‌تێ راوه‌سته‌ و حوكمه‌ت ژى ژ نه‌چارى بكه‌ڤه‌ بن بارى و باشترین خزمه‌ت پێشكێشى وه‌لاتیێ خوه‌ بكه‌، لێ دیسا دێ وه‌كى گه‌له‌ك جاران مه‌ گۆتى بێژین ژبۆ ڤى جۆرێ سیاسه‌تێژى وه‌لاتێ مه‌ (دئێنه‌) ئانكو حوكمه‌ت و ده‌ستهه‌لات و حوكمدارى و ئوپۆزسیۆن ژى نه‌وه‌كى چ وه‌لاتانن سیته‌مه‌كێ تایبه‌ت بخوه‌ڤه‌ یێن هه‌ین ب مخابنیڤه‌ سیسته‌مه‌كێ شاش و خوه‌هر و نه‌راست سیسته‌مه‌ك كو كێم وێنه‌یه‌ ل جیهانێ دبێژم كێم وێنه‌یه‌ ل جیهانێ چونكى ما كێ دیتیه‌ مرۆڤ پشكدارى حوكمه‌ته‌كێ به‌ و وه‌زیر و رێڤه‌به‌رێن گشتى و پارێزگار تێدا هه‌بن و د هه‌مان ده‌می دا دژاتیا وێ حوكمه‌تێ بكه‌ و ملێ خوه‌ بده‌ ملێ ئوپوزسیۆنێ و تۆمه‌تێن وان ب په‌ژرینه‌ نێزیك ده‌ه ساله‌ حوكمه‌تا كوردستانێ ب ئه‌ڤى ئاواى رێڤه‌ دچه‌، له‌وماژى هه‌ر تم حوكمه‌ته‌ك شه‌له‌ل گرتى و سست بۆیه‌ و نه‌كاریه‌ وه‌كو پێدڤى خزمه‌تا خه‌لكێ خوه‌ بكه‌ چونكى پشكدارێن حوكمه‌تێ بخوه‌ ل هه‌رته‌نگاڤیه‌كێ پشتا خوه‌ داینه‌ حوكمه‌تا خوه‌ و ئالیه‌ك تنێ هێلاینه‌ د گۆره‌پانێدا و هه‌موو كێماسى ئاڤێتینه‌ سه‌ر ملێ وى ئالى بتنێ و پرێزه‌ژى یا خۆیایه‌ كانێ ب چ ئاوایه‌ و ره‌وشا خه‌لكێ د چ ئاستێ ژیانێ دایه‌ راسته‌ د سالێن ده‌ربازبووی دا هنده‌ك پێشهاتێن نه‌ چاڤه‌رێكرى په‌یدابوون كو حوكمه‌تێ ژبۆ چاره‌سه‌ریا وان پلانه‌كا زه‌لال نه‌بوو یانژى ژ شیانێن وێ ده‌ربوو وه‌كو برینا بۆدجێ ژ ئالیێ حوكمه‌تا فیدرال ڤه‌ هه‌روه‌ها به‌رپابوونا شه‌رێ ده‌وله‌تا ئیسلامى یا تیرۆرست لێ د پێكولا چاره‌سه‌ركرنا پرسێن دنژى وه‌زیر هن ئالیێن پشكدار د حوكمه‌تێدا نه‌ ئالیكاربوون و هه‌رتم دخواستن حوكمه‌ت سست و بێ هێز و سه‌رنه‌كه‌فتى و خرشبه‌، داكو ل هه‌مبه‌ر وه‌لاتیێن كوردستانێ بێ بها ببه‌ و ل داویێ شه‌رمزارببه‌ و خوه‌ ژ ئه‌ڤێ شه‌رمزاریێ بێ به‌هر بكن ل ڤێره‌ دخوازم وه‌كو پێشنیاره‌كێ ژبۆ حوكمه‌تا داهاتى بكم ب راستی ژى دڤیا كو ئه‌ڤه‌ مه‌رجه‌كێ پشكداربوونێ به‌، ئه‌و پارتیا پشكدارى ئاڤاكرنا حوكمه‌تێ به‌ و وه‌زیر و گزیر و ریڤه‌به‌ر تێدا هه‌بن دڤیا حوكمه‌تێ ب حوكمه‌تا خوه‌ بزانه‌ و به‌ره‌ڤانیێ ژێ بكه‌ و ب حوكمه‌تا ئالیه‌كێ ب تنێ نه‌ده‌ ناسكرن بهاى بده‌نێ ئاخفتنا منژى نایێته‌ وێ واته‌یێ كو دناڤخوه‌دا، ئانكو ل میتینگ و جڤینێن جڤاتا وه‌زیران پێداچوون و ره‌خنه‌ ل پلان و كارو چاكیێن حوكمه‌تێ نه‌ هێ گرتن یان ئوپوزسیۆنه‌كا كارابه‌ یانژى حوكمه‌ته‌كا كارابه‌، چونكى ل هیچ جهه‌كێ نه‌بوویه‌ پێ یه‌ك ل ناڤ حوكمه‌تێ و پێ یه‌ك ل ناڤ ئوپوزسیۆنێ ب هیڤیا ئاڤاكرن و پێكئانینا حكومه‌ته‌كا كارا و ب هێز بكاره‌ خزمه‌تا وه‌لاتیێن كوردستانێ بكه‌ و هه‌مى وان هه‌ڤركى و ئاسته‌نگان ده‌ربازبكه‌ بێكارى و هه‌ژاریێ ل وه‌لاتى بنبربكه‌

23

عه‌مه‌ر سندى
كورد دبێژن ئه‌ز چیا و تو چیا گولك ما بێ گیا، ڤێجا گولكێ كوردان نه‌ تنێ ما بێ گیا، ئه‌ز دبینم وێ ژ برسێ بمره‌, دیرۆكا هه‌ڤركیێن كوردان دوور و درێژه‌، لێ ئه‌م ناخوازین بچینه‌ ناڤه‌رۆكێن وان ئه‌گه‌ر بخوازین بچین ژى، نكارین چونكى ب گۆتاره‌كێ و سه‌دان و ب پرتووكه‌كێ و ده‌هان ب داوى نابن تنێ دێ ل سه‌ر لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى (strategicagreement) یا د ناڤبه‌را هه‌ردو پارتیێن خوه‌دى ده‌ستهه‌لات ل هه‌رێما باشۆرێ كوردستانێ راوه‌ستم ل تیرمه‌ها سالا 2007ێ و ب سپۆنسه‌ریا ئه‌مه‌ریكا لهه‌ڤهاتنا ستراتیجی دنێڤبه‌را پارتى دیمۆكراتى كوردستان و یه‌كه‌تیا نیشتیمانیا كوردستان و ل بلندترین ئاست هاته‌ ئیمزا كرن ئانكو ژ ئالیێ سه‌رۆك و سكرتێرێ گشتى هه‌لبه‌ت هه‌ر كه‌سه‌كێ خوه‌ ب كورد ببینه‌ ب نێزیكبوونا ئالیێن سیاسی یێن كوردى كه‌یفخوه‌ش و دلگه‌ش دبه‌ سه‌ره‌راى نێگاتیفێن ڤێ لهه‌ڤهاتنێ باشیێن خوه‌ هه‌بوون، چونكى پشتى هه‌ڤركیه‌كا دژوار و رشتنا خوینا ب ده‌هان كوردان هه‌ردو ئالى رازیبوون كو ب هه‌ڤرا ڤێ هه‌رێمێ برێڤه‌ ببن یاراستژى خه‌لكێ هه‌رێما كوردستانێ ب درستى ناڤه‌رۆكا ڤێ لهه‌ڤهاتنێ نه‌دزانین، لێ هه‌ر چاوابه‌ خه‌لك ب لهه‌ڤهاتنا دو پارتیێن هه‌ڤدژ شاد دبن هه‌رتشت د ناڤبه‌را واندا هاته‌ لێكڤه‌ كرن ژ پله‌ و پۆست و پایه‌یان پێشیێن كوردان گۆتیه‌ (شه‌ڤێن تارى ژهنگۆران خۆیانه‌) سه‌رنه‌گرتنا ڤێ لهه‌ڤهاتنێ ژ ده‌سپێكێ خویا بو ده‌ما هه‌ریه‌كێ ژ وان نێزیكى سه‌دهزار پێشمه‌رگێن تایبه‌ت بۆ خوه‌ هێلاین سه‌ره‌راى هه‌بوونا وه‌زاره‌تا كاروبارێن پێشمه‌رگه‌ ژبلى گه‌له‌ك خالێن دن یێن گرنگ لێ ئه‌ڤه‌ خاله‌كا هه‌رى زه‌ق و دیاربوو و هه‌ر وه‌لاتیه‌كێ هه‌رێما كوردستانێ هه‌ست پێ دكر مه‌زنترین مه‌ترسی ل سالا2014 ب سه‌ر هه‌رێما كوردستانێ داهات كو ئه‌وژى ئێریشا ریكخراوا ده‌وله‌تا ئیسلامى ل ئێراقێ و شامێ یا تیرۆرست بى لێ ڤێ مه‌ترسیا مه‌زنژى نه‌كارى پێشمه‌رگێ هه‌رێما كوردستانێ بكته‌ یه‌ك كو هه‌ریه‌كێ ژوان ئه‌نیێن شه‌رى یێن تایبه‌ت هه‌بوون راپێچان و سه‌روبه‌رێن وانژى ژ هه‌ڤ جودابون دیسا خاله‌كا دن كو ئه‌وژى ئه‌گه‌ره‌كا كوشنده‌ و كۆژه‌ك بۆ و لهه‌ڤهاتن به‌ر و مرنێ دبر ئه‌وبوو ل ده‌ما كو هه‌ردو ئالیان ته‌ڤدا حوكمه‌ت دامه‌زراندى وه‌كو ئه‌ته‌كێته‌ك دبلوماسى دڤیا هه‌ردو ئالى ل ئه‌ڤێ حكومه‌تێ خوه‌دى ده‌ركه‌ڤن و بپارێزن به‌روڤاژى ڤى ئه‌ته‌كێتى ئالیه‌ك یێ كو ل سه‌ر لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى ئیمزاكرى دژى حوكمه‌تا خوه‌ رادوه‌ستا و مل ب ملى ئوپوزسیونێ خالێن لاوازێن حوكمه‌تێ ئه‌شكه‌ره‌ دكرن هه‌روه‌كو نه‌ خوه‌دى به‌هر یانژى شریك د وێ حوكمه‌تێدا كو ئه‌وژى براده‌رێن یه‌كه‌تیا نیشتمانیا كوردستانبوون هه‌م د په‌رله‌مانی دا هه‌مژى دحوكمه‌تێدا دژاتیا ئه‌زمۆنا هه‌رێما كوردستانێ ب گشتى دكرن و په‌رله‌مه‌نته‌رێن سه‌ر ب یه‌كه‌تى نیشتیمانى كوردستان ب هه‌موو ڤێ ئێكێ نه‌راوه‌ستان و ملدانه‌ ملێن پارتیێن ئوپوزسیۆن و بچیك كو قانوونه‌ك نوه ده‌ربكن ل گۆره‌ى وێ قانوونێ (صلاحیاتێن) سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ سنۆردار بكن ئه‌و سه‌رۆكێ كو هه‌ڤپشكێ وان یێ لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى یه‌ ئه‌ڤه‌ژى وێ یه‌كێ ناگه‌هینیت كو ئالیێ به‌رامبه‌ر ژ سه‌دێ سه‌د پێگیرى ب لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى كربیت له‌وماژى ئه‌ڤه‌ یازده‌ سال بسه‌ر ئیمزاكرنا ڤێ لهه‌ڤهاتنێ را ده‌ربازبوون، لێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ یا كو پایته‌ختێ وێ هه‌ڤلێر نه‌كاریه‌ تنێ دو سعه‌تان ژى خوه‌دى ده‌ستهه‌لاتبه‌ ل زۆنا كه‌سك و هله‌بجه‌ و ده‌ڤه‌را راپه‌رین ئه‌ڤه‌ راستیه‌كه‌ بلا ئه‌م ژێ نه‌ره‌ڤین و ئه‌ڤه‌ دوورهێله‌كه‌ دڤیا ئه‌م دانپێدانێ پێ بكین وه‌ك خۆیا و ئه‌شكه‌ره‌ یه‌ك حوكمه‌ت و یه‌ك سه‌رباژار (پایته‌خت) لێ دوو له‌شكر دو ئاسایش دوو دژه‌ تیرۆر دو په‌یوه‌ندى هه‌تانى دو ئارمانجێن ژ هه‌ڤ جودا هتد…..ب وه‌غه‌ركرنا مام جه‌لالى كو ئیرو ساله‌ك ده‌رباز دبه‌ ئێدى لهه‌ڤهاتن كه‌فته‌ به‌ر سه‌كه‌راتا مرنێ چق و بال و شه‌پێل و شاپه‌ر د ناڤ یه‌كه‌تى نیشتیمانى كوردستانده‌ په‌یدابوون هه‌رچه‌نده‌ به‌رێژى هه‌بوون لێ مام جلال مینا سێهوانه‌یه‌كێ بوو ل سه‌ر سه‌رێ وان رۆژ بۆ رۆژێ پێگیرى كرن ب ئه‌ڤێ لهه‌ڤهاتنێ و رێزگرتنا وێ لاواز دبوو، لێ ژبه‌ركو نێزیكبوونا دو مرۆڤێن كورد لهه‌ڤ بۆ مرۆڤى جهێ دلخۆشیێ یه‌ له‌وماژى سه‌ره‌راى زانینا مه‌ بۆ ڤى دوورهیلێ ته‌حل لێ مه‌ وه‌كو ده‌ستكه‌فته‌ك ددایه‌ نیاسین ب تایبه‌ت د مه‌دیایێ دا، به‌لێ ئیرۆ كون یا ژ پاته‌ى مه‌زنتر لێ هاتى ورم (تیر) د كوارانده‌ نائێنه‌ ڤه‌شارتن و چاڤێن ر‌وژێ ب بێژینڤێ نائێنه‌ نخامتن هه‌ر تشته‌ك یا به‌روڤاژى لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى برێڤه‌ دچه‌ ب دیتنا من وه‌كو چاڤدێره‌كێ بۆیه‌ران لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى ل بۆیه‌رێن كه‌ركووكێ یێن ئوكتوبه‌را سالا پار2017 مربوو هه‌تا هه‌تایێ و كه‌ته‌ د تابویتێ دا و به‌رى دوهى ل ده‌مێ هه‌لبژارتنا سه‌رۆك كۆمارێ ئێراقێ بسمارێ داویێ ل تابیتا لهه‌ڤهاتنا ستراتیجى هاته‌ قوتان تنێ یا ماى بنئاخ بكین و دوورهیلێ دو ئیداره‌یێ دیسا ببه‌ دیفاكتۆ و ئه‌م دانپێدانێ پێ بكین.

ئه‌رێ هوون دێ كه‌نگێ مرنا وێ رێككه‌فتنا ستراتیجى یا د كۆكا خوه‌ دا به‌راڤێتى راگه‌هینن؟
2ـ2 عومه‌ر سندى
من ل ده‌سپێكێ ئاماژه‌ ب وێ یه‌كێ كربوو كو ناڤه‌رۆكا ڤێ لهه‌ڤهاتنێ (رێككه‌فتنێ) ژبۆ وه‌لاتیێ كورد ل هه‌رێما كوردستانێ یا مژه‌ویه‌ نه‌ رۆهنه‌، لێ تشتێ رۆهن و ئاشكه‌رایه‌ هه‌ردو ئالى ل سه‌ر وێ ئێكێ دكۆكن كو ب هه‌ڤرا هه‌رێمێ برێڤه‌ ببن و پله‌ و پۆستان ب سازان لێكڤه‌ بكن و حوكمه‌ته‌كا هه‌ڤپشك ئاڤابكن و ل حوكمه‌تا خوه‌ خوه‌دى ده‌ربكه‌ڤن داكو بكارن ب رێیا ڤێ حوكمه‌تێ هنده‌ك خزمه‌تگوزاریان پێشكێشى وه‌لاتیان بكن ئه‌گه‌ر وه‌ مێزه‌ كربیت پشتى سالا 2009 كو بزاڤه‌ك په‌یدابوو ب ناڤێ گۆران و ژ دل و هناڤێن ئێكه‌تیا نیشتیمانى ده‌ركه‌ت و وه‌كو بزاڤه‌كا ئوپوزسیۆن هاته‌ مه‌یدانێ و خوه‌ مینا فریشته‌ ددایه‌ نیاسین و ده‌ستهه‌لاتدارژى گه‌نده‌ل و نه‌زان و نه‌لێ هاتى كارین تا راده‌یه‌كێ بزاڤێن حوكمه‌تێ سنۆردار بكن یان هیچ نه‌بت له‌كه‌دار بكن و حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل به‌ر وه‌لاتیێ كورد بكته‌ جهێ پرسیارێ لێ ئه‌گه‌ر كادر و په‌رله‌مه‌نته‌رێن ئێكه‌تیا نیشتیمانیا كوردستان كو هه‌ڤبه‌شێن سه‌ره‌كى یێ رێككه‌فتنا ستراتیجیكن مل نه‌دابا ملێ ئوپوزسیۆنێ وان نه‌ دكارین هیچ كاریگه‌ریه‌كێ بكن، هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ لڤینا هه‌نێژى ل گه‌ل پره‌نسیپێن رێككه‌فتنێ ناگونجیت و هه‌ڤدژه‌ ئه‌ز وه‌كو كه‌سه‌ك قه‌ت دژى هه‌بوونا ئوپوزسیۆنێ نینم به‌روڤاژى هه‌بوونا ئوپوزسیونه‌كا ب هێز و پاقژ دیارده‌یه‌كا هه‌رى ساخله‌مه‌ ل هه‌موو وه‌لاتان ب تایبه‌ت ل رۆژهه‌لاتا ناڤین ئوپوزسیۆن هه‌ر گه‌ره‌كه‌ لێ پارتى دیمۆكراتى كوردستان گه‌له‌ك گرنگى نه‌دایه‌ ڤى بابه‌تى چونكى نێزیكى 60% ژ هه‌رێمێ هه‌رتشت د بن كونترۆلا واندابوو هه‌مى كاروبارێن حكومى و حزبى و زۆنا كه‌سكژى ب شێوه‌یه‌ك دن دهاته‌ رێڤه‌ برن هه‌روه‌ك ده‌ڤه‌ره‌كا یاخیبووى نه‌ ل ژێر كونترۆلا حوكمه‌تا هه‌ڤلێرێ و ئه‌ڤه‌ژى راستیه‌كه‌ هه‌رچه‌نده‌ یا ته‌حله‌ لێ دۆرهێل ئه‌ڤه‌ پێشێلكرنا ڤێ رێككه‌فتنێ به‌رده‌وامه‌ و دكۆمبوونێن هه‌ردوو پۆلیتبیرویان دا ئاخفتن ل سه‌ر پێشێلكاریان نه‌دهاته‌ كرن، چونكى هه‌رئالیه‌كێ بۆ خوه‌ دگۆت بلا ب ئه‌ڤى ره‌نگى ده‌ربازببه‌ من ئالیێ هه‌مبه‌ر سه‌ردا بریه‌ ئانكو ئه‌ز مفادارم ب ئه‌ڤى شێوه‌ى دو ئیداریه‌كا نه‌راگه‌هاندى هه‌بوو ل رێككه‌فتنا ستراتیجكدا ل سه‌ر پرسا سه‌رۆك كۆماری ژى ئاخفتن هاتبووكرن كو پشكا كوردایه‌ ب سازان دێ بۆ ئێكه‌تى بیت، لێ ده‌ما به‌رى هه‌فتیه‌كه‌ پارتى كه‌سایه‌تیه‌ك كاندید كرى .. ..

.. وه‌كو هه‌ڤرك هه‌مبه‌ر كاندیدێ ئێكه‌تى دڤیا مرۆڤ باش بزانه‌ كو ئێدى رێككه‌فتن ب داوى هاتیه‌ تنێ مایه‌ ل مه‌دیایێ راگه‌هینن ئه‌ز بخوه‌ دبێژم راگه‌هاندنا ڤى دۆرهێلى باشتره‌ ژ ڤه‌شارتنا وى ئه‌رێ چما مرۆڤ ل گه‌ل گه‌لێ خوه‌ راستگۆ نه‌بیت؟ یان بلا رێككه‌فتن ژ سه‌دێ سه‌د بكه‌ڤه‌ د وارێ پره‌كتیكێدا یانژى هلوه‌شه‌ نها پشتى كو د بابه‌تێ سه‌رۆككۆماریدا یه‌كه‌تى كه‌تیه‌ لێهب و لیتان و ئه‌و پۆسته‌ بده‌ستخوه‌ڤه‌ ئانیه‌ و پشتى كو پارتى ل هه‌لبژارتنێن هه‌رێما كوردستانێ ب سه‌ركه‌تى دڤیا ل گه‌ل بالێ خوه‌دى ده‌ستهه‌لات ل ناڤ یه‌كه‌تیدا روونته‌ خوار و ب ئه‌شكه‌ره‌ و راشكاوانه‌ بۆ بێژیت ئه‌ڤه‌ مه‌رجێن مه‌نه‌ ل گه‌ل وه‌ ژبۆ به‌رده‌وامیدان ب ئه‌ڤێ رێككه‌فتنێ ئه‌گه‌رنه‌ راگه‌هاندنا مرنا وێ باشتره‌ ژ به‌رده‌وامیدان ب ئه‌ڤێ ره‌وشێ ئه‌گه‌ر هوون ژ جیهانێ و ده‌رو دۆرا و دوژمنان شه‌رم دكن ئه‌ڤه‌ نه‌ ژ شه‌رێ براكوژیێ شه‌رمتره‌ نه‌ ژپه‌ككه‌فتنا په‌رله‌مانى شه‌رمتره‌, نه‌ ژ 16 ئوكتوبه‌رێ و ژ ده‌ستدانا نیڤا خاكا هه‌رێما كوردستانى 2017مه‌زنتره‌ گه‌لێ كورد ل ناڤخوه‌یا هه‌رێمێ ڤێ راستیا ته‌حل د زانن وه‌لاتێن رۆژئاڤا ئه‌وێن خوه‌ ب دۆستێن مه‌ دزانن ئه‌وژى دزانن و دوژمنێن مه‌ژى دزانن كه‌واته‌ كى ما نزانیت؟ بخوازین و نه‌خوازین دیفاكتۆیه‌كه‌ دڤیا دانپێدان پێ وه‌ره‌ كرن و ل گۆره‌ى وى كاروبارێن هه‌رێمێ بێنه‌ رێڤه‌برن ژبلى كو مرۆڤ دۆرهێلى ببینیت و چاڤێن خوه‌ لێ بنقینت و بێژیت من نه‌ دیتیه‌ ئه‌گه‌رنه‌ مرۆڤ تشته‌كێ نابینیت كو پێ دلگه‌ش ببه‌ ب هه‌رێمه‌ك هه‌ڤگرتى و یه‌ك رێڤه‌به‌رى هه‌لبه‌ت وه‌كو گه‌له‌ك جاران مه‌ ئانیه‌ زمان ئه‌ڤ بۆیه‌ره‌ ژى دێ كه‌ڤنه‌ ناڤ رۆپه‌لێن دیرۆكێ و دیروكژى دێ راستیان تۆماركت بێ كو شه‌رمێ ژ هیچ كه‌سه‌كێ بكه‌ و ل داویێ دخوازم بێژم د هه‌ر شه‌راكه‌ت و هه‌ڤپشیه‌كا هه‌بت ده‌ما دو ئالیان ژ سه‌دێ سه‌د باوه‌رى نه‌ دانه‌ هه‌ڤدو پرێزه‌ دێ وه‌كو پرێزه‌ و ڤه‌رێژا رێككه‌فتنا ستراتیجیكا پارتى دیمۆكراتى كوردستان و یه‌كه‌تیا نیشتیمانیا كوردستان بیتكو ل جهێ شینوار و ئاسه‌وارێن ئه‌زمۆنا هه‌رى ته‌حل (فیفتى فیفتى) بێ رامالین ونه‌مینن ب مخابنیڤه‌ رێككه‌فتنا ستراتیجیك هێزه‌كا دى دایێ و فیفتى فیفتى گه‌شه‌ كر و ته‌لهه‌دا كو ئه‌گه‌رێ هه‌رى سه‌ره‌كى یێ شه‌رێ ناڤخوه‌ى و مالێرانیا كوردان بوویه‌

29

عومه‌ر سندى/ فریسلاند
ئه‌م ناچینه‌ دیرۆكا رۆژنامه‌گه‌ریا كوردى و ناخوازین قووناغێن سه‌ختێن ئه‌ڤ كاروانه‌ تێدا ده‌ربازبووى بینینه‌ زمان، چونكى ب گۆتاره‌كێ و ده‌هانژى ژ ده‌رهه‌ق ده‌رناكه‌ڤین ئه‌م نكارین ب گۆتاره‌كێ یانژى پرتووكه‌كێ ژ ده‌رهه‌ق رۆلێ به‌درخانیان ده‌ربكه‌ڤین. ما دێ چاوا د گۆتاره‌كا كورت دا كارین رۆلێ رۆژنامه‌ڤانێ كورد میقداد مدحت به‌درخان خوه‌دیێ ئێكه‌مین رۆژناما كوردى بینینه‌ زمان و بێخینه‌ پێش چاڤێن خوینده‌ڤانان؟ یان هه‌ڤكارێن وى دكتور كامه‌ران به‌درخان و عه‌بدولره‌حمان به‌درخان و سوره‌یا به‌درخان و ئوسمان سه‌بڕی و قه‌دریجان…. هتد تنێ ب ناڤ ئانینا وان دخوازین وان ل بیر بینین نه‌ زێده‌تر كو مرۆڤێن خوه‌دى هه‌ژموون و جامێرینه‌ ل سه‌ر مه‌دیا و رۆژنامه‌ڤانیا كوردى و ئه‌و بوونه‌ به‌رێ بنیاتێ دانیه‌ و كارینه‌ ناڤێن خوه‌ ب تیپێن زێرین د دیرۆكێ دا بنڤیسن. كارینه‌ ببن خوه‌دى ناڤێن هه‌رى بها و پیرۆز و خوه‌دى كاریگه‌رى و گرانى كورد ئیرۆ و پشتى بۆرینا 120 سالان ب سه‌ر ده‌ركه‌فتن و چاپكرنا ئێكه‌مین چاپه‌مه‌نیا كوردى كورد خوه‌دى حوكمه‌ت و په‌رله‌مانن و خوه‌دى ب ده‌هان رۆژنامه‌ و كۆڤار و ته‌له‌ڤزیۆنێن لۆكال و سه‌ته‌لایت و سایت و مالپه‌رن ژبلى سۆسیال میدیا …كورد ئیرۆ خوه‌دى پێگه‌هه‌كى هه‌رى گرنگه‌ د رۆژهه‌لاتا ناڤین دا دیسا له‌یستكڤانه‌ك ب هێزه‌ د هه‌موو هه‌ڤكێشان دا. ل ده‌مێ ئێكه‌مین رۆژناما كوردى ب ناڤێ ((كوردستان)) ده‌ركه‌فتى ئارمانجا سه‌رنڤیسكارێ ڤێ رۆژنامێ چه‌ند خاله‌ك بوون ژوانان:
كورد فێرى زمانێ زكماكیێ خوه‌ ببن ئانكو ب كوردى بئاخڤن و بنڤیسن چونكى د هه‌بوونا گه‌لانده‌ زمان مه‌رجه‌ك سه‌ره‌كیه‌, ب زمانێ خوه‌ داخوازا مافێن خوه‌ بكن كو زمانێ وان ئازادبه‌ كورتیا وێ كورد ب كوردى بژین, دیسا ئه‌و سته‌م و زولم وزورا ل سه‌ر وان ژبه‌ر هه‌بوونا وان كو كوردن رابه‌ و نه‌مینه‌ و وه‌كهه‌ڤى د جڤاكیدا هه‌به‌ ژڤان هه‌مووانژى گرنگتر رۆژناما كوردستان ژ رژێما ئوسمانلیان دخواست كو كورد وه‌ك نه‌ته‌وه‌ بێنه‌ ژمارتن نه‌كو وه‌كو وه‌لاتیێن تورك, دیسا ژ كوردان د خوه‌ست خوه‌ كێمى هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌ك دن نه‌ ده‌ینن كو ژ كه‌سێ كێمتر نینن و كورد خوه‌دى مافن و مافێن وان هاتینه‌ بنپێكرن، دڤیا ئه‌ڤ یه‌كه‌ راوه‌سته‌، گه‌ره‌كه‌ كورد ب تایبه‌ت زارۆكێن كوردان بخوینن داكو ب ئارمانجان را بگه‌هن كو ئارمانجا هه‌رى داوى رزگاركرنا كوردستانه‌ و راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردیه‌ دیسا ئه‌گه‌ر ئه‌م رۆپه‌لێن هه‌موو ژمارێن ڤێ رۆژناما خێڤه‌ لابدین دێ بینین كا چه‌ند دلبێشه‌ ژبۆ هه‌ڤگرتنا كوردان، كورد ل كیڤه‌ دبه‌ بلا ببه‌ گرنگ ئه‌وه‌ كوردبه‌ و هه‌ڤ بگره‌ خوه‌دى یه‌ك ئارمانجبه‌ ئه‌و ژى رزگاركرنا كوردستانێ به‌ ژ داگیركه‌ران، سه‌ربه‌خویا كوردستانێ ژ ئارمانجێن هه‌رى سه‌ره‌كى یێ ڤێ رۆژنامێ بۆ ئارمانجا رۆژناما كوردستانا دایك، رزگاركرنا هه‌رچارپارچێن كوردستانێ بوو، له‌ورا ئێكه‌تیا كوردان دخواست سه‌رنڤیسكار میقداد میدحه‌ت به‌درخان هه‌رتم داخوازیا یه‌كره‌نگى و ئێكده‌نگى و تفاقا كوردان دكر دیسا رۆژناما كوردستان گرنگى ددایه‌ فێربوونا زمانێ زكماكى كو زمانێ كوردیه‌ و دخواست مرۆڤێ كورد بتایبه‌ت خوینده‌ڤانێ كورد ب زمانێ خوه‌ بزانه‌ بخوینه‌ و بنڤیسه‌ به‌روڤاژى به‌روڤاژى شه‌رم و فه‌دیه‌كا مه‌زنه‌، رۆژناما كوردستان د گۆتارێن خوه‌دا ب تایبه‌ت گۆتارێن سه‌رنڤیسكار مه‌دحه‌ت به‌درخان دا گرنگى ددایه‌ ڤى ئالى. ل چاخێ ده‌ركه‌ڤتنا رۆژناما كوردستان چ ل كایرۆ یانژى ڤیه‌نا یانژى لوندن و جنێڤ و ڤولگستون داوى ژماره‌ 30 ـ 31 ل جنێڤ ده‌ركه‌ت ب كول و كوڤان و رۆندك ب داوی هات ل وى چاخى مه‌دحه‌ت به‌درخان مینا مریه‌كێ دهاته‌ دیتن خه‌ونێن قووناغه‌كێ بداوى هاتن، لێ ئۆمێد نه‌مرن دێ چیرۆكا رۆژنامه‌گه‌ریا كوردى و ده‌ستپێكا وێ لڤر بجه هێلین. دێ ئێنه‌ سه‌ر سفرا حازر و رۆژنامه‌ڤانیا ئیرۆ پشتى 120 سالان مه‌ كاریه‌ چه‌ند ڤێ پرۆسێسا مه‌دیایێ پێشڤه‌ ببین 120 سال ئانكو چه‌رخ و چارێكه‌ك 120 سال ژ ژیانا رۆژنامه‌گه‌ریا هه‌ر نه‌ته‌وه‌ و وه‌لاته‌كێ ئانكو پێشكه‌فتنه‌كا گه‌له‌ك مه‌زن. تنێ وه‌لاتێ من نه‌بت كو رۆژنامه‌ڤانى ل وه‌لاتێ من ئیرۆ ژچارچوڤێَ حزبێ ده‌رناكه‌ڤه‌ هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ داخه‌كا هه‌رى مه‌زنه‌ كو به‌ریا 120 سالان رۆژنامه‌ڤان و نڤیسه‌رێ كورد داخوازا وه‌لاتپارێزیێ دكر، ئیرۆ سوخته‌ و شاگردێن وێ رێبازێ داخوازا حزب پارێزیێ بكن نڤێسینێن وان ل سه‌ر پرت به‌لاڤه‌یا گه‌لێ كوردبه‌، ل ڤێره‌ ئه‌م دكارین بێژین هشیارى و ڤینا وه‌لاتى ل جه‌م ره‌وشه‌نبیرێ كورد به‌رى 120 سالان ژ یا نها بهێزتربوو كو ئه‌ڤه‌ بخوه‌ژى كاره‌ساته‌كا مه‌زنه‌ باوه‌رناكم ل هیچ وه‌لاته‌كێدا هاتبیت روودان ئه‌ز دخوازم ره‌وشه‌نبیرێ كورد رۆژنامه‌ڤان و نڤیسه‌رێ كورد مه‌دیاڤانێ كورد تنێ هزرا خوه‌ د خالا رابهۆریدا بكت داكو قه‌بارێ پاشڤه‌چونا خوه‌ بزانه‌ و بزانه‌ كانێ ئه‌و چیا یان و كه‌ڤر چه‌ندا بلنده‌ یا ئه‌و ژێكه‌تى و هاتیه‌ بنێ ئه‌ڤرازى بىێكو ئه‌و هه‌ست ب وێ كه‌تنێ بكه‌ داكو بزانه‌ چه‌ند ئه‌و ژ وه‌لاتى و ڤیانا وه‌لاتى و وه‌لاتپارێزیێ دوور كه‌فتیه‌ ئومێدامن ئه‌وه‌ ره‌وشه‌نبیرێ كورد تنێ سوباهى یان دوسبه‌ یان هه‌ر رۆژه‌كێ ژڤان رۆژێن ئه‌م ده‌رباز دكین سپێده‌هیه‌كێ دومێ خوه‌ ته‌رخان بكه‌ ژبۆ ڤه‌دانا رۆپه‌لێن رۆژنامێن كوردى یێن وێ رۆژێ و ل سایت و لاپه‌رێن كوردى یێن وێ رۆژێ مێزه‌ بكه‌ و گوهداریا مه‌دیایا كوردى بكه‌ داكو بزانه‌ چه‌ند ژ هێلا وه‌لاتى و وه‌لاتپارێزیێ دوور كه‌تینه‌ و كانێ چ گرێدان ب وه‌لاتێ دایكڤه‌ ماینه‌.

39

عومه‌ر سندى /فریزلاند
ده‌مه‌كێ درێژه‌ ئاخفتن ل سه‌ر وێ یه‌كێ هه‌بوو عه‌بدولله گول سه‌رۆك كۆمارێ به‌رێ یێ توركیا هه‌ڤالبه‌ندێ نێزیكێ ئه‌ردوغانى سه‌رۆك كۆمارێ توركیا یێ نها و یه‌ك ژ ئاڤاكه‌رێن پارتیا داد و ه‌رارێ دیسان ڤه‌گه‌ره‌ ژبۆ ناڤ جیهانا پوله‌تیكێ لێ نها بابه‌ت ژ ئاخفتنێ ده‌ركه‌تیه‌ و بوویه‌ كریار و ڤه‌گه‌ریانا گولى بۆ ناڤا پوله‌تیكێ یا رۆهن بووى ل ده‌مێ بهۆرى عه‌بدولله گول ل گه‌ل ئه‌حمه‌د داود ئوغلو و عه‌لى باباجان و جمه‌یل چیچه‌ك كو هه‌موو ژى ئاڤاكه‌رێ پارتیا داد و وه‌رارن ل گه‌ل نێزیكى پێنجى په‌رله‌مه‌نته‌رێن به‌رَ یێ هه‌مان پارتى كۆمبوونه‌ك ساز كربوون. ئه‌ڤه‌ ژى گرۆڤه‌ و نیشانێن جودابوون و پارچه‌بوونا پارتیا ناڤهاتینه‌ ئه‌ڤا ل سه‌رى ئاخفتنا رۆژنامه‌ڤان و شرۆڤه‌كارێ تورك نیهاد گه‌نجه‌، هه‌لبه‌ت توركیا وه‌لاته‌ك گرنگه‌ د ده‌ڤه‌رێدا وه‌كو وه‌لاته‌ك ب هێز ژ ئالیێ ئابوورى و له‌شكرى و جوگرافى، لێ ژبۆ مه‌ كوردان ژ هه‌موو كنارانڤه‌ گرنگه‌ له‌وماژى نڤێسینژى ل سه‌ر پوله‌تیك و پێشهاتێن ڤى وه‌لاتى گه‌له‌ك گرنگه‌ ڤى وه‌لاتى یانژى رژێما سیاسى ل ڤى وه‌لاتی بۆ ماوێ 100 سه‌د سالانه‌ د ده‌ستێ ده‌ینایه‌ سه‌ر مه‌زنترین پارچه‌ ژگوردستانا چارپارچه‌ ئه‌و ژى باشۆرێ كوردستانێ یه‌، هژمارا كوردان ل ڤى وه‌لاتى ژ 35 سیه و پێنج ملیۆنان ده‌ربازبوویه‌ بێكو ساده‌ترین ماف هه‌بن ئه‌ڤه‌ ژى بلا بۆ گۆتاره‌كا دنبه‌. ئه‌گه‌ر مێزه‌ى دیرۆكا وه‌لاتێ تركیا بكین، دێ بینى وه‌لاته‌كه‌ قه‌ت ئارامیا سیاسى لێ په‌یدانه‌بوویه‌ د ماوێ كێمتر ژ سه‌د سالان سێ دستوور هاتینه‌ گوهۆرین، ژبلى راستڤه‌كرنا ڤێ داویێ چار (ده‌ربه‌) كۆده‌تایێن له‌شكرى ژبلى یا پێرار 65 شێست و پێنج حوكمه‌ت و دستوورێ نها ژى هه‌ر به‌رمایكێ وى دستووریه‌ یێ كه‌نعان ئێڤرین و گرۆپه‌ك گه‌نه‌رالێن له‌شكرى پشتى كۆده‌تایا سالا 1980 ده‌یناى هه‌موو پارتیێن توركى د په‌رله‌مانیدا داخواز دكن كو دستووره‌ك نوو وه‌ره‌ ده‌ینان، لێ پشتى دو سالان ژ دیالۆگ و دانوستاندنان ل سه‌ر ڤى بابه‌تى لیژنا دستوورى د په‌رله‌مانیدا نه‌كارى ڤێ داخوازێ بجه بینه‌، تشتێ بالكێش ژبۆ شرۆڤه‌كاران و یێن پسپۆر د كاروبارێن توركیا دا كو پشتی پشتى پارتیا داد و وه‌رار هاتیه‌ ئاڤاكرن ل سالا 2001 ب سه‌رۆكاتیا سه‌رۆك كۆمارى نها ره‌جه‌ب ئه‌ردوگان و ل سالا 2002 ێ ده‌ستهه‌لات وه‌رگرتى ئوپوزسیۆنا توركى د هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانى و شاره‌داریاندا سه‌ركه‌فتن بده‌ستڤه‌ نه‌ ئانینه‌ هه‌ر تم و تم پارتیا داد و وه‌رار سه‌ركه‌فتى بوویه‌ و ده‌ستهه‌لات بوویه‌, ئه‌ڤه‌ بوویه‌ 16 سال د ده‌ستهه‌لاتێ دا لێ ئه‌ڤ پارتیه‌ قه‌ت جاره‌كێ هنده‌ حێج و حه‌مه‌ر و گۆرخوه‌ش نه‌بوویه‌ وه‌كى جارا ل 16 ى ئه‌پریلا ده‌ربازبووى 48.59% ل رێفراندۆمێ ئیناى، چونكى به‌ره‌یه‌ك ب هێز به‌رسینگێ وێ گرتبوو و ژ ئالیك دن ریفراندۆمه‌ك چاره‌نڤیسسازبوو ژبۆ كه‌سایه‌تیا ئه‌ردۆگانى بخوه‌ ژبه‌رهندێژى ب سه‌ره‌ك بلند و سینگه‌ك به‌رفره‌ه یێ خوه‌ ئاماده‌ دكه‌ ژبۆ هه‌لبژاردنێ داهاتی ل سالا 2019 ێ ئوپه‌راسیۆنێن له‌شكری ژى ل باكۆرێ كوردیتانێ دژى پارتیا كاركه‌رێن كوردستانێ و قه‌ندیلى، هه‌روه‌ها هێرشێن ل دژى رۆژئاڤایێ كوردستانێ ب تایبه‌ت عه‌فرینێ پشكه‌كه‌ ژ هه‌وا هه‌لبژارتنان ل داوى گۆتارێن خوه‌دا دوهى 16/01/2018 ل هه‌مبه‌ر فراسیۆنا ئاكه‌پێ ئه‌ردوگانى سوزا هه‌رفاندنا ئه‌فرینێ دایه‌ ده‌نگده‌رێن خوه‌ و گه‌ف ل ئه‌مریكاژى كرن و ئه‌و ل سه‌ر تێلا دژاتیا ئه‌مه‌ریكا كوردان ئاوازان لێ دده‌ ژبۆ مه‌ره‌ما ده‌ستڤه‌ ئینانا ده‌نگێن ره‌گه‌زپه‌رستێن تورك كو پرانیا وان دژى ئه‌مه‌ریكا و كوردانن ژبه‌ر ڤێ پشتراستی سه‌روكێ پارتیا داد و وه‌رار (ئاك پارتى) هه‌موو ئالیێن ئوپوزسیونێ ب (جه‌هه‌په‌) و (مه‌هه‌په‌) و(هه‌ده‌په‌) ڤه‌ژى كوكن ل سه‌ر وێ یه‌كێ كو دكاندیده‌ك زور بهێز ل هه‌مبه‌ر ئه‌ردوگانى هه‌به‌ ئاماژێن ده‌ستپێكێ به‌ره‌ڤ ناڤێ سه‌رۆكێ به‌رێ یێ كۆمارا توركیا و هه‌ڤالبه‌ندێ به‌رێ یێ ئه‌ردوگانى دچن هه‌لبه‌ت ناڤێن دنژى هه‌نه‌ لێ ئوپوزسیۆن ل نا ڤه‌ك بهێز دگه‌رن كو سیاسیه‌ك لێهاتى و خوه‌دى باگره‌وه‌نده‌كى پاقژبه‌ و ژ ئالیێ كوردانژیڤه‌ نه‌خواز نه‌به‌، چونكى هه‌رتم ده‌نگێن كوردان بالانسێ ل هه‌لبژاردنان دگوهۆرن ب دیتنا من عه‌بدوللا گول د ناڤ كورداندا سیمایه‌كى خوازیاره‌ دده‌مێ سه‌روكاتیا ویدا پروسێسا ئاشتێ ده‌ستپێكر و خوه‌دى و ناڤداره‌ ب نه‌رمیا پۆله‌تیكا خوه‌ ئه‌گه‌رێ دووه‌م هه‌رى نێزیكێ وى مروڤ دكاره‌ بێژه‌ راوێژكارێ وى داوود ئوغلۆیه‌ كو ره‌فتار و پۆله‌تیكا وى ل هه‌مبه‌ر دۆزا كوردى ڤه‌كریبوو دووركرنا ویژى ژ ئه‌گه‌رێ شه‌رێ ئاكپارتیێ بۆ ل دژى كوردان كو ئه‌و نه‌رازیبوو گرۆپا گولى هه‌موو ژى ژبلى داود ئوغلو باباجان و ئه‌ته‌لایژى ل هه‌مبه‌ر كوردان نه‌رمبوون، دیسا دبه‌ هه‌ده‌پێ بخوه‌ژى كاندید هه‌به‌ هه‌ر د ناڤا ئوپوزسیۆنێدا ناڤه‌ك دنژى ب ئه‌شكه‌ره‌ دبێژه‌ ئه‌ز ل هه‌لبژاردنێن داهاتى هه‌ڤركا ئه‌ردوگانیمه‌ ئه‌و ژى وه‌زیرا ناڤخویا توركیا یا به‌رێتر (میرال ئاكشنار)ه‌ كو به‌رى ده‌مه‌كێ كورت ژ ئیسال پارتیه‌ك نوو ب ناڤێ (ئیێ پارتى) ئانكو پارتیا قه‌نج یانژى باش ئاڤاكر ل كۆنفرانسێ پارتیا خوه‌دا خانما ئاكشنار ئاماژه‌ دایه‌ كاندیدبوونا خوه‌ ژبۆ سه‌رۆكاتیا كۆمارى ل هه‌لژارتنێن 2019 ێ ل توركیا. هه‌تانى نها ب فه‌رمى گولى نه‌گۆتیه‌ ئه‌زكاندیدم, لێ سه‌رۆكێ به‌رێ یێ پارتا گه‌لا كۆمارى ده‌نیز بایكال د دیداره‌كێدا ڤێ داویێ ل گه‌ل كه‌نالێ سی ئێن ئێن داخواز ژ سه‌رۆكێ پارتیا خوه‌ كمال كلیچدار ئوغلو كر كو یان بلا خوه‌ كاندید بكه‌ یانژى بلا مه‌یدانێ ژبۆ عه‌بدوللا گول چۆل بكه‌ و گۆت دبه‌ گول ببه‌ كاندیدێ 49% ژ ده‌نگان كو ئاماژه‌یه‌ ژبۆ وان ده‌نگێ ئوپوزسیونێ راستڤه‌كرنا دستوورى ل داوى ریفراندۆم بده‌ستڤه‌ ئانینه‌ دیتنا شرۆڤه‌كاران و رۆژنامه‌ڤانان و پسپوران د كاروبارو پوله‌تیكا توركیا دا ئه‌وه‌ كو تاكه‌ كاندیدێ بهێز و سیمایه‌ك خوازیار ژبۆ هه‌موو جڤاكێ توركیا عه‌بدوللا گوله‌ ل هه‌مبه‌ر ته‌یب ئه‌ردوگان وه‌ك خواندنا من ژبۆ سیاسه‌تا توركیا هه‌ر كاندیده‌كێ بڤێت سه‌ركه‌فتنا مه‌زن ژبۆ سه‌رۆكاتیا كوماكومارێ بده‌ستگه‌ بینیت دڤیا ده‌نگێن كوردان مسۆگه‌ر بكت و ره‌وشا سه‌روك كوۆارێ نها ل گه‌ل كوردان ره‌وشه‌ك ئالۆزه‌به‌.

39

عومه‌ر سندى /فریزلاند
قه‌ت بیرامن نائێت كو من ل سه‌ر سه‌رسالێ و ده‌ربازبوونا ساله‌كێ و پێشوازى ل یا نوو نڤیسیبیت ژ بێ ئۆمیدى و هه‌ر سال خوه‌زى ل سالا پار لێ ئه‌ز پشتراستم ژبۆ گه‌لێ كورد ل باشۆرێ كوردستانێ نێزیك 40 ساله‌ سالێن ژ سالا 2017 پیستر و شوومتر و ره‌شتر ده‌رباز نه‌بووینه‌، قه‌تژى من باوه‌رى نینه‌ ل پێشه‌رۆژێ ژى سالێن هۆسا به‌ش وه‌رن ل زێ سالا سه‌ركرینك كو ئه‌م د رۆژێن دووماهیا وێ داین ب روویه‌ك ره‌ش و ستویه‌ك شكه‌ستى بچیت و سالێن مینا وێ ب سه‌ر گه‌لێ مه‌دا نه‌ڤه‌گه‌رن كو ب راستى سالا بێ ئومێدبوونێ بوو، تشتێن به‌رچاڤ د ڤێ سالێدا رووداین رێفراندۆم ل باشۆرێ كوردستانێ هاته‌ ئه‌نجامدان, ل دووڤدا جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى رویێ خوه‌ یێ راسته‌قینه‌ نیشا مه‌ دا و ب یه‌كجارى پشتا خوه‌ دایه‌ گه‌لێ كورد كو نه‌ ل گۆرى هیچ پیڤه‌ره‌ك ئه‌خلاقى بوو و چ پیڤه‌ران نكارین وێ بێ ئه‌خلاقیێ بپیڤن, هه‌ر ل په‌ى وێ كوردان ل باشۆرێ كوردستانێ دلێ خوه‌ و نیڤه‌كا ئاخا خوه‌ یا خۆشه‌ڤى ژ ده‌ستدا و قه‌یرانه‌كا هه‌رى دژوار سه‌رهلدا و هه‌موو رێك و رێبار ل مه‌ هاتنه‌ گرتن ته‌ڤایا داڤێن رۆناهیێ هاتنه‌ تاریپۆشكرن و هه‌ر ل ڤێ سالێ بۆ مه‌ ئه‌شكه‌ره‌بوو كو مه‌ یه‌ك دوستژى د جیهانێده‌ نینه‌ و ئه‌م بخوه‌ژى نه‌ دۆستێ هه‌ڤین، لێ تشتێ كو ژ ڤان كاره‌ساتان هه‌میان مه‌زتنر و مرۆڤى ب دروستى بریندار دكه‌ خالا داویێ یه‌ كو ئه‌م بخوه‌ژى نه‌ دۆستێ هه‌ڤین ئه‌م نه‌ هه‌ڤگرتى و یه‌كگرتینه‌, نه‌ یه‌ك گۆتارین, نه‌ یه‌ك هزرین, نه‌ یه‌ك هێزا پێشمه‌رگه‌ینه‌، پشتى بۆیه‌ران سه‌ركردێن كوردان ل باشۆر یێن هه‌موو ئالى و پارتیان داخۆیانى ددان و ئه‌و په‌یڤا ناڤدار دوباره‌ و ده‌ه باره‌ دكرن، (بۆ مه‌ خۆیا بوو كو تنێ چیا دۆستێن مه‌نه‌) باشه‌ سه‌رچاڤان مالا خوداى ئاڤا كو سه‌رێ وه‌ به‌ردا مه‌ستیا وه‌ و خوه‌شباوه‌ریا وه‌ ب داوى هات و وه‌ زانى دیمۆكراسی و مافێن مرۆڤى و كۆما گه‌لان و نه‌ته‌وێن هه‌ڤگرتى و كۆمكارا وه‌لاتێن موسلمانان و…هتد. هه‌موو دره‌ون و هه‌تانى نها كه‌سه‌كێ ب دیتن یان چاڤێ (پۆله‌تیك یان كیان)، مێزه‌ى مه‌ نه‌كریه‌ تنێ چیایێن كوردستانێ یێن سه‌ربلند نه‌بن، لێ باوه‌ر بكن رێبه‌ر و سه‌ركردێن كورد چیا ژى ل گۆره‌ى ڤى ده‌ستوداره‌ و ئه‌ڤێ پرێزێ و ڤێ شه‌پلینێ وێ خوه‌ ژ پشتا وه‌ باڤێن، چونكى ب ئه‌ڤى ئاواى و ئه‌ڤێ ره‌وشێ ئه‌وژى ل هه‌مبه‌ر جیهانێ خوه‌ شه‌رمزارى وه‌ ناكن,ئه‌ز دخوازم ل ڤێرێ تشته‌ك زۆر ئنتیكه‌ و نه‌په‌نیه‌ك سه‌یر بۆ خوینده‌ڤانێن برێز ئه‌شكه‌ره‌ بكم: ل هه‌موو جیهانێ و د ناڤا هه‌موو گه‌لانده‌ ده‌ما مه‌ترسیێن ده‌ره‌كى په‌یدا دبن به‌ره‌یێ ناڤخوه‌ى خورت دبن و یه‌كگرتن په‌یدا دبه‌ و ژ هه‌ڤ هه‌زكرن زێده‌ دبه‌، تنێ ئه‌ڤه‌ د ناڤ كوردێن مال كلێزدا رویناده‌ و رویناده‌, پا نه‌ سه‌یره‌ ل دارستانێ ئه‌فریكا ژى مێزه‌ بكه‌، هه‌رده‌ما مه‌ترسی ل سه‌ر شامبازى په‌یدابوون دێ خوه‌ كنه‌ كۆم و ل هه‌ڤ جڤن پشتا خوه‌ دنه‌ هه‌ڤ و ژبو به‌رگریێ خوه‌ به‌رهه‌ڤ دكن ئێ باشه‌ ما ئه‌م ژ قووناغا شامبازى ده‌رباز نه‌بووینه‌؟؟ ته‌ڤایا جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى ب هێزێن بوكه‌ڤه‌ ب هه‌موو وه‌لاتێن عه‌ره‌بى و ئیسلامیڤه‌ ل گه‌ل هه‌رچار گاورێن داگیركه‌رێن كوردستانێ ل دژى كوردێن باشۆرێ كوردستانێ و خه‌ون و هیڤیێن وان راوه‌ستیاینه‌, ئه‌و بخوه‌ژى یێن ل دژى هه‌ڤ راوه‌ستیاینه‌ و كه‌تینه‌ گیانێ هه‌ڤ و به‌ریكانا گرێدانا هه‌ڤبه‌ندیان تاك لایانه‌ ل گه‌ل دوژمنان یا ده‌ ستپێكرى ,ئه‌زبه‌نى سه‌رى ئوپوزسیۆن یا خورت دبه‌ و خوه‌ ژ حوكمه‌تا خوه‌ ڤه‌ دكێشه‌ خوه‌نیشاندان ده‌ست پێ دكن و ملك و مالێ گشتى دسۆژن… مرۆڤ ڤان چیرۆكان بۆ كێ بێژه‌ ژ مرۆڤى باوه‌ر ناكه‌ و وێ بێژه‌ قه‌ت لۆژیك نینه‌ گه‌له‌ك, ملله‌ته‌ك ب ئه‌ڤى ئاواى ل سه‌ر گوێ زه‌مین هه‌به‌ و ئه‌گه‌ر هه‌به‌ژى نه‌ هه‌ژى ژیانێ یه‌ ئه‌زژى وه‌ دبێژم ئه‌و گه‌ل و سه‌ركرده‌ و رێبه‌رێرێن ئه‌نفالێن ره‌ش و كه‌مپێن مووش و ئامه‌د و مێردین و مشه‌ختبوونا ملیۆنى و بۆیه‌رێن 16ى ئۆكتوبه‌را 2017ێ ژ بۆ خوه‌ نه‌ كربن وانه‌ ما مرۆڤ چ ژێ چاڤه‌رێ دكه‌؟ ئه‌ز هه‌رتم گه‌شبین و ب ئۆمێدم و ب وێ یه‌كێژى تێمه‌ نیاسین د ناڤ دۆست و هه‌ڤالانده‌، لێ دوورهێلژى ئه‌ڤه‌یه‌ و پرێزه‌ ژى ل پێشچاڤه‌ خوه‌زكا بۆیه‌ران روو نه‌دابا لێ خوه‌زكا پشتى رووداین، مه‌ گۆتبا باشبوو روودان مێزه‌ بكن چاوا هێزێن سیاسی ل باشۆرێ كوردستانێ به‌رژه‌وه‌ندیێن تایبه‌ت دانه‌ ئالیه‌كێ و ل هه‌ڤ هاتن و بینه‌ یه‌ك دل و یه‌ك گۆتار و یه‌ك هێز و یه‌ك ئارمانج .ب مخابنیڤه‌ و جهێ داخه‌كا كویره‌ كو ئه‌ڤه‌ ته‌وشه‌كا دۆمدرێژه‌ د ناڤ گه‌لێ كورددا، ته‌وشا ژوێژى كلێزتر سه‌ركردێ كورد یان كه‌ره‌كته‌رێ كورد به‌رهه‌ڤه‌ سازشێ ژبۆ دوژمنێ خوه‌ بكه‌ و ب هیچ ره‌نگه‌كێ به‌رهه‌ڤ نینه‌ ژ وێ ساژشێ كێمتر ژبۆ برایێ خوه‌ بكه‌، یان تنێ رازى ببمه‌ ك ژ وى كێمتره‌ ئه‌ڤه‌ ژى هه‌ردو ده‌ردێن بێ ده‌رمانن و كۆلكا په‌نجه‌ شێرێنه‌ د له‌ شێ كه‌ره‌كته‌رێ كورد ده‌، ئه‌ز له‌وما دبێژم ئه‌ ته‌وش و ئێش د ناڤ كوردانده‌ كه‌ڤنن ئه‌گه‌ر نه‌ ما حه‌زره‌تێ خانی ل بۆیه‌ر و شۆرسێن كوردانده‌ یێن ڤان سه‌د سالێن داویێ ئاماده‌ بۆ ما نه‌ ئه‌ڤه‌ ژ 300 سلان پتر چوویه‌ به‌ر دلۆڤانیا خوه‌داى ل داویێژى دێ گازیا حه‌زره‌تێ خانى ئینمه‌ بیرا هه‌موو رێبه‌ر و سه‌ر كردێن كورد و هه‌ر تاكه‌كێ كورد:
گه‌ردى هه‌بوا مه‌ ئیتیفاقه‌ك….ڤێكرا بكرا مه‌ ئنقیاده‌ك
روم و ئه‌ره‌ب و ئه‌جه‌م ته‌مامى…هه‌موویان ژ مه‌ره‌ دكر خولامى
ته‌كمیلى دكر مه‌ دین و ده‌وله‌ت…ته‌حسیل دكر مه‌ علم و حیكمه‌ت

51

عومه‌ر سندى/ فریزلاند
خوه‌نشاندان (Admonstraition)، ئانكو داخوازكرنا هنده‌ك مافان و پێداویستیان ژ ده‌ستهه‌لاتداران یا جهه‌ك ده‌ستنیشانكر ب شێوه‌یه‌ك ئاشتیانه‌ ئارامانه‌ هێمنانه‌ دور ژ هه‌موو جۆرێن زڤراتى و دژوارى و توندوتیژێ ئه‌گه‌ر ژ ئه‌ڤى چارچووڤه‌ى یا ن ئه‌ڤى په‌روازه‌ی ده‌ركه‌ت نابێژنێ خوه‌ نیشادان و بها و ئارمانجێن خوه‌ ژ ده‌ستدده‌ت و به‌ر ب ئاقاره‌ك دنڤه‌ دچه‌. ناڤه‌ك دن لێ تێ كرن وه‌ك راپه‌رین یانژى سه‌رهلدان یانژى كۆده‌تا و شۆره‌شا چه‌كدارى هه‌تانى دگه‌هه‌ به‌رهه‌لاى و تیرۆرێ خوه‌نیشادانێن ئاشتیانه‌ ل پرانیا وه‌لاتێن جیهانێ دئێنه‌ ئه‌نجامدان, پشتى وه‌رگرتنا موله‌تێ و ده‌ستنیشانكرنا ده‌مى ژ ئالیێ جهێن په‌یوه‌ندیدار داخوازیێن خوه‌ ب شێوه‌یا بیرخستووك و ب ئارامى ژ ئالیێ نوونه‌رێن خوه‌ نیشاده‌ران ڤه‌ پێشكێشى جهێن شۆله‌ژێ و په‌یوه‌ندیدار دئێنه‌كرن و هه‌ردیسا ب شێوه‌ك ئاشتیانه‌ درووشم و سلۆگان دئێنه‌دان هه‌لبه‌ت پشتى كو خوه‌نیشاده‌ر دگه‌هنه‌ خالا ده‌ستنیشانكرى پێشوازیا خوه‌ نیشانده‌ران ژ ئالیێ په‌یوه‌ندیداران ڤه‌ تێكرن ب كورتى تو دكارى بێژیه‌ ڤێ خوه‌نیشادان یان خوه‌پێشاندان. ئه‌گه‌ر ئه‌ڤه‌ خوه‌نشاندانبه‌ ل گۆره‌ى یا پره‌نسیپێن مه‌ ل سه‌رى ئانینه‌ زمان گه‌لۆ پا ئه‌ڤا دوهى و پێر و ئه‌ڤرو ل باشۆرێ كوردستانێ ب تایبه‌تى ل ده‌ڤه‌رێن سلێمانى, هه‌له‌بچه‌, راپه‌رین, گه‌رمیان, كویسنجه‌ق تێ كرن چیه‌؟ ئه‌م دكارین بێژینێ (خوه‌نیشادان)؟؟ بێگومان نه‌خێر و ل گۆره‌ى هه‌موو پیڤه‌ران ئه‌ڤا تێ كرن ژ چارچووڤێ خوه‌نیشادانێن ئاشتیانه‌ ده‌ركه‌تیه‌ و دكارین بێژینێ كارێن توندوتیژى و دژوارى violent acts)) یانژى به‌ر هه‌لاى كو ب مخابنیڤه‌ ئه‌ڤێ دبێژم. خه‌لك هه‌ژاره‌ راسته‌, بێ مه‌هانه‌یه‌ راسته‌, بێ گاز و ئه‌لكتریكه‌ ئه‌و ژى راسته‌. گه‌لۆ ژ مافێن ویه‌ ب رێیا خوه‌نیشادانێ ئاشتیانه‌ و سڤیل داخوازا مافێن خوه‌ بكه‌؟ به‌لێ بێگومان ژ مافێن مه‌ هه‌میانه‌ وه‌لاتى ژ ئاڤا رووبارێن كوردستانێ مافدارتره‌، به‌لێ نزانم چما ئه‌ڤ وه‌لاتیێ به‌لنگازێ خوه‌دى مافێ خوه‌ى ره‌وا خوه‌ ره‌ش و كرێت دكه‌؟ چما بخوه‌ پێكولێ دكه‌ مافێن خوه‌ یێن ره‌وا ژ ده‌ستبده‌ ب راستى سه‌یر و سه‌مه‌ر و ئنتیكه‌یه‌ ئه‌رێ گه‌لۆ چما تو روویه‌كێ خوه‌ یێ شارستانى نیشا جیهانێ ناده‌ى؟ ئه‌رێ چما تو دلۆڤانى و به‌زه‌ییا جیهانێ ژبۆ ئالیێ خوه‌ راناكێشى؟ كو تو كه‌سه‌ك خوه‌دى مافى. یانژى چما تو بهێلى كه‌سانه‌ك كیندار ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتا كوردى ل پێشچاڤێن ته‌ ئاراسته‌یا دروستا خوه‌نیشاندانان بگوهۆرن و مه‌ره‌مێن خوه‌ ل سه‌ر ملێن خوه‌نیشانده‌ران بجه بینن و هه‌ر دیسان ته‌ بكنه‌ قوربانێ كین و مه‌ره‌مێن خوه‌ دڤیا وه‌لاتیێ كورد د ئاسته‌كى مه‌زنێ هشیاریێ دابا تشته‌ك دن دخوازم بینم زمان ب راستى كانێ چه‌ند ب خه‌م كه‌تم ژبۆ كه‌سانێن بووینه‌ قوربان و گیانێ خوه‌ ژ ده‌ستداین و جه‌رگێ دایكێ وان سۆتى ب قاسى وێژى ژبۆ راگرتنا په‌خشێ كه‌نالان و هه‌ر ده‌زگه‌هه‌كێ راگه‌هاندنێ ب خه‌مم و ئه‌ڤه‌ ب چ ره‌نگان كێشه‌یان چاره‌ سه‌ر ناكه‌ به‌لكو ته‌قنێ شلتر لێ دكه‌ بلا ئه‌و ده‌ستهه‌لاتا كه‌نالان رادگره‌ پتر د چاڤێن خه‌لكێ خوه‌دا خوه‌ ره‌شتر لێ نه‌كه‌ ئه‌وا من ژ مرنا خوه‌ پتر نه‌دڤیا رووبده‌ت روودا كو دكتاتۆر و دزێن به‌غدایێ بێژن :(ئه‌مێ چین گه‌لێ خوه‌ ل كوردستانێ پارێزین و ئازادیێ چه‌سپینین) ئه‌ڤه‌ خوه‌شه‌؟ د ره‌وشه‌كا هۆلێ دژوار و نه‌لبارده‌ ده‌ستهه‌لات دكاره‌ ره‌وشا ئاوارته‌ راگه‌هینه‌ و هنك توخیبان ژبۆ ده‌زگه‌هێن مه‌دیا و راگه‌هاندنێ ده‌ستنیشان بكه‌ ل گۆره‌ى به‌رژه‌وه‌ندیا بلندا نیشتیمانى نه‌كو كه‌نالێن راگه‌هاندنێ راگره‌ لێ جهێ داخێ یه‌ ل باشۆرێ كوردستانێ ب تایبه‌ت ل ئه‌ڤێ داویێ هنده‌ك تشت یێ روو ددن نه‌دڤیا، ب هیچ ره‌نگه‌كێ وه‌رن روودان ئانكو كانێ یێ تو كه‌نالان رادگرى ل گه‌ل من پچه‌ك هزرا خوه‌ بكه‌ و بۆ فلاشباكه‌كێ بچین ئه‌رێ ما نه‌ ئه‌ڤه‌ ئه‌و باشۆرێ كوردستانێ یێ هه‌تانى به‌رى ده‌مه‌ك كورتژى چاڤێن جیهانێ ل سه‌ر كو وه‌ك وه‌ك دوه‌مین ده‌ڤه‌را دیمۆكراس پشتى ئیسرائیلى ل رۆژهه‌لاتا ناڤین؟ چما خوه‌ ره‌ش و كریت بكى؟ (نه‌ پیرێ قه‌نجكر و نه‌ژى ئاگرى) خوه‌زى هوون هه‌ردو ئالى مه‌ زێده‌تر كرێت نه‌كن د چاڤێن دوستێن مه‌دا و پتر كه‌یفا نه‌حه‌زان بمه‌ نه‌ ئینن د ئه‌ڤێ گۆتارێده‌ من گه‌له‌ك پرس كرن ئه‌گه‌ر روخسه‌ت هه‌به‌ دێ یه‌كا دیژى كم : ئه‌رێ زه‌حمه‌ت نه‌به‌ كانێ رۆلێ راگه‌هاندنێ؟ كانێ رۆلێ مامۆستایێن ئوولى (هه‌موو ئولێن ل كوردستانێ) كانێ رۆلێ راگه‌هاندنكارێن كورد و مه‌دیاڤانان و رۆژنامه‌ڤان و ره‌وشه‌نبیر و نڤیسه‌ران و رێكخراوێن جڤاكێ سڤیل؟ مانه‌ ئه‌ڤه‌نه‌ ته‌خێن ل هه‌موو ته‌نگاڤى و كاره‌ستان ل وه‌لاتیان ب خوه‌دى ده‌ردكه‌ڤن و ژێرا دبنه‌ سه‌ركێش و به‌ر ب ئاراستێن دروست و ژ هه‌ژى دبن؟ دكارم بێژم ل هه‌موو جڤاكێن جیهانێ ته‌خێن مه‌ ناڤێن وان ئیناین پێشه‌نگن و ئه‌ون ئاراستا دگوهۆرن ئه‌ون رێبه‌ر و سه‌ركێش لێ خۆیا دبه‌ كو هه‌ر تشتێ مه‌ جودایه‌ ژ خه‌لكى.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com